Wyniki wyszukiwania - BazTech

1

Doskonalenie systemu obsługowo-naprawczego środków bojowych

Kasprzak Piotr, Figurski Jan, Całka Rafał, Tyszko Tomasz

Problemy Techniki Uzbrojenia

|

2025

|

R. 54, z. 175

85--106

PL

W artykule przedstawiono potencjalne możliwości doskonalenia systemu obsługowo-naprawczego środków bojowych. Jest to te mat bardzo ważny szczególnie w dobie zakupów środków bojowych od zagranicznych producentów. Warto zauważyć, że często wraz z dostawą udostępniana jest tylko fragmentaryczna dokumentacja dotycząca jej użytkowania. Ze względu na sytuację u naszych sąsiadów, gdzie występuje pełnoskalowy konflikt, kluczowym zadaniem jest utrzymanie środków bojowych w jak najlepszej jakości i wysokim stanie gotowości technicznej. W tym celu na leży użyć wiedzy i doświadczenia nabytego poprzez lata użytkowania innych środków bojowych, jednakże istotne jest również wspomaganie metodami zarówno matematycznymi, jak i dedykowanymi programami komputerowymi. Wszystkie czynności powinny poprawić zarówno system nadzoru jak i obsługowo-naprawczy. W przypadku środków bojowych główny nacisk położony jest na te, które w pierwszej kolejności przeznaczone są do wykonywania zadań szkoleniowych i bojowych. W związku z tym środki te podlegają ciągłemu monitorowaniu ich parametrów a szczególnie tych odpowiedzialnych za bezpieczeństwo użytkowania, w tym składowania czy transportu. Czasokres i rodzaj prac obsługowo-naprawczych najczęściej obejmują stosowne instrukcje, natomiast przebieg czynności podlegających procesom praktycznym jest opracowywany na początku użytkowania i uzupełniany, poszerzany na bieżąco. Bardzo ważnym jest fakt, iż przy zmianach zachodzących w uzbrojeniu Sił Zbrojnych RP niezbędne jest ciągłe doskonalenie metod badawczych i dostosowywanie ich do nowych środków bojowych. Nie bez znaczenia jest fakt, iż szerokie spektrum stosowanych środków bojowych oraz ich zmiany (wprowadzanie na uzbrojenie nowych rozwiązań technologicznych) wymuszają ciągłe doskonalenie zarówno metod ba dawczych jak i podejścia do pozyskiwania nowoczesnego uzbrojenia.

EN

The paper presents potential possibilities for improvements of a servicing-repairing system for combat assets. This question is especially important when the combat assets are purchased from foreign manufacturers. It is worth to note that only a partial servicing documentation is often provided together with the delivery. The maintenance of combat assets in the best quality and high technical efficiency is a key task because of the situation behind our border where a full scale conflict takes place. The knowledge and experience acquired at many years of using other combat assets have to be used for such purpose together with methods assisted by mathematics and dedicated computer programs. All these actions have to improve both the servicing-repairing and supervision systems. In the case of the combat assets the main stress is put into those which are dedicated in the first order for training and combat tasks. Regarding this, the assets are subjected to permanent monitoring of their parameters, and especially those responsible for the safety of using, including the storing and transport. Time terms and types of the servicing-repairing works are usually included in relevant instructions, whereas the course of activities subjected to practical processes is prepared at the beginning of the use and completed, and extended on the current basis. It is a fundamental fact that changes in weapon systems used by the Armed Forces of the Republic of Poland require a permanent improvement of testing methods, and their adaptation to new combat assets. It is not a meaningless fact that a wide spectrum of used combat assets and their changes (implementation in the service of new technological solutions) have been enforcing the continuous improvement of both the testing methods, and the approach to the acquisition of modern weapon systems.

2

Badania wybranych elementów układu napędowego stosowanego w przeciwlotniczym pocisku rakietowym

Baran Piotr, Kasprzak Piotr, Magier Mariusz

Przemysł Chemiczny

|

2024

|

T. 103, nr 4

549--555

PL

Przedstawiono wyniki badań wybranych elementów układu napędowego stosowanego w pocisku rakietowym o kryptonimie W-755. Zbadano i opisano elementy wchodzące w skład łańcucha ogniowego generującego silny strumień produktów spalania. Badania prowadzono na pociskach rakietowych, demontując poszczególne elementy i urządzenia łańcucha ogniowego. Wykonano zdjęcia rentgenowskie oraz zdemontowano i zbadano zapłonniki, pironaboje, jak również ziarna prochowe wchodzące w skład silnika pierwszego stopnia i podsypek prochowych. Zweryfikowano także wybrane parametry elektryczne elementów układów łańcucha ogniowego, m.in. dla zapłonników PP-9RS i pironabojów PZ-253M5. Przeprowadzone badania przybliżają ideę działania układu zapłonowego stosowanego w pocisku rakietowym W-755 oraz problematykę związaną z oddziaływaniem produktów spalania w łańcuchu ogniowym, a także trwałość układów napędowych pocisków rakietowych w procesie długoletniego składowania.

EN

Selected elements of the propulsion system used in the missile code W-755 were presented. The elements included in the fire chain that generate a strong stream of combustion products were described. The tests were carried out on missiles, dismantling individual elements and devices of the fire chain. X-rays were taken, and the igniters, pyrocartridges and powder grains contained in the first stage engine and the powder ballasts were dismantled and examined. Selected electrical parameters of fire chain systems were verified, including for PP-9RS igniters and PZ-253M5 pyrocartridge. The idea of the operation of the ignition system used in the W-755 missile and the issues related to the impact of combustion products in the fire chain as well as the durability of missile propulsion systems in the process of long-term storage were presented.

3

Dobór materiałów wybuchowych do wzmacniacza impulsu ogniowego układu inicjującego

Kasprzak Piotr, Baran Piotr A., Borkowski Jacek, Krysiński Bogdan

Problemy Techniki Uzbrojenia

|

2024

|

R. 53, z. 168

7--19

PL

Opracowanie modelu uniwersalnego zapłonnika pirogenicznego związane jest z możliwością użycia go w wielu układach badawczych, w których jako materiał pędny stosowane jest stałe paliwo rakietowe. Szeroki zakres stosowania tego typu zapłonnika wynika z możliwości komponowania składników w różnych proporcjach w zależności od pożądanego efektu energetycznego. Na podstawie wieloletniego doświadczenia związanego z badaniami istniejących oraz opracowaniami nowych elementów zapłonowych, zaprojektowano układ inicjujący do nowoprojektowanego zapłonnika dla stałych paliw rakietowych. Układ ten składa się z podzespołu zapłonowego, który inicjuje proces zapłonu poprzez wygenerowanie impulsu ogniowego i podzespołu wzmacniającego ten impuls. Przedmiotem badań było porównanie wybranych parametrów działania trzech wariantów ładunku wzmacniającego wchodzącego w skład podzespołu wzmacniającego impuls ogniowy.

EN

The development of a model of a universal pyrogenic igniter is related to the possibility of using it in a number of test sys- tems where rocket solid fuel is used as a propellant. The wide range of application of this type of igniter is due to the possibility of composing the components in different proportions depending on the desired energetic effect. On the basis of many years of experience related to the study of existing and the development of new ignition components, an initiator system was designed for a newly designed rocket fuel igniter. This system consists of an ignition subassembly that initiates the ignition process by generating a fire pulse and a subassembly that amplifies this pulse. The subject of the study was the comparison of selected performance parameters of three variants of the amplifying charge included in the fire pulse amplifying subassembly.

4

ETS prices and renewable energy sources share in the energy mix - example of Lithuania, Latvia and Estonia

Gomółka Krystyna, Kasprzak Piotr

Economics and Environment

|

2024

|

No. 3

art. no. 844

EN

ETS (CO2 Emissions Trading Scheme) is one of the mechanisms that allow for controlling and striving to reduce greenhouse gas emissions worldwide. However, it is also another cost for CO2 emission producers, affecting the final price of energy. The aim of the article is to enrich the discussion by explaining the relationship between ETS prices and the level of share of renewable energy sources in the overall energy mix of the countries selected for analysis (Lithuania, Latvia, Estonia). The research covered the period 2000-2022. It was conducted using the following methods: literature studies, descriptive analysis of statistical data and deduction. The analysis led to the conclusions: the increase in CO2 emission allowance prices (ETS) forced a change in energy policy in Lithuania, Latvia and Estonia. In 2008, the ETS price was EUR 25/tonne of CO2, while in 2023, it was around EUR 50/tonne of CO2. An increase in the share of renewable energy sources was noted in the analysed countries. In Lithuania, wind, solar, and biomass energy are the most developed, while in Latvia, further investments were made in hydroelectric power plants. The situation was the worst in Estonia, from the development point of view, as solar and wind power plants were developed to a small extent. In 2000, the share of renewable energy in the overall energy mix was for Estonia: at less than 1%, Lithuania at around 3%, and Latvia at 68%. In 2022, under the influence of ETS fees, the renewable energy source indicator increased for: Estonia: to 45%, Lithuania: 74.7%, Latvia 72% in the overall energy mix.

PL

TS (CO2 Emissions Trading Scheme) jest jednym z mechanizmów pozwalających kontrolować i dążyć do redukcji emisji gazów cieplarnianych na świecie. Stanowi jednak również kolejny koszt dla producentów emisji CO2, wpływający na ostateczną cenę energii. Celem artykułu jest wzbogacenie dyskusji o wyjaśnienie zależności między cenami ETS a poziomem udziału odnawialnych źródeł energii w ogólnym miksie energetycznym wybranych do analizy krajów (Litwa, Łotwa, Estonia). Badania objęły okres 2000-2022. Przeprowadzono je z użyciem metod: studiów literaturowych, deskryptywnej analizy danych statystycznych oraz dedukcji. Przeprowadzona analiza doprowadziła do wniosków: wzrost cen uprawnień do emisji CO2 wymusił zmianę polityki w zakresie źródeł energii na Litwie, Łotwie i w Estonii. Odnotowano wzrost udziału odnawialnych źródeł energii w analizowanych krajach. W 2000 r. udział energii odnawialnej w ogólnym miksie wynosił dla Estonii: mniej niż 1%, dla Litwy około 3%, dla Łotwy 68%. W 2022 r. wskaźnik ten wynosił dla Estonii: 45%, dla Litwy: 74.7%, dla Łotwy 72%. Kraje te spełniają minimalny udział energii odnawialnej w ogólnym miksie energetycznym wymagany przez UE.

5

Nowoczesne małowrażliwe materiały wybuchowe do celów wojskowych

Prasuła Piotr, Gołofit Tomasz, Kasprzak Piotr

Przemysł Chemiczny

|

2023

|

T. 102, nr 11

1162--1168

PL

Przegląd literatury pod kątem nowoczesnych kruszących materiałów wybuchowych charakteryzujących się obniżoną wrażliwością na bodźce zewnętrzne, w tym bodźce mechaniczne, takie jak uderzenie itarcie. Podano podstawowe właściwości poszczególnych materiałów wybuchowych wraz z parametrami detonacyjnymi, istotnymi z praktycznego punku widzenia. Możliwość wykorzystania danego materiału do celów wojskowych warunkowana jest również kosztami produkcji, co bezpośrednio wiąże się ze stopniem skomplikowania procesu syntezy oraz dostępnością niezbędnych odczynników chemicznych.

EN

A review, with 66 refs., of modern explosives, characterized by reduced sensitivity to external stimuli, including mech. ones, such as impact and friction. The basic properties of individual explosives responsible for reducing sensitivity to external stimuli and detonation parameters important from a practical point of view were given. These factors det. whether a given material or an explosive compn. based on it will find practical application.

6

Metodyka oznaczania śladów materiałów wybuchowych oraz ich pochodnych w złożonych matrycach na przykładzie wykorzystania biowskaźnika akumulacji

Baran Piotr A., Mazur Izabela, Kasprzak Piotr, Modzelewski Damian, Tszydel Mariusz, Błońska Dagmara

Problemy Techniki Uzbrojenia

|

2023

|

R, 52, z. 164

43--65

PL

W XXI wieku, różne wydarzenia polityczne i społeczne powodują pojawianie się nowych zagrożeń związanych z produkcją, przechowywaniem i użyciem środków bojowych zawierających kruszące materiały wybuchowe. Zanieczyszczenia stanowią wyzwanie dla specjalistycznych laboratoriów, które zajmują się ich wykrywaniem i identyfikowaniem źródła pochodzenia. Niestety, tego typu zanieczyszczenia mają poważny wpływ na ludzkie zdrowie powodując m.in. poważne uszkodzenia układów i narządów człowieka, a także długotrwałe skutki zdrowotne, takie jak choroby nowotworowe i inne poważne zaburzenia zdrowia. Dlatego ważne jest, aby zwrócić uwagę na te zagrożenia i zrobić wszystko, co w naszej mocy, aby zapobiegać ich pojawianiu się i zminimalizować ich szkodliwe skutki. W badaniach ekosystemów częstym problemem jest niskie stężenie badanej substancji, które jest poniżej limitu detekcji urządzenia. W takich przypadkach biowskaźniki kumulacji okazują się być bardzo pomocne. Biomarkery są doskonałym narzędziem do wykrywania zanieczyszczeń w wodzie płynącej i w glebie Dzięki nim można stwierdzić obecność określonych czynników chemicznych, a jednocześnie są one czułym wskaźnikiem reakcji ekosystemu na skażenie. W oparciu o chromatografię cieczową została opracowana uniwersalna metoda, która umożliwia analizę trotylu i jego pochodnych w wytypowanym przez nas biowskaźniku akumulacji - larwach chruścików z gatunku Hydropsyche angu-stipennis, Curtis 1834 oraz próbkach gleby, czy innych złożonych matrycach. Metoda chromatograficzna pozwala na ilościowe i jakościowe oznaczenie różnych pochodnych trotylu, takich jak 2,6-diamino-4-nitrotoluen, 2,4-dia-mino-6-nitroto-luen, 1,3,5-trinitrobenzen, trójnitrotoluen, 2-amino-4,6-dinitrotoluen, 4-amino-2,6-dinitrotoluen i tetrylu w złożonej matrycy biologicznej. Dodatkowo prze-prowadzono badanie efektu kumulacji trotylu w tkance larw chruścików poddanych ekspozycji w rozworach testowych zwierających trotyl przez 1 do 24 godzin. Zauważono efekt wysycenia oraz zmierzono stężenie pochodnych trotylu. Zaobserwowane efekty potwierdziły użyteczność wytypowanej larwy jako biowskaźnika akumulacji zanieczyszczeń trotylu w ekosystemie.

EN

Different political and social events of the 21th century have been bringing about the appearance of new threats connected with production, storing and using of combat assets containing the high explosive materials. The contaminations are challenging for specialised laboratories dealing with their detection and identification of sources of origin. Unfortunately, such contaminations have a serious influence into the human health causing for instance significant injuries of human systems and organs, and long term problems with the health such as cancer diseases and other serious health disturbances. Therefore, it is important to focus attention on these threats, and to do everything possible to prevent their appearance and minimise the harmful effects. A low concentration of tested agent, below the instrument detection threshold, is a frequent problem at investigations of ecosystems. In such cases biomarkers of cumulation prove to be very helpful. Biomarkers can be a perfect tool for detection of contaminations in the flowing water and in the ground. They can be used to establish the presence of specific chemical agents and at the same time they are a sensitive indicator of eco-system’s reaction to the contamination. A universal method was developed basing on the liquid chromatography for analysis of trotyl and its derivatives present in larvae of caddisflies from species of Hydropsyche angustipennis, Curtis 1834, and in the samples of soil, or in other complex matrixes. The chromatographic method can label quantitively and qualitatively different derivatives of trotyl, such as 2,6-diamino-4-nitrotoluene, 2,4-dia-mino-6-nitrotoluene, 1,3,5-trinitrobenzen, trinitrotoluene, 2-amino-4,6-dinitrotoluen, 4-amino-2,6-dinitrotoluen, and tetryl in a complex biologic matrix. Additionally, an effect was investigated of trotyl cumulation within 1 to 24 hours in the tissue of cad-disfly larvae subjected to exposition of tested solutions contained trotyl. An effect of saturation was noticed and the concentration of trotyl derivatives was measured. Observed effects con-firmed the usefulness of chosen larvae as a bio-indicator of trotyl contamination accumulation in ecosystem.

7

Poland’s energy dependence at the turn of the 21st century

Gomółka Krystyna, Kasprzak Piotr

Economics and Environment

|

2023

|

No. 3

483--507

EN

The following article is an attempt to assess Poland's energy independence in the years 1993-2020. The main aim of the paper is to present Poland's dependence on raw materials from foreign partners - in the field of imports of electricity, natural gas, crude oil, non-renewable energy resources, i.e., hard coal and lignite, and the country's dynamics in the amount of imports. In addition, the aim of the work is to answer research questions pertaining to the level of Poland's energy dependence on foreign sources, countries from which Poland imported energy or energy resources, the structure of imports, as well as the country's energy balance in the period under study. The research methods used in the paper include a descriptive research method, an analysis of Eurostat data as well as the literature review in the field of the subject study. The main results posit that, in the analyzed period, Poland was highly dependent on foreign energy sources, especially in the field of gas and crude oil. What is more, between 1993-2020, a growing diversification of energy resources sources was noted.

PL

Poniższy artykuł jest próbą oceny niezależności energetycznej Polski w latach 1993-2020. Głównym celem artykułu jest przedstawienie uzależnienia Polski od surowców od partnerów zagranicznych – w zakresie importu energii elektrycznej, gazu ziemnego, ropy naftowej, nieodnawialnych surowców energetycznych, tj. węgla kamiennego i brunatnego oraz przedstawienie dynamiki w wielkości importu. Ponadto celem pracy jest odpowiedź na pytania badawcze dotyczące stopnia uzależnienia energetycznego Polski od źródeł zagranicznych, krajów, z których Polska importowała energię lub surowce energetyczne, struktury importu, a także bilansu energetycznego kraju w okresie badanie. Metody zastosowane w pracy obejmują opisową metodę badawczą, analizę danych Eurostatu oraz literaturę przedmiotu. Wśród głównych wniosków należy wymienić, iż w analizowanym okresie Polska była silnie uzależniona od zagranicznych źródeł energii, zwłaszcza w zakresie gazu i ropy naftowej. Co więcej, w latach 1993-2020 odnotowano rosnącą dywersyfikację źródeł surowców energetycznych.

8

Zwiększenie energetyczności α, ω- dihydroksypolibutadienu (HTPB) wykorzystywanego w stałych heterogenicznych paliwach rakietowych

Prasuła Piotr, Sztejter Beata, Kasprzak Piotr, Chmielarek Michał

Problemy Techniki Uzbrojenia

|

2022

|

R. 51, z. 161

37--59

PL

Stałe heterogeniczne paliwa rakietowe (SHPR) cieszące się dużą popularnością oraz szerokim zastosowaniem w przemyśle zbrojeniowym (silniki napędowe pocisków kierowanych oraz przeciwlotnicze rakiety dalekiego, bliskiego i średniego zasięgu) posiadają inertne lepiszcza, które znacząco wpływają na końcowe parametry użytkowe ładunków napędowych. W pracy przeprowadzono modyfikację popularnego lepiszcza HTPB polegającą na wprowadzeniu grup azydkowych do łańcucha polimeru podczas trzech różnych syntez. Otrzymano związki o różnej zawartości grup eksplozoforowych, które zostały poddane ocenie kompatybilności z podstawowymi składnikami SHPR: chloranem(VII) amonu i adypinianem dioktylu. Następnie przeprowadzono wstępne badania aplikacyjne otrzymanej pochodnej HTPB, wykazując potencjał otrzymanego energetycznego polimeru oraz możliwości jego zastosowania jako lepiszcza w stałych heterogenicznych paliwach rakietowych.

EN

Solid heterogeneous rocket propellants (SHRP), which are very popular and widely used in the armaments industry (guided missile propulsion engines and long-range, short-range and medium-range anti-aircraft rockets) have inert binders that significantly affect the final performance parameters of propulsion charges. In this study, the popular HTPB binder was modified by introducing azide groups into the polymer chain during three different syntheses. Compounds with different content of explosive groups were obtained and tested for compatibility with the essential SHRP components: ammonium chlorate(VII) and dioctyl adipate. Then, preliminary application tests of the obtained HTPB derivative were carried out, showing the potential of the obtained energetic polymer and the possibility of its use as a binder in solid heterogeneous rocket fuels.

9

Effects of Azide-Hydroxyl-Terminated Polybutadiene on the Properties of Solid Heterogeneous Rocket Propellants

Chmielarek Michał, Sztejter Beata, Kasprzak Piotr, Prasuła Piotr

Central European Journal of Energetic Materials

|

2022

|

Vol. 19, no. 4

392--407

EN

Solid heterogeneous rocket propellants (SHRPs) are increasingly used, mainly in the armaments industry. SHRPs are usually based on an inert binder - hydroxy-terminated polybutadiene (HTPB). The use of an inert polymer reduces the performance of the propellants, therefore this paper presents the preparation of propellants with different contents of the previously synthesized azide-HTPB and the results of research on their properties, such as density, calorific value, mechanical and thermal parameters and burning rate. An improvement in the tested parameters was noted in comparision to the properties of propellants without azide-HTPB. An increase in the calorific value of the propellants with the addition of azide-HTPB was noted, with a simultaneous reduction in the amount of oxidant in the SHRP composition. Azide-HTPB as a rocket propellant component has a significant impact on the mechanical properties of the propellant and also increases the propellant’s burning rate and the maximum pressure in the motor chamber.

10

Pandemic communication strategies : implications for national security (case : Spain and Poland)

Ławniczak Ryszard, Kasprzak Piotr

Studia Bezpieczeństwa Narodowego

|

2020

|

R. 10, Nr 17

51--64

EN

The current pandemic has provided many examples of effective and not so effective communication strategies from government agencies. In this short article, the authors focus on an analysis of the COVID-19 crisis communication from selected governments of Spain and Poland. Despite the differences in communication strategies of both countries, resulting from characteristic administrative structures and constitutional competences, common features as well as errors and shortcomings can be observed. The authors conclude that the particularism of political interests of the party politicians, who were in power at the time of the pandemic outbreak (regardless of their political foundations) may be a threat to the national security of a given country undermining the public trust, causing unwanted behaviours and thus translating into an extent and a duration of the pandemic as well as negative economic consequences. The crisis of the virus turns out to be a test that highlights the shortcomings of the political and social systems of both countries and opens up the field for further research.

PL

Obecna pandemia dostarczyła wielu przykładów skutecznych i niezbyt skutecznych strategii komunikacyjnych instytucji rządowych. W tym krótkim artykule autorzy skupiają się na analizie komunikacji kryzysowej COVID-19 wybranych rządów: Hiszpanii i Polski. Pomimo różnic w strategiach komunikacyjnych w obu krajach, wynikających z odmiennych struktur administracyjnych i konstytucyjnych kompetencji, można zaobserwować ich cechy wspólne, a także ich błędy i niedociągnięcia. Wydają się one wynikać z uwarunkowań innych niż przeciwdziałanie pandemii. Autorzy konkludują, iż partykularyzm politycznych interesów partyjnych polityków, którzy sprawowali władzę w momencie wybuchu epidemii (niezależnie od ich poglądów politycznych), może być zagrożeniem dla bezpieczeństwa narodowego danego kraju, gdyż przekłada się na zasięg i czas trwania pandemii oraz na negatywne skutki gospodarcze. Kryzys wirusa okazuje się być testem, który uwydatnia wady systemów polityczno-społecznych obu krajów i otwiera pole do dalszych badań.

11

Kaczorowski Michał, Prasuła Piotr, Kasprzak Piotr

Materiały Wysokoenergetyczne

|

2020

|

T. 12(1)

158--172

EN

Changes in ownership, changes in technology, unprofitable production and other causes, force manufacturers to cease pro-duction of explosives in chemical plants. This process is well-controlled in some plants, and abrupt in others, without proper control or the required safety measures. Frequently, plants used previously for the production of explosives and explosive compositions change production or are retrofitted without prior cleaning or, after ceasing production, are left without appropriate supervision which may lead to serious or even fatal accidents. The issues of cessation of special production are discussed using examples.

PL

Zmiany własnościowe, zmiany technologiczne, nieopłacalność produkcji i inne przyczyny wymuszają likwidację produkcji materiałów wybuchowych w poszczególnych Zakładach Chemicznych. W niektórych zakładach zmiany te wprowadzane są w sposób kontrolowany, w innych w sposób chaotyczny, bez kontroli i zachowania odpowiedniego poziomu bezpieczeństwa. Często obiekty, w których wcześniej prowadzona była produkcja specjalna mająca na celu otrzymywanie materiałów wybuchowych lub kompozycji wybuchowych, zmieniają swoje przeznaczenie i są remontowane bez wcześniejszego ich oczyszczenia lub też po likwidacji produkcji pozostawione są bez należytego nadzoru. Prowadzi to do groźnych lub nawet śmiertelnych wypadków. Problematyka likwidacji produkcji specjalnej została omówiona w referacie na przykładach.

12

Innowacyjne aspekty szkolenia psów służbowych do wykrywania materiałów wybuchowych

Żmuda-Gołębiewska Agnieszka, Szmigielski Radosław, Czerwińska Magdalena, Prasuła Piotr, Pniewski Wawrzyniec, Cieślak Piotr, Kasprzak Piotr, Borkowski Jacek, Bazela Rafał

Problemy Techniki Uzbrojenia

|

2019

|

R. 48, z. 149

47--64

PL

Psi nos jest nieocenioną pomocą dla ludzkości dzięki jego znakomitej czułości i zdolności do rozpoznawania oraz rozróżniania zapachów, tj. substancji lotnych wydzielanych przez dany materiał. W zestawieniu z coraz bardziej zaawansowaną technologią urządzeń elektronicznych do detekcji nadal zajmuje pierwsze miejsce na „podium”. Dzięki takim zdolnościom pies jest świetnym wsparciem w walce z terroryzmem, gdzie wczesne wykrycie materiałów wybuchowych (MW) odgrywa kluczową rolę dla bezpieczeństwa. W szkoleniu psów do wykrywania materiałów wybuchowych w polskich służbach mundurowych wykorzystuje się rzeczywiste próbki materiałów wybuchowych. Badania na arenie międzynarodowej wykazały jednak, że takie podejście nie daje stuprocentowej gwarancji wykrycia MW przez psa. Dodatkowo stosowanie klasycznych próbek MW w szkoleniu jest obarczone zarówno ryzykiem związanym z bezpieczeństwem przewodnika oraz psa, jak i z prawnymi restrykcjami podczas przechowywania, używania i transportu. Innowacyjne rozwiązanie wypracowane podczas realizacji tematu „Referencyjny zestaw próbek materiałów wybuchowych do szkolenia i atestacji psów służbowych” pozwala na większą swobodę manipulacji próbką szkoleniową, zwiększa bezpieczeństwo użytkowania i w rzeczywistości daje większą gwarancję wykrycia materiału wybuchowego przez psa.

EN

A nose of a dog is an invaluable help to humanity thanks to its excellent sensitivity and ability to recognize and distinguish odours, i.e. volatile substances emitted by a given material. In comparison with the increasingly advanced technology of electronic detection devices, it still ranks first on the “podium”. Due to its special abilities the dog is a great support in the fight against terrorism, where the early detection of explosives plays a key role in security. In the training process of a dog for the detection of explosives in Polish uniformed services genuine explosives samples are used. However, international studies have shown that this approach does not give 100% guarantee of HE detection by a dog. In addition, the use of classic HE samples in training involves a risk associated to the safety of both the operator and the dog and is burdened by law enforcement restrictions related to storage, use and transportation. An innovative solution developed during the implementation of the subject “Reference set of explosives samples for training and validation of service dogs” allows for more flexibility while handling the sample, increases the safety of use and provides a better detection of the explosive by the dog.

13

Comparison of Impact Resistance on a Knitted Prosthesis Based on Polypropylene and Acrylic Cements Based on Poly(methyl methacrylate)

Sujka Witold, Draczyński Zbigniew, Rutkowski Jacek, Karbowski Krzysztof, Gąsiorowski Tomasz, Kasprzak Piotr

Fibres & Textiles in Eastern Europe

|

2019

|

Vol. 27, no. 6 (138)

67--74

EN

The aim of the study was to compare the physical and mechanical properties of known prostheses for cranioplasty: knitted Codubix based on polypropylene and Modela-cryl resin based on PMMA. It was expected that the study would allow to check whether it is possible to combine their properties, which should enable the preparation of a new material with properties combining the best features of both components. Physico-chemical and mechanical properties were evaluated. It was found that the two materials meet the requirements for chemical purity, ensuring the safety of their use. Regarding the mechanical properties, the energy of impact diffusion for two types of prostheses was determined applying the Drop Tower technique. The polymerisation heat of Modela-cryl resin was determined in real time using the DSC technique.

PL

Celem pracy było porównanie właściwości fizycznych i mechanicznych znanych protez do kranioplastyki: dzianej Codubix na bazie polipropylenu i żywicy Modela-cryl na bazie PMMA. Oczekiwano, że badanie pozwoli sprawdzić, czy możliwe jest połączenie ich właściwości, co powinno pozwolić na przygotowanie nowego materiału o właściwościach łączących najlepsze cechy obu komponentów. Oceniono właściwości fizykochemiczne i mechaniczne. Stwierdzono, że oba materiały spełniają wymagania czystości chemicznej, zapewniając bezpieczeństwo ich stosowania. Jeśli chodzi o właściwości mechaniczne, określono energię dyfuzji uderzeniowej dla dwóch typów protez przy użyciu techniki Drop Tower. Określono ciepło polimeryzacji żywicy Modela-cryl w czasie rzeczywistym za pomocą techniki DSC.

14

Comparative Safety Testing (Acute Systemic Toxicity in Mice) of Two Materials Prepared from Polypropylene-Polyester (Codubix S) or Acrylate Resin (Mendec Cranio) Used for the Manufacturing of a Calvaria Prosthesis

Sujka Witold, Latańska Ilona, Stępnik Maciej, Sitarek Krystyna, Kasprzak Piotr

Fibres & Textiles in Eastern Europe

|

2019

|

Vol. 27, no. 5 (137)

82--88

EN

The aim of the study was a comparison of the acute toxicity of two popular prostheses used in the reconstruction of the bones of the skull. For the tests, the following materials were used: a polypropylene-polyester knitted Codubix S cranial bone prosthesis, made by TRICOMED SA, and polymethyl methacrylate Mednec Cranio resin. The tests were carried out in accordance with the following standards – PN-EN ISO 10993-11:2009 Biological evaluation of medical devices - Part 11: Tests for systemic toxicity, and PN-EN ISO 10993-12:2012 Biological evaluation of medical devices – Part 12: Sample preparation and reference materials. During the evaluation, adult male and female Balb/c mice were used. The animals were injected intravenously using extracts of both materials in 0.9% NaCl and intraperitoneally with the same extracts in sesame oil. The tests lasted 7 days, during which the health of the animals and their behavior were assessed. Both in the control and test groups, there was no mortality of the animals, and the health and behaviour of mice were unchanged when compared with the normal. After 7 days the internal organs of the chest and abdominal cavity of the animals were subjected to macroscopic pathomorphological examination, during which no changes indicating the toxic action of Codubix S and Mednec Cranio resin were found. Before the acute systemic toxicity tests, the chemical purity of both implants was assessed. The chemical purity of a product is one of the factors determining its biological properties. A product which is characterised by a higher degree of chemical purity contains fewer substances which may have a negative impact on biological reactions. Both prostheses meet the requirements of purity for medical devices.

PL

Celem badania było porównanie toksyczności ostrej dwóch popularnych protez stosowanych w konstrukcji kości czaszki. Do badań użyto następujących materiałów: dzianiny polipropylenowo-poliestrowej Codubix S firmy TRICOMEX SA. I polimetakrylanu metylu Mednec Cranio. Badania przeprowadzono zgodnie z następującymi normami PN-EN ISO 10993-11: 2009 Biologiczna ocena wyrobów medycznych. Część 11: Badania toksyczności systemowej i PN-EN ISO 10993-12: 2012 Biologiczna ocena wyrobów medycznych Część 12: Przygotowanie próbek i materiały referencyjne. Podczas oceny wykorzystano dorosłe samce i samice myszy Balb /c. Zwierzętom wstrzyknięto: dożylnie stosując ekstrakty obu materiałów w 0,9% NaCl i dootrzewnowo z tymi samymi ekstraktami w oleju sezamowym. Testy trwały 7 dni, podczas których oceniano zdrowie zwierząt i ich zachowanie. Zarówno w grupach kontrolnych, jak i testowych nie stwierdzono śmiertelności zwierząt, zdrowie i zachowanie myszy pozostały nie zmienione w porównaniu ze zwykłymi. Po 7 dniach narządy wewnętrzne klatki piersiowej i jamy brzuszne j zwierząt poddano makroskopowemu badaniu patomorfologicznemu, podczas którego nie stwierdzono zmian wskazujących na toksyczne działanie żywicy Codubix S i Mednec Cranio. Przed badaniami ostrej toksyczności ogólnoustrojowej oceniano czystość chemiczną obu implantów. Chemiczna czystość produktu jest jednym z czynników określających jego właściwości biologiczne. Produkt, który charakteryzuje się wyższym stopniem czystości chemicznej, zawiera mniej substancji, które mogą mieć negatywny wpływ na reakcje biologiczne. Obie protezy spełniają wymagania czystości dla wyrobów medycznych.

15

X-ray Investigation of Dynamic Phenomena Occurring during Combustion of the Pyrotechnic Charges of 40 mm Grenade Fuze Delay Systems

Miszczak Maciej, Warchoł Radosław, Nita Marcin, Kasprzak Piotr

Central European Journal of Energetic Materials

|

2019

|

Vol. 16, no. 1

77--90

EN

Experimental Real Time X-ray Radioscopy (RTR) investigation of dynamic phenomena occurring during the combustion of end-burning pyrotechnic charges confined in the fuze body, utilized in the delay systems of 40 mm grenade fuzes, are presented. These pyrotechnic delay systems delay the arming distance pyromechanism and the self-destroying timing assembly. The charge in the delay arming distance pyromechanism was a black powder pellet supported by the safety pin kept in constant position by its driving compressed spring. The self-destroying timing assembly comprised three pyrotechnic segmented columns connected at their ends with ignition relay channels, creating a zig-zag firing train. The following dynamic phenomena were detected and registered by RTR at a frequency of 30 FPS: (i) combustion zone travelling along the pyrotechnic charges, (ii) displacements of the pyromechanism safety pin caused by either the pressure of its spring after burning out of the black powder pellet or by pressure of the combustion products escaping from the zig-zag firing train, (iii) transfer of the ignition impulse between the adjacent pyrotechnic columns, (iv) pressure action of the combustion products on the pyrotechnic columns during transfer of the ignition impulse, and (v) transfer of the final output ignition impulse from the last (third) pyrotechnic column through the channel leading directly to the chamber used for accommodating the fuze detonator.

16

Investigations of polypropylene foil cutting process using fiber Nb: YAG and Diode Nd:YVO4 lasers

Kukiełka Leon, Patyk Radosław, Bohdal Łukasz, Napadłek Wojciech, Gryglicki Rafał, Kasprzak Piotr

Acta Mechanica et Automatica

|

2019

|

Vol. 13, no. 2

107--112

EN

Lasers are widely used in a variety of manufacturing processes including: depaneling, drilling, cutting, repair, trimming, micromachining. Polypropylene foils are intensively investigated as materials with great number of potential applications. Laser cutting is a major operation used in forming these materials and preparing the final workpieces. At the moment, the main challenge when cutting polypropylene is to obtain high quality products characterized by optimum sheared edge condition, minimum surface damage, freedom from burrs, slivers, edge wave, distortion, residual stresses and to obtain minimum width of HAZ zone. The amount of adjusTab. process parameters and the fact that the influence of these parameters on the process is not fully understood makes it difficult to control the cutting process. In practice, the right setup for the lasers is mostly found by trial and error combined with experience. Therefore, the final product frequently has serious defects. The paper presents the possibility of using fiber and diode lasers for forming of workpieces from polypropylene multilayer foil using cutting technology. The effect of selected process parameters and conditions on quality of sheared edge and material degradation is discussed.

17

Assessment of the possibility of using an unmanned aircraft class mini to illuminate targets by laser

Kasprzak Piotr, Rypulak Andrzej, Stolarz Tomasz

Advances in Science and Technology. Research Journal

|

2018

|

Vol. 12, no. 2

106--111

EN

The paper presents the use of the UAV (Unmanned Aerial Vehicle) class mini platform to illuminate targets by laser based on the conducted research and the technical capabilities of the platform. The presented mission planning process by Joint Terminal Attack Controller - JTAC gives you the opportunity to familiarize the subjects of the operation of the troops on the modern battlefield. Research conducted as part of the work have been prepared on the basis of requirements against this type of system specified by the user. Thanks to that, we managed to get results and draw conclusions about the applicability of the UAV class mini to the planned tasks.