Zarządzanie ryzykiem prawnym w przedsiębiorstwie ciepłowniczym to kluczowy element strategii operacyjnej, który ma na celu minimalizację potencjalnych zagrożeń związanych z przepisami prawnymi oraz regulacjami branżowymi.
Skuteczne wprowadzanie zmian jest dziś kluczowe, gdyż ich tempo w otoczeniu biznesowym ciągle rośnie. Firmy muszą adaptować się do nowych technologii, oczekiwań klientów, presji konkurencji czy regulacji prawnych. Zaniedbanie zarządzania zmianą może skutkować utratą przewagi konkurencyjnej. A czas to pieniądz.
Układy odzysku energii mechanicznej przepływającej wody sieciowej i zamiany jej w energię elektryczną są nowym kierunkiem rozwoju przedsiębiorstw ciepłowniczych. Należy go wspierać, ponieważ każda odzyskana kWh sprawia, że zmniejszamy ślad węglowy, przyczyniamy się do prowadzenia zrównoważonego rozwoju techniki i wprowadzamy recykling energetyczny, a nasze działania są coraz bardziej przyjazne środowisku.
Przedsiębiorstwa ciepłownicze komunalne (TKE) zużywają do 20% gazu ziemnego w Ukrainie. Budowa nowych instalacji przetwarzania odpadów oraz elektrociepłowni na RDF ma na celu zwiększenie niezależności energetycznej Ukrainy. Współpraca z Polską w obszarze termicznego przekształcania odpadów może przyspieszyć wprowadzenie nowoczesnych technologii na ukraiński rynek.
Silne obwarowania prawno-administracyjne, wieloaspektowość i specjalizacja branży ciepłowniczej determinują specyficzne podejście do podejścia finansowego wśród podmiotów z tego obszaru. Dotyczy to rachunkowości finansowej, ale także zarządczej, która co do zasady ma być elastyczna, by dostarczyć dostatecznie właściwej informacji zarządczej, ułatwić i uwiarygodnić decyzyjność, zwiększyć konkurencyjność przedsiębiorstwa oraz wiele innych.
Ciepłownictwo systemowe może dziś nie tylko funkcjonować, ale również rozwijać się. Konieczne jest tu jednak równoległe działanie na poziomie unijnym i krajowym. Nie stać nas na zmarnowanie potencjału, jaki ma sektor.
XXI wiek jest wyzwaniem technologicznym dla ludzkości pod wieloma względami. W sektorze energii dużo jest już wiadomych od lat, jednak sporo osób ciągle czuje się zaskoczonych zaistniałą sytuacją na rynku - zarówno w kontekście cen, jak i dostępności paliw. Panujący w Polsce energetyczny chaos decyzyjny nie rokuje nadziei na szybkie ustabilizowanie tego obszaru.
Realizacja programu ELENA dla ciepłownictwa dostarcza wiele ciekawych spostrzeżeń dotyczących sytuacji w przedsiębiorstwach energetyki cieplnej. Oto najbardziej charakterystyczne zmiany i najczęściej występujące przeszkody stojące na drodze modernizacji sektora.
Problem przedstawiony w tytule dotyczy znaczącej większości przedsiębiorstw ciepłowniczych w Polsce, w tym również MPEC Nowy Sącz. Realia legislacyjne oraz zmieniające się warunki ekonomiczne wymuszają podejmowanie istotnych decyzji w zakresie źródeł ciepła. Proces dekarbonizacji staje się faktem niepodważalnym, a od przedsiębiorstw ciepłowniczych zależy, jak przejdą metamorfozę. Od tych decyzji zależy też ich "być albo nie być".
Przedsiębiorstwa ciepłownicze zamierzają korzystać z różnych źródeł OZE, także tych dotychczas niewykorzystywanych. Stosunkowo największym zainteresowaniem przedsiębiorstw cieszą się kotły na biomasę jako bezpośrednie zamienniki dla kotłów węglowych.
Efektywny system ciepłowniczy warunkuje dostęp do finansowania ze środków publicznych i daje ciepłowniom przywileje, np. możliwości wyboru przez odbiorców ciepła, alternatywnych do ciepłownictwa systemowego, sposobów zaopatrzenia odbiorców w ciepło. Czy taki system jest możliwy w Polsce?
Systemy ciepłownicze stoją wobec perspektywy wzrostu kosztów prowadzonej działalności, na który składają się: koszty węgla - w coraz większej skali importowanego, kupowanego po cenach istotnie wyższych niż ceny miału dla elektroenergetyki zawodowej, koszty pozwoleń na emisję CO2 (rys. 1), koszty wykorzystania wody, koszty energii elektrycznej zużywanej na potrzeby wytwarzania ciepła i utrzymania systemu ciepłowniczego, koszty płac oraz barier, jakim podlegają ceny ciepła, nie pozwalających przenieść na klientów pełnych skutków wzrostu ww. kosztów.
13
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Systemy GIS są coraz częściej wykorzystywane w polskich przedsiębiorstwach ciepłowniczych do wspomagania zarządzania zasobami firmy. W artykule przedstawiono ogólną charakterystykę systemów geoinformatycznych oraz genezę ich powstania. Szczególną uwagę zwrócono na zastosowanie tych systemów w branży ciepłowniczej. Zaprezentowano dwie aplikacje GIS przystosowane do specyfiki firm ciepłowniczych: EC.GIS i Mb_GIS. Opisano ich funkcjonalność w zakresie tworzenia kompleksowych baz danych systemu ciepłowniczego, ewidencji i możliwości wykonania zestawień statystycznych. Ponadto zwrócono uwagę na wprowadzone rozszerzenia funkcjonowania systemu GIS w zakresie symulacji pracy systemu ciepłowniczego. W tym celu wprowadzono odpowiednie moduły obliczeniowe oraz wprowadzono możliwość wymiany danych z specjalistycznymi programami obliczeniowymi
EN
GIS systems are increasingly used in The Polish Heat Supply Companies to support the management of the company’s resources. The article presents the general characteristics of geoinformatic systems. The special attention was paid to the application of these systems in the Heat Supply industry. Two GIS applications adapted to the specificity of heating companies were presented e.i. EC.GIS and Mb GIS. Their functionality was described in terms of creating comprehensive databases of the District Heating Systems, records and possibilities of preparing statistical compilation. Moreover, the attention was drawn to the introduced extensions of the GIS system functioning in the scope of simulating the operation of the district heating system. For this purpose, appropriate calculation modules were introduced and the possibility of data exchange with calculation programs.
14
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
W artykule przedstawiono główne uwarunkowania rozwoju przedsiębiorstw ciepłowniczych w powiązaniu do aktualnej sytuacji, ale także i perspektyw rozwoju w warunkach gospodarki rynkowej.
EN
The paper presents the main conditions for the developmen of district heating companies in relations to the current situation, but also the prospect for development in a market economy.
15
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Tematem artykułu jest analiza sytuacji ekonomicznej wybranej grupy przedsiębiorstw ciepłowniczych w latach 2014- 2018. Podstawą analizy była baza danych zgromadzonych w Izbie Gospodarczej Ciepłownictwo Polskie, a przedmiotem analizy były przedsiębiorstwa o różnej strukturze i sprzedaży ciepła od ok. 35 tys. GJ do 10 mln GJ. W analizie podstawowych wskaźników działalności ekonomicznej przedsiębiorstw uwzględniono wpływ ich wielkości i dynamikę zmian otoczenia rynkowego z bieżącą płynnością (ceny paliw i uprawnień do emisji CO2, dynamikę wzrostu wynagrodzeń) oraz działania Urzędu Regulacji Energetyki. W wyniku analiz stwierdzono, że sektor ciepłowniczy znajduje się obecnie w sytuacji kryzysowej, a wartości wszystkich wskaźników ekonomicznych, poza bieżącą płynnością finansową, są dużo niższe niż optymalne.
EN
The subject of the article is an analysis of the economic situation of a selected group of district heating enterprises in the years 2014-2018. The basis of the analysis was a database collected in the Polish District Heating Chamber of Commerce, and the subject were companies with various structure and sales of heat from about 35 tys GJ do 10 mln GJ. The analysis of basic indicators of economic company`s activity included the impact on their size and dynamics of changes the market environment with current cash flow (fuel prices and CO2 emission allowances, dynamics of wage increases) and the activities of the Energy Regulatory Office. It was found (as a result of the analyses) that the district heating sector is currently in the crisis, and the values of all economic indicators, except for current cash flow, are much lower than optimal.
Przedsiębiorstwo ciepłownicze, by mogło właściwie funkcjonować w otoczeniu na konkurencyjnym rynku, musi mieć zapewniony zbyt na swój produkt, posiadać pewne grono odbiorców oraz intensyfikować działania dla poszerzenia udziału w rynku ciepła. Jednym z bardzo ważnych czynników w działalności rozwojowej jest niewątpliwe inwestowanie, które oznacza "każde wykorzystanie w przedsiębiorstwie zasobów kapitałowych dzisiaj dla osiągnięcia pożądanych korzyści w przyszłości”.
Wdrożenie systemu zarządzania jakością w MPEC we Włocławku stało się skuteczną metodą dla osiągnięcia sukcesu na lokalnym rynku ciepła. Na przestrzeni wielu lat funkcjonowania systemu wprowadzane korekty upraszczały postepowanie przedsiębiorstwa, pozwalały jeszcze bardziej racjonalnie wykorzystać czas pracy pracowników oraz znacznie ograniczyć koszty działań projakościowych w spółce.
18
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Znaczenie taryfy dla ciepła w działalności ciepłowniczej jest bezsporne, ponieważ to od niej zależy w zasadzie wynik ekonomiczny przedsiębiorstwa. Oczywistym jest zatem, że przedsiębiorstwa ciepłownicze dążą do optymalizacji taryfy z punktu widzenia wyniku firmy. W tym kontekście spotykają się one z regulacjami Prawa energetycznego, które nasuwają sporo problemów interpretacyjnych. Wprowadzona w 2005 r. możliwość włączenia do taryfy zwrotu z kapitału normalizuje ramy prawne działalności ciepłowniczej przyznając przedsiębiorstwom prawo do zysku. Jednocześnie konstytuuje ona nowe pojęcie Prawa energetycznego, które rodzi nowe problemy przy stosowaniu przepisów. Celem niniejszego opracowania jest wykazanie, iż możliwe jest określenie możliwości i granic prawnych obowiązującej regulacji w taki sposób, aby ujęcie zwrotu z kapitału było dla przedsiębiorstwa z jednej strony przewidywalne, z drugiej pozwoliło na osiągnięcie celów ekonomicznych działalności. Dlatego poniżej przedstawiona została linia interpretacyjna przepisów umożliwiająca przedsiębiorstwom ciepłowniczym spójną argumentację wobec regulatora i obronę taryfy – w razie potrzeby również przed sądem.