Ograniczanie wyników
Czasopisma help
Autorzy help
Lata help
Preferencje help
Widoczny [Schowaj] Abstrakt
Liczba wyników

Znaleziono wyników: 1482

Liczba wyników na stronie
first rewind previous Strona / 75 next fast forward last
Wyniki wyszukiwania
Wyszukiwano:
w słowach kluczowych:  mining
help Sortuj według:

help Ogranicz wyniki do:
first rewind previous Strona / 75 next fast forward last
EN
Nothing stays the same. The only thing you can be sure of in life is change. Trudi Canavan Purpose: in the cognitive space of the article, an important and significant challenge arises, which is - in the perspective of the megatrends indicated in the article, demographic change and public health - the need to prepare a package of socio-economic activities dedicated primarily to the inhabitants of the areas where the process of closing down mining plants will take place. In this context, the issues of demographic change and health should be given priority in these areas in activities promoting social and economic activity in the transformation process. Methodology: the theses presented in the article were verified using the following methods: literature review, critical analysis of literature, analysis and comparison of documents and an example of good practices. Resultat: in the perspective of the next decades, numerous social and economic challenges and effects related to the transformation of mining plants in the space of local communities (commune, district) can be pointed out. While maintaining the hierarchy of objectives described in the European Green Deal Plan and clearly related to the plan for the transformation of mining plants, lasting cooperation of the three key stakeholders in this process, i.e., local communities (representation of local and territorial self-government), employers and representation of state policies, should be expected in their environment. Originality: the conclusions and recommendations from the article may be important for researchers and practitioners involved in the implementation of activities aimed at limiting the marginalization, differentiation and social and economic exclusion of residents of areas where the process of closing mining plants will take place.
EN
Your goal must be to get everything without destroying anything. Sun Zi Purpose: in the cognitive space, the article focuses on the issue of dynamically growing social awareness of the impact of hard coal on climate change - which determines the need to implement a strategy to abandon this raw material. The authors of the article also point out that in connection with this process - as the world strives for sustainable and more ecological development - the transformation of the hard coal mining sector becomes an inevitable challenge. Methodology: the theses presented in the article were verified using the following methods: literature review, critical analysis of literature, analysis and comparison of documents and an example of good practices. Resultat: properly managing the transformation of the hard coal mining sector is key to ensuring that it delivers long-term social and economic benefits - while minimizing the negative impact of the transformation on mining communities and workers in the hard coal mining sector. Therefore, a holistic approach is important in this space, taking into account the ecological, economic, political and social context of transformation. Originality: the transformation of mining is necessary due to the sustainable development goals, environmental protection and the fight against climate change. It is also a political challenge that requires well-thought-out investments, policies and regulations to minimize the negative socio-economic effects of the transformation and to use the development potential of the transformed areas in all their dimensions.
PL
W artykule przedstawiono możliwość zastosowania w górnictwie podziemnym dwóch rodzajów popiołów lotnych pochodzących z energetyki zawodowej spalającej węgiel kamienny. Badaniom podano mieszaniny wytworzone z popiołów lotnych pochodzących z kotła konwencjonalnego bez produktów odsiarczania spalin (10 01 02) oraz kotła fluidalnego z produktami odsiarczania spalin (10 01 82). Mieszaniny sporządzono wykorzystując wodę kopalnianą o gęstości 1023 g/dm3. Badane mieszaniny miały konsystencję płynną o rozlewności w zakresie 160-280 mm. Mając na uwadze uzyskane wyniki badań oraz wytyczne normy PN-G 11011:1998 należy stwierdzić, że w zakresie omawianych parametrów mieszaniny wytworzone na bazie popiołu pochodzącego z kotła fluidalnego (10 01 82) spełniają jej wymagania w zakresie rozlewności 160-240 mm, jedynie w technologii doszczelniania. W technologii podsadzki zestalanej żadna z zbadanych mieszanin nie spełnia ww. normy. Ponadto stosując w górnictwie podziemnym mieszaniny z popiołu lotnego bez produktów odsiarczania spalin pochodzącego z kotła konwencjonalnego należy dokładnie rozważyć jego możliwość, technologię w której ma być stosowany, a przede wszystkim miejsce jego aplikacji.
EN
The paper presents the possibility of using two types of fly ash from utility power plants burning hard coal in underground mining. Mixtures made from fly ash from a conventional boiler without flue gas desulphurisation products (10 01 02) and a fluidised bed boiler with flue gas desulphurisation products (10 01 82) were tested. The mixtures were prepared using mine water With a density of 1023 g/dm3. The tested mixtures were of liquid consistency with a flowability of 160-280 mm Taking into account the obtained test results and guidelines of the PN-G 11011:1998 standard, it should be stated that, in terms of the discussed parameters, mixtures produced on the basis of ash from the fluidised bed boiler (10 01 82) meet its requirements in the range of flowability of 160-240 mm, only in the case of the backfilling technology. In solidifying backfill . technology, none of the mixtures tested comply with the aforementioned standard. In addition, when using fly ash mixtures without flue gas desulphurisation products from a conventional cat (10 01 02) in underground mining, careful consideration must be given to its feasibility, the technology in which it is to be used and, above all, where it is to be applied.
EN
Post-mining grounds and spoil tips frequently render landscapes permanently flawed. As a result of mining activity, considerable stretches of land are often permanently excluded from further use. Due to the extensively transformed landscape, it is necessary to implement revitalisation processes. Relevant design and investment activities, coupled with the cooperation of specialists such as architects, civil engineers, geotechnicians, hydrotechnicians and environmental engineers, along with local authorities, can offer a comprehensive functional programme for areas degraded by mining and provide local residents with an attractive leisure area. This article discusses the current state of knowledge on the revitalisation of former mining areas, with special regard to architectural, environmental, social, and economic aspects. The aim of the study is to review and promote design solutions which permanently restore previously degraded areas to local communities. Various concepts of revitalisation of degraded areas are presented, based on examples of landscape architecture at home and abroad. The selected examples comprise natural regeneration, reclamation, and ecological engineering. These are examples of a holistic and modern approach to the development of tourist and environmentally active areas in post-mining sites and spoil tips. Furthermore, the study presents the authors' proposal concerning the revitalisation of a spoil tip area at LW Bogdanka mine for winter sport purposes and other activities, for which the demand was signalled by their management. The discussed examples can serve as an inspiration for future actions and executive projects, undertaken in accordance with the guidelines of Agenda 2030 and Fit for 55 policies.
PL
Tereny powyrobiskowe naziemne oraz powstające przykopalniane hałdy niejednokrotnie stanowią trwałą skazę w krajobrazie. W związku z procesami górniczymi, znaczne połacie terenu zostają często trwale wykluczone z dalszego użytkowania. Silnie przekształcony krajobraz stwarza konieczność dla wdrażania procesów rewitalizacyjnych. Odpowiednie działania projektowe i inwestycyjne, przy współpracy z architektami oraz lokalnymi samorządami są w stanie zaoferować bogaty program funkcjonalny dla terenów zdegradowanych działalnością górniczą, zapewniając jednocześnie okolicznym mieszkańcom atrakcyjną przestrzeń wypoczynkową. W artykule dokonano przeglądu aktualnego stanu wiedzy na temat rewitalizacji terenów pogórniczych, ze szczególnym uwzględnieniem aspektów środowiskowych, społecznych i ekonomicznych takich działań. Celem artykułu jest przegląd i popularyzacja rozwiązań projektowych, które w sposób trwały przywracają tereny zdegradowane lokalnym społecznościom. Przedstawiono różne koncepcje rewitalizacji terenów zdegradowanych, opierając się na przykładach realizacji z dziedziny architektury krajobrazu z kraju i ze świata. Wybrane przykłady obejmują naturalną regenerację, rekultywację i inżynierię ekologiczną. Są to przykłady holistycznego i nowoczesnego podejścia do realizacji przestrzeni turystycznych i aktywnych przyrodniczo na terenach dawnych wyrobisk oraz hałd kopalnianych. Opracowanie przestawia również autorską propozycję rewitalizacji terenu hałdy przy kopalni LW Bogdanka na cele związane ze sportami zimowymi. Omawiane przykłady mogą posłużyć jako wzór dla przyszłych działań podejmowanych zgodnie z założeniami polityki Agenda 2030 i Fit for 55.
5
Content available Swoszowice siarką słynące i pachnące do dziś
EN
Sulpfur has accompanied us since the dawn of time. Wincenty Kadłubek mentions it for the first time, presenting the legend of the destruction of the Wawel Dragon. According to Dr. A. Wójcik, sulphur could have been one of the reasons for moving the capital from Kraków to Warsaw. The exploitation of this mineral lasted about 500 years. During this time, approximately 700,000 tons of sulphur ore were mined in an area of approximately 5 km, drilling approximately 1,000 shafts and leaving 600 heaps. Following J. Esprinohard, Jan Pazdur quotes a message from 1597 that “when the plague prevails in Kraków, which happens often, most of the citizens leave the city and live for some time near the sulphur mine in Swoszowice and no one is affected by the disease at that time”. Sulphur mining is a niche business, currently as much as 99 percent of this raw material is obtained worldwide in large-scale desulfurization processes of gas, oil and exhaust gases. This was not the case before; sulphur mining in Swoszowice was an important branch of the economy of the Kingdom of Poland and the Austro-Hungarian Empire. Sulphur mining in Swoszowice was finally discontinued over 70 years ago, but it is worth knowing the history of mining in this oldest and longest operating mine in Poland.
EN
Sulphur-bearing limestones encountered in the Mokrzyszów borehole in 1956 sparked the beginning of their exploration, carried out up to 1971 under the guidance of prof. Stanisław Pawłowski, which allowed discovery of about 979 Mt of sulphur resources. Such success was based on combining theoretical studies of sulphur formation in limestone by hydrogen-driven gypsum replacement with geophysical detection of possible sulphur deposit sites. The mining that immediately followed reached a maximum annual production of 4-5 Mt between 1975-1990. The introduction of borehole-based Frasch-type mining provoked many questions regarding sulphur recovery management in relation to the deposit's internal structure. This in turn led to thorough geological study of how mining success depends on the various geological Deposit features. After a decline of mining at the end of the 20th century due to an increased supply of recoverable sulphur from hydrocarbon exploitation, the greater part of the minable resources remain untouched. Many of these became inaccessible for recovery due to the construction of settlements on their territory and strong local opposition to mining. The expected decline in the supply of recoverable sulphur will make those sulphur deposits still accessible for mining a valuable future source, and they merit special protection.
EN
The Arctic region is aprospective areafor ore mining and urbanization progress. The areas of Europe located beyond the Arctic Circle have unique features of the natural environment. Conducting mining works in this place is associated with certain difficulties resulting from weather conditions (numerousrains, long winters, polar night) anddue to the high riskof permanent environmental pollution. An example of the specificity of arctic mining is Kvalsund in northern Norway, where there is a copper mine that is currently under development. Another example is the Monchegorsk region in Russia, which is currently no longer mining. Both of these places are associated with sulphide deposits of non-ferrous metals and the resulting consequences. The purpose of this text was to show the differences and similarities of these mining plants, andon this basis to demonstrate the complexity of the issues of exploitation and reclamation of mining areas in the Arctic.
EN
The cutting tools in mining industry are especially prone to rapid wear, since most of the rocks exhibit aggressive abrasion attributes. A typical representative of fast wearing mining end-tools is a conical pick (also known as tangential-rotary cutter). In order to decrease the premature deterioration, the manufacturers and users tend to enhance the lifespan of the tool by wide range of approaches, namely heat treatment, chemical treatment, burnishing, hard facing etc. In order to estimate the wear rate of a given pick one has to select appropriate procedure and method of evaluation. By this time, most commonly applied method is to estimate the wear rate basing on mass loss measurements of the tools being exploited with constant cutting parameters and fixed conditions. The Authors proposed also a new method of volumetric wear assessment, basing of three-dimensional photogrammetric scanning and compared the results with the outcome of traditional mass wear evaluation of the same sets of tools. Additionally, this paper contains recommendations regarding both approaches (volumetric and mass), especially focusing on the possibilities of the new method concerning measurements of the manufactured tool.
PL
W Górnośląskim Zagłębiu Węglowym (GZW) eksploatacja górnicza jest prowadzona od XVII wieku do teraz. Obecnie w GZW występują tereny, na których zakończono eksploatację, oraz tereny, na których nadal jest prowadzona eksploatacja górnicza. Tak długi okres eksploatacji górniczej i prowadzone obserwacje dotyczące jej skutków umożliwiły zdobycie doświadczeń pozwalających na koegzystencję górnictwa i budownictwa infrastrukturalnego. Podstawowym narzędziem do zarządzania drogami użytkowanymi na terenach górniczych jest monitoring. Artykuł przedstawia doświadczenia, które mogą być wykorzystane w praktyce projektowej oraz w utrzymaniu dróg na terenach górniczych.
EN
In the Upper Silesian Coal Basin (GZW), mining has been carried out since the 17th century. Currently, in the GZW there are areas where mining has been ended and areas where mining is still carried out. Such a long period of mining and observations of its effects allowed us to gain experience enabling the coexistence of mining and infrastructure construction. The basic tool for managing roads used in mining areas is monitoring. The article presents experiences which can be used in design practice and in road maintenance in mining areas.
PL
W niniejszym artykule podjęto próbę przybliżenia problematyki związanej z szeroko rozumianą symulacją oraz modelowaniem. Podano definicję symulacji oraz modelu symulacyjnego, a także kilka przykładów zastosowań symulacji komputerowych dla przemysłu górniczego, w tym także metody obliczania symulacyjnego. Ponadto został położony nacisk na opis struktury i zasad budowy modeli symulacyjnych oraz oceny modelu symulacyjnego, a także podano najistotniejsze zalety i wady symulacji.
EN
This article attempts to present the issues related to broadly understood simulation and modeling. A definition of simulation and simulation model is given, as well as several examples of computer simulation applications for the mining industry, including simulation calculation methods. In addition, the description of the structure and principles of building simulation models and evaluation of a simulation model is emphasised, and the most important advantages and disadvantages of simulation are included.
PL
Artykuł omawia energooszczędność przenośników taśmowych w górnictwie i ich rosnące znaczenie w kontekście ochrony klimatu i kosztów energii. Opisuje również wpływ różnych źródeł energii na produkcję energii elektrycznej oraz korzyści z zastąpienia pojazdów spalinowych przenośnikami taśmowymi. Autor podkreśla potrzebę efektywnego zużycia energii w górnictwie i jego związek z polityką energetyczną Unii Europejskiej.
EN
This article discusses the energy efficiency of conveyor belts in mining and their growing significance in the context of climate protection and energy costs. It also describes the impact of various energy sources on electricity production and the benefits of replacing combustion engine vehicles with conveyor belts. The author emphasises the need for efficient energy consumption in mining and its connection to the energy policy of the European Union.
EN
This paper attempts to bring closer the issues related to widely understood simulation and modeling. A definition of simulation and simulation model, as well as several examples of computer simulation applications for the mining industry, including simulation calculation methods, are presented. Moreover, emphasis was placed on the description of the structure and principles of building simulation models and evaluation of the simulation model, and the most important advantages and disadvantages of the simulation were presented.
EN
The paper presents the analysis of the results of geophysical surveys conducted in the mining area located in Bytom - Karb (USCB, Poland) in the aspect of identifying the causes of significant damage to the complex of inhabited tenement houses which occurred in 2011. The surveys were carried out by microgravimetric and GPR methods. The construction disaster was caused by the exploitation of one of the hard coal seams at a depth of about 800 m along the mining longwall running underneath the settlement. The terrain deformation parameters exceeded the forecasted values, and in several places discontinuities took linear forms along the diagonal directions to the front lines of the longwall. In addition to the sliding movement, the rotational movement appeared in the ground. As a consequence of spatially complex ground movements, some buildings suffered significant damage. The extent of the damage turned out to be catastrophic and immediate relocation of the inhabitants and demolition of the buildings became necessary. The article is an attempt to explain the nature and the causes of excessive terrain deformations in relation to those modeled on the basis of analysis and interpretation of geophysical data from the current measurements as well as archival maps and geological and mining cartography data.
EN
Surfactants in the form of liquid foam are commonly used for ensuring the fluidity of conditioned soil during shield tunneling in mining zone. The compressibility can be significantly affected, depending on the percentage of fine soil. Thus, this paper investigates the compressibility of foam-conditioned fine soil. Oedometric tests as a function of the percentage of foam have been performed. Foam's stability was analyzed, considering a laboratory soil made from 40% kaolinite and 60% of sand and mixed with a foaming agent based on an anionic surfactant. Experimental results showed that the foam stability was manifested through a reduction of the foam's volume followed by liquid drainage, under loading and due to the foam's physical degradation over time. The compressibility increases with the adding rate of the foam in the soil. Therefore, consolidation and foam's degradation over time are two factors that allow the recovery of the compressibility property of conditioned soil.
PL
W artykule przedstawiono możliwość zastosowania niskobudżetowego skanera LiDAR zaimplementowanego w smartfonie iPhone 13 Pro do kontroli prac w głębionym szybie górniczym. Celem badań było określenie przydatności oraz dokładności wygenerowanych modeli 3D. Badania przeprowadzono na obiekcie powierzchniowym będącym makietą szybu. Na podstawie walidacji zebranych danych, z użyciem profesjonalnego skanera, stwierdzono możliwość zastosowania smartfona iPhone 13 Pro do zadań niewymagających wysokiej dokładności. Na podstawie kontroli otrzymanych danych pomiarowych stwierdzono, że testowany LiDAR zapewnia pomiary odległości do 5 m z klasą dokładności 2,5, co przy jednoczesnej rejestracji z kamery/aparatu fotograficznego smartfona zapewnia szybkie pozyskanie trójwymiarowego odwzorowania badanego obiektu z przypisaną kolorystyką i teksturą materiału konstrukcyjnego.
EN
Article aims to present possibility of application low-cost LiDAR scanner of iPhone 13Pro for workings inspections in mining shaft sinking process. Main goal of research was to verify accuracy and usefulness of generated 3D models. Measurements were conducted inside model of mining shaft on the surface. Based on validation, conducted with use of professional TLS, iPhone 13 Pro LiDAR scanner usefulness was proved for inspections that don’t need high accuracy. Tested iPhone 13 Pro LiDAR scanner measures up to 5m with accuracy class 2,5. With simultaneous camera recording provides quick triaxial reflection of object with color and texture of material.
17
Content available remote Wycena wartości ekonomicznej zdecentralizowanego przedsiębiorstwa górniczego
PL
W niniejszej pracy przeprowadzono badania literaturowe z zakresu wartości przedsiębiorstwa. Zaprezentowano podział wartości ze względu na metody ich kalkulacji wyróżniając metody majątkowe, rynkowe oraz ekonomiczne. Szczegółowo opisano metody szacowania wartości ekonomicznej, wyróżniając metody bazujące na przyszłych przepływach pieniężnych DCF oraz EVA, która oparta jest na kapitale zainwestowanym. Artykuł został uzupełniony o metodologię SOTP, która pomimo szerokiego zastosowania dzięki podziałowi wyceny na poszczególne segmenty działalności, dające szczegółowe informacje o generowaniu wartości. Zakończeniem pracy jest przeprowadzona wycena wartości ekonomicznej zdecentralizowanego przedsiębiorstwa górniczego. Wykazała ona, iż metody DCF oraz EVA są tożsame a także ukazała użyteczność metody SOTP w przedsiębiorstwach wielosegmentowych jako narzędzia wyceny.
EN
In this paper, a literature survey was conducted in the field of enterprise value. A division of values by methods of their calculation was presented, distinguishing adjusted assets, market and economic methods. Methods of estimating economic value were described with details, distinguishing methods based on future cash flows DCF and EVA, which is based on invested capital. The article is supplemented by the SOTP methodology, which, despite its wide application thanks to the division of valuation into individual business segments, giving detailed information on value generation. The paper concludes with the conducted valuation of the economic value of a decentralized mining company. It showed that the DCF and EVA methods are the same and also demonstrated the usefulness of the SOTP method in multi-segment enterprises as a valuation tool.
PL
Głównym celem pracy jest przedstawienie poziomu wypadkowości w polskim górnictwie oraz uzyskanie odpowiedzi m.in. na następujące pytania: jak przedstawiają się w ostatniej dekadzie wskaźniki wypadkowości oraz w jakich rodzajach górnictwa występuje najwięcej wypadków przy pracy? Chcąc zrealizować cele pracy, dokonano analizy danych statystycznych z lat 2013-2022 pochodzących z Wyższego Urzędu Górniczego oraz Głównego Urzędu Statystycznego. Analizę danych przeprowadzono dla całego górnictwa jak również dla poszczególnych jego rodzajów tj. górnictwa podziemnego, odkrywkowego i otworowego. Oprócz analizy wypadkowości bezwzględnej, wykorzystano również analizę wskaźnikową ze szczególnym uwzględnieniem wskaźników częstości wypadków przy pracy: ogółem, ciężkich i śmiertelnych. W pracy zdefiniowano również podstawowe pojęcia dotyczące wypadków przy pracy
EN
The main purpose of the work is to present the level of accidents in the Polish mining industry and to obtain answers, among others, to the following questions: what are the accident rates in the last decade and in which types of mining do the most accidents at work occur? In order to achieve the objectives of the work, statistical data from the years 2013-2022 from the State Mining Authority and the Central Statistical Office were analyzed. The data analysis was carried out for the entire mining industry as well as for its individual types, i.e. underground, open pit and borehole mining. In addition to the absolute accident rate analysis, an indicator analysis was also used, with particular emphasis on the frequency rates of accidents at work: total, severe and fatal. The work also defines the basic concepts of accidents at work.
EN
Purpose. Determination of a dependency of a stress state for composite elastomer-cable tractive element with a broken structure on a nonlinear dependency of shear modulus on deformations in the elastomeric shell. Methods. Analytical solution of a model of a composite tractive element with disturbed structure and a deformation-dependent shear modulus of an elastomeric shell. Findings. Algorithm for determining a stress state of a composite tractive element with broken structure and a deformation-dependent shear modulus. Scientific novelty. Character of dependency for a stress state of a composite tractive element on a nonlinear dependency of shear modulus on deformations. Practical significance. A possibility to determine the dependency of a stress state of a composite elastomer-cable tractive element on a nonlinear shear modulus. Scientific novelty. Character of dependency for a stress state of a composite tractive element on a nonlinear dependency of shear modulus on deformations. Practical significance. A possibility to determine the dependency of a stress state of a composite elastomer-cable tractive element on a nonlinear shear modulus allows considering the effect of this phenomenon on the tractive element strength and ensures an increase of its operational safety.
PL
Artykuł przedstawia studium i analizę funkcjonalną wymagań światowego przemysłu metalurgicznego co do jakości rud żelaza w podziemnych kopalniach Ukrainy. Stwierdzono zależności wpływu kształtu i parametrów przestrzeni kompensacyjnych na ich stateczność i wskaźniki jakości rudy. Udowodniono, że komora wyrównawcza w kształcie trapezu pionowego charakteryzuje się największą stabilnością i jest stabilna w zakresie wszystkich rozważanych głębokości, nawet w rudach o twardości 3–5 punktów. Mniejszą stateczność wykazuje komora kompensacji pionowej o kształcie sklepionym z niewielkimi spadkami w przyczółku sklepienia komory w rudach o twardości 3–5 punktów na głębokości 2000 m. Komora z opadami o rożnym natężeniu występuje w dolnej części nachylonych odsłonięć namiotu w rudach o twardości 3–5 punktów na głębokości 1750 m lub większej. Pomieszczenie kompensacji poziomej ma najmniejszą stateczność; spadki występują w rudach o twardości 3–5 punktów na głębokości 1400 m, a na głębokościach 1750–2000 m pozostają stabilne tylko w rudach twardszych. Stwierdzono, że zastosowanie komór kompensacyjnych o dużej stabilności umożliwia osiągnięcie ich maksymalnej objętości, zwiększenie ilości wydobywanej czystej rudy, zmniejszenie jej rozrzedzenia, poprawę jakości wydobywanej masy rudy, a co za tym idzie, wzrost jej ceny i konkurencyjności rynkowej.
PL
W 1978 r. Nikiszowiec został wpisany do rejestru zabytków. Jest bardzo interesujący miejscem na Szlaku Zabytków Techniki. Spacer po Nikiszowcu to podróż sentymentalna do górniczego świata początków XX wieku. Ceglana zabudowa stanowi estetyczny i praktycznie funkcjonalny teren dzielnicy robotniczej.
EN
In 1978, Nikiszowiec was entered into the register of monuments. It is a very interesting place on the Industrial Monuments Route. A walk around Nikiszowiec is a sentimental journey to the mining world of the early 20th century. The brick buildings constitute an aesthetic and practically functional area of the working-class. district.
first rewind previous Strona / 75 next fast forward last
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.