Forest stand decomposition of the Silesian Beskids which is followed by the tree cutting has been observed since the beginning of the 21st century. Changes in forest management due to the introduction of heavy machines for forest work mainly for skidding have been observed in the Silesian Beskids for the last decade. The paper presents results of a three-year investigation of erosion gullies forming in mountain forest after the skidding performed with use of heavy equipment. In the Wilczy Potok catchment comprising an area of above 100 ha 40 gullies were identified. The measurement of the length and depth of gullies showed that the total volume of soil and rock material removed from the catchment area due to erosion accelerated by skidding exceeded 9 000 m3. The year erosion rate for deep gullies was found to be 10%. The presented results show that necessary protective actions and preventive measures should be taken to mitigate the soil degradation processes.
PL
W ciągu ostatniej dekady, w Beskidzie Śląskim, zaobserwowano zmiany w gospodarce leśnej spowodowane wprowadzeniem ciężkiego sprzętu do prac leśnych, głównie do zrywki drewna. W artykule przedstawiono wyniki trzech lat badań rynien erozyjnych powstających w lesie górskim po zrywce wykonanej przy stosowaniu ciężkiego sprzętu. W zlewni Wilczego Potoku, o powierzchni powyżej 100 ha zinwentaryzowano 40 rynien erozyjnych. Pomiar długości i głębokości wąwozy wykazały, że całkowita objętość gleby i materiału skalnego usuniętego ze zlewni w wyniku erozji – przyspieszonej przez prace zrywkowe – wynosi ponad 9 000 m3. Roczne tempo erozji rynien zrywkowych wynosi 10%. Przedstawione wyniki pokazują, że niezbędne jest podjęcie działań ochronnych i zastosowanie środków zapobiegawczych w celu ograniczenia procesów degradacji gleby.
In agricultural area of Konin where previously no industrial activity was performed the complex of power stations combusting brown coal was built in the end of the fifties followed by the aluminium smelter which was put into operation in 1965. Both these industrial works emit considerable amounts of phytotoxic gases (F2, SO2, NO2). Aluminium smelter emits vast amount of fluorine as aluminum is produced by thermoelectrolysis of aluminum oxide in electrolyte consisting of cryolite and aluminum fluoride as well as it is a major emitter of PAHs due to carbon electrode "combustion". Because these plants did not meet technology parameters and production was poorly controlled in first period of activity harmful effects of their emission in the natural environment were observed. Beginning from the nineties intensive proecological efforts were made and intensive modernization of the plants was performed. All these activities resulted in a significant reduction of air pollutants emission. The paper presents the results of investigation carried out in the monitoring net established in Konin area. The fate of air pollutants currently emitted and deposited to the soil within a long period of the plants activity was determined. The vacuum ceramic cup lysimeters were used to assess the concentration and hazard of inorganic and organic chemicals for water - soil environment. On the basis of differences in concentration of cations and anions the rate of nitrification and acidification processes in the soil was also analysed.
PL
W otoczeniu Konina na obszarze typowo rolniczym, gdzie uprzednio nie prowadzono działalności przemysłowej, na początku lat pięćdziesiątych, wykorzystując węgiel brunatny z kopalni odkrywkowych uruchomiono kompleks elektrowni PAK (Pątnów, Adamów, Konin), a w roku 1966 oddano do eksploatacji Hutę Aluminium "Konin". Zakłady te emitowały znaczne ilości gazów fitotoksycznych (F2, SO2, NO2). Huta aluminium emituje duże ilości fluoru, ponieważ aluminium produkowane jest w procesie termoelektrolizy tlenku glinu w elektrolicie zawierającym kriolit i fluorek glinu, jak również jest znaczącym emiterem WWA (PAHs) powstających w wyniku "spalania" elektrod węglowych. Ze względu na to, że zakłady przemysłowe w początku swej działalności nie spełniały wymaganych parametrów technologicznych, a emisje do atmosfery gazów odlotowych były niewystarczająco kontrolowane w środowisku przyrodniczym występowały wyraźnie szkodliwe efekty. W latach dziewięćdziesiątych podjęto intensywne działania proekologiczne i modernizacyjne zakładów, które doprowadziły do znacznej redukcji emisji zanieczyszczeń powietrza. W pracy przedstawiono wyniki badań przeprowadzonych w lasach sosnowych znajdujących się w sieci monitoringowej ustanowionej na obszarze Konina. Przedstawiono poziom depozycji zanieczyszczeń do ekosystemów leśnych oraz migrację aktualnie emitowanych zanieczyszczeń i zdeponowanych w glebie w okresie długoletniej działalności zakładów. Do oceny stężeń i zagrożenia środowiska wodno-glebowego związkami organicznymi i nieorganicznymi zastosowane ceramiczne lizymetry próżniowe. Na podstawie różnic w stężeniach kationów i anionów w różnych przedziałach ekosystemu leśnego określono także natężenie procesów nitryfikacyjnych w glebie.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.