W artykule przedstawiono analizę zacienienia ulicy z drzewami jako elementami osłony przeciwsłonecznej na przykładzie koncepcji zielonej rewitalizacji ulicy 1 Maja w Płocku. W opracowaniu dokonano również analizy obowiązujących regulacji prawnych w zakresie lokalizacji nasadzeń w pasie drogowym.
EN
The article presents an analysis of the shading of the street with trees as elements of sunshade on the example of the concept of green revitalization of 1 Maja Street in Plock. The paper also analyzes the current legal regulations on the location of plantings in the road press.
W obecnej sytuacji zmieniającego się klimatu raczej trudno byłoby znaleźć osoby, które nie doceniają roli zieleni, a zwłaszcza drzew, w tworzeniu przyjaznej atmosfery w mieście. No, może z wyjątkiem tych, którym drzewa zasłaniają światło, choć większość czasu spędzają z nosem w laptopie lub smartfonie.
Topole w Polsce są drzewami powszechnymi, które spotykane są zarówno w miastach, jak i na obszarach wiejkich. Swoją popularność zdobyło w okresie międzywojennym XX w., aby następnie po II wojnie światowej, w latach 50-80., być drzewami szeroko stosowanymi nie tylko na plantacjach ale także w nasadzeniach przydrożnych oraz w miastach.
Obecny mechanizm kształtowania zadrzewień w Polsce z pozoru niczym nie różni się od tego, który funkcjonował dawniej. Powody zadrzewiania gruntów zmieniają się wraz z przemianami cywilizacyjnymi oraz stanem wiedzy z zakresu mnogości funkcji, które pełnią. Dlatego przy projektowaniu zadrzewień należy przede wszystkim określić cel ich wprowadzenia.
W ramach realizacji projektu „Drogi dla Natury – kampania promocji zadrzewień w krajobrazie rolniczym jako siedlisk przyrody i korytarzy ekologicznych”, którego celem jest zachowanie, odtwarzanie, ochrona i kształtowanie alei przydrożnych jako cennych siedlisk przyrody i ozdoby tradycyjnego krajobrazu, 16 kwietnia br. odbyła się uroczystość posadzenia i otwarcia pierwszej w Europie alei transgranicznej.
Differences in the intensity of silvicultural treatments, as well as natural tree mort- ality, insect damage and fungal disease can eventually lead to variable stand density even on sites of the same quality. In addition, the bigger the initial stand density, the smaller the crown and trunk volume of single trees. The objective of the research was a detailed analysis of the impact of stand density on the total stand volume and value of merchantable timber. The area studied was in Drawno Forest District, north-west Poland, on sites with sandy soil conditions typical for Scots pine (Pinus sylvestris L.). The total volume of merchantable roundwood was measured on 20 sample plots (each covering an area of 0.5 ha) of which 19 were in 82-year-old stands and one in an 87-year-old stand. The stands were divided into three stand density groups (SDG), where the average number of trees growing per group was as follows: 547 (SDG I), 651 (SDG II) and 765 (SDG III). The volume of a single tree was calculated using diameter (DBH) and height measurement. A quality classification of all 6432 tree stems was carried out in accordance with the Polish Standard. Statistical analysis did not indicate that density influenced the total timber volume of the stands studied, which was recorded as an average of 323 m3∙ha-1. However, statistically significant differences in the value of merchantable timber were observed: the highest value of 100 m3 of merchantable timber was recorded in SDG I (€ 5118.87), 6 and 12% higher than in SDGs II and III (€ 4842.09 and € 4565.80, respectively). The results obtained suggest that in the final phase (the last two age classes), pine stands growing in Polish conditions should be maintained at a lower stand density.
The paper analyses the production and allocation of biomass in young, spontaneous silver birch afforestation occurring on post-agricultural lands in the Mazowsze region (central Poland). We investigated 114 sample plots of age varying from 1 to 19 years. During the first 15 years after their establishment on abandoned farmland, the naturally regenerated silver birch stands produced on average approximately 75 tons of dry biomass per hectare. The major (50–70%) part of this biomass was stored in the tree stems and this share increased with age. The fractions of biomass in the foliage and roots decreased over time, while the share of biomass in the branches remained rather constant. The significant age-dependency of the allometric relationships suggested the need to use age-sensitive biomass expansion factors to estimate the biomass from the stem volume.
Jak wynika z dotychczasowych rozważań nad rozwiązaniami stanowiącymi podstawę prawną ochrony terenów zieleni, są one dalekie od doskonałości. Dlatego też jako właściwe należy ocenić podjęcie prac nad uporządkowaniem prawa w tym zakresie.
W poprzednim artykule omówione zostały założenia do zmian w Ustawie z 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (DzU z 2013 r. poz. 627, z późn. zm.), związane z ochroną zieleni oraz krajobrazu. Drugą istotną grupą proponowanych zmian są te dotyczące zakresu przedmiotowego obowiązku uzyskania zezwolenia na usunięcie drzew lub krzewów.
Drzewa są bardzo plastycznym elementem środowiska przyrodniczego i w związku z tym wyrastają w różnych miejscach, w szczególności tych o ograniczonej presji człowieka (np. na różnego rodzaju nieużytkach). Warto się temu zjawisku przyjrzeć w kontekście przekwalifikowania zadrzewień na las.
Nowe przepisy wprowadzają - przed wydaniem zezwolenia na usunięcie drzew lub krzewów - obowiązek oględzin zadrzewień pod kątem występowania w nich gatunków chronionych. W praktyce rozwiązanie to może być źródłem wielu problemów. Z dniem 20 lipca weszła w życie Ustawa z 21 maja 2010 r. o zmianie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz o zmianie niektórych ustaw (DzU nr 119, poz. 804 - zwana dalej ustawą zmieniając.
12
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
In the beginning of its introduction Common milkweed, Asclepias syriaca L. was used in Hungary as ornamental plant. After escaping from cultivation it has become wide spread during last decades of the 20th century. Nowadays, it covers large areas especially on sandy soils, and its further appearance is expected on dry, deforested and degraded areas. Two neglected fields and one abandoned vineyard were selected. For sampling two quadrates of size 4 m[^2] were used at each stand. The stands were characterized by the following variables: density of stems, percentage of reproductive stems, average number of inflorescences, average number of fruits, fruits per all inflorescences on a stem, pods per fruited inflorescences on a stem, average number of seeds per fruit. In the same quadrates the soil seed bank was studied at two depths (0-5 cm and 5-10 cm). The results showed that the density of stand, percentage of reproductive specimens and average number of fruits were significantly higher on the neglected fields than on the abandoned vineyard. In the neglected fields large number of seeds were detected in the upper soil-layer (2.7-18.6 x 10[^3] seeds m[^-2]), but in the lower soil-layer much fewer seeds were found and only in one of the fields. Common milkweed seeds were almost completely missing from both soil layers of the abandoned vineyard. However, the seeds recovered from the soils practically did not germinated, indicating that seeds of earlier years sets have lost viability, i.e. the studied stands of A. syriaca did not form a persistent soil seed bank. Nevertheless, the fresh seed production of the neglected field populations, that can reach 7-10 thousands seeds m[^-2], may cause a very strong propagulum load not only in the site but also on the surrounding areas.
13
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
European beech (Fagus sylvatica L.) ranks as one of the most adaptive species among European indigenous trees. Variable interactions between the trees and soil water depend on both phenotypic plasticity of the species and natural conditions. They are controlled through stomatal regulation and the ability of beech trees to accelerate quickly their growth if available resources increase. However, the effect of forest density at various altitudes on the soil water content in beech stands has been studied rather scarcely. Therefore, we monitored soil moisture by means of Time Domain Reflectometry in series of natural and managed stands located on sites representing the lower altitude (200-550 m a.s.l.), middle altitude (550-1050 m a.s.l.) and higher altitude (1050-1300 m a.s.l.) zones of the natural beech belt in the Western Carpathians, Slovakia. Forest stand density, expressed in terms of basal area, i.e. the sum of cross section areas of the tree stems at 1.30 m height, was unchanged in natural stands, but it was reduced by 60% in the shelterwood stands. In the clear-cuts, all trees were removed. Total soil water content (SWC) under forest stands was calculated in mm as the product of soil moisture and soil depth, the latter acquired by electrical resistivity tomography. SWC differences between natural and shelterwood stands of the lower altitude, middle altitude and higher altitude zones averaged 18 mm, 36 mm and -3 mm, respectively. According to the Friedman test on ranks, followed by post-hoc multiple comparison testing, the difference was only significant within the middle altitude zone. In it, soil water consumption by the natural stand was limited only by the hormonally controlled seasonal regulation. The comparatively low water loss in the shelterwood stand resulted from a small rainfall interception by forest canopy and a decreased soil water uptake due to reduced basal area, leaf area index and simple age-size forest structure. In the lower altitude zone, the precipitation deficit and limited extractability of soil water were responsible for the absence of larger SWC differences. As opposed to that, low potential evapotranspiration prevented any noticeable SWC differences within the higher altitude zone.
W rolnictwie, szczególnie na obszarach narażonych na silne wiatry, zadrzewienia pasowe osłabiają siłę wiatrów, łagodzą skoki temperatur, a także zwiększają opady i podnoszą plony roślin upranych. Drzewa i krzewy nie tylko pochłaniają CO2 i produkują tlen lecz także oczyszczają powietrze zarówno z pyłów jak i z gazowych zanieczyszczeń, dlatego też szczególnie korzystną rolę spełniają pasowe zadrzewienia wzdłuż dróg. Zanieczyszczenia motoryzacyjne (pyły i gazy) unoszą się z rur wydechowych i powierzchni jezdni - dlatego też, jeżeli pomiędzy drogą a przyległymi terenami (pola uprawne czy zabudowania) znajdują się pasowe zadrzewienia, wówczas spełniają one rolę biologicznych filtrów, które na liściach, szpilkach i gałęziach zatrzymują pyły a także pochłaniają część zanieczyszczeń gazowych. Powietrze za takimi zadrzewieniami jest o 50-60% czystsze w porównaniu do tej samej drogi, lecz na odcinku bez zadrzewień. Projektując i budując autostrady i drogi ekspresowe należy przewidzieć i zaprojektować zwarte pasowe zadrzewienia.
EN
In agriculture, especially in areas exposed to heavy winds, belts of trees reduce the wind speed, alleviate rapid changes of temperature but also increase the volume of rainfall and improve yielding of crop plants. Trees and bushed not only absorb CO2 but produce oxygen and clean the air from particulate matter and gaseous pollutants. Therefore belts of trees planted along the roads play an especially advantageous role. Pollution resulted from traffic sources (particulate matter and gases) elevates from exhausting pipes and road surface. Belts of trees between the road and adjacent area (arable land or builtup area) serve as biological filters which capture particulate matter and absorb some portion of gaseous pollutants on their leaves, needles and branches. Air behind such tree belts is cleaner by 50-70% compared to the air on the same road without the tree belt. When designing and constructing highway and motor roads, compact belts of tree plantings should be taken into account and appropriately designed.
15
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Na tle współczesnego rozumienia korzyści uzyskiwanych z prawidłowo planowanych i utrzymywanych terenów zieleni i zadrzewień w miastach oraz na tle sytuacji rozwoju miast w Polsce, omówiony został model zrównoważonego rozwoju (ekorozwoju) zadrzewień i terenów zieleni. Zaprezentowane zostały podstawowe czynniki niezbędne do uzyskania ekorozwoju terenów zieleni, jak zasoby drzewostanów o dobrej kondycji i inne elementy terenów zieleni, szeroka współpraca społeczności miejskiej i wszechstronne podejście do organizacji utrzymania drzew i terenów zieleni. Dla każdego z tych czynników zostały podane podstawowe kryteria i wskaźniki, jak np. wskaźnik „stopnia pokrycia koronami drzew" przydatny dla oceny stanu środowiska miejskiego. Rezultatem zastosowania przedstawionego modelu, który może być wykorzystany przez zarządy miast i gminy, jest uzyskanie maksymalnego poziomu stałych korzyści socjalnych, zdrowotnych, ekologicznych i ekonomicznych z obecności drzew i terenów zieleni w miastach.
EN
A model for the development of sustaiable urban forest and green space is presented on the background of contemporary understanding a wide range of important benefits provided by effective planning and management green space and also on the background of urban planning in Poland. The model applies three general principles of sustainability to urban forest and green space, as a requirement of the healthy tree and other vegetation resources, community-wide support and comprehensive management organization. For each of these components, there are presented criteria and indicators for environmental status assessing, as for instance „tree canopy projection" at a given point of time. Presented model can be very useful for the city hall administration and municipalities in Poland to maintain a maximum level of net social, environmental, ecological and economic benefits from sustainable urban trees and green space over time.
17
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
W strukturze rolniczej przestrzeni produkcyjnej występują duże powierzchnie nieefektywnych gruntów ornych, łąk i pastwisk. Wynika to z niedostosowania sposobu użytkowania ziemi do jej ekologicznych właściwości Przyczynami nieefektywności gruntów rolnych są: nadmierne wylesienie i urolniczenie gleb piaskowych o bardzo małej zasobności w składniki pokarmowe i wodę: nieuzasadnione przekształcenie podmokłych ekosystemów darniowych w pola uprawne; orne użytkowanie gleb zagrożonych erozja, osuwiskami i powodziami; bardzo duże rozdrobnienie gospodarstw rolnych i pól uprawnych; W celu zwiększenia ekologicznej i produkcyjnej efektywności i środowiska należy: nasilić zalesienie sucho gruntowych gleb piaskowych VI V klasy bonitacyjnej; zakładać plantacje szybkoschnących drzew i krzewów na nieefektywnych pastwiskach; łąkach i podmokłych gruntach ornych na potrzeby energii odnawialnej; przywracać łąkowe i pastwiskowe użytkowanie okresowo podmokłym gruntom rolnym. Stan rozpoznawania agroekologicznych właściwości gleb w Polsce jest wystarczająco duży do podejmowania działań na trenie każdej gminy. Melioracje wodne to niezmiernie istotny czynnik produkcji biologicznej i funkcjonowania środowiska. Wykonanie melioracji wodnych wynosi 70% potrzeb kraju, ale w niektórych regionach nie osiągnęło 50 %. Duża część wykonanych melioracji wymaga odbudowy lub modernizacji. Począwszy od roku 1990 wykonawstwo robót melioracyjnych i renowacyjnych zmierza do wartości zerowych. Kwasowość gleb użytkowanych rolniczo to jeden z głównych czynników degradacji środowiska w Polsce. Wiele krajów Unii Europejskiej uporało się z tym problemem do połowy XX wieku. W Polsce poza nielicznymi obszarami, wapnowanie gleb zapoczątkowano w drugiej połowie lat sześćdziesiątych i czyniono wzrost do roku 1990. od tej pory systematycznie maleje zużycie wapna nawozowego. Nie ma żadnego krajowego programu w tym zakresie. Okazuje się, że tak istotne zagadnienie ekologiczno-produkcyjne nie istnieje-podobnie jak melioracje wodne –nawet w polityce ekologicznej państwa. Zalesianie i produkcyjne zadrzewianie nieefektywnych gruntów rolnych będzie bardzo istotne dla wydatnej poprawy funkcjonowania środowiska, stworzy liczne miejsca pracy, dostarczy odnawialnego paliwa, nie pomniejszy produkcji żywności lecz zwiększy wydatnie opłacalność. Wyłączenie uprawy polowej nieefektywnych gruntów, wespół z postępem hodowlanym i agrotechnicznym stworzy warunki do przyspieszonego wzrostu plonów roślin polowych, zapewniając z nawiązką bezpieczeństwo żywnościowe kraju na długie lata.
Naturalna struktura ekosystemów lądowych i wodnych jest rezultatem długotrwałego rozwoju mikroorganizmów, roślin i zwierząt, stosownego do geochemicznych właściwości powierzchniowej warstwy ziemi, klimatu i rzeźby terenu. Struktura przestrzenna roślinności naturalnej odzwierciedla geochemiczne i fizyczne warunki środowiska na określonym terenie oraz świadczy o zmianach w tym środowisku spowodowanych przez czynniki biologiczne.
Wylesienia terenów górzystych stanowią potencjalnie duże zagrożenie dla sąsiadujących miejscowości. Niniejsza praca przedstawia koncepcję budowy zabezpieczeń polegających na zakładaniu pasów zadrzewień i wykorzystania wybranych form ukształtowania terenu jako zbiorników retencyjnych. Celem tego jest ograniczenie negatywnych następstw gwałtownych opadów. Przykładem tu omawianym jest sytuacja miejscowości Kromołów, leżącej na terenie źródliskowym rzeki Warty.
EN
Deforestation of the mountainous areas is a potentially large threat for the nearby towns. The study presents a conception of building protections, by creating afforestation stripes and using the selected forms of terrain configuration as storage reservoirs. The goal of these activities is to limit the negative effects of torrential rainfall. The situation of the town Kromołów, located on the source region of the Warta river, has been discussed as an exampl
Zielń, mimo niepodważalnych i obiektywnie istotnych funkcji, bywa postrzegana jako element dodatkowy w strukturach miejskich, a czasem nawet uciążliwy, dla prowadzonych, nowych inwestycji.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.