Wyniki wyszukiwania - BazTech

1

Determinants of enterprise adaptation to climate change: a comparative perspective of neoclassical and institutional economics

Michalak Dorota

Economics and Environment

|

2026

|

No. 2

art. no. 1123

EN

Enterprises increasingly seek to adapt to climate change in order to reduce its adverse economic and environmental impacts. Yet, the determinants of such adaptive behaviour remain insufficiently explored, particularly from the perspective of economic theory. This study addresses the question of what factors drive or constrain adaptation decisions among enterprises, comparing the explanatory power of neoclassical and institutional economics. It further examines whether government intervention is essential for effective adaptation or whether market mechanisms can function autonomously, and to what extent adaptation requires the establishment of specific institutional frameworks. The article fills a research gap by integrating theoretical analysis with empirical evidence from Polish agricultural enterprises—one of the sectors most exposed to climate risks. The study applies a mixed-method approach, combining literature review, comparative analysis, and a diagnostic survey. The findings confirm that the imperfections of market mechanisms necessitate the creation of institutions to support adaptation processes.

PL

Przedsiębiorstwa coraz częściej podejmują działania adaptacyjne w odpowiedzi na zmiany klimatu, aby ograniczyć ich negatywne skutki gospodarcze i środowiskowe. Jednak determinanty takiego zachowania adaptacyjnego pozostają wciąż niedostatecznie zbadane, zwłaszcza z perspektywy teorii ekonomii. Niniejsze opracowanie podejmuje próbę odpowiedzi na pytanie, jakie czynniki sprzyjają lub ograniczają podejmowanie decyzji adaptacyjnych przez przedsiębiorstwa, porównując zdolność wyjaśniającą ekonomii neoklasycznej i instytucjonalnej. W dalszej części analizie poddano kwestię, czy skuteczna adaptacja wymaga interwencji państwa, czy też mechanizmy rynkowe mogą funkcjonować autonomicznie, a także w jakim stopniu procesy adaptacyjne wymagają tworzenia określonych ram instytucjonalnych. Artykuł wypełnia lukę badawczą poprzez integrację analizy teoretycznej z materiałem empirycznym pochodzącym z polskich przedsiębiorstw rolnych – jednego z sektorów najbardziej narażonych na ryzyko klimatyczne. W badaniu zastosowano podejście mieszane, łączące przegląd literatury, analizę porównawczą oraz sondaż diagnostyczny. Wyniki potwierdzają, że niedoskonałości mechanizmów rynkowych wymuszają tworzenie instytucji wspierających procesy adaptacyjne.

2

Disaster resilience tools - reducing the likelihood of damage

Michalak Dorota, Szyja Paulina

Economics and Environment

|

2024

|

No. 4

art no. 759

EN

The increasing number of natural disasters as a result of climate change has serious consequences in terms of loss of life, damage to health, loss of property and damage to infrastructure. Disasters affect communities in both developing and developed countries. In the former, however, the phenomena occur more frequently, affect a larger group of people, and the losses are often greater and more severe. Resilience issues are increasingly being addressed in the literature. The purpose of this article is to present the concept of resilience in the context of natural disasters and building development capacity. The study presents the authors’ definition of resilience to natural disasters. For the purpose of this article, a review of the literature and existing data has been carried out. The presentation of available instruments of resilience to natural disasters security tools shows that despite the unpredictable nature of these events, there are ways to minimise the negative impacts.

PL

Klęski żywiołowe, powiązane ze zmianami klimatu, przyczyniają się do utraty życia, uszczerbku na zdrowiu, utraty mienia i uszkodzenia infrastruktury. Klęski żywiołowe dotykają społeczności zarówno w krajach rozwijających się, jak i rozwiniętych. W tych pierwszych zjawiska te występują jednak częściej, dotykają większą grupę ludzi, a straty są często większe i bardziej dotkliwe. W literaturze coraz częściej jest poruszane zagadnienie odporności. Celem niniejszego artykułu jest przybliżenie pojęcia odporności w kontekście klęsk żywiołowych i budowania potencjału rozwojowego. W opracowaniu przed-stawiono autorską definicję odporności na wypadek klęsk żywiołowych. Na potrzeby niniejszego artykułu dokonano przeglądu literatury i istniejących danych. Prezentacja dostępnych narzędzi bezpieczeństwa pokazuje, że pomimo nieprzewidywalnego charakteru klęsk żywiołowych, istnieją sposoby na zminimalizowanie ich negatywnych skutków.

3

Determinants of climate security - an attempt at indicator analysis

Michalak Dorota, Szyja Paulina

Ekonomia i Środowisko

|

2023

|

nr 1

8--28

EN

The article addresses the issue of climate security, a topic not sufficiently explored in the literature. The article aims to fill the literature gap on explaining the link between climate change and security, defining the term climate security, and attempting to select indicators (based on a selection from those already existing) for diagnosing the level of climatic security. The research established a lack of studies clarifying the term climate security. Hence, the authors’ definition was adopted. In turn, a review of existing indicators indicated their limitations. Nevertheless, it allows us to verify whether there is a threat to climate security.

PL

W artykule podjęto zagadnienie bezpieczeństwa klimatycznego – zagadnienie nie-wystarczająco zbadane w literaturze przedmiotu. Celem opracowania jest uzupełnienie luki w literaturze dotyczącej wyjaśnienia powiązania zmian klimatu i bezpieczeństwa, zdefiniowania terminu bezpieczeństwa klimatycznego oraz próba doboru wskaźników (w oparciu o selekcję spośród już istniejących) na potrzeby zdiagnozowania poziomu bezpieczeństwa klimatycznego. Przeprowadzone badania pozwoliły ustalić, iż brakuje opracowań, które precyzyjnie wyjaśniałyby termin bezpieczeństwo klimatyczne, stąd też przyjęto autorską definicję. Z kolei przegląd istniejących wskaźników wskazał ich ograniczenia. Mimo to pozwolił na odpowiedź na pytanie, czy mamy do czynienia z zagrożeniem dla zapewnienia bezpieczeństwa klimatycznego.

4

Is the blue economy possible in Poland?

Michalak Dorota, Szyja Paulina

Ekonomia i Środowisko

|

2022

|

nr 3

74--96

EN

Although the concept of the blue economy is relatively new, the European Union is already taking steps to make it a reality. Therefore, it is necessary to determine the scope of activities that should be carried out for the sustainable development of the blue economy in Poland. It was decided to analyze basic data and indicators to verify whether the Polish maritime and coastal economy meets the goals of the blue economy. During the research, it became apparent that inaccuracies in terminology affect the selection of indicators. Therefore, the definitions and classification of sectors related to the blue economy were verified. Based on the literature review and the available data, the Polish maritime and coastal economy has considerable potential to be transformed into a blue economy. However, major barriers have also been identified, the removal of which requires a systematic approach. Furthermore, the benefits and costs associated with the transformation are highlighted.

PL

Koncepcja błękitnej gospodarki jest stosunkowo nowa, ale Unia Europejska już podejmuje kroki w celu jej urzeczywistnienia. Konieczne jest określenie zakresu działań, jakie powinny być prowadzone na rzecz zrównoważonego rozwoju niebieskiej gospodarki w Polsce. Dla tak zdefiniowanego celu postanowiono przeanalizować podstawowe dane i wskaźniki, aby sprawdzić, czy polska gospodarka morska i przybrzeżna spełnia cele niebieskiej gospodarki. W trakcie realizacji badań okazało się, że nieścisłości terminologiczne mają wpływ na dobór wskaźników. W związku z tym zweryfikowano definicje i klasyfikację sektorów związanych z niebieską gospodarką. Na podstawie przeglądu literatury oraz dostępnych danych należy podkreślić, że polska gospodarka morska i przybrzeżna ma znaczny potencjał związany z transformacją w kierunku niebieskiej gospodarki, jednak zidentyfikowano główne bariery, których usunięcie wymaga systematycznego podejścia. Ponadto wskazano na korzyści, ale i koszty związane z tą transformacją.

5

Derywaty pogodowe jako instrument efektywnego zarządzania ryzykiem pogodowym

Michalak Dorota

Acta Innovations

|

2011

|

no. 1

41--47

PL

Celem artykułu jest wskazanie odpowiedniego instrumentu, który umożliwia ograniczenie ryzyka pogodowego o charakterze niekatastroficznym. Tekst składa się z dwóch części. Pierwsza część – ma charakter teoretyczny, a zarazem wprowadzający w zagadnienie, stanowiące przedmiot analiz w części drugiej. Skupiono się w niej na aspektach definicyjnych i klasyfikacjach ryzyka pogodowego oraz wpływie niekorzystnych warunków pogodowych na poszczególne branże, ze szczególnym uwzględnieniem turystyki. W drugiej części zaprezentowano opis działania derywatów pogodowych, jako szczególnego rodzaju instrumentów pochodnych oraz zamieszczono praktyczne przykłady z ich zastosowania w branży turystycznej, w celu ukazania, że fizyczna kontrola ryzyka pogodowego jest możliwa. W konkluzji sformułowano kilka istotnych problemów badawczych wymagających badań i studiów w kontekście zarządzania ryzykiem pogodowym w branży turystycznej regionu łódzkiego.

EN

The purpose of this article is to identify the appropriate instruments, which can reduce the risk of noncatastrophic weather changes. The text consists of two parts. The first part is theoretical, and introduces the issue of weather derivatives. It focuses on the aspects of the definitional and classification of weather risk and the effects of adverse weather conditions in the various sectors, with particular emphasis on tourism. The second part presents the description of weather derivatives as a special kind of derivative instruments, and provides practical examples of its application in the tourism industry, in order to show that the physical control of weather risk is possible. In conclusion, several important research problems that require research and study in the context of weather risk management in the tourism industry of the region of Lodz are formulated.