Branża opakowań to jedna z najprężniej rozwijających się gałęzi gospodarek światowych, o wysokim potencjale innowacyjnym. Wzajemne oddziaływanie czynników technologicznych, środowiskowych i wymagań konsumenckich zwiększyło rolę opakowań w utrzymaniu i poprawie bezpieczeństwa i jakości żywności, przedłużaniu okresu jej przydatności do spożycia i promowaniu atrakcyjności rynkowej. Biorąc pod uwagę złożoność funkcji opakowań do żywności, konieczna jest ciągła ocena ich bezpieczeństwa i skuteczności. Niniejszy artykuł zawiera przegląd wybranych rozwiązań funkcjonujących na rynku opakowań, ich zastosowań w celu zapewnienia optymalnej jakości i bezpieczeństwa zdrowotnego żywności.
EN
The packaging industry is one of the most rapidly growing branches of world economies, with a high potential for innovation. The interplay of technological factors, environmental factors and consumer demands has increased the role of packaging in maintaining and improving food safety and quality, extending shelf life and promoting market appeal. Given the complexity of food packaging functions, continuous evaluation of its safety and effectiveness is necessary. This article provides an overview of selected solutions operating in the packaging market, their applications to ensure optimal quality and health safety of food.
Innowacje w obszarze opakowalnictwa żywności związane są gównie z pozyskaniem i zastosownaiem materiałów przyjaznych środowisku, czyli biodegradowalnych i kompostowalnych. Obserwuje się również coraz większe znaczenie nowych form opakowań: inteligentnych i aktywnych, które poza funkcją ochronną pełnią wiele innych funkcji przydatnych z punktu widzenia konsumenta, jak i producentów. Wśród nich wyróżnia się monitorowanie stanu żywności wewnątrz opakowania i/lub oddziaływanie na produkt poprzez wydłużenie przydatności do spożycia. Obie formy opakowań mogą wpłynąć na ograniczenie marnotrawstwa żywności poprzez informowanie o odpowiednim terminie spożycia produktu oraz hamowanie procesów, które są odpowiedzialne za psucie się żywności. Dodatkowo folie inteligentne poprzez zmianę barwy mogą informować konsumentów o stanie produktu i przeciwdziałać m.in. zatruciom pokarmowym związnych ze spożyciem zepsutej żywności.
EN
Innovations in food packaging primarily focus on acquiring and using environmentally friendly materials, such as biodegradable and compostable options. The growing importance of new packaging forms is also noted: intelligent and active packaging, which, besides providing protection, offers many other functions beneficial to consumers and producers. These include monitoring the condition of the food inside the package and extending the product’s shelf life. Both forms of packaging can reduce food waste by indicating the appropriate consumption date and inhibiting spoilage processes. Additionally, intelligent foils can inform consumers about the product’s condition by changing colour, thus preventing food poisoning related to the consumption of spoiled food.
W związku z obserwowanym wzrostem antybiotykooporności bakterii oraz potrzebą zapewnienia bezpieczeństwa mikrobiologicznego żywności, bakteriofagi – wirusy replikujące wyłącznie w komórkach bakterii i archeonów – zyskują coraz większe zainteresowanie jako alternatywa dla konwencjonalnych metod utrwalania. Komercyjne biopreparaty fagowe wykazują wysoką skuteczność w eliminacji patogenów bakteryjnych, w tym Listeria monocytogenes, Salmonella spp. czy Escherichia coli na różnych etapach produkcji i przechowywania żywności. Dzięki swojej wysokiej specyficzności oraz braku toksyczności dla ludzi i zwierząt, fagi mogą przyczynić się do redukcji stosowania antybiotyków w łańcuchu żywnościowym, tym samym ograniczając presję selekcyjną sprzyjającą rozprzestrzenianiu się oporności. Choć metody oparte na wykorzystaniu fagów niosą ze sobą istotne korzyści, ich szersze wdrożenie wymaga przezwyciężenia barier regulacyjnych, technologicznych i produkcyjnych. Celem niniejszego artykułu jest przedstawienie aktualnego stanu wiedzy w zakresie zastosowań bakteriofagów w systemach produkcji żywności oraz ich potencjału w ograniczaniu transferu genów oporności w łańcuchu żywnościowym.
EN
Due to the observed increase in bacterial antibiotic resistance and the need to ensure microbiological food safety, bacteriophages – that replicate exclusively within bacterial and archaeal cells – are gaining increasing attention as an alternative to conventional preservation methods. Commercial phage-based biopreparations have demonstrated high effectiveness in eliminating bacterial pathogens, including Listeria monocytogenes, Salmonella spp., and Escherichia coli, at various stages of food production and storage. Thanks to their high specificity and lack of toxicity to humans and animals, phages can contribute to a reduction in the use of antibiotics in the food chain, thereby decreasing the selective pressure that favors the spread of resistance. Although phage- based methods offer significant benefits, their broader implementation requires overcoming legal regulations, technological, and production-related barriers. This article aims to present the current state of knowledge regarding the application of bacteriophages in food production systems and their potential to limit the transfer of resistance genes within the food chain.
Pulsacyjne pole elektryczne (PEF) jest coraz powszechniej stosowane w badaniach nad rozwojem nowych technologii przemysłu spożywczego. PEF ma zastosowanie m.in. do: wspomagania procesów ekstrakcji, suszenia, zamrażania oraz inaktywacji szkodliwych mikroorganizmów. Celem pracy była analiza wpływu oddziaływań pulsacyjnego pola elektrycznego o różnych parametrach na emisję fotonów z oleju rzepakowego i słonecznikowego. Ultra słaba luminescencja wydaje się być uzupełniającą metodą oceny jakości produktów spożywczych. Zawartość fotonów według różnych hipotez badawczych łączyć można z lepszym porządkowaniem przez taką żywność struktur i procesów w organizmie co przekłada się w efekcie na jej wyższą jakość.
EN
Pulsed Electric Field (PEF) technology is increasingly being utilized in the development of new food industry technologies. PEF is applied, among others, in assisting processes such as extraction, drying, freezing, and inactivating harmful microorganisms. The aim of this study was to analyze the effects of pulsed electric fields with different parameters on photon emission from rapeseed and sunflower oils. Ultra-weak luminescence appears to be a complementary method for assessing the quality of food products, as photon content, according to various research hypotheses, may be linked to enhanced structuring and processes within the human body, ultimately translating to higher food quality.
W ostatnich miesiącach RASFF, tj. system wczesnego ostrzegania o zagrożeniach związanych z żywnością i paszami, wychwycił kilka przypadków zagrożeń dla konsumentów wynikających ze złej jakości żywności. Jak powinien postępować producent, którego wyrób stał się przedmiotem oficjalnego alertu, często powiązanego z wycofaniem wadliwej partii z obrotu?
Na osiągnięcie celu, jakim jest bezpieczna żywność, składa się wiele działań. Jednym z nich są czynności związane z kontrolą środków spożywczych. W jaki sposób mogą one pomóc w zapewnianiu bezpieczeństwa żywności?
Jakość i bezpieczeństwo to priorytety, które powinny przyświecać każdemu podmiotowi wprowadzającemu żywność na rynek. Jak pokazują doniesienia z całego świata z okresu ostatnich kilku miesięcy, niektórzy producenci naginają dobre praktyki produkcji żywności w celu szybkiego zarobku. W większości przypadków konsumenci nie są świadomi, że kupują niepełnowartościowy produkt. Na czym polegają współczesne problemy z jakością i fałszowaniem żywności?
Bezpieczeństwo żywności powinno być jednym z najwyższych priorytetów każdego producenta. W jaki sposób powinniśmy o nie zadbać? Na jakich działaniach i procesach warto się skoncentrować?
Zrównoważony rozwój systemów żywnościowych powiązany jest z transformacją cyfrową przemysłu spożywczego, ułatwiającą przejście od gospodarki linearnej do gospodarki o obiegu zamkniętym. Oparte na koncepcji przemysłu 4.0 systemy kontroli na wszystkich etapach łańcucha żywnościowego i wykorzystanie sztucznej inteligencji do analizy danych, powinny pozwolić na efektywne wykorzystanie surowców, optymalizację procesów, minimalizację ich negatywnego wpływu na środowisko i zapewnienie stałej jakości produktów. Wysoka jakość, uwzględnienie potrzeb konsumentów na etapie projektowania i rozwoju produktów zapewnią żywność o wysokich walorach odżywczych i sensorycznych, i przyczynią się do dobrostanu społeczeństwa i ograniczenia marnotrawstwa żywności. Jednym z wyzwań w przekształceniu przemysłu spożywczego zgodnie z koncepcją przemysłu 4.0 jest opracowanie metod kontroli jakości i ich implementacja w łańcuchu żywnościowym „od pola do stołu”. Prace w tym zakresie wymagają współpracy naukowców i praktyków z różnych dziedzin i są źródłem innowacji.
EN
The sustainability of food systems is linked to the digital transformation of the food industry, which facilitates the transition from a linear to a circular economy. Based on the concept of Industry 4.0, control systems at all stages of the food chain and the use of artificial intelligence for data analysis should allow for the effective use of raw materials, optimization of processes, minimizing their negative impact on the environment and providing high-quality products. High quality, considering the needs of consumers at the stage of designing and developing products, will ensure food with high nutritional and sensory values, and will contribute to the well-being of the socjety and reduce food waste. One of the challenges in transforming the food industry into Industry 4.0 is the development of food quality control methods and their implementation in the food chain ‘from farm to fork’. Work in this field requires the cooperation of scientists and practitioners from various fields and is a source of innovation.
W ostatnich latach chemia analityczna przeżywa prawdziwy rozkwit. Zaawansowana aparatura jest w stanie oznaczać wiele parametrów w jednej jednostce czasu, a dokładność i precyzja analiz są wielokrotnie wyższe niż jeszcze kilka lat temu. Wraz z dynamicznym postępem zmieniają się przepisy,które stają się coraz bardziej restrykcyjne w kwestii bezpieczeństwa żywności.
The article discusses the effect of conditions during maritime transport on particular quality and safety parameters of cereal, in relation to quality management and logistics management. Therefore, transport requirements for cereal as a cargo were identified, and furthermore, threats resulting from improperly conducted logistic proces of bulk material with strong sorption properties were described. The aim of this article was to compare the differences in sorption properties between four selected cereal species using the static desiccator method. This method is the standard reference method. As a result of the conducted research, the existence of significant variability in the sensitivity to the effect of maritime transport conditions among cereal as a product group was identified. The most resistant to water vapor was rye grain. The differences between each cereal species should be associated with variability in the physical structure and chemical composition of grains of each individual cereal species. Further works in this area should take into consideration not only the diversity but also the variability of cereal sensitivity owing to the combined effect of relative humidity of the atmosphere and ambient temperature with use of the indepth thermodynamic analysis of sorption.
Podaż i sprzedaż żywności ekologicznej na świecie, jak i w Unii Europejskiej wykazuje w ostatnich dekadach wyjątkową dynamikę wzrostu. Jest to z jednej strony konsekwencja wzrostu liczby producentów ekologicznych, jak i powierzchni użytków rolnych (UR) pod ekologicznymi uprawami, z drugiej – rosnącego zainteresowania konsumentów żywnością wysokiej jakości, do jakiej zalicza się żywność ekologiczna. W strukturze sprzedaży żywności ekologicznej zdecydowanie dominują dwa rynki: amerykański i unijny, na które przypada aż 80% światowej sprzedaży, w tym USA – 42%, kraje Unii Europejskiej – 38%. W Polsce rynek produktów ekologicznych jest niewielki, ale systematycznie rośnie. W 2018 r. polski rynek handlu detalicznego produktami rolnictwa ekologicznego oszacowano na ok. 250 mln euro, tj. 0,4% całego polskiego handlu detalicznego produktami spożywczymi. Do czynników ograniczających zakup żywności ekologicznej należą m.in. ograniczona dostępność, wysokie ceny, brak wystarczającej wiedzy na temat produktów ekologicznych.
EN
The supply and sale of organic food in the world and in the European Union has shown exceptional growth dynamics in recent decades. On the one hand, it is a consequence of the increase in the number of organic producers and the agricultural area (UAA) under ecological crops, and on the other hand, the growing interest of consumers in high-quality food, which includes organic food. The structure of organic food sales is dominated by two markets: EU and American, which account for as much as 80% of global sales, including the USA – 42%, European Union countries – 38%. In Poland market for organic products is small, but is systematically growing. In 2018, the Polish market of retail trade in organic farming products was estimated at approximately euro 250 million, i.e. 0.4% of all Polish retail trade in food products. The factors limiting the purchase of organic food include, among others limited availability, high prices, insufficient knowledge about organic products.
Żywność i obrót nią stanowią przedmiot wyjątkowego zainteresowania organów państwowych i samorządowych, różnych organizacji krajowych i międzynarodowych, polityków, badaczy, a przede wszystkim producentów i konsumentów. Jest to następstwo tego, że żywność należy do dóbr wyjątkowych, bowiem zaspokaja podstawową potrzebę człowieka – potrzebę zaspokojenia głodu. Stąd też żywność narażona jest na różne, nie zawsze uczciwe, praktyki rynkowe. Do jednej z głównych należy fałszowanie żywności mające bezpośredni wpływ na bezpieczeństwo ekonomiczne konsumentów. Zasadniczym celem badań jest oszacowanie skali wielkości żywności niespełniającej norm jakościowych oraz wymogów prawa żywnościowego, czyli innymi słowy wartości żywności zafałszowanej, na rynku polskim w latach 2005-2019, po akcesji Polski do struktur UE. Badanie zostało przeprowadzone w oparciu o rzeczywiste wyniki kontroli Inspekcji Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych, wiodącej, a od 2020 r. jedynej instytucji urzędowej kontroli żywności w obszarze jakości i bezpieczeństwa ekonomicznego żywności (zwalczania zafałszowań) w Polsce.
EN
Food and food trade are of exceptional interest to state and local government authorities, various national and international organizations, politicians, researchers, and above all, producers and consumers. This is a consequence of the fact that food belongs to exceptional goods, because it satisfies the basic human need - the need to satisfy hunger. Hence, it is exposed to various, not always fair, market practices. One of the main ones is food fraud, which has a direct impact on the economic security of consumers. The main goal of the research is to estimate the scale of food that does not meet the quality standards and the requirements of food law, in other words, the value of adulterated food on the Polish market in recent years. The study was conducted on the basis of the actual results of the control of the Agricultural and Food Quality Inspection, the leading and, since 2020, the only official food control institution in the area of food quality and economic safety (combating adulteration) in Poland. The study covers the period 2005-2019, i.e. the period after Poland’s accession to the EU structures.
Przemysł spożywczy wymaga regularnej oceny wytwarzanych produktów z wykorzystaniem coraz bardziej nowoczesnej aparatury. Współczesne metody analityczne oceniają różne markery, m.in. jakości produktu, stopnia dojrzałości, zanieczyszczeń. Badane są również markery zafałszowań produktów żywnościowych czy te determinujące zmiany zachodzące podczas przechowywania.
Pojawienie się pandemii COVID-19 miało wpływ na szereg aspektów społeczno-ekonomicznych, w tym rolnictwo, sektor produkcyjny i sektory trzeciorzędowe obejmujące wszystkie branże świadczące usługi.
Purpose: The aim of the article is to present the theoretical and practical aspects related to the essence and functioning of the HACCP system in selected catering companies. Design/methodology/approach: The article uses the method of analyzing the content of the HACCP book of two companies. The thematic scope relates to the research question: does the HACCP system help in appropriate production management in catering companies? Findings: The research shows that Food monitoring and proper storage temperature control are strictly adhered to thanks to the HACCP system. All the established activities and rules in the HACCP system greatly help in the proper management of production, mainly by preventing the occurrence of a hazard. The system HACCP controls the entire production process, so you can be sure that the finished product is safe. Research limitations/implications: The limitations encountered by the author are mainly the reluctance of companies to present the functioning of HACCP in their area. It is difficult to get a company to provide HACCP documentation. Practical implications: The practical implications of the article are the strengthening of the importance of HACCP in the surveyed companies. The owner will change the menu – there will be a note about the functioning of the HACCP system in the restaurant. Research has strengthened the company's marketing. Originality/value: The article has value for owners of catering businesses. Originality consists in presenting the HACCP quality manual and discussing its records.
Przed współczesnym rolnictwem stoją ogromne wyzwania. Z jednej strony w szybkim tempie wzrasta liczba ludności na świecie, z drugiej zaś kurczy się powierzchnia upraw. Jak zatem zapewnić niezbędną ilość pożywienia jak najlepszej jakości? Kluczem do sukcesu w tej dziedzinie może być szeroko pojęte rolnictwo precyzyjne, dzięki któremu możliwe staje się zwiększenie plonów, przy jednoczesnym racjonalnym wykorzystaniu środków produkcji.
EN
The emerging trends in the automation and autonomization of agricultural machines are mainly the result of the development of other sectors of the national economy and the defense industry. The paper presents requirements for autonomous technologies related to positioning systems, wireless communication, communication on the machine, and data transmission in the aspect of development of agricultural machines for field works. Limitations and challenges for introducing autonomous systems in agricultural machines for field works were also discussed.
The article presents the results obtained during the research on the impact of the type of potato grating thickness on the quality of potato pancakes. Four mixtures were made, each by means of blades with different size of grating holes. The mixtures differed in consistency and appearance, which resulted in different quality parameters of fried potato pancakes. The pancakes were subjected toorganoleptic assessment with the 5-point method. The evaluation team consisted of a group of fifteen trained reviewers. Based on the obtained assessments, the results were analyzed and discussed. Potato pancakes made with a rotary grinding machine with a drum blade for potato grating were rated the highest. Their appearance, smell, taste and consistency were characteristic of this dish. Pancakes made on blades with medium holes were rated the worst. During frying, these pancakes quickly browned from the outside, but inside the mass of potato mixture remained raw. The conducted research confirmed that the way of grinding vegetables into potato mass has a large impact on the quality of ready potato pancakes, and thus on their sensory acceptability.
PL
Artykuł przedstawia wyniki uzyskane podczas badań wpływu rodzaju rozdrobnienia ziemniaków na jakość placków ziemniaczanych. Sporządzono 4 ciasta, każde z wykorzystaniem różnych grubości oczek do tarcia. Ciasta różniły się między sobą konsystencją oraz wyglądem, co skutkowało różnicą parametrów jakościowych usmażonych placków ziemniaczanych. Placki zostały poddane ocenie organoleptycznej metodą 5 punktową. Zespół oceniający stanowiła piętnastoosobowa grupa przeszkolonych ankieterów. Na podstawie uzyskanych ocen dokonano analizy i dyskusji wyników. Najwyżej ocenione zostały placki ziemniaczane wykonane maszynką do mięsa z funkcją tarcia ziemniaków na placki ziemniaczane. Ich wygląd, zapach, smak i konsystencja była charakterystyczna dla tej potrawy. Najgorzej oceniono placki sporządzone na ostrzach z grubymi oczkami. Placki te podczas smażenia szybko ulegały zarumienieniu się z zewnątrz, lecz w środku masa ciasta ziemniaczanego pozostawała surowa. Przeprowadzone badania potwierdziły, że sposób rozdrobnienia warzyw do masy ziemniaczanej ma duży wpływ na jakość gotowych placków ziemniaczanych, a przez to na ich akceptowalność sensoryczną.
The article presents the results of a study on the effect of the type of flour on selected quality characteristics of pancake batter. The paper assesses three wheat and three spelt flours differing in milling degree. Pancakes made from these flours were subjected to organoleptic evaluation by a group of twenty reviewers. The results show that wheat flour pancakes with the highest milling refinement enjoyed the highest approval of the respondents, while spelt flour pancakes type 1850 received the worst rating. The research confirmed that the quality of the flour has a significant impact on the production of pancake batter. The batter made from flour of coarser milling, type 1850, was hard to spread on the surface of the pan, and the pancakes obtained were not of uniform thickness, which had a negative impact on their degree of frying and taste. The research carried out has led to the conclusion that the most popular are wheat-flour pancakes with fine milling.
PL
Artykuł przedstawia uzyskane wyniki badań dotyczące wpływu typu mąki na wybrane cechy jakościowe ciasta naleśnikowego. W pracy dokonano oceny trzech mąk pszennych oraz trzech mąk orkiszowych różniących się przemiałem. Powstałe z tych mąk naleśniki zostały poddane ocenie organoleptycznej przez dwudziestoosobową grupę recenzentów. Uzyskane wyniki pokazują, że naleśniki z mąki pszennej o najwyższym przemiale cieszyły się największą aprobatą ankietowanych, zaś najgorszą ocenę uzyskały naleśniki z mąki orkiszowej typ 1850. Badania potwierdziły, że jakość mąki ma znaczący wpływ na produkcję ciasto naleśnikowego. Ciasta z mąk o niższym przemiale – typ 1850 ciężko rozprowadzały się po powierzchni patelni, a otrzymane naleśniki nie miały jednolitej grubości, co negatywnie wpływało na ich stopień wysmażenia i walory smakowe. Na podstawie przeprowadzonych badań można wyciągnąć wniosek, że najchętniej spożywane są naleśniki z mąki pszennej o wyższym przemiale.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.