Wyniki wyszukiwania - BazTech

1

The influence of aging on the load capacity of adhesive lap joints made of aluminum alloy EN AW-2024-T3

Ozga Ewelina, Zielecki Władysław

Technologia i Automatyzacja Montażu

|

2024

|

nr 4

19--27

EN

The aim of the study was to assess the effect of environmental ageing on the load capacity of single-lap adhesive joints made of EN AW-2024-T3 aluminum alloy, subjected to and not subjected to pneumatic shot peening. Adhesive joints were made using two-component epoxy adhesive Loctite EA 3430. Half of the formed joints were strengthened by pneumatic shot peening of the overlap zone. The shot peening time was 120 s, the ball diameter was 1.0 mm, and the compressed air pressure was 0.5 MPa. The adhesive joints were then subjected to different variants of ageing in natural conditions. Individual variants differed in the length of ageing. The next step was to examine the load capacity of the adhesive joints using a static tensile test. The results were subjected to statistical analyzes, including analysis of variance (ANOVA), regression and correlation analysis, and Student's t test. Based on the analyzes, it was found that for the assumed range of input factor variability, ageing of joints not subjected to shot peening increased their load capacity by 38%. Aging of joints strengthened by shot peening resulted in a 62% decrease in their load capacity. The ageing length had a significant effect on the load capacity of the adhesive joints.

PL

Celem pracy była ocena wpływu starzenia środowiskowego na nośność połączeń klejowych jednozakładkowych ze stopu aluminium EN AW-2024-T3, które poddano i nie poddano procesowi pneumokulkowania. Połączenia klejowe wykonano z użyciem dwuskładnikowego kleju epoksydowego Loctite EA 3430. Połowę utworzonych połączeń umocniono za pomocą pneumokulkowania strefy zakładki. Czas pneumokulkowania wynosił 120 s, średnica kulek 1,0 mm, a ciśnienie sprężonego powietrza 0,5 MPa. Następnie, połączenia klejowe poddano różnym wariantom starzenia w warunkach naturalnych. Poszczególne warianty różniły się długością starzenia. Kolejnym krokiem było zbadanie nośności połączeń klejowych za pomocą statycznej próby rozciągania. Uzyskane wyniki poddano analizom statystycznym, które obejmowały przeprowadzenie jednoczynnikowej analizy wariancji ANOVA, analizy regresji, korelacji i testu t-Studenta. Na podstawie przeprowadzonych analiz stwierdzono, że dla przyjętego zakresu zmienności czynników wejściowych, starzenie połączeń niepoddanych pneumokulkowaniu, zwiększyło ich nośność o 38%. Starzenie połączeń umocnionych w procesie pneumokulkowania spowodowało natomiast zmniejszenie ich nośności o 62%. Długość starzenia miała istotny wpływ na nośność połączeń klejowych.

2

Wpływ rodzaju wosków na wybrane właściwości biokompozytów

Dobrosielska Marta, Dobrucka Renata, Kurzydłowski Krzysztof J., Przekop Robert E.

Przemysł Chemiczny

|

2024

|

T. 103, nr 7

780--785

PL

W celu zbadania wpływu symulowanych niekorzystnych warunków atmosferycznych na właściwości mechaniczne i powierzchniowe kompozytów na osnowie polilaktydowej, wytworzono metodą wtrysku bezpośredniego kilka materiałów zawierających jako napełniacz amorficzną ziemię okrzemkową oraz różne rodzaje wosków, które zastosowano w celu poprawy właściwości reologicznych. Wytworzone kompozyty cechowały się zawartością ziemi okrzemkowej w zakresie 2,5-15% mas. oraz wosku pszczelego (zawartość 0,5% lub 1% mas.) lub wosku syntetycznego (zawartość 0,5% mas.). Na podstawie przeprowadzonych badań stwierdzono, że dodatek ziemi okrzemkowej w połączniu z dodatkiem wosków korzystnie wpływa m.in. na hydrofobowo-hydrofilowy charakter powierzchni kompozytów, gdzie po 20 dniach kondycjonowania próbek w komorze klimatycznej dla największych stężeń ziemi okrzemkowej odnotowano wzrost kąta zwilżania do maksymalnie 27,4° w porównaniu z czystym polilaktydem.

EN

Polylactide (PLA) was modified by addn. of amorphous diatomaceous earth, synthetic wax and beewax (2.5-15% by mass, 0.5% by mass and 0.5% or 1% by mass, resp.) and direct injection molding to improve its rheol. properties and then studied for tensile strength, elongation at break, flexural stress and flexural modulus as well as for wetting angle optionally after conditioning the samples in a climate chamber for 20 days. The modification resulted in increasing of PLA elasticity as well as in changing hydrophobic-hydrophilic character of the PLA surface and in an increase of the wetting angle up to 27.4° when compared to the pure PLA.

3

Influence of polymer flow rate, mold cavity volume and injection speed on selected properties of polypropylene molded parts

Palutkiewicz Paweł, Garbacz Tomasz, Hura Łukasz

Polimery

|

2024

|

Vol. 69, nr 7-8

430--437

EN

Influence of the height of the molding cavity and the injection speed for three PP grades with different mass melt flow rate (MFR) on the molded parts mass and longitudinal shrinkage, before and after UV aging, was investigated. It was shown that the mass of the molded parts depends on the flow rate of the material and the volume of the molding cavity, while shrinkage depends only on the volume of the mold cavity and is greater after aging.

PL

Zbadano wpływ wysokości gniazda formującego i prędkości wtrysku dla trzech odmian PP o różnym wskaźniku szybkości płynięcia (MFR) na masę wyprasek oraz skurcz wzdłużny, przed i po starzeniu UV. Wykazano, że masa wyprasek zależy od szybkości przepływu tworzywa i objętości gniazda formującego, skurcz tylko od objętości gniazda formy i jest większy po starzeniu.

4

Reasons for lack of adhesion of polyurea coatings to concrete substrates in chemically aggressive water tanks

Banera Janusz, Maj Marek

Materiały Budowlane

|

2024

|

nr 12

20--26

EN

The article discusses the use of polyurea coatings to strengthen waterproofing in liquid tanks, the difficulties associated with the application of coatings and maintaining their durability during long-term use. The causes of detachment of coatings from the substrate, their too rapid aging, problems related to the preparation of the concrete substrate, the efficiency of technical equipment and the application technique itself, as well as the influence of many other factors on the technical degradation of polyurea coatings are presented.

PL

W artykule poruszono zagadnienia zastosowania powłok polimocznikowych do wzmacniania izolacji przeciwwodnej w zbiornikach na ciecze, trudności związane z aplikacją powłok oraz z utrzymaniem ich trwałości podczas długoletniego użytkowania. Przedstawiono przyczyny odspojeń powłok od podłoża, ich zbyt szybkiego starzenia, problemy związane z przygotowaniem podłoża betonowego oraz sprawność sprzętu technicznego i techniki aplikacji, a także wpływ wielu innych czynników na degradację techniczną powłok polimocznikowych.

5

Wpływ czasu eksploatacji systemu elektroenergetycznego statku powietrznego na jakość energii w stanach nieustalonych

Michalak Sławomir, Tokarski Tomasz

Journal of KONBiN

|

2024

|

Vol. 54, iss. 1

47--63

PL

W pracy omówiono znaczenie parametrów energii elektrycznej w stanach nieustalonych dla oceny zdolności sieci elektroenergetycznej statku powietrznego do samoregulacji. Wykazano, iż na jakość energii elektrycznej systemu elektroenergetycznego statku powietrznego wpływa czas jego eksploatacji. Zmiany starzeniowe wynikające z długotrwałej eksploatacji systemu elektroenergetycznego powodują pogorszenie parametrów energii elektrycznej, a to wpływa bezpośrednio na zdatność do lotów oraz bezpieczeństwo latania. Zachowanie normatywnych parametrów energii w stanach nieustalonych jest bardzo istotne dla zapewnienia prawidłowej eksploatacji statku powietrznego. W artykule opisano metodę pomiarów jakości energii elektrycznej w stanach nieustalonych, a na przykładzie systemu elektroenergetycznego prądu stałego samolotu Su-22 przedstawiono istotę diagnostyki jego sieci w stanach nieustalonych. Zaprezentowano również przykładowe wyniki badań, przeprowadzonych przez autorów, dotyczących zmian parametrów energii elektrycznej w stanach nieustalonych samolotu Su-22, uzyskane w czasie jego wieloletniej eksploatacji.

EN

The paper presents the importance of electricity parameters in transient states for assessing the ability of an aircraft's power grid to self-regulate. It has been shown that the quality of electrical energy of an aircraft's power system is influenced by its operating time. Aging changes resulting from long-term operation of the power system cause deterioration of electrical energy parameters, which directly affects airworthiness and flying safety. Maintaining standard energy parameters in transient states is very important to ensure proper operation of the aircraft. The article describes the method of measuring the quality of electricity in transient states, and using the example of the DC power system of the Su 22 aircraft, the essence of its network diagnostics in transient states is presented. Also presented are sample results of research conducted by the authors regarding changes in electrical energy parameters in transient states of the Su 22 aircraft, obtained during its many years of operation.

6

The influence of maintaining proper technical condition on the aging of multi-family residential buildings constructed in traditional technology

Wrzesiński Grzegorz, Kowalski Jan, Pawluk Katarzyna, Lendo-Siwicka Marzena

Archives of Civil Engineering

|

2024

|

Vol. 70, nr 4

215--232

EN

The paper analyses 100 multi-family residential buildings with basements made in traditional technology, with a usable area from 604.50 m2 to 2315.00 m2, built between 1952 and 1958 in the Masovian Voivodship. For the analysed buildings, individual elements were inspected once a year and their technical condition was determined. The research was conducted in 2018-2022 and focused on three selected buildings. The results of the study carried out by the authors were used to determine the degree of their aging using the visual method and to compare the results with those obtained from computational methods, e.g., time methods: linear, non-linear, parabolic. The main emphasis in the article is on faulty repairs of buildings, often without proper supervision and the impact of this phenomenon on the accelerated aging of buildings. Although the faulty repairs are common, they are omitted in the methods of predicting the aging of buildings. The paper also presents the analysis of the repair management carried out on the basis of post-inspection rcommendations. The results of the conducted analysis confirm that the visual method is the most accurate to determine the degree of wear and tear of the building due to the possibility to determine its actual condition, considering account of the renovations carried out and their quality. The value of the degree of technical wear of selected buildings Sz was similar for visual and time methods.

PL

Utrzymanie należytego stanu technicznego budynków mieszkalnych wielorodzinnych jest jednym z najistotniejszych czynników determinujących proces ich starzenia się. Zgodnie z art. 61 ustawy Prawo budowlane właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany utrzymywać i użytkować obiekt zgodnie z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywać w należytym stanie technicznym i estetycznym, nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej, a także zapewnić bezpieczne użytkowanie obiektu w razie wystąpienia czynników zewnętrznych oddziaływujących na obiekt, związanych z działaniem człowieka lub sił natury. Zgodnie z art. 62 ustawy Prawo budowlane oraz Rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 sierpnia 1999 r. w sprawie warunków technicznych użytkowania budynków mieszkalnych obowiązkiem właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego jest poddawanie kontroli okresowej budynków co najmniej raz w roku przez osoby uprawnione, w celu zdiagnozowania usterek. Zgodnie z tym Rozporządzeniem protokoły z kontroli powinny stanowić podstawę do sporządzenia zestawienia robót remontowych budynków. Tymczasem rzeczywistość pokazuje, że nie wszystkie budynki poddawane są regularnym kontrolom okresowym i niezbędnym naprawom w trakcie ich użytkowania, a wiele z wykonywanych remontów jest przeprowadzanych w sposób nieprawidłowy. Prowadzi to do obniżania właściwości użytkowych poszczególnych jego składowych oraz przyspieszenia procesu starzenia się budynków. W trakcie procesu użytkowania budynków, szczególnie nie poddawanych regularnym kontrolom okresowym, przydatna jest prognoza procesu starzenia się budynków. Zgodnie z normą przewidywanie degradacji budynku powinno polegać na prognozowaniu zmian właściwości użytkowych w czasie. W tym celu zgodnie z normami należy opracować procedury związane z przewidywanym okresem użytkowania budynków oraz program starzenia uwzględniający najbardziej istotne mechanizmy degradacji. W referacie przeanalizowano 100 budynków mieszkalnych wielorodzinnych podpiwniczonych wykonanych w technologii tradycyjnej, o powierzchni użytkowej od 604,50 m2 do 2315,00 m2, wybudowanych w latach 1952-1958 w województwie mazowieckim. Dla analizowanych budynków dokonywano raz w roku kontroli poszczególnych elementów oraz określano ich stan techniczny. Badania prowadzono w latach 2018-2022. Wyniki przeprowadzonych przez Autorów badań posłużyły do określenia metodą wizualną stopnia ich starzenia się i porównania otrzymanych wyników z wynikami otrzymywanymi z metod obliczeniowych, m.in. z metod czasowych: liniowa, nieliniowa, paraboliczna. Główny nacisk w artykule położono na wykonywanie remontów obiektów w sposób wadliwy, często bez odpowiedniego nadzoru i wpływu tego zjawiska na przyspieszone starzenie się budynków. Jest to zjawisko powszechne, ale nieuwzględniane w powszechnie znanych metodach prognozy starzenia budynków. W referacie przedstawiono również analizę dotyczącą występowania najczęstszych usterek na obiektach oraz prowadzonej gospodarki remontowej na podstawie zaleceń pokontrolnych.

7

Wytrzymałość na pełzanie stali SUPER 304H

Wersta Robert, Zieliński Adam

Stal, Metale & Nowe Technologie

|

2023

|

nr 3-4

20--24

PL

Prezentujemy wyniki badań skróconych prób pełzania i badania pełzania z pomiarem wydłużenia. Stanowią one element charakterystyk materiałowych stali nowej generacji, które wykorzystane są w pracach diagnostycznych podczas eksploatacji.

8

Investigating the ageing process of polymer modified bitumen using a modified Thin-Film Oven Test in the aspect of recycling purpose

Farid Miftah, Król Jan

Roads and Bridges - Drogi i Mosty

|

2023

|

Vol. 22, no. 4

379--386

EN

Polymer Modified Bitumen (PMB) is a widely used material for road construction. Commonly, PMBs are produced by mixing bitumen with various types of Styrene- Butadiene–Styrene (SBS) copolymers and, if necessary, with another additive such as a cross-linking agent to improve the material’s performance. The ageing process of PMBs is more complex than unmodified bitumen due to molecular interactions between the bitumen and the polymer. Previous studies suggest that the polymer modifier dominates the chemical degradation of PMBs during short-term ageing, while long-term ageing is dominated by bitumen oxidation. As a result, RAP containing PMB as its binder still contains polymer in its chemical composition, emphasizing the need for a comprehensive understanding of the ageing process of PMBs. In current practice, RAP is heated before being mixed with virgin materials to allow reactivation of its aged binder. This study proposes a modified Thin-Film Oven Test (TFOT) as an ageing simulation method, with variations in time and temperature to simulate ageing during the RAP mixing process. The bitumen oxidation phenomenon mostly dominates the ageing process. From quantitative indices analysis, under short duration and lower temperature conditions, the polymer degradation helps to resist ageing shortly. Moreover, the DSR test shows that ageing caused the PMB to increase in complex modulus while decreasing in phase angle, indicating hardening and shifting toward more elastic behaviour. The most prominent effect of ageing can be observed at lower test temperature for phase angle and higher test temperature for complex modulus. Generally, the ageing conditions’ temperature has a more significant role in dictating the ageing effect on PMB than the duration.

PL

Asfalt modyfikowany polimerami (PMB) to szeroko stosowany materiał do budowy dróg. Powszechnie asfalt modyfikowany polimerami wytwarzany jest poprzez mieszanie bitumu z różnymi rodzajami kopolimerów styrenowo-butadienowo-styrenowych (SBS) oraz, w razie potrzeby, z innym dodatkiem, takim jak środek sieciujący, w celu poprawy wydajności materiału. Proces starzenia asfaltów modyfikowanych polimerami jest bardziej złożony niż niemodyfikowanego asfaltu ze względu na interakcje molekularne między asfaltem a polimerem. Wcześniejsze badania sugerują, że modyfikator polimeru dominuje w degradacji chemicznej asfaltów modyfikowanych polimerami podczas starzenia krótkoterminowego, podczas gdy starzenie długoterminowe jest zdominowane przez utlenianie bitumu. W rezultacie destrukt asfaltowy zawierający asfalt modyfikowany polimerami jako spoiwo nadal zawiera polimer w swoim składzie chemicznym, co podkreśla potrzebę kompleksowego zrozumienia procesu starzenia asfaltów modyfikowanych polimerami. W obecnej praktyce destrukt asfaltowy jest podgrzewany przed zmieszaniem z materiałami pierwotnymi, aby umożliwić reaktywację jego starzejącego się spoiwa. W niniejszym badaniu zaproponowano metodę cienkiej warstwy (TFOT) jako metodę symulacji starzenia, ze zmianami czasu i temperatury w celu symulacji starzenia podczas procesu mieszania destruktu asfaltowego. Zjawisko utleniania bitumu przeważnie dominuje w procesie starzenia. Z analizy wskaźników ilościowych wynika, że w warunkach krótkiego czasu trwania i niższej temperatury degradacja polimeru pomaga w krótkim czasie ograniczyć proces starzenia. Co więcej, badanie DSR wykazało, że starzenie spowodowało wzrost złożonego modułu asfaltu modyfikowanego polimerami przy jednoczesnym zmniejszeniu kąta fazowego, co wskazuje na utwardzenie i przesunięcie w kierunku bardziej elastycznego zachowania. Najbardziej widoczny efekt starzenia można zaobserwować w niższej temperaturze testowej dla kąta fazowego i wyższej temperaturze testowej dla modułu zespolonego. Ogólnie rzecz biorąc, temperatura warunków starzenia odgrywa bardziej znaczącą rolę w dyktowaniu wpływu starzenia na asfalt modyfikowany polimerami niż czas jego trwania.

9

Effect of the structure and hydrothermal conditions on the strength of polymer-ceramic composites

Walczak Agata, Niewczas A. M., Pieniak D., Rogula-Kozłowska Wioletta, Kordos P., Przystupa Krzysztof, Popovych V.

Journal of Achievements in Materials and Manufacturing Engineering

|

2023

|

Vol. 121, nr 2

327--340

EN

The properties of polymer composites depend on their structures. Good initial properties are often not enough because they change under environmental conditions. Thus, studies of functional properties should provide information about their initial properties and behaviour under operating conditions. The study aimed to determine the effect of the structure of dental composites and the environmental hydrothermal conditions on their mechanical strength. Design/methodology/approach Light-cured polymer matrix ceramic composites (LC PMCCs) were investigated. Commercially available composites and experimental materials with different filler particle contents were tested. Compressive strength, three-point and biaxial flexural strength tests were carried out. The tests were performed using composites without a load history, exposed to a moist environment and hydrothermal ageing. Findings In most cases, changes in compressive strength under the effect of the moist environment and hydrothermal ageing were non-significant. Compressive and three-point flexural strength values obtained for universal-type materials were higher than those obtained for flow-type composites. In contrast, higher values of biaxial flexural strength characterised the latter. Hydrothermal ageing caused the greatest decrease (approx. 60%) in the three-point flexural strength of universal-type composites. The strength degradation of flow-type materials was about 40%. Research limitations/implications It is unknown whether the effects of fatigue due to mechanical and hydro-thermal loads are additive, i.e., whether the principle of superposition applies in the case of combined action of these loads or whether a synergy phenomenon occurs. In the next stages, experiments can be carried out involving the simultaneous operation of both types of force. Practical implications The issue of durability is well established in the field of machine operation and, to a lesser extent, in relation to medical devices. Understanding the importance of the durability of medical facilities is not common. This interdisciplinary project may contribute to the dissemination of knowledge in this field. Originality/value Based on the obtained test results, it should be concluded that the based on the change in the elastic modulus.

10

Prediction of long-term performance of thermoplastic composites, based on accelerated aging test results

Siwek Artur, Malinowski Łukasz, Bednarowski Dariusz, Król Julita, Nowak Tomasz

Inżynieria Materiałowa

|

2022

|

Vol. 43, nr 3

32--37

EN

In this paper the results of accelerated aging tests of two grades of polybutylene terephthalate (PBT) are presented. The degradation process of the mechanical properties was monitored with the help of 3-point bending test, supported with the results of gel permeation chromatography (GPC) measurements. Based on performed experiments, it can be concluded that the hydrolysis resistant (HR) PBT ages approximately 3 times slower as compared to standard grade. To predict the long-term behaviour of studied materials, the time-temperature superposition concept was applied. The respective shift factors, describing degradation of material properties as a function of time, were derived. It was found that the temperature increases by 10°C and relative humidity (RH) increase by 10% decrease the expected material life time by a factor of 2.5 and 1.3, respectively.

PL

W artykule przedstawiono wyniki przyspieszonych testów starzenia dwóch rodzajów poli(tereftalanu butylenu) (PBT). Proces degradacji właściwości mechanicznych monitorowano za pomocą 3-punktowego testu zginania, popartego wynikami pomiarów chromatografii żelowej (GPC). Na podstawie uzyskanych wyników stwierdzono, że PBT odporny na hydrolizę (HR) starzeje się ok. 3 razy wolniej w porównaniu ze standardową wersją. Aby przewidzieć długoterminowe zachowanie badanych materiałów, zastosowano koncepcję superpozycji czasowo-temperaturowej. Wyprowadzono odpowiednie czynniki przesunięcia opisujące degradację właściwości materiału w funkcji czasu. Stwierdzono, że wzrost temperatury o 10°C i wzrost wilgotności względnej (RH) o 10% zmniejszają przewidywany czas życia materiału o odpowiednio 2,5 i 1,3.

11

Ocena jakości estetycznej włóknisto-cementowych prefabrykatów elewacyjnych z betonu

Woyciechowski Piotr, Jackiewicz-Rek Wioletta

Materiały Budowlane

|

2021

|

nr 9

32--35

PL

Przedmiotem artykułu jest metodyka oceny estetyki elewacyjnych płyt cementowo-włóknistych. Przedstawiono propozycję kryteriów takiej oceny, a także propozycję metody badawczej, umożliwiającej prognozowanie zachowania estetyki takich płyt w czasie eksploatacji, na podstawie przyspieszonego badania starzeniowego.

EN

The subject of the article is a methodology for assessing the aesthetics of fiber-cement facade flat-sheets. A proposal of criteria for such an evaluation was presented, as well as a proposal of a research method that would enable the prediction of the aesthetic behavior of such elements during exploitation, based on an accelerated aging test.

12

Microstructure of cast MgBi6X0.5 (X = Ca, Mn, Zn) alloys in peak-aged condition

Gryc Adam, Dybowski Bartłomiej, Jarosz Robert, Kiełbus Andrzej

Journal of Metallic Materials

|

2021

|

Vol. 73, no. 3

23--28

EN

Cast magnesium alloys are characterised by the lowest density among commercially used structural metals. They are applied mainly in the transportation industry and small, lightweight electronic devices. Due to the low operating temperature of the most widely used alloys from the Mg-Al system, alloys containing rare earth elements with the maximum working temperature reaching 300°C have been developed. However, these alloys are extremely expensive due to the low availability of RE elements. The Mg-Bi system is a promising candidate for the new magnesium-based alloys, as it reveals limited solubility of Bi in Mg enabling precipitation hardening and a high melting point of the Mg3Bi2 phase. The paper presents the results of the analysis of MgBi6 and MgBi6X0.5 (X = Ca, Mn, Zn) alloys’ microstructure in the peak-aged condition. The microstructure of the analysed alloys in the as-cast condition consists of α-Mg solid solution dendrites and Mg3Bi2+α-Mg eutectic compound. Solutionising conducted at 525°C for 8 h, followed by water quenching leads to the dissolution of the intermetallic phases in all of the investigated alloys apart of the MgBi6Ca0.5 alloy. In this case, fine intermetallic phases containing Mg, Bi, and Ca have been found after solutionising. The ageing of the alloys at 200°C results in peak hardness after 120-44 h. The heat treatment leads to the formation of fine strengthening phases within the α-Mg solid solution, characterised by a variety of morphologies -needle, platelet- or lathlike and cuboid. The needle- and platelet- or lathlike phases are found in two sizes -large, with length reaching hundreds of nanometres, and smaller, not exceeding 100 nm. Cuboid particles are found with sizes not higher than 100 nm. The addition of Mn and Zn increases precipitate volume fraction after the heat treatment. Additionally, in the case of the MgBi6Zn0.5 alloy, particles forming an angle of 120° were found, which indicates their presence at the prismatic planes of α-Mg HCP crystal lattice.

PL

Odlewnicze stopy magnezu charakteryzują się najniższą gęstością wśród wszystkich komercyjnie stosowanych stopów konstrukcyjnych. Znajdują zastosowanie głównie w przemyśle transportowym oraz małych, lekkich urządzeniach elektronicznych. Z uwagi na niską temperaturę eksploatacji najpowszechniej stosowanych stopów z układu Mg-Al, opracowano stopy, zawierające pierwiastki ziem rzadkich, znajdujące zastosowanie w temperaturach do 300°C. Jednak stopy z tej grupy są niezwykle drogie, z uwagi na ograniczoną dostępność pierwiastków ziem rzadkich. Obiecującą alternatywę stanowią stopy z układu Mg-Bi, który z uwagi na ograniczoną rozpuszczalność bizmutu w magnezie oraz wysoką temperaturę topnienia fazy Mg3Bi2 umożliwia ich umocnienie na drodze utwardzania wydzieleniowego. W artykule przedstawiono wyniki badań mikrostruktury stopów MgBi6 oraz MgBi6X (X = Ca, Mn, Zn) po starzeniu. Mikrostruktura badanych stopów w stanie lanym składa się z dendrytów roztworu stałego α-Mg oraz mieszaniny eutektycznej Mg3Bi2+α-Mg. Przesycanie, przeprowadzone w temperaturze 525°C przez 8 h z chłodzeniem w wodzie doprowadziło do rozpuszczenia faz międzymetalicznych we wszystkich badanych stopach, z wyjątkiem stopu MgBi6Ca0,5. W jego przypadku po przesycaniu zidentyfikowano w strukturze drobne fazy międzymetaliczne, zawierające Mg, Bi i Ca. Maksymalną twardość stopów po starzeniu w temperaturze 200°C osiągnięto po 120÷144 h. Zastosowana obróbka cieplna doprowadziła do utworzenia się wewnątrz ziaren roztworu stałego α-Mg drobnych faz umacniających o zróżnicowanej morfologii -od iglastej, przez płytkową, po prostopadłościenną. Zaobserwowano dwa typy wydzieleń iglastych i płytkowych -większe, o długości rzędu kilkuset nanometrów oraz mniejsze, nieprzekraczające 100 nm długości. Wydzielenia prostopadłościenne charakteryzowały się rozmiarami, nieprzekraczającymi 100 nm. Dodatek Mn oraz Zn spowodował wzrost udziału objętościowego wydzieleń po obróbce cieplnej. Dodatkowo, w przypadku stopu MgBi6Zn1,5, wydzielenia tworzyły kąt 120°C, co wskazuje na ich obecność na płaszczyznach pryzmatycznych komórki elementarnej α-Mg.

13

Mechanical properties of P91 and PB2 steel after long-term ageing at 620°C

Golański Grzegorz

Journal of Metallic Materials

|

2021

|

Vol. 73, no. 3

2--6

EN

The article presents the results of research on mechanical properties of martensitic steels, X10CrMoVNb9-1 (P91) and X13CrMoCoVNbNB9-2-1 (PB2), as-received and after 50,000 hours of ageing at 620˚C. The scope of the tests of mechanical properties included a Vickers hardness test, Charpy impact test, and static tensile test. As received, the investigated steels were characterised by relatively high mechanical properties. The long-term effect of temperature and time contributed to a relatively slight decrease in the strength properties and hardness of the tested steels. However, a considerable decrease in the ductility of these alloys was observed. The decrease in mechanical properties after long-term ageing was smaller in the case of the PB2 steel, which was attributed to the beneficial effect of microalloying boron.

PL

W artykule przedstawiono wyniki badań właściwości mechanicznych stali martenzytycznych X10CrMoVNb9-1 (P91) i X13CrMoCoVNbNB9-2-1 (PB2) w stanie dostawy oraz po 50 000 godzinach starzenia w temperaturze 620˚C. Zakres badań właściwości mechanicznych obejmował pomiar twardości metodą Vickersa, próbę udarności oraz statyczną próbę rozciągania. W stanie dostawy badane stale charakteryzowały się względnie wysokimi właściwościami mechanicznymi. Długotrwałe oddziaływanie temperatury i czasu przyczyniło się do względnie niewielkiego spadku właściwości wytrzymałościowych i twardości badanych stali. Obserwowano natomiast znaczące obniżenie ciągliwości tych stopów. Spadek właściwości mechanicznych po długotrwałym starzeniu był mniejszy w przypadku stali PB2, co przypisano korzystnemu działaniu mikrododatku boru.

14

Analysis of the precipitation process of secondary phases after long-term ageing of the S304H steel

Zieliński Adam, Wersta Robert, Sroka Marek

Bulletin of the Polish Academy of Sciences. Technical Sciences

|

2021

|

Vol. 69, nr 5

art. no. e137520

EN

S304H steel is used in the construction of pressure components of boilers with supercritical operating parameters. The paper presents the results of research on the microstructure following ageing for 30,000 hours at 650 and 700°C. Microstructure examination was performed using scanning and transmission electron microscopy. The precipitates were identified using transmission electron microscopy. The paper analyses the precipitation process and its dynamics depending on the temperature and ageing time in detail. MX carbonitrides and the ε_Cu phase were proved to be the most stable phase, regardless of the test temperature. It was also showed that the M₂₃C₆ carbide precipitates in the tested steel and the intermetallic sigma phase (σ) may play a significant role in the loss of durability of the tested steel. This is related to their significant increase due to the influence of elevated temperature, and their coagulation and coalescence dynamics strongly depend on the ageing/operating temperature level. The qualitative and quantitative identification of the secondary phase precipitation processes described in the study is important in the analysis of the loss of durability of the tested steel under creep conditions.

15

Funkcjonalność szpitala i ergonomia pracy personelu w obliczu starzenia

Szuba Paulina

Zeszyty Naukowe Politechniki Poznańskiej. Architektura, Urbanistyka, Architektura Wnętrz

|

2020

|

Z. 2

157--167

PL

Ostatnie dekady wskazują na potrzebę istotnych zmian w organizacji i zarządzaniu szpitalami. Obowiązująca definicja szpitala, jaką jest budynek z odpowiednią infrastrukturą techniczną, kreujący przestrzeń niezbędną do realizacji procedur (Tomanek 2015) staje się niewystarczająca. Istnieje wyraźna relacja pomiędzy skutecznością leczenia i efektywnością pracy personelu, lecz przy obecnym niedoborze i starzejącej się populacji personelu medycznego, dotkniętego często przypadłością wypalenia zawodowego, jest ona teoretyczna. Starania o sprawne działanie służby zdrowia są warte szczególnej uwagi, gdyż stawką jest zapewnienie równego dostępu do opieki zdrowotnej, ochrona społeczeństwa przed konsekwencjami utraty zdrowia, obrona populacji przed zagrożeniem zdrowia oraz poprawa stanu zdrowia jednostki, rodziny i społeczności (WHO 2010).

EN

Recent decades show significant changes in the organization and management of hospitals. The definition of a hospital, which is “a building with appropriate technical infrastructure, which creates space adjusted to the implementation of medical procedures”, becomes deficient. There is a clear relationship between the effectiveness of treatment and the work efficiency of staff, but in the current situation of medical personnel shortage and an aging population of medical staff, that is often suffering from work burnout, it is theoretical. Efforts for efficient work of the health services are worth special attention, while it must ensure equal access to health care, protect society against the consequences of health loss, defend the population against health threats, and improve the health of the individual, family and community.

16

Wpływ warunków starzeniowych na podatność tworzyw sztucznych na degradację

Dziechciarz Anna, Małozięć Daniel, Bąk Damian, Klapsa Wojciech

Przemysł Chemiczny

|

2020

|

T. 99, nr 7

1054--1057

PL

Większość powszechnie stosowanych tworzyw sztucznych wykazuje bardzo dobre właściwości termo- i elektroizolacyjne i są one powszechnie wykorzystywane w urządzeniach elektrycznych i elektronicznych. W długim okresie użytkowania tych urządzeń właściwości tworzyw nie powinny ulegać pogorszeniu. Badaniom poddano wybrane rodzaje powszechnie stosowanych tworzyw sztucznych (PE 300, PPH i PVC) zarówno „nowych”, jak i poddanych procesowi starzenia. Stwierdzono, że starzenie przeprowadzone zgodnie z wymaganiami określonymi w dokumentach normatywnych dla urządzeń elektrycznych nie pogarsza w znaczący sposób parametrów rozkładu tych tworzyw.

EN

Com. polyethylene, hard polypropylene and poly(vinyl chloride) 2–3 mm thick plates were thermally aged under std. conditions: SO2 + air, humidity 75% at 25°C, air, humidity 93% at 40°C or dry air at 70°C. The aged samples were studied by thermogravimetry. No substantial changes of characteristics decompn. temps. and rates were obsd. after ageing.

17

Wpływ czynników determinujących starzenie na stan techniczny budynku nieremontowanego

Nowogońska Beata

Przegląd Budowlany

|

2020

|

R. 91, nr 5

24--26

PL

W zapewnieniu odpowiedniego stanu technicznego budynku w czasie jego użytkowania przydatna jest znajomość procesu starzenia budynku. W artykule jest przedstawiona propozycja modelu prognozy starzenia budynku mieszkalnego. Zaproponowany model PRRD określa zmiany właściwości użytkowych budynku w pełnym okresie jego użytkowania. Model uwzględnia okresy trwałości poszczególnych elementów składowych budynku. Do modelu dodatkowo wprowadzone zostały uzupełnienia uwzględniające intensywność zmian w obiekcie i w jego otoczeniu.

EN

In order to ensure an adequate technical state of a building over the course of its use, familiarity with the building aging process is useful. The article presents the proposal of a model for predicting the aging of a residential building. The proposed PRRD model determines the performance characteristics of a building over the full period of its use. The model accounts for the life spans of individual building components. Additionally introduced in the model were supplements accounting for the intensity of changes in the building and its surroundings.

18

The effect of a hindered amine light stabilizer on the aging behavior of moisture-curable polyurethane as a cultural relics consolidant

Zhao Xing, Wang Liqin, Guo Lang, Ma Yanni, Wang Ziming, Niu Qing

Polimery

|

2020

|

T. 65, nr 4

297--303

EN

This paper aims to study the effect of a hindered amine light stabilizer (HALS 770), on the aging behavior of moisture-curable polyurethane (MCPU). MCPU is specifically developed by ourselves for the reinforcement of fragile organic cultural relics in high-humidity environments, but its aging resistance is insufficient. To improve the aging resistance of MCPU, HALS 770 was used to prepare a modified MCPU (MMCPU). A colorimeter, an infrared spectrometer and a thermal analyzer were used to characterize the color and structure changes of MCPU and MMCPU during aging and to determine their aging kinetics. The results show that the activation energy for the thermal decomposition increased from 91–109 kJ/mol to 135–151 kJ/mol. When the color change is used as the indicator for aging, the lifetime of MMCPU under UV aging is 133% longer than that of MCPU, the lifetime of MMCPU under thermal aging at 293 K is 41.3 times that of MCPU. The addition of HALS 770 to MCPU significantly inhibits the aging behavior.

PL

Zbadano wpływ dodatku aminowego stabilizatora światła z zawadą przestrzenną (HALS 770) na starzenie się poliuretanu utwardzanego w kontakcie z wilgocią (MCPU). MCPU opracowano specjalnie do wzmacniania delikatnych organicznych zabytków kultury w środowiskach o dużej wilgotności, jednak jego odporność na starzenie jest niewystarczająca. W celu zwiększenia odporności na starzenie MCPU modyfikowano (otrzymano MMCPU) dodatkiem aminowego stabilizatora światła z zawadą przestrzenną (HALS 770). Zmiany koloru, przyjęte jako wskaźnik starzenia, i struktury MCPU oraz kinetykę procesu oceniano z wykorzystaniem kolorymetru, spektrometru podczerwieni i analizatora termicznego. Wyniki wskazują, że dodatek HALS 770 w istotnym stopniu hamuje procesy starzenia MCPU – stwierdzono zwiększenie energii aktywacji rozkładu termicznego, z 91–109 kJ/mol MCPU do 135–151 kJ/mol – MMCPU. MMCPU w procesie starzenia UV był o 133% stabilniejszy niż MCPU i 41,3 razy bardziej odporny na starzenie termiczne w 293 K.

19

Impact of long-term ageing on σ phase precipitation process in steels with austenitic matrix

Zieliński Adam

Journal of Metallic Materials

|

2020

|

Vol. 72, no. 4

31--39

EN

Super 304H, HR3C and Sanicro 25 grade austenitic matrix steels are used in the construction of pressure components of boilers with supercritical operating parameters. The article presents the results of microstructure examination in delivery condition and after ageing for up to 50,000 hours at 700°C. The microstructure examination was performed using scanning and transmission electron microscopy. The precipitates were identified using transmission electron microscopy. In particular, the study analysed the σ phase precipitation process and its dynamics depending on the ageing time. It has been shown that the intermetallic σ phase plays a significant role in the loss of durability of the tested steel. It is related to its significant increase due to the influence of high temperature, and its coagulation and coalescence dynamics strongly depend on the ageing/operating temperature level. The qualitative and quantitative identification of the intermetallic σ phase precipitation process described in the study is important in the analysis of the loss of durability of the tested steels under creep conditions.

PL

Stale o osnowie austenitycznej w gatunkach Super 304H, HR3C i Sanicro 25 stosowane są w budowie elementów ciśnieniowych kotłów o nadkrytycznych parametrach pracy. W pracy zaprezentowano wyniki badań mikrostruktury w stanie dostawy oraz po starzeniu do 50 000 godzin w temperaturze 700°C. Badania mikrostruktury wykonano wykorzystując skaningową i transmisyjną mikroskopię elektronową. Identyfikację występujących wydzieleń przeprowadzono przy użyciu transmisyjnej mikroskopii elektronowej. W pracy w szczególności analizowano proces wydzieleniowy fazy σ i jego dynamikę w zależności od czasu starzenia. Pokazano, że międzymetaliczna faza σ odgrywa istotny wpływ na utratę trwałości badanej stali. Związane jest to z jej znacznym wzrostem wskutek oddziaływania wysokiej temperatury, a jej dynamika koagulacji i koalescencji zależy silnie od poziomu temperatury starzenia/eksploatacji. Identyfikacja jakościowa i ilościowa opisanego w pracy procesu wydzieleniowego międzymetalicznej fazy σ ma istotne znaczenie w analizie utraty trwałości badanych stali w warunkach pełzania.

20

Intensity of damage in the aging process of buildings

Nowogońska B.

Archives of Civil Engineering

|

2020

|

Vol. 66, nr 2

19--31

EN

Predicting the aging process of residential buildings carried out using traditional technologies is necessary when planning refurbishment works in these buildings. The article presents a picture of the changes in the technical condition of a not refurbished building constructed in traditional technology, in the form of a function describing the aging process according to the PRRD (Prediction of Reliability according to Rayleigh Distribution) model developed by the author. The results of analyses of the relationships between the function of the intensity of damage and the function of unreliability, as well as the function of changes in the performance characteristics of a building which had not undergone refurbishment during the entire course of its use are presented. Three levels of damage intensity during subsequent years of using the building were determined: safe, critical and unacceptable intensity.

PL

Obiekty budowlane podczas użytkowania podlegają ciągłym procesom destrukcyjnym o zróżnicowanym przebiegu. W miarę upływu czasu następuje obniżanie ich właściwości użytkowych, a częściowe przywrócenie następuje w wyniku napraw. Prognoza procesu starzenia budynków mieszkalnych jest potrzebna do planowania przedsięwzięć remontowych w tych budynkach. Do matematycznego opisu przebiegu procesu niszczenia mogą być stosowane różne metody, między innymi autorski model PRRD (Prediction of Reliability acording to Rayleigh Distribution). Według modelu PRRD można określić prognozy zmian właściwości użytkowych budynku w pełnym okresie jego użytkowania RB(t) oraz prognozy wzrostu zawodności tego budynku FB(t). Korzystając z zależności stosowanych w obiektach technicznych opisujących funkcję niezawodności elementów składowych obiektów wzorem Wienera, została wyprowadzona zależność określająca intensywność uszkodzeń λi(t) dla elementów składowych budynku. Intensywność uszkodzeń λB(t) dla całego budynku w modelu PRRD uwzględnia rolę i zadanie każdego elementu budynku w postaci wag Ai. Policzone zostały zmiany intensywności uszkodzeń w czasie t użytkowania dla każdego spośród przyjętych 25-u elementów składowych budynku.