Wyniki wyszukiwania - BazTech

1

Walory higieniczne wody w aglomeracjach miejskich na przestrzeni dziejów

Rak Janusz R., Tchórzewska-Cieślak Barbara

Technologia Wody

|

2025

|

Nr 1 (87)

84-88

2

Rozważania na temat ryzyka w systemach zaopatrzenia w wodę

Rak Janusz R., Stręk Magdalena, Piegdoń Izabela, Tchórzewska-Cieślak Barbara

Instal

|

2025

|

nr 7/8

56--59

PL

Metody zarządzania ryzykiem ewoluują od metod pasywnych do metod aktywnych. Odbywa się to poprzez stosowanie redukcji, retencji lub unikania ryzyka. Głównym celem pracy jest analiza wybranych aspektów ryzyka związanego z funkcjonowaniem systemów zaopatrzenia w wodę. Przedstawiono przykłady wartościowania ryzyka. Odniesiono się do zagrożeń endogenicznych i egzogenicznych. Bezpieczeństwo należy do priorytetowych obszarów wiedzy. Szczególnie dotyczy to infrastruktury krytycznej funkcjonowania aglomeracji miejskich, do której zaliczają się systemy zaopatrzenia w wodę.

EN

Risk management methods are evolving from passive approaches to active ones. This occurs through the application of risk reduction, retention, or avoidance strategies. The main aim of this paper is to analyze selected aspects of risk related to the functioning of water supply systems. Examples of risk assessment and evaluation are presented. Both endogenous and exogenous threats are addressed. Safety is considered one of the key areas of knowledge, particularly in relation to the critical infrastructure of urban agglomerations, which includes water supply systems.

3

Bezpieczeństwo systemów wodociągowych w aspekcie zagrożeń w cyberprzestrzeni

Tchórzewska-Cieślak Barbara, Rak Janusz R., Rożnowski Mateusz

Instal

|

2024

|

nr 5

29--34

PL

Systemy zbiorowego zaopatrzenia w wodę (SZZW) wraz z postępem technologicznym rozwijają się w kierunku automatycznego sterowania wszystkich procesów produkcji wody. Wprowadzanie nowoczesnych technologii w tym sztucznej inteligencji wiąże się równocześnie z licznymi zagrożeniami wewnętrznymi i zewnętrznymi. Systemy zbiorowego zaopatrzenia w wodę należą do tzw. infrastruktury krytycznej, co wiąże się z koniecznością ich specjalnej ochrony. Awarie systemów informatycznych mogą skutkować wyciekiem danych wrażliwych i/lub przekazem błędnych danych (informacji) do operatora systemu. W pracy przedstawiono zagadnienia bezpieczeństwa w eksploatacji systemu wodociągowego z uwzględnieniem zagrożeń w tzw. cyberprzestrzeni. System zbiorowego zaopatrzenia w wodę został scharakteryzowany jako system cyber-fizyczny, rozwijający się w kierunku inteligentnego systemu technicznego. Zaprezentowane zostały przykładowe poziomy zarządzania procesami SZZW z wykorzystaniem nowoczesnych systemów informatycznych. Autorzy omówili pojęcie bezpieczeństwa informatycznego. W pracy zaproponowano także metodę wykorzystania entropii jako miary niepewności informacji, która może zostać zastosowana w analizie ryzyka w procesie zarządzania bezpieczeństwem informatycznym przedsiębiorstw wodociągowych.

EN

Collective water supply systems (CWSS), along with technological progress, are developing towards automatic control of all water production processes. The introduction of modern technologies, including artificial intelligence, is associated with numerous internal and external threats. Collective water supply systems belong to the so-called critical infrastructure, which requires special protection. Attacks on IT systems may result in the leakage of sensitive data and/or the transmission of incorrect data (information) to the system operator. The work presents safety issues in the operation of the water supply system, taking into account the risks in the so-called cyberspace. The collective water supply system has been characterized as a cyber-physical system, developing towards an intelligent technical system. Examples of management levels of CWSS processes using modern IT systems were presented. The authors discussed the concept of IT security. The work also proposes a method of using entropy as a measure of information uncertainty, which can be used in risk analysis in the IT security management process of water supply companies.

4

Zagrożenia obiektów wodociągowych

Rak Janusz Ryszard, Boryczko Krzysztof, Szpak Dawid, Tchórzewska-Cieślak Barbara

Technologia Wody

|

2023

|

Nr 3 (81)

27-30

PL

Zagrożenie techniczne jest funkcją rosnącą negatywnego oddziaływania. Systematyka zagrożeń systemów zbiorowego zaopatrzenia w wodę wymaga wielokierunkowych podziałów. Bezpieczeństwo techniczne jest funkcją malejącą możliwych szkód. Istnieje klasa asymetrycznych zagrożeń obiektów wodociągowych, co wymaga hybrydowych metod przeciwdziałania. Dokonano przeglądu najnowszych monitoringowych systemów obserwacji I dozorowania. W wyniku poczynionych w pracy rozwiązań zaproponowano dwa nowe wskaźniki oceny zagrożeń bezpieczeństwa zbiorowego zaopatrzenia w wodę, są nimi: wskaźnik odporności systemu i wskaźnik oczekiwanej efektywności eksploatacji.

EN

Technical threat is a function of the increasing negative impact. Systematic risks of collective water supply requires multi-divisions. Technical security is a decreasing function of possible damage. Both of these measures can be identified with the adverse effects risk and the injury risk. There is a class of asymmetric threats of water supply objects, which requires hybrid methods of prevention. A review of the latest monitoring surveillance systems and surveillance systems was done. As a result of the work solutions two new indicators to assess security threats of collective water supply were proposed, as resistance index system and expected rate of exploitation efficiency.

5

Water Supply Networks - performance modelling and assessment

Pietrucha-Urbanik Katarzyna, Tchórzewska-Cieślak Barbara, Eid Mohamed

Safety and Reliability of Systems and Processes

|

2023

|

Summer Safety and Reliability Seminar 2023

175--186

EN

Performance modelling and assessment of Water Supply System (WSS) is a critical activity in system management process. It contributes into producing indicators necessary for the optimisation of the system operation, maintenance, safety, and resources use. The Water Supply Network (WSN) is a major component of any WSS. Assessing the performance of the WSN requires the development of dynamic-probabilistic models and the use of performance notions that are beyond the local availability and reliability of a cluster of pipes (mains, connections, and distributions) or nodes. The proposed performance notions are fully described in terms of performance-levels. The proposed modelling scheme is applied on a real WSN that has slightly been modified to preserve the didactic quality of the chapter and render the modelling scheme accessible at its first uses. Once the use of the scheme is mastered, its exploitation for real and complex WSN is straight forward.

6

Problematyka oceny ryzyka ujęć wody dla budynków usługowych

Szpak Dawid, Żywiec Jakub, Tchórzewska-Cieślak Barbara, Rak Janusz

Instal

|

2023

|

nr 12

108--112

PL

Zgodnie z wymogami ustawy Prawo wodne z dnia 20 lipca 2017 r. (Dz.U. 2017 poz. 1566 z późn. zm.) o konieczności wyznaczenia strefy ochrony pośredniej ujęcia wody podziemnej stanowi analiza ryzyka obejmująca ocenę zagrożeń zdrowotnych identyfikowanych w ujmowanej wodzie w oparciu o analizę dynamik zmian jakości ujmowanej wody oraz dokumentację hydrogeologiczną. Analizę ryzyka należy przeprowadzić m.in. dla ujęć wody dostarczających więcej niż 10 m3 wody na dobę lub służących zaopatrzeniu w wodę więcej niż 50 osób. Ustawa Prawo wodne z dnia 20 lipca 2017 r. nakłada taki obowiązek także na właścicieli indywidualnych ujęć wody, jeżeli woda jest dostarczana, jako woda przeznaczona do spożycia przez ludzi, w ramach działalności handlowej, usługowej, przemysłowej, albo do budynków użyteczności publicznej. Pomimo obowiązywania zmienionej ustawy Prawo wodne od 5 lat wielu przedsiębiorców podjęło działania w tej kwestii dopiero w ostatnim kwartale 2022 roku. W pracy określono główne czynniki, które należy brać pod uwagę podczas oceny ryzyka ujęć wody podziemnej, tj. źródła zagrożenia dla jakości wody w aspekcie oceny zagrożeń zdrowotnych konsumenta wody, struktura zagospodarowania terenu, jakość ujmowanej wody, głębokość warstwy wodonośnej oraz przykrycie warstwą izolacyjną. W artykule przedstawiono ocenę ryzyka wybranego ujęcia wody zaopatrującego w wodę obiekt, w którym organizowane są wesela, bankiety oraz spotkania biznesowe. Uwzględniono specyfikę funkcjonowania obiektu, który charakteryzuje się dużą nierównomiernością rozbioru wody. W oparciu o przeprowadzoną analizę oceniono potrzebę ustanowienia strefy ochrony pośredniej ujęcia wody. Podejście oparte na prewencji zagrożeń znacząco ogranicza prawdopodobieństwo wystąpienia awarii oraz pozwala na przygotowanie właściciela obiektu do odpowiedniej reakcji.

EN

In accordance with the requirements of the Polish Water Law Act of July 20, 2017 (Journal of Laws of 2017, item 1566, as amended), on the need to designate an indirect protection zone for groundwater intakes, a risk analysis is required, including the assessment of health threats identified in the abstracted water based on an analysis of the dynamics of changes in the quality of abstracted water and hydrogeological documentation. The risk analysis should be carried out for water intakes supplying more than 10 m3 of water per day or supplying the water for more than 50 people. The Polish Water Law Act imposes such an obligation also on owners of individual water intakes, if water supplied is intended for human consumption as part of commercial, service, industrial activities or to public utility buildings. Despite the amended Water Law Act being in force for 5 years, many entrepreneurs only took action in this matter in the last quarter of 2022. The paper identifies the main factors that should be taken into account when assessing the risk of groundwater intakes, i.e. sources of threat to water quality, land development structure, quality of water, depth of the aquifer and covering with an insulation layer. The risk assessment of a selected water intake supplying a facility where weddings, banquets and business meetings are organized is presented. The specificity of the functioning of the facility, which is characterized by high unevenness of water demand, was taken into account. Based on the analysis, the need to establish an indirect water intake protection zone was assessed. The approach based on hazard prevention significantly reduces the probability of a failure and allows the owner of the facility to prepare for an appropriate response, in case of one.

7

Porównanie wybranych metod oceny niezawodności operatora systemów technicznych na przykładzie systemu zbiorowego zaopatrzenia w wodę

Żywiec Jakub, Tchórzewska-Cieślak Barbara

Instal

|

2023

|

nr 5

42--48

PL

Literatura specjalistyczna wskazuje na duży udział czynnika ludzkiego wśród przyczyn awarii systemów technicznych na poziomie od 70 do 90% w zależności od badanego sektora. Dla systemów zbiorowego zaopatrzenia w wodę (SZZW) szacuje się, że działanie człowieka stanowi przyczynę 75% awarii. W latach 60-dziesiątych dwudziestego wieku zrodziła się idea badań niezawodności operatora jako jednego z ważniejszych elementów systemu biotechnicznego. Na przestrzeni lat powstało ponad 50 różnych metod oceny niezawodności operatora (ang. HRA - Human Reliability Assesment), które różnią się swoimi właściwościami oraz możliwościami zastosowania dla wybranych systemów. W tym okresie metody HRA rozwijały się w kierunku lepszego dopasowania do rzeczywistych warunków pracy operatora. Różnice między poszczególnymi metodami pozwoliły na ich podział na trzy generacje. Metody pierwszej generacji (1970-1990) skupiają się na wyznaczeniu prawdopodobieństwa błędu operatora. Druga generacja metod (1990-2005) uwzględnia wpływ na poziom niezawodności operatora czynników kontekstowych opisujących sytuację oraz funkcji poznawczych człowieka. Trzecia generacja metod (2005- obecnie) skupia się na wykorzystaniu metod symulacyjnych do oceny niezawodności operatora. W pracy przedstawiono wybrane metody służące do oceny niezawodności operatora. Każda z nich pochodzi z innej generacji metod, tak by przedstawić najważniejsze różnice pomiędzy nimi. Wybrane metody HRA porównano pod względem sposobu wyznaczenia prawdopodobieństwa błędu operatora, wpływu czynników opisujących kontekst, wpływu oceny ekspertów oraz ich wykorzystania w różnych dziedzinach. Przeprowadzono ocenę niezawodności operatora SZZW dla procesu płukania filtrów z wykorzystaniem wybranych metod, a następnie porównano między sobą otrzymane wyniki.

EN

Specialist literature indicates a large share of the human factor among the causes of failures of technical systems at the level of 70 to 90%, depending on the analyzed sector. For collective water supply systems (CWSS) it is estimated that human activity is the cause of 75% of failures. In the 1960s, the idea of operator reliability research as one of the most important elements of a biotechnical system was born. Over the years, over 50 different methods of assessing operator reliability (HRA - Human Reliability Assessment) have been developed, which differ in their properties and applicability for selected systems. During this period, HRA methods developed towards a better fit to the real working conditions of the operator. The differences between the individual methods allowed them to be divided into three generations. The first generation methods (1970-1990) focus on determining the probability of operator error. The second generation of methods (1990-2005) takes into account the impact of contextual factors describing the situation and human cognitive functions on the level of operator reliability. The third generation of methods (2005- present) focuses on the use of simulation methods to assess operator reliability. The paper presents selected methods for assessing operator reliability. Each of them comes from a different generation, to present the most important differences between them. The selected HRA methods were compared in terms of the method of determining the probability of operator error, the impact of factors describing the context, the impact of expert judgment and their use in various fields. An assessment of the reliability of the CWSS operator for the filter backwashing process was carried out using selected methods, and then the obtained results were compared with each other.

8

Water distribution and risk governance: data issues in view of development of risk-informed decision-making approach

Pietrucha-Urbanik Katarzyna, Tchórzewska-Cieślak Barbara, Eid Mohamed

Safety and Reliability of Systems and Processes

|

2022

|

Summer Safety and Reliability Seminar 2022

173--184

EN

The issues of failure risk assessment in water distribution systems are presented. Water supply network failure constitute a crucial issue in water distribution sector. Attention has been paid to the problem of risk assessment considering risk acceptance criteria. Besides, the water network failure indicators were assessed. The presented methods can be used to describe the general characteristics and the technical conditions of the water distribution system. The chapter is intended to draw the attention to the need for further technical and organisational improvement and for the standardization of the failure risk assessment in the water distribution systems.

9

Problematyka niezawodności i bezpieczeństwa systemów wodociągowych w świetle zmian przepisów Unii Europejskiej

Rak Janusz, Tchórzewska-Cieślak Barbara, Piegdoń Izabela, Szpak Dawid, Żywiec Jakub

Instal

|

2022

|

nr 3

24--29

PL

W pracy przedstawiono wskaźniki niezawodności stosowane w analizach funkcjonowania systemów wodociągowych oraz wyznaczono ryzyko braku dostawy wody do konsumentów w sytuacji kryzysowej. Prezentowane podejście jest zgodne z wymaganiami Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/2184, wdrażającej podejście oparte na ryzyku, obejmujące cały łańcuch dostaw w obszarze zasilania, poboru, uzdatniania, magazynowania i dystrybucji wody.

EN

The paper presents the reliability indicators used in analyzes of the functioning of water supply systems. Also the risk of lack of water supply to consumers in a crisis situation was determined. The presented approach complies with the requirements of Directive (EU) 2020/2184 of the European Parliament and of the Council of 16 December 2020, which implements a risk-based approach covering the entire water supply system in terms of supply, draw water, treatment, storage and distribution of water.

10

Protecting critical infrastructure of water supply in interests of consumer safety

Tchórzewska-Cieślak Barbara, Pietrucha-Urbanik Katarzyna, Rak Janusz Ryszard

Safety and Reliability of Systems and Processes

|

2021

|

Summer Safety and Reliability Seminar 2021

327--337

EN

Given the status as an element of Critical Infrastructure, the operation of a water-supply system is an issue of importance that demands detailed analysis. There are in fact a range of crisis situations that may arise (e.g. floods, droughts, earthquakes, breakdowns, technical disasters, etc.) in which a ubiquitous common problem may relate to the supply of the population in drinking water. The lack of any such supply is fully capable of ensuring that serious disease and even epidemics arise, hence the need for emergency plans to be drawn up as regards the supply of drinking water under various crisis situations. The trigger for analysis and safety assessment in regard to a water-supply system is then the introduction of procedures in regard to safety management that minimise the impacts of incidental undesirable events, as well as the health and sanitary risks posed to water consumers, while introducing procedures appropriate in the context of the supply of water under crisis conditions.

11

Ensuring an adequate level of quality of water supply in regard to the safety of consumers

Tchórzewska-Cieślak Barbara, Rak Janusz, Pietrucha-Urbanik Katarzyna

Safety and Reliability of Systems and Processes

|

2020

|

Summer Safety and Reliability Seminar 2020

209--229

EN

This chapter analysing the reliability, safety and operation of a water-supply system presents work whose main aim was to address strategies by which the safety of water-supply services is maintained. Water companies should prioritise this kind of analysis of the functioning of their supply systems, with a view to quality of supply remaining adequate. In this context, this paper may provide background against which management principles may be formulated. The management in question should make resources ready for situations arising in which undesirable events pose a threat to health, the environment or infrastructure. It is terms and concepts associated with the risk accompanying everyday water-supply operation that have been presented here, with procedures of the quality function deployment house of quality established and input offered in relation to the development of safety plans.

12

Use of the CREAM method for the assessment of operator reliability in the process of backwashing filters at a water treatment station

Żywiec Jakub, Tchórzewska-Cieślak Barbara

Journal of KONBiN

|

2020

|

Vol. 50, iss. 3

115--133

EN

The paper presents the application of the CREAM (Cognitive Reliability and Error Analysis Method) method to assess operator reliability in the backwashing of filters process at the Water Treatment Station. For this purpose, two operators were surveyed. Based on the results, the human error probability was determined, which in both cases ranges from 5∙10-5 to 1∙10-2 . The results also indicate that the surveyed operators have extensive work experience and high qualifications.

PL

W artykule przedstawiono zastosowanie metody CREAM (ang. Cognitive Reliability and Error Analysis Method) do oceny niezawodności operatora podczas płukania filtrów na stacji uzdatniania wody. W tym celu badaniom poddanych zostało dwóch operatorów. Na podstawie wyników określono prawdopodobieństwo popełnienia błędu przez operatorów, które w obu przypadkach wynosi od 5∙10-5 do 1∙10-2. Wyniki wskazują również na duże doświadczenie oraz wysokie kwalifikacje badanych operatorów.

13

Safety analysis in water supply systems

Tchórzewska-Cieślak Barbara, Boryczko Krzysztof

Journal of KONBiN

|

2020

|

Vol. 50, iss. 3

97--114

EN

In the aspect of water management, the Water Directive regulates water management with the principle of sustainable development, in shaping, protecting, using and managing water resources. Analysis and assessment of the CWSS safety is a complex issue, including the analysis of potential threats, their effects and safety systems (barriers). The analysis is performed in terms of the water consumers health safety, threats of lack or deficit in water supply and threats to the environment. This process should include the analysis of the existing condition, possible potential threats and safety and repair procedures.

PL

Dyrektywa Wodna reguluje gospodarowanie wodami zgodnie z zasadą zrównoważonego rozwoju w kontekście: kształtowania i ochrony zasobów wodnych, korzystania z wód oraz zarządzania zasobami wodnymi. Analiza i ocena bezpieczeństwa SZZW jest zagadnieniem złożonym, obejmującym swym zakresem: analizę potencjalnych zagrożeń, ich skutków oraz tzw. systemów (barier) bezpieczeństwa. Prowadzi się ją przede wszystkim pod kątem bezpieczeństwa zdrowotnego konsumentów wody, ale równiej zagrożeń wynikających z braku lub deficytu dostaw, a także zagrożeń dla środowiska. Proces ten powinien zawierać elementy analizy stanu istniejącego, jak również możliwych potencjalnych zagrożeń, procedur zabezpieczających oraz naprawczych.

14

Analiza ankiet dotyczących gotowości wdrożenia Planów Bezpieczeństwa Wodnego w przedsiębiorstwach wodociągowych

Rak Janusz R., Tchórzewska-Cieślak Barbara, Szpak Dawid, Boryczko Krzysztof

Technologia Wody

|

2019

|

Nr 2 (64)

12--17

PL

Coraz większa liczba przedsiębiorstw wodociągowych w Polsce wdrożyła lub rozważa wdrożenie Planów Bezpieczeństwa Wodnego. Decyzja o przygotowaniu tego dokumentu powinna być poparta wstępnymi badaniami gotowości do wdrożenia Planów Bezpieczeństwa Wodnego. W ramach artykułu przedstawiona została ankieta skierowana do przedsiębiorstw wodociągowych, punktowo oceniająca wstępne możliwości rozpoczęcia prac związanych z przygotowaniem Planów Bezpieczeństwa Wody. W pracy przedstawiono także wyniki ankiet przeprowadzonych wśród kilkunastu przedsiębiorstw wodociągowych.

EN

An increasing number of water companies in Poland have implemented or are considering the implementation of Water Safety Plans. The decision to prepare this document should be supported by preliminary studies on the readiness to implement the Water Safety Plans. The article presents a survey addressed to water companies, spotting the preliminary possibilities of starting work related to the preparation of Water Safety Plans. The paper also presents the results of surveys conducted among several water companies.

15

Methods for identifying threats of critical infrastructure systems within Baltic Sea region

Tchórzewska-Cieślak Barbara, Pietrucha-Urbanik Katarzyna, Szpak Dawid

Journal of Polish Safety and Reliability Association

|

2019

|

Vol. 10, No. 1

149--166

EN

In the analysis of the operation of critical infrastructure systems it is important to perform the analysis of the safety of the operation. The daily operation of such systems is inherently associated with the occurrence of various types of random undesirable events. Therefore, in the paper the matrix and logical trees methods used in the analysis of the risk of threats in critical infrastructure systems within the Baltic Sea, were presented. The analysis and assessment of the protection of technical system was performed using the FMEA method (Failure Mode and Effect Analysis). As to analyse the cause and effect of undesirable events the method of Bayes' theorem and Java Bayes program were implemented, which allows to identify the probability of the event occurrence.

16

Water loss analysis as an element of operation management of water supply system

Żywiec Jakub, Tchórzewska-Cieślak Barbara

Journal of KONBiN

|

2019

|

Vol. 49, iss. 2

55--77

EN

The aim of the study was an cause and effect analysis of water losses in the collective water supply system of the city located in south-eastern Poland. The exploitation data provided by the water supply company from 2012-2016 was used for the analysis. The study uses the recommendations of the IWA (International Water Association) for the water balance making and determination of water loss indicators. The values of water loss indicators were compared to international standards and the technical condition of the network was determined. In addition, failure rate analysis of the water supply network was performed based on the failure rate index λ. Based on the performed analysis, it was found that the water supply company should consider renovation or replacement of the main network pipelines to increase the safety level of water supply, reduce the amount of water losses and the company exploitation costs.

PL

Celem pracy jest analiza przyczynowo-skutkowa strat wody w systemie zbiorowego zaopatrzenia w wodę na przykładzie miasta położonego w południowo-wschodniej Polsce. Analizę wykonano w oparciu o dane eksploatacyjne udostępnione przez przedsiębiorstwo wodociągowe z lat 2012-2016. W pracy wykorzystano zalecenia IWA (International Water Association) dotyczące określania bilansu wody oraz wyznaczania wskaźników strat wody. Otrzymane wartości wskaźników strat wody poddano ocenie wg kryteriów międzynarodowych i określono stan techniczny sieci. Ponadto przeprowadzono analizę awaryjności sieci wodociągowej w oparciu o wskaźnik intensywności uszkodzeń λ. Na podstawie analizy stwierdzono, że przedsiębiorstwo powinno rozważyć renowację lub wymianę przewodów sieci magistralnej w celu poprawy bezpieczeństwa dostaw wody, ograniczenia strat wody oraz kosztów funkcjonowania przedsiębiorstwa.

17

Method of analysis and assessment of ICT system safety in a water company

Tchórzewska-Cieślak Barbara, Rak Janusz R., Szpak Dawid

Journal of KONBiN

|

2019

|

Vol. 49, iss. 2

301--318

EN

An important and very often overlooked issue in risk analysis in water supply systems is ICT safety. Water companies should take actions to protect the process of water delivery and water distribution from disruption or takeover of control by external entities. The aim of the work is to develop an author's method of analysis and assessment of the ICT system safety in a water company. It was assumed that the measure of ICT safety loss is the risk related to its functioning.

PL

Istotnym, a bardzo często pomijanym zagadnieniem w analizie ryzyka w systemach wodociągowych jest bezpieczeństwo teleinformatyczne. Przedsiębiorstwa wodociągowe powinny podjąć działania uniemożliwiające podmiotom zewnętrznym zakłócenie lub przejęcie kontroli nad procesem dostawy i dystrybucji wody. Celem pracy jest opracowanie autorskiej metody analizy i oceny bezpieczeństwa systemu teleinformatycznego w przedsiębiorstwie wodociągowym. Przyjęto, że miarą utraty bezpieczeństwa teleinformatycznego jest ryzyko związane z jego funkcjonowaniem.

18

Bayesian inference in the analysis of the failure risk of the water supply network

Tchórzewska-Cieślak Barbara, Rak Janusz R., Szpak Dawid

Journal of KONBiN

|

2019

|

Vol. 49, iss. 3

433--450

EN

One of the basic subsystems of the collective water supply system is the water distribution subsystem which has a direct impact on the reliability and safety of water supply to consumers. Failures of water pipes may cause water losses (leaks), interruptions in the water supply to consumers and can be the cause of secondary water pollution in the water supply network. It was proposed to use Bayesian inference to locate failures on the water supply network and to determine a posteriori probability of water network failure. It was found that the conditional probability of distribution water supply network failure is definitely higher than the conditional probability of home connections failure. The research results should be used by the water supply company during the development of an operational strategy for the renovation and modernization of the water supply network.

PL

Jednym z podstawowych podsystemów systemu zbiorowego zaopatrzenia w wodę jest podsystem dystrybucji wody, który ma bezpośredni wpływ na niezawodność i bezpieczeństwo dostawy wody do odbiorców. Awarie przewodów wodociągowych mogą powodować zarówno straty wody (wycieki), przerwy w jej dostawie do konsumentów oraz mogą być przyczyną wtórnego zanieczyszczenia wody w sieci wodociągowej. W pracy zaproponowano wykorzystanie wnioskowania bayesowskiego do lokalizacji awarii na sieci wodociągowej oraz do wyznaczenia prawdopodobieństwa „a posteriori” uszkodzenia danego rodzaju sieci. Stwierdzono, że prawdopodobieństwo warunkowe uszkodzenia przewodów rozdzielczych jest zdecydowanie wyższe niż prawdopodobieństwo warunkowe uszkodzenia podłączeń domowych. Wyniki badań powinny zostać wykorzystane przez przedsiębiorstwo wodociągowe podczas opracowywania strategii eksploatacyjnej dotyczącej renowacji oraz modernizacji sieci wodociągowej.

19

Paradygmaty analizy i oceny ryzyka w systemach wodociągowych

Rak Janusz, Tchórzewska-Cieślak Barbara, Szpak Dawid

Instal

|

2019

|

nr 10

47--51

PL

W pracy przedstawiono główne definicje związane z bezpieczeństwem systemów zbiorowego zaopatrzenia w wodę (SZZW). Miarą utraty bezpieczeństwa jest ryzyko związane z funkcjonowaniem SZZW. Według podstawowej definicji ryzyko określane jest jako trójelementowy zbiór prawdopodobieństwa zajścia zdarzeń niepożądanych, konsekwencji tych zdarzeń oraz scenariusza zajścia zdarzeń niepożądanych. Obecnie coraz powszechniej stosowana jest rozbudowana definicja ryzyka, w której wprowadza się dodatkowo tzw. parametr ochrony (O), jako odwrotnie proporcjonalny do wielkości ryzyka, lub zamiennie parametr podatności na zagrożenie (V). W pracy scharakteryzowano proces zarządzania ryzykiem oraz wskazano korzyści płynące z zarządzania SZZW opartego na zarządzaniu ryzykiem. Przedstawiono fazy cyklu zarządzania ryzykiem, który przebiega w następujących etapach: projektowanie, wykonawstwo oraz eksploatacja.

EN

The paper presents the main definitions related to the collective water supply systems (CWSS) safety. The measure of loss of safety is the risk associated with the functioning of SZZW. According to the basic definition, risk is defined as a three-element set of probabilities of adverse events occurrence, consequences of these events and a scenario of adverse events occurrence. The risk linked to the CWSS functioning is a measure of safety loss. According to the basic definition, risk is defined as a set of three elements: probability of undesirable events, the consequences of these events and the scenario of adverse events. Currently, an expanded definition of risk is being used increasingly, in which the protection parameter (O) is taken into account, as inversely proportional to the risk value, or alternatively, the vulnerability parameter (V). The work characterizes the risk management process and shows the benefits of CWSS managing based on risk management. The phases of the risk management cycle were presented, which take place in the following stages: design, construction and operation.

20

Nowy segment estymatorów wskaźników niezawodności operatora systemu wodociągowego

Rak Janusz R., Tchórzewska-Cieślak Barbara, Żywiec Jakub

Instal

|

2019

|

nr 4

40--43

PL

Systemy zbiorowego zaopatrzenia w wodę (SZZW) należą do infrastruktury krytycznej funkcjonowania aglomeracji miejskich. W pracy przedstawiono nowy segment wskaźników oceniających niezawodność działania operatora systemu technicznego. Zaprezentowano sposoby ograniczenia ryzyka przez operatora systemu zbiorowego zaopatrzenia w wodę. Odniesiono się do możliwości popełnienia błędów I i II rodzaju przez operatora SZZW.

EN

Collective water supply systems (CWSS) are element of the critical infrastructure of urban agglomerations. The work presents a new segment of the reliability indicators of technical system operator’s work. Methods of risk reduction by the operator of the collective water supply system were proposed. The possibility of making errors of the first and the second type by the operator of the CWSS was also discussed in this paper.