Wyniki wyszukiwania - BazTech

1

Wieże i sygnaturki kościelne jako dominanty i akcenty krajobrazowe. Zagadnienia ich ochrony, pielęgnacji i remontów

Mełges M., Mełges H.

Topiarius. Studia krajobrazowe

|

2016

|

Nr specjalny

11--22

PL

Charakterystycznymi dla miast i wsi (także zamków warownych i pałaców) osadzonych w krajobrazach, były różne dominanty wertykalne w postaci wież, wież kościelnych, dzwonnic itp. Na podstawie ich charakterystycznych kształtów przypisywano poszczególnym budowlom ich rodowody stylowe np.: romański, gotycki, renesansowy, barokowy itd. Zakończenia wież i sygnaturek stanowiły, i do dzisiaj stanowią, wyróżniki krajobrazowe, swego rodzaju „logo” danego regionu kulturowego. To właśnie na podstawie ich kształtów wyrabiamy sobie w percepcyjnym kojarzeniu wyobrażenie o danym miejscu. W zamierzeniach swych twórców wspomniane dominanty (wyróżniki) miały posiadać formy najczęściej niepowtarzalne, dlatego zazwyczaj były i są nadal dobrze rozpoznawalne w krajobrazach wsi i miast. W trakcie swoich prac naukowych i projektowo-architektonicznych autorzy mieli okazję współpracować przy odtwarzaniu oraz wznoszeniu nowych wież kościelnych i sygnaturek – począwszy od ekspertyz budowlanych, inwentaryzacji, projektów konserwatorskich aż po prace naprawcze i budowlane. Tymi zagadnieniami pragniemy się więc w tym artykule podzielić.

EN

Different vertical dominants in the form of towers, church towers, bell towers and suchlike were typical for towns and villages embedded in landscapes (but sometimes also for castles and palaces). Origins related to styles, such as Romanesque, Gothic, Baroque or Renaissance, were attributed to particular buildings on the basis of their intrinsic shape. The coping of towers and flèches have been distinguishing features of a landscape, a kind of a “logo” of a cultural region. It is on the basis of their shapes that we develop an idea of a place in the process of perceptual association. According to with their creators’ intention, these dominants (distinguishing features) supposed to have the most unique forms, owing to which they used to be and still are well recognized in the landscapes of villages and towns. In the course of research, design and architectural work, authors had an opportunity to cooperate in the reconstruction and construction of new church towers and flèches — from engineering evaluation, surveys, through conservation design to repair and construction work. Thus, they wish to discuss these issues in the following article.

2

The significance of freehand drawing in the teaching process in general construction project classes

Mełges M.

Czasopismo Techniczne. Architektura

|

2015

|

Y. 112, iss. 4-A

203--211

EN

As you know, the first requirement faced by the candidate wishing to study at the Faculty of Architecture is freehand drawing; passing the examination in it is the basis for admission. Freehand drawing in both the teaching process, and then in the professional activity is an expression of artistic and spatial sensitivity of every student and architect. It also has a high priority in the design process, especially at the stage of an idea, concept and architectural creation. Before there appeared the possibility of using the computer, concepts and student projects had been performed manually during the teaching of all design subjects. It was a rule to prepare designs in pencil techniques, in ink, and other tools and techniques ‒ e.g. watercolor, tempera, feather, etc. The creative process required understanding and analysis of the developed vision or architectural issue in the context of brain ‒ eye ‒ hand relations. In the era of universal computerization these relations and correlations have been weakened, which, as can be seen in practice, does not always produce good ‒ expected ‒ results in the teaching process. First of all, probably, due to the deterioration of the function of imagination (including aesthetic one) among entrants and the strengthening of their tendency to laziness (including taking "shortcuts"), which in a sense is ‒ for artistic professions ‒ even murderous. Therefore, observing messages of creativity among students of architecture, one can state that the computer can, of course, be an aid, but it cannot be the main tool in mental, emotional and creative development process.

PL

Jak wiadomo, pierwszym wymogiem, z którym styka się kandydat do studiów na Wydziale Architektury, jest rysunek odręczny; zdanie z niego egzaminu jest podstawą przyjęcia na studia. Rysunek odręczny w procesie dydaktycznym i w działalności zawodowej jest wyrazem wrażliwości plastycznej i przestrzennej każdego studenta i architekta. Ma też priorytetowe znaczenie w procesie projektowym, a zwłaszcza na etapie pomysłu, koncepcji i kreacji architektonicznej. Do momentu pojawienia się możliwości użycia komputera koncepcje i projekty studenckie wykonywane były manualnie w trakcie nauczania wszystkich przedmiotów projektowych. Obowiązywała zasada wykonywania projektów w technikach ołówkowych, w tuszu oraz innych narzędziach i technikach plastycznych ‒ np. akwareli, tempery, piórka itp. Proces tworzenia wymagał pojmowania i analizy opracowywanej wizji lub zagadnienia architektonicznego w kontekście relacji mózg‒oko‒ręka. W dobie powszechnej komputeryzacji te relacje i korelacje zostają osłabione, co, jak widać w praktyce, nie zawsze przynosi w procesie dydaktycznym dobre ‒ oczekiwane — rezultaty. Przede wszystkim, prawdopodobnie, na skutek osłabiania u adeptów zawodu funkcji wyobraźni (także estetycznej) oraz wzmacniania w nich tendencji do wygodnictwa (w tym obierania dróg "na skróty"), które w pewnym sensie jest ‒ dla zwodów artystycznych ‒ wręcz mordercze. Dlatego, obserwując przekazy inwencji twórczej studentów na studiach architektonicznych, stwierdza się, że komputer może być, oczywiście, narzędziem pomocniczym, ale nie może stanowić narzędzia głównego przy procesie myślowo-emocjonalnego i twórczego rozwoju.

3

Historical overview of the importance of building materials in architecture

Mełges M.

Czasopismo Techniczne. Architektura

|

2015

|

Y. 112, iss. 9-A

203--209

EN

The title of the conference Defining architectural space – Games and play of architecture should be regarded as a kind of intellectual provocation, given that without a profound comment, these “games and play” should above all be understood as extremely costly ones. However, taking for granted the “game” motif (in the sense of artistic manipulation of the structure’s shape and detail embedded in space), the author has decided to raise the subject of the role that building and finishing materials play in the design concept and practice of the architect.

PL

Tytuł konferencji: Definiowanie przestrzeni architektonicznej – gry i zabawy architektury uznać trzeba, jak sądzę, za swego rodzaju prowokację intelektualną, zważywszy, że bez głębokiego skomentowania trzeba by je rozumieć jako „gry i zabawy” przede wszystkim niezmiernie kosztowne. Biorąc jednak za dobrą monetę motyw „gry” (w sensie artystyczno-plastycznej manipulacji kształtem budowli i detalem osadzonymi w przestrzeni), podjęłam temat roli, jaką w zamyśle projektowym i praktyce architekta pełnią materiały konstrukcyjno-budowlane i wykończeniowe.

4

Buildings in conservation areas in Cracow – technical and aesthetical solutions on examlpe of building of St Padre Pio's works at Smoleńsk 4 Street

Mełges M., Mełges H.

Czasopismo Techniczne. Architektura

|

2014

|

R. 111, z. 7-A

155--163

EN

While designing new structures in urban conservation areas, one should: respect the context of a place, the character of a building resulting from the urban analysis and a variety of existing urban and historical themes and details. One example of these issues is the newly established facility in Krakow at 4 Smolensk Street. It is the next stage of the expansion of the Holy Padre Pio’s Work Foundation and it will be open for public use. The building is located in a conservation area of the city. Processes: the design and realization of the investment were subordinated to the aforementioned criteria, but in a manner congruent with contemporary design and technological solutions.

PL

Projektując nowe obiekty budowlane w strefach ochrony konserwatorskiej miast, należy: uszanować kontekst miejsca, charakter zabudowy wynikający z analizy urbanistycznej oraz różnorodność istniejących wątków historycznych i detali. Przykładem wymienionych zagadnień jest nowo powstały obiekt w Krakowie przy ul. Smoleńsk 4. Stanowi on kolejny etap rozbudowy Dzieła Św. Ojca Pio i przeznaczony zostanie na cele użytku publicznego. Obiekt usytuowany jest w strefie ochrony konserwatorskiej. Procesy: projektowy oraz realizacyjny inwestycji, podporządkowane zostały wyżej wymienionym kryteriom, jednak w sposób przystający do współczesnych rozwiązań projektowych i technologicznych.

5

Archetype of city in the modern city space on the example of Cracow

Mełges H., Mełges M.

Architectus

|

2012

|

Nr 2(32)

55--58

EN

Changes occurring in societies are directly reflected in architecture and urbanism. The course of civilisation as well as (among other things) positivist and neo-positivist currents of thoughts accompanied by technocratic trends and unlimited access to the mass media offered a wide sphere of information called info-sphere. The world was introduced to discoveries referring to all domains of science as a result of which mankind, particularly in cities, changed their way of life. As a consequence, types of needs and services as well as a scale of demand and consumption have been transformed. A style of the so called excessive ‘speed of life’ began to dominate. The development of communication (including cars) resulted in the fact that the cities with the existing technical infrastructure (inter alia, communication one) cannot deal with the phenomenon of the automotive congestion. New construction technologies along with increasingly newer material solutions change the existing aesthetic appeal of cities, their scale and atmosphere. We are witnessing a common race in the technological market and a desire to impress others with new ‘architectural and constructional creations’. Poland, after many historical experiences which took place mainly in the 20th century (two world wars, a period of after-war Socialist Poland and now a process of an accelerated transformation in the scope of reducing civilisation differences), found itself in a very particular place, i.e. between the east and the developed west (with regard to the economic base). The attempts of quickly reducing the consequences of the economic collapse and the resultant errors in architecture and spatial planning caused a situation in which many actions got out of control as regards planning, architectural and ecological aspects also in cities. Cities with historical origins with multi-century cultural layers constitute valuable examples of continuity of the urban and architectural thought. They are specific ‘banks’ of interdisciplinary knowledge, we can even say that they are ‘mainstays’ of architectural and spatial ideas of towns. Architecture precisely registers civilisation changes which directly reveal all the knowledge and level of their actual authors. These transformations are clearly understandable. Due to a lack of land development plans, many decisions with regard to building permits are totally disconnected from long term strategic decisions of urban visions. In order to normalise this situation, it is necessary to start a social discussion in circles of specialists in various interdisciplinary sciences so that all the undertaken solutions constituted responsible decisions.

PL

Zachodzące zmiany w społeczeństwach bezpośrednio przekładają się na architekturę i urbanistykę. Bieg cywilizacji oraz (między innymi) pozytywistyczne i neopozytywistyczne nurty myślowe, jak też trendy technokratyczne i nieograniczony dostęp do środków masowego przekazu stworzyły szeroką sferę informacji zwaną infosferą. Świat wkroczył w odkrycia dotyczące wszystkich dziedzin nauki, w wyniku czego ludzkość, szczególnie w miastach zmieniła styl życia. W efekcie przekształciły się rodzaje potrzeb i usług oraz skala popytu i konsumpcji. Zapanował styl tzw. nadmiernej „szybkości życia”. Rozwój komunikacji (w tym samochodowej) sprawił, że właśnie miasta z istniejącą dotychczasową infrastrukturą techniczną (między innymi komunikacyjną) nie radzą sobie ze zjawiskiem przeciążenia motoryzacyjnego. Nowe technologie budowlane wraz z coraz to nowszymi rozwiązaniami materiałowymi zmieniają dotychczasowy wyraz estetyczny miast, ich skalę i atmosferę. Obserwuje się nagminny wyścig na rynku technologicznym oraz chęć zaimponowania nowymi „kreacjami architektoniczno-budowlanymi”. Polska po licznych doświadczeniach dziejowych, które głównie skumulowały się w XX w. (jak dwie wojny światowe i okres powojennej Polski socjalistycznej, a teraz proces przyspieszonej transformacji w zakresie szybkiego nadrabiania różnic cywilizacyjnych), znalazła się w bardzo szczególnym miejscu, pomiędzy wschodem a rozwiniętym zachodem (jeżeli chodzi o bazę ekonomiczną). Próby szybkiego wyrównania skutków zapaści ekonomicznej i wynikłych z tego błędów w architekturze i planowaniu przestrzennym spowodowały, że wiele działań wymknęło się spod kontroli planistyczno-architektonicznej i ekologicznej również w miastach. Miasta o historycznych rodowodach, z wielowiekowym nawarstwieniem kulturowym stanowią cenne przykłady ciągłości rozwijającej się myśli urbanistyczno- architektonicznej. Stanowią one swoiste „banki” interdyscyplinarnej wiedzy, można by rzec „mateczniki” myśli architektoniczno-przestrzennej miast. Architektura precyzyjnie rejestruje zmiany cywilizacyjne, które bezpośrednio obnażają całą wiedzę i poziom jej aktualnych twórców. Te przemiany są czytelne, jak w przysłowiowym „papierku lakmusowym”. Brak planów zagospodarowania przestrzennego powoduje, że wiele decyzji dotyczących pozwolenia na budowę często ma charakter niezwiązany z dalekosiężnymi strategicznymi decyzjami wizji urbanistycznych. W celu unormowania tej sytuacji konieczna jest społeczna dyskusja w gronie specjalistów różnych dziedzin nauk interdyscyplinarnych, aby wszelkie rozwiązania były decyzjami odpowiedzialnymi.

6

Projektowanie i modernizacja wnętrz na wybranych przykładach różnych obiektów architektonicznych w Krakowie i okolicy (aspekt techniczny a charakter wnętrza)

Mełges M.

Czasopismo Techniczne. Architektura

|

2011

|

R. 108, z. 2-A/1

345-351

PL

Od zakończenia drugiej wojny światowej ponad czterdzieści lat trwał okres zapaści estetycznej i technicznej. Brak materiałów budowlanych skromne oferty materiałów wykończeniowych, zarówno do elewacji jak i wnętrz oraz ograniczone możliwości finansowe. Publiczne i społeczne zapotrzebowanie na różnego rodzaju budownictwo było ogromne. Niestety trendy, które dominowały w "branży budowlanej" to pośpiech, bylejakość, typizacja. Charakteryzując wyraz estetyczny, sposobów wykończenia i aranżacji wnętrz powyższego okresu można powiedzieć, że obowiązywał utarty standard "monotoniczny" w większości jednorodny i bezwyrazowy. Jest to zagadnienie bardzo złożone, a sygnalizowanie go służy do zrozumienia podłoża związanego z nawykami zarówno projektowymi twórców, jak i mentalnymi różnych grup społecznych. Po roku 1990 są nieograniczone możliwości dostępu i korzystania z różnych technologii budowlanych i rozwiązań materiałowych (wykończeniowych) oraz bogatej oferty do aranżacji wnętrz. Wnętrza mają różne przeznaczenie, więc powinny mieć zróżnicowany charakter w odniesieniu do aspektu technicznego, kolorystyki, faktury, oświetlenia i funkcji. Prezentowane przykłady projektowe i realizacyjne są wynikiem potrzeb i wymogów użytkowników oraz negatywnej diagnozy długoletnich zaniedbań technicznych funkcjonalnych i estetycznych.

EN

Since the end of World War II there had been a period of aesthetical and technical. Lack of building materials, small selection of finishing materials, both exterior and interior ones, and limited financial possibilities. Both public and social demands for various types of architecture were huge. Unfortunately, the mainstream construction industry was characterised by haste, slapdash, typification. One could characterize the aesthetical appeal, building finish and interior arrangements of that period by saying that a usual monotonous standard, mostly homogenous, expressionless. It is a complex issue and signalling it serves to understand both the underlying design habits and different social groups' mentality. After 1990 there are unlimited possibilities to access and use various building technologies, finishing materials solutions and a wide range of interior design materials. Interiors themselves serve different purposes so they should also possess varied character with regard to a technical aspect, colouring, texture, lightning and functions. The design examples presented here are the result of users' needs and requirements as well as of the negative diagnosis of a long-standing technical, technical and functional negligence.

7

Niekontrolowane procesy osadnicze i ich wpływ na planowanie przestrzenne w terenach ochrony krajobrazowej

Mełges H., Mełges M.

Czasopismo Techniczne. Architektura

|

2011

|

R. 108, z. 1-A

161-166

PL

Planowanie przestrzenne z racji swojej wyjątkowej, a tym samym strategicznej funkcji ścisłego zespolenia z architekturą, stanowi podstawowe ogniwo gospodarki narodowej każdego kraju. Uwzględniając nowoczesne metody ochrony środowiska przyrodniczego, można stwierdzić, że planowanie przestrzenne odgrywa służebną rolę w życiu społeczeństw. Zauważa się, że tam gdzie występują żywiołowe procesy cywilizacyjne, tam przeważnie pojawiają się zjawiska zachwiania równowagi w funkcjonowaniu interdyscyplinarnych mechanizmów gospodarki narodowej. W celu uchwycenia żywiołowych procesów należy przywiązywać szczególną wagę do opracowywania dobrych planów zagospodarowywania przestrzennego i konsekwentnego realizowania ich w zastanej rzeczywistości, uwzględniając również potrzeby działań korekcyjnych, będących wynikiem szybko zachodzących zmian w dobie współczesności.

EN

Due to its unique and strategic function, spatial planning is a basic link in each country's national economy. Complying with modern environment conservation methods, spatial planning plays an ancillary role in society's life. It can be noticed that in the areas in which spontaneous civilisation processes take place, there also appear the disturbance in the way interdisciplinary mechanism of national economy function. In order to capture these spontaneous processes, one has to focus on developing good spatial planning projects and introducing them, taking into account the need for corrective measures which are the result of rapid changes in contemporary life.

8

Metoda zabezpieczania muru klasztornego w klasztorze Kapucynów w Krakowie

Mełges M.

Czasopismo Techniczne. Architektura

|

2010

|

R. 107, z. 8-A

259-266

PL

W zabytkowych strukturach tkanek miejskich i wiejskich pojawia się coraz więcej problemów związanych z potrzebą zabezpieczenia i ratowania zagrożonych dekapitacją różnych elementów budowli. W przypadku Krakowa, w obrębie Starego Miasta takie przykłady są szczególnie wymagające. Składa się na to wiele powodów, np. chronienie bezcennych resztek budownictwa zabytkowego, a szczególnie w sytuacjach struktur zastanych stosowanie takich technologii zabezpieczających, które nie naruszają istniejących zabudów, sąsiadujących z istniejącymi obiektami. Ciekawym przykładem było zabezpieczenie zabytkowego muru klasztornego przy ul. Loretańskiej. Pozornie błahy problem wymusił zastosowanie bardzo skomplikowanych metod zabezpieczających i wzmacniających grożący zawaleniem mur bez naruszania jego układu i struktury.

EN

In the historic rural and urban building structures there appear more and more problems connected with the need to preserve and save various elements of these buildings. In Cracow, especially in the vicinity of the old part of the city, such examples are especially demanding. There is a number of reason for this situation: preserving those priceless remains of historic building, especially in the case of existing structures, using such protecting technologies which would not upset other adjacent historic buildings. An interesting example was preservation of the monastic wall in the Loretańska Street. Seemingly trifling problem required the application of very complicated methods to preserve and strengthen the wall which was threatened with collapse.

9

The principle of building processes staging during the renovation of church towers and the exchange of a roof framing in neo-Gothic St. Martin Church in Krzeszowice

Mełges H., Mełges M.

Architectus

|

2010

|

Nr 2(28)

259--264

EN

Decapitalization of buildings constitutes an unavoidable process as the years pass. A technical state and material condition of the building construction show the extent to which it was exploited and its usefulness of further exploitation. There are many factors which decide about the rate of particular parts of the building exploitation. However, the most important are the following: a place of localisation, an influence of the climate conditions and economical possibilities of the owner or investor. In some regions of the world the architects must deal with, for instance, earthquakes, typhoons, hurricanes and frost. The Polish climate with four characteristic seasons is not free from surprising meteorological phenomena (heavy rainfalls, floods, hurricanes and extreme snowfalls) and therefore, a lot of requirements must be met, for example, for a design, construction and restoration lines. There are often complex problems of the geotechnical character, which impose a complicated. The principle of building processes staging during the renovation of church towers and the exchange of a roof framing in neo-Gothic St. Martin Church in Krzeszowice specificity of the building's foundation. Therefore, during the compilation of a design concept and later a building documentation, the above mentioned aspects must be taken into consideration and expected early on. In the situation where big decapitalisation of the building takes place (e.g. a historical building), material and technological solutions as well as the type and method of refurbishment and restoration works should be appropriately chosen. All these things should be preceded by specialist diagnoses which specify material deprecation and the level of technical wear and tear of the building. The level of subject matter and practice preparation of contractors along with reliability of executed building works constitutes an important criterion in the process of refurbishment works. In order to avoid unexpected exploitation results in, for example, historical buildings, a permanent control and supervision of qualified staff are necessary.

PL

W zdekapitalizowanych obiektach sakralnych lub w ich częściach dobrze przyjęta logistyka etapowania i kolejności prac montażowo-budowlanych w działaniach naprawczych i remontowych ma decydujący wpływ na pozytywny efekt i czas ukończenia zamierzenia inwestycyjnego. Ważną bazę do opracowania logistyki prac budowlanych stanowią szczegółowe dane etapu rozpoznawczego, zawsze poprzedzającego wszelkie działania w naprawczym procesie budowlanym. Doświadczenia związane z wymianą skomplikowanej więźby dachowej oraz remontu wież kościelnych i pokrycia blachą miedzianą, na przykładzie kościoła św. Marcina w Krzeszowicach, są tematem tego artykułu. Należy też wspomnieć, że konieczność wymiany całej więźby podyktowana była jej totalną dekapitalizacją w około 70%. Z analiz badawczo-rozpoznawczych wynikało, że jedyną słuszną metodą w tym przypadku jest wymiana całkowita więźby dachowej. Przyczyną dekapitalizacji drewnianej konstrukcji dachowej były owady zasiedlające więźbę. Rozpoznano w niej następujące gatunki owadów: kołatka domowego (Anobium punctatum Deg.), kołatka upartego (Anobium pertinax L.) i spuszczela pospolitego (Hylotrupes bajulus L.). Szkodniki drewna rozprzestrzeniły się głównie w konstrukcjach belek drewnianych, krokwiach, stolcach oraz murłatach.

10

Research method in recognizing the causes and level of destruction of the roof construction in the neo-Gothic 19th century St. Martin's Church in Krzeszowice designed by Karol Fryderyk Schinkel

Mełges H., Mełges M.

Architectus

|

2010

|

Nr 2(28)

265--270

EN

The St. Martin's neo-Gothic parish church in Krzeszowice (Little Poland Province) has been preserved in an unchanged condition until today. The church was built thanks to the artistic patronage of Count Potocki - the owner of Krzeszowice holdings who decided to build the church and very carefully selected the best design conception. The first drafts of the design of the church were made by two excellent Parisian architects Percier and Fonteine. The final design, however, which was the basis for building the church was made by a famous architect from Berlin Karl Schinkel. In 1832, the design was approved and the construction of the church without its interiors was completed in 1844. It was another architect from Berlin and his student Wilhelm Hofbauer who was the direct builder and executed Schinkel's vision. The works, including the furnishing of the interiors, were completed in 1872. Over the period of about 140 years the church has been used without any problems despite the fact that since its erection the number of people living in Krzeszowice has grown a few times.

PL

W artykule przedstawiono zagadnienie wskazujące, że zabytkowe budowle sakralne, których stan techniczny i estetyczny uległ dekapitalizacji, wymagają opracowania indywidualnego programu badawczego, szczególnie w takich branżach, jak: architektoniczna, konstrukcyjna, konserwatorska oraz charakterystycznych specjalistycznych ekspertyz. Specyfiką zabytkowych obiektów sakralnych jest ich indywidualizm wynikający z: okresu powstania (styl), miejsca usytuowania, konstrukcji, budulca, kubatury i kontekstu klimatycznego. W pracach badawczych należy przyjąć sprawdzone metody tradycyjne, nowoczesne oraz indywidualne metody dostosowane do indywidualnych charakterystycznych cech budowli. Wyniki opracowania rozpoznawczego są istotną bazą do przyjęcia prawidłowej logistyki przebiegu wymaganych prac budowlanych i konserwatorskich. Należy nadmienić, że obiekty, które zgłaszane są o dofinansowanie z puli Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego powinny być wnikliwie rozpoznane, w celu dokładnego określenia kosztów inwestycji. Podjęte działania rozpoznawcze prezentowane są tu na przykładzie neogotyckiego kościoła św. Marcina w Krzeszowicach i dotyczą remontu kapitalnego wież i więźby dachowej.

11

Kształty dachów budynków mieszkalnych jednorodzinnych w aspekcie wpływu modernizmu

Mełges M., Mełges H.

Teka Komisji Architektury, Urbanistyki i Studiów Krajobrazowych

|

2008

|

T. 4, cz. A

160--173

PL

Skutki II wojny światowej, a w konsekwencji znalezienie się Polski w strefie wpływów obozu socjalistycznego, spowodowały ogromne zmiany w sferze architektonicznej, przestrzennej, kulturowej i estetycznej. Miasta i wsie zmieniły się nie tylko w sensie przestrzennym. Zasadniczo zmienił się ich wygląd architektoniczny. Sfera budownictwa jednorodzinnego wiejskiego jako najliczniejsza w skali kraju, wymaga szczególnego potraktowania. Uznano, że w budynkach mieszkalnych, przestrzennie bezładnie rozproszonych, stanowiących istotny składnik antropogenicznego krajobrazu w którym, kształty dachów są swoistymi wyróżnikami i optycznymi sygnałami obecności człowieka w krajobrazie. Wpływy „modernizmu socrealistycznego” w konsekwencji, zerwały z tradycją i tożsamością kulturową. Kosmopolityczny wygląd naszych wsi i miast, stanowi szczególne podstawy dla określenia metod w celu naprawy tej sytuacji. Stwierdza się, że kształty, rodzaje i pokrycia dachów oraz ich kolorystyka, istotnie decyduje o przynależności budynku do określonego regionu kulturowego.

EN

In the aftermath of WWII, Poland was under the socialism’s influence. This brought about an immense shift in spatial-architectural, cultural and aesthetic spheres. Both cities and villages changed and not only in the sense of spatial planning. Their architectural appearance changed fundamentally. The sphere of rural detached family houses, which is the most popular form of buildings in Poland, deserves special attention. It is assumed that in spatially disordered residential buildings which form an essential ingredient of the anthropogenetic landscape roofs are distinguishing features in the surrounding areas and mark man’s presence in the landscape. The modernist social realism did away with tradition or cultural identity. Cosmopolitan appearance of our cities and villages forms the basis for drawing up the methods of improvement. It is assumed that roof shapes, types and colour of roofing determine in a significant way the building’s mem-bership in a given cultural situation.

12

Przekształcenia przestrzenno-architektoniczne w terenach podmiejskich na przykładzie Nowego Sącza

Mełges H., Mełges M.

Czasopismo Techniczne. Architektura

|

2008

|

R. 105, z. 3-A

237-243

PL

W procesie szukania metod w celu przywrócenia ładu przestrzenno-architektonicznego w większości zdegradowanych terenów miast polskich powinny być podjęte strategiczne działania naprawcze (rewitalizacyjne). Miasto Nowy Sącz znakomicie wpisuje się w programy takich działań. Nowy Sącz ze względu na całokształt unikatowych wartości, świadczący o genius loci tego miejsca, jest wyzwaniem dla planistów, architektów, ludzi kultury, sztuki, ekonomistów itp., w celu pielęgnowania i ratowania tego miasta. Chcąc zadbać o wszystkie aspekty związane z tymi procesami naprawczymi, należy również uwzględnić fakt rozrastania się Nowego Sącza przez wchłanianie otaczających go terenów wiejskich (rolniczych). W całokształcie działań należy zadbać o zrównoważony rozwój tego przyrodniczo-krajobrazowego regionu i miasta Nowy Sącz, który stanowi "Bramę Sądeczczyzny".

EN

Strategic repair actions should be undertaken to restore spatial-architectural order in a majority of degraded areas of Polish cities. The city of Nowy Sącz fits programmes of such actions perfectly due to its unique values and genius loci. Revitalisation of this city poses a challenge to planners, architects, people of culture and art, ecomists, etc. Taking care of all aspects of these repair processes requires considering the fact that Nowy Sącz is expanding as it absorbs the surrounding rural areas. Through all these actions one should take care of balanced development of this natural scenic region and the city of Nowy Sącz which is a "gate" to Sądeczczyzna.

13

Problemy budowlane związane z doborem rodzaju fundamentów na przykładzie kruchty wejściowej do Kościoła Zwiastowania NMP przy ulicy Loretańskiej 11 w Krakowie

Mełges M.

Czasopismo Techniczne. Architektura

|

2007

|

R. 104, z. 4-A

151-158

PL

W artykule omówiono problemy związane ze sposobami fundamentowania na różnych obszarach budowlanych, które w wielu sytuacjach nie nadają się do zainwestowania na cele budowlane, względnie wymagają niekonwencjonalnych sposobów rozwiązań konstrukcyjnych i technologicznych. Ponieważ rola fundamentów jest zasadnicza, dlatego przed podjęciem decyzji dotyczącej określenia sposobu fundamentowania należy przeprowadzić całe spektrum działań, które w artykule zostały zasygnalizowane. Do analizy tego spektrum jako przykładem posłużono się kruchtą wejściową do kościoła pod wezwaniem Zwiastowania NMP w Krakowie przy ul. Loretańskiej 11, w której to na skutek braku prawidłowego rozeznania struktury gruntu (w przeszłości) wystąpiły odkształcenia wymagające natychmiastowej interwencji naprawczej.

EN

The topic discussed in this paper was inspired by the observation of fast changes on the Polish building market. To a large degree the topic deals with different types of foundations used on sites which are often unsuitable for building purposes or require unconventional construction and technological methods. Since the role of foundations is fundamental, a range of activities, which are mentioned in this paper, must be carried out before the type of foundation is chosen. As an example for the analysis of these activities the author has chosen the church porch of the Church of Our Lady (the Church of the Virgin Mary's Annunciation) in Loretańska Street in Kraków. Inadequate analysis of the supporting ground in the past resulted in deformations which require immediate repairs.

14

Mini-miasteczko w Køge w Danii jako przykład testowania materiałów i technologii budowlanych

Mełges M.

Czasopismo Techniczne. Architektura

|

2005

|

R. 102, z. 6-A

107--110

PL

Mini-miasteczko, którego przykładem jest Koge w Danii, można nazwać architektoniczno-budwlanym poligonem doświadczalnym. Mini-miasta powstały między innymi w takich krajach, jak: Holandia, Francja, Anglia, Dania, Niemcy. Makiety mini-miasteczek usytuowane są na uprzednio precyzyjnie przygotowanym terenie z naturalną ziemią, infrastrukturą i komunikacją oraz zbudowane są w większości z autentycznych materiałów. Mini-miasteczka poddane są takim samym czynnikom klimatycznym, jak miasta funkcjonujące w naturalnych warunkach. W tworzeniu makiety miasta Koge zastosowano skalę 1:10, dzięki czemu dokładność detalu jest wierna. Długotrwałość i kondycja techniczna mini-budowli, możliwa jest dzięki zastosowaniu autentycznych i technicznie przebadanych receptur materiałów budowlanych.Dlatego mogą stanowić one swoiste "warsztaty badawcze" dla architektów i technologów budownictwa dające możliwości analizowania dekapitalizacji budowli i użytych materiałów budowlanych w określonych warunkach klimatycznych i przedziałach czasowych.

EN

The mini-town construction may be a teaching method for familiarizing the inhabitants with the history of local architecture. The mini-town as an enterprise in the reaction resort and as a practical "workshop" and "fieldwork" for school of architecture are also an interesting challenge. The architectural aspect lie in value of and opportunity to measure and reconstruct the city.s buildings form a chosen documented period. This is the practical work in mini-size (1:10 or 10x10x10 = thousand size), measuring with the lay-uot of buildings, leveling and drainage, ventilation etc. the paper deals with the practical and technical aspects: workshop and fieldwork for the students both indoors and outdoors. Practical experience with building materials but in quantities easily managed. Making of bricks and stone blocks, working in wood and stone, brick and stone laying, foundations, doors and windows.