Wyniki wyszukiwania - BazTech

1

Chatbot dedykowany do wsparcia eksploatacji małych i średnich oczyszczalni ścieków

Oktawiec Michał, Licznar Paweł, Chmielowski Krzysztof Jan, Chmielińska Barbara Elżbieta, Malik Robert, Hołowacz Łukasz, Osiński Andrzej, Birecki Rafał, Pilarczyk Grażyna, Lipiński Michał

Instal

|

2026

|

nr 2

44--50

PL

W pracy przedstawiono wyniki badań nad zastosowaniem technologii modeli językowych do budowy niskokosztowego chatbota, dedykowanego do wspomagania eksploatatorów małych i średnich oczyszczalni ścieków. Celem badań było przygotowanie narzędzia w postaci specjalistycznego chatbota przydatnego w codziennej pracy eksploatatora. Prototyp chatbota opracowano jako aplikację webową napisaną w języku JavaScript, z zaimplementowaną funkcjonalnością GPT-3.5-Turbo w języku Python. Lokalizacja chatbota dla wybranej oczyszczalni polegała na wczytaniu do modelu danych, takich jak np.: instrukcja eksploatacji oczyszczalni ścieków, dokumentacja techniczno-rozruchowa urządzeń oraz szeregi czasowe parametrów eksploatacyjnych, wyeksportowane uprzednio z systemu SCADA. Elementarną korzyścią wynikającą z implementacji chatbota był szybki dostęp do precyzyjnej informacji interesującej eksploatatora, zwłaszcza w sytuacjach awaryjnych. Ponadto chatbot wykazał duży potencjał w zakresie prezentacji danych gromadzonych w systemie SCADA, a także prowadzenia ich podstawowych analiz statystycznych.

EN

This paper presents the results of research on applying language model technologies to develop a low-cost chatbot to support operators of small- and medium-sized wastewater treatment plants. The aim of the study was to prepare a tool in the form of a specialized chatbot useful in the operator’s day-to-day work. A chatbot prototype was developed as a web application written in JavaScript, with GPT-3.5-Turbo functionality implemented in Python. Localization of the chatbot for a selected treatment plant involved loading the model with data such as the plant’s operation manual, technical and commissioning documentation of equipment, and time series of operational parameters previously exported from the SCADA system. The primary benefit of implementing the chatbot was rapid access to precise information relevant to the operator, especially in emergency situations. In addition, the chatbot demonstrated significant potential to present data collected from the SCADA system and to perform basic statistical analyses of these data.

2

Instalacje do termicznej przeróbki osadów

Chmielowski Krzysztof Jan, Michalski Krzysztof

Wodociągi - Kanalizacja

|

2025

|

nr 1

24--29

3

Możliwości wytwarzania biogazu z osadów ściekowych w komunalnych oczyszczalniach ścieków

Chmielowski Krzysztof Jan

Wiadomości Naftowe i Gazownicze

|

2025

|

R. 28, Nr 2 (312)

4-8

PL

Biogaz pozwala na wytwarzanie z odpadów znacznej ilości nośnika energii, który łatwo daje się przetworzyć na inne użytkowe formy energii. Metan oraz ditlenek węgla jako główne składniki biogazu są zaliczane do gazów powodujących efekt cieplarniany, dlatego też biogaz powinien być ujmowany w sposób kontrolowany. Podstawowym elementem decydującym o poprawie bilansu energetycznego oczyszczalni ścieków jest możliwość wykorzystania energii zgromadzonej w osadach ściekowych. Dzięki zastosowaniu zamkniętych wydzielonych komór fermentacyjnych można znacznie obniżyć koszty operacyjne na oczyszczalni ścieków, zmniejszyć emisję gazów cieplarnianych. Biogaz jest stosunków łatwy do wytworzenia na oczyszczalniach ścieków ponieważ osady ścieków w znacznym stopni składają się z substancji organicznej podlegającej procesowi fermentacji metanowej. W przyszłości należy spodziewać się projektowania i budowy nowych biogazowni na oczyszczalniach ścieków co w znaczący sposób zwiększy ich samowystarczalność energetyczną.

EN

Biogas allows for the production of a significant amount of energy carrier from waste, which can be easily processed into other usable forms of energy. Methane and carbon dioxide, as the main components of biogas, are classified as gases causing the greenhouse effect, which is why biogas should be captured in a controlled manner. The basic element determining the improvement of the energy balance of sewage treatment plants is the possibility of using the energy accumulated in sewage sludge. Thanks to the use of closed, separate fermentation chambers, it is possible to significantly reduce operating costs at the sewage treatment plant, reduce greenhouse gas emissions. Biogas is relatively easy to produce at sewage treatment plants because sewage sludge largely consists of organic matter subject to the methane fermentation process. In the future, we can expect the design and construction of new biogas plants at sewage treatment plants, which will significantly increase their energy self-sufficiency.

4

Biogaz w Polsce: między centralizacją a systemem rozproszonym

Chmielowski Krzysztof Jan

Wiadomości Naftowe i Gazownicze

|

2025

|

R. 28, Nr 10 (320)

4-9

PL

Polska stoi przed strategicznym wyborem: czy nadal marginalizować rozwój biogazu, czy uczynić go kluczowym elementem transformacji szeroenergetycznej. Najbardziej perspektywicznym kierunkiem wydaje się system rozproszony, który dzięki elastyczności, niskim kosztom logistycznym i powiązaniu z lokalną gospodarką może przynieść znaczące korzyści ekonomiczne, środowiskowe i społeczne. W ujęciu teoretycznym model zcentralizowany oferuje efektywność skali, natomiast rozproszony – większą odporność i lokalną samowystarczalność. W polskich realiach optymalne może być połączenie obu podejść: duże biometanownie pełniłyby funkcję węzłów systemowych, a mniejsze, komunalne i rolnicze biogazownie wspierałyby bezpieczeństwo energetyczne regionów. Dotychczasowa polityka państwa wobec biogazu była fragmentaryczna i krótkowzroczna, co doprowadziło do niewielkiego wykorzystania krajowego potencjału surowcowego. Dopiero presja unijnej polityki klimatycznej oraz potrzeba uniezależnienia się od paliw kopalnych wymuszają zmianę podejścia. Przyszłość sektora biogazu w Polsce powinna opierać się na rozproszonym modelu produkcji, wspieranym przez stabilne mechanizmy państwowe. Biogaz może stać się mostem między energetyką opartą na paliwach kopalnych a gospodarką bezemisyjną, jednocześnie wzmacniając bezpieczeństwo energetyczne, samowystarczalność gmin i zrównoważony rozwój kraju.

EN

Poland faces a strategic choice: to continue marginalizing biogas development or to make it a key component of the national energy transition. The most promising direction appears to be a decentralized system, which-thanks to its flexibility, low logistical costs, and integration with local economies-can bring significant economic, environmental, and social benefits. In theory, a centralized model offers economies of scale, while a decentralized model provides greater resilience and local self-sufficiency. In Polish conditions, a balanced combination of both approaches may prove optimal: large biomethane plants could serve as system hubs, while smaller municipal and agricultural biogas facilities would strengthen regional energy security. Until recently, Poland’s biogas policy has been fragmented and reactive, leading to an underutilization of the country’s substantial biogas potential. However, the EU’s climate policy and the growing need to reduce dependence on fossil fuel imports are driving a shift in priorities. The future of the Polish biogas sector should be based on a decentralized production model, supported by stable state mechanisms. Biogas can become a bridge between fossil based energy and a zero-emission economy, simultaneously enhancing energy security, local self-sufficiency, and sustainable development.

5

Aukcje OZE na sprzedaż energii elektrycznej ze źródeł odnawialnych jako wsparcie dla wytwórców biogazu

Chmielowski Krzysztof Jan

Wiadomości Naftowe i Gazownicze

|

2025

|

R. 28, Nr 6 (316)

13-15

PL

Aukcje OZE to system wsparcia finansowego dla producentów energii odnawialnej (czyli z biogazu, biomasy, wiatru, słońca itp.), wprowadzony w Polsce ustawą o OZE w 2015 roku. Dzięki temu systemowi państwo gwarantuje wytwórcy, że będzie przez określoną liczbę lat (zazwyczaj 15 lat) kupować od niego energię po zagwarantowanej cenie - nawet jeśli na rynku cena energii spadnie. Biogazownie, dzięki stabilności i przewidywalności produkcji energii, stanowią istotne uzupełnienie dla dynamicznie rozwijających się, lecz niestabilnych źródeł odnawialnych, takich jak fotowoltaika i energetyka wiatrowa. W kontekście dążenia do gospodarki niskoemisyjnej, biogazownie zyskują na znaczeniu jako źródła regulacyjne, zdolne do stabilizacji sieci energetycznych poprzez elastyczne dopasowanie produkcji do zapotrzebowania. Biogazownie, jako stabilne i przewidywalne źródło energii odnawialnej, idealnie wpisują się w założenia systemu aukcyjnego OZE, który w 2025 roku będzie kontynuowany zgodnie z harmonogramem przedstawionym przez Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki.

EN

RES auctions are a financial support system for renewable energy producers (i.e. from biogas, biomass, wind, sun, etc.), introduced in Poland by the RES Act in 2015. Thanks to this system, the state guarantees the producer that it will buy energy from them at a guaranteed price for a specified number of years (usually 15 years) - even if the price of energy falls on the market. Biogas plants, thanks to the stability and predictability of energy production, are an important complement to dynamically developing but unstable renewable sources, such as photovoltaics and wind energy. In the context of striving for a low-emission economy, biogas plants are gaining importance as regulatory sources, capable of stabilizing energy networks by flexibly adjusting production to demand. Biogas plants, as a stable and predictable source of renewable energy, perfectly fit into the assumptions of the RES auction system, which will be continued in 2025 in accordance with the schedule presented by the President of the Energy Regulatory Office.

6

Wykorzystanie wody ze ścieków a nowe unijne regulacje

Chmielowski Krzysztof Jan

Wodociągi - Kanalizacja

|

2024

|

nr 9

30--33

7

Niekonwencjonalne systemy kanalizacji zbiorczej

Chmielowski Krzysztof Jan, Michalski Krzysztof, Kóska-Wolny Magdalena

Wodociągi - Kanalizacja

|

2024

|

nr 11

26--30

8

Dobór systemów kanalizacji sanitarnej dla obszarów wiejskich

Chmielowski Krzysztof Jan

Wodociągi - Kanalizacja

|

2024

|

nr 9

8--11

9

Usuwanie dwutlenku węgla z biogazu

Chmielowski Krzysztof Jan

Wiadomości Naftowe i Gazownicze

|

2024

|

R. 27, Nr 4 (302)

4-8

PL

Wytwarzanie biogazu z odpadów rolniczych, komunalnych lub upraw energetycznych jest jedną z technik otrzymywania energii zaliczanych do odnawialnych. Usuwanie dwutlenku węgla (CO2) z biogazu jest ważnym procesem w celu poprawy jakości biogazu oraz jego przydatności do różnych zastosowań. Istnieje kilka metod usuwania CO2 z biogazu, włączając w to absorpcje chemiczną, gdzie biogaz jest przepuszczany przez substancję chemiczną, która absorbuje CO2. Najczęściej używanymi absorbentami są aminy lub wodorotlenki alkaliczne. Kluczowym ograniczeniem biogazu zawierającego dwutlenek węgla jest ograniczenie możliwości wprowadzania biogazu do sieci gazowej wysokometanowej. Podsumowując usuwanie dwutlenku węgla (CO2) z biogazu jest istotnym procesem, szczególnie jeśli chcemy produkować biometan o wysokiej jakości lub używać biogazu do celów energetycznych.

EN

Producing biogas from agricultural, municipal waste or energy crops is one of the techniques for obtaining renewable energy. Removing carbon dioxide (CO2) from biogas is an important process to improve the quality of biogas and its suitability for various applications. There are several methods of removing CO2 from biogas, including: Chemical absorption where the biogas is passed through a chemical that absorbs the CO2. The most commonly used absorbents are amines or alkali hydroxides. The key limitation of biogas containing carbon dioxide is the limitation of the possibility of introducing biogas into the high-methane gas network. To sum up, removing carbon dioxide (CO2) from biogas is an important process, especially if we want to produce high-quality biomethane or use biogas for energy purposes.

10

Ocena stanu przygotowania polskiej gospodarki w zakresie budowy i eksploatacji zakładów produkcji biometanu

Chmielowski Krzysztof Jan

Wiadomości Naftowe i Gazownicze

|

2024

|

R. 27, Nr 9 (307)

12-15

PL

Współczesna energetyka staje przed wyzwaniami związanymi z koniecznością redukcji emisji CO2 i ograniczenia zużycia paliw kopalnych. Jednym z obiecujących rozwiązań w tym zakresie jest wykorzystanie biogazu jako alternatywnego źródła energii. Dane pokazują systematyczny rozwój wykorzystania OZE, z wyraźnym wzrostem w zakresie instalacji na biomasę i elektrowni wiatrowych. Pomimo dynamicznego wzrostu liczby elektrowni wiatrowych, ich efektywność jest ograniczona przez zmienność siły wiatru. Największe możliwości wykorzystania mocy zainstalowanej dają instalacje na biomasę i biogaz, które mogą pracować w systemie ciągłym i stanowić stały element bilansu energetycznego kraju. Opóźnienia w rozwoju wielkoformatowych zakładów produkcji biometanu w Polsce wynikają z połączenia braku spójnych ram prawnych, niedostatecznego wsparcia finansowego, ograniczeń infrastrukturalnych oraz niedostatków technologicznych. Polska potrzebuje bardziej zintegrowanych działań w zakresie regulacji, inwestycji w infrastrukturę, promocji projektów biometanowych oraz rozwijania świadomości społecznej na temat potencjału biometanu. Należy mieć na uwadze że rynek biogazu będzie się rozwijał coraz szybciej. To z kolei spowoduje że wzrośnie zapotrzebowanie na lepszej jakości paliwo w postaci biometanu a to z kolei spowoduje konieczność sprawnej dystrybucji tego paliwa głownie sieciami już istniejącymi oraz nowo budowanymi.

EN

Modern energy sectors face challenges related to the need to reduce CO2 emissions and limit the use of fossil fuels. One of the promising solutions in this area is the use of biogas as an alternative energy source. Data show a systematic development in the use of renewable energy sources (RES), with a significant increase in biomass and wind power installations. Despite the dynamic growth in the number of wind power plants, their efficiency is limited by the variability of wind strength. Biomass and biogas installations, which can operate continuously and form a stable component of the country’s energy balance, offer the greatest potential for utilizing installed capacity. The delays in the development of large-scale biomethane production plants in Poland are due to a combination of a lack of coherent legal frameworks, insufficient financial support, infrastructure limitations, and technological shortcomings. Poland requires more integrated actions in the areas of regulation, investment in infrastructure, promotion of biomethane projects, and raising public awareness about the potential of biomethane. It should be noted that the biogas market is expected to develop at an increasingly rapid pace. This, in turn, will drive a growing demand for higherquality fuel in the form of biomethane, which will necessitate efficient distribution, primarily through existing and newly constructed networks.

11

Klimatyzacja ekologiczna vs. konwencjonalna

Chmielowski Krzysztof Jan

Inżynier Budownictwa

|

2024

|

nr 2

40--43

12

Instalacje kanalizacji niskoszumowej w budynkach

Chmielowski Krzysztof Jan

Inżynier Budownictwa

|

2024

|

nr 5

76--79

13

Uzdatnianie biogazu z wykorzystaniem technik membranowych

Chmielowski Krzysztof Jan

Wiadomości Naftowe i Gazownicze

|

2023

|

R. 26, Nr 12 (298)

4-8

EN

The article presents the upgrading of biogas to biomethane using membranes. Currently, most of the biogas produced in Europe is burned in cogeneration units to produce electricity and heat. Upgrading raw biogas into biomethane seems to be future-proof and promising, especially considering the possibility of injecting enriched biogas into the transmission network or using it in the transport sector. A future solution is the enrichment of biogas into biomethane as an energy carrier. Waste-free purification of gas streams, recycling of raw materials and reducing energy consumption are possible, among others, thanks to the use of technologies using membrane modules. Factors that determine the profitability of a biogas enrichment installation are the selectivity of the membrane towards the separated gases, permeability, lifetime, temperature and humidity range, maintenance and replacement costs. An important problem is the lack of legal regulations in Poland regarding biomethane as a transport fuel. Currently, work is underway on legal regulations that will allow for the widespread use of treated biomethane in transport and the possibility of injecting it into gas networks.

14

Możliwości uzdatniania biogazu do biometanu

Chmielowski Krzysztof Jan

Wiadomości Naftowe i Gazownicze

|

2023

|

R. 26, Nr 8 (294)

4-9

PL

W artykule przedstawiono możliwości uzdatniania biogazu do biometanu. Biogaz jest to mieszanina gazów, składająca się głównie z metanu oraz dwutlenku węgla, a także w mniejszym stopniu mogąca zawierać wilgoć, azot, tlen, siarkowodór oraz stosunkowo małe ilości amoniaku i siloksanów, a także węglowodory halogenowe i inne lotne związki organiczne. Może on posiadać również drobne cząstki stałe. Co bardzo istotne, każdy biogaz pochodzący z odmiennego źródła posiada trochę inny skład i co za tym idzie inne są jego specyfikacje, właściwości. Biogaz może być wytwarzany zarówno w sposób naturalny, jak i w drodze przemysłowej. W przypadku planowanego wprowadzenia biogazu do sieci gazowej lub wykorzystania go jako paliwa do silników pojazdów, oprócz usunięcia zanieczyszczeń, konieczne jest usunięcie z niego dwutlenku węgla. Obecnie trwa ciągły rozwój technologii oczyszczania biogazu, z tych istniejących większość była stosowana do uszlachetniania gazu ziemnego do postaci wysokometanowej, a następnie została przystosowana do uzdatniania biogazu, który posiada jednak inny skład, zwłaszcza początkowy, od gazu ziemnego. Z tego względu istnieje szereg możliwości stworzenia nowych technik, a także ulepszenie obecnych i w ten sposób stworzenie tańszych, bardziej efektywnych źródeł pozyskania biometanu.

EN

The article presents the possibilities of biogas treatment to biomethane. Biogas is a mixture of gases, consisting mainly of methane and carbon dioxide, and to a lesser extent may contain moisture, nitrogen, oxygen, hydrogen sulfide and relatively small amounts of ammonia and siloxanes, as well as halogen hydrocarbons and other volatile organic compounds. It may also contain fine solid particles. What is very important, each biogas from a different source has a slightly different composition and thus its specifications and properties are different. Biogas can be produced both naturally and industrially. If biogas is planned to be introduced into the gas network or used as fuel for vehicle engines, in addition to removing pollutants, it is necessary to remove carbon dioxide from it. Currently, biogas purification technologies are constantly being developed, most of the existing ones have been used to upgrade natural gas to a high-methane form, and then have been adapted to treat biogas, which, however, has a different composition, especially the initial one, than natural gas. For this reason, there are a number of opportunities to create new techniques, as well as to improve the existing ones and thus create cheaper, more effective sources of biomethane.

15

Biogaz i biometan jako zielone paliwa przyszłości - realne wsparcie udziału energii ze źródeł odnawialnych

Chmielowski Krzysztof Jan

Wiadomości Naftowe i Gazownicze

|

2023

|

R. 26, Nr 4 (290)

6-13

PL

W artykule przedstawiono wybrane zagadnienia dotyczące udziału energii ze źródeł odnawialnych w Polsce. Przedstawiono proces fermentacji metanowej niezbędny do pozyskiwania biogazu a po odpowiednim uzdatnieniu pozyskanie biometanu. Przytoczono wybrane przykłady biogazowni oraz określono rozwój nowopowstających biogazowni w Polsce. Na podstawie zebranego materiału stwierdzono, że technologia produkcji biogazu ma duże szanse rozwoju w Polsce ze względu na znaczne zasoby surowców, zapotrzebowanie na energię w układzie rozproszonym i konieczność spełnienia zobowiązań dotyczących produkcji energii ze źródeł odnawialnych. Jednym z ważnych wyzwań związanych z biometanacją jest efektywne wykorzystanie wytwarzanego gazu. Rozwój sektora produkcji biogazu i biometanu przyczyni się w nadchodzącym czasie do dywersyfikacji źródeł energii i podniesienia bezpieczeństwa energetycznego Polski. To, co z pozoru dla rolnictwa jest odpadem, może być atrakcyjnym surowcem dla energetyki. Należy podkreślić, że biogaz i biometan będą ważnym elementem przyszłej strategii energetycznej i energetyki rozproszonej w Polsce.

EN

The article presents selected issues concerning the share of energy from renewable sources in Poland. The process of methane fermentation necessary to obtain biogas was presented, and after appropriate treatment, obtaining biomethane. Selected examples of biogas plants were quoted and the development of newly emerging biogas plants in Poland was determined. On the basis of the collected material, it was found that the biogas production technology has a great chance of development in Poland due to the significant resources of raw materials, the demand for energy in a distributed system and the need to meet the obligations regarding the production of energy from renewable.

16

Stan sieci kanalizacyjnych i perspektywy rozwoju

Chmielowski Krzysztof Jan

Przegląd Komunalny

|

2023

|

nr 6

62--66

PL

Nieoczyszczone ścieki stanowią poważne zagrożenie dla środowiska naturalnego. Konieczność jednoczesnego rozwiązania problemów zaopatrzenia ludności w wodę do picia oraz problemów gospodarki ściekowej wynika z zapisów zawartych w prawie.

17

Stan i rozwój sieci wodociągowych w Polsce

Chmielowski Krzysztof Jan

Przegląd Komunalny

|

2023

|

nr 12

46--48

PL

Warunkiem poprawnego funkcjonowania gospodarki wodnej jest rozwój infrastruktury wodociągowej - dostarczającej wodę oraz zapewniającej odpowiednie odprowadzenie powstających ścieków.

18

Choroba legionistów : jak przed nią się bronić?

Chmielowski Krzysztof Jan

Przegląd Komunalny

|

2023

|

nr 10

62--66

PL

Na przełomie sierpnia i września Polską wstrząsnęły doniesienia z Rzeszowa, gdzie stwierdzono 164 przypadki zakażenia bakterią Legionella pneumophila. Zmarło 25 osób. Co zrobić, aby tragedia się nie powtórzyła?

19

Biogaz w komunalnych oczyszczalniach ścieków

Chmielowski Krzysztof Jan

Przegląd Komunalny

|

2023

|

nr 4

60--62

PL

Warty 1,5 mld zł program NFOŚiGW "Rozwój kogeneracji w oparciu o biogaz komunalny” dotyczy w dużej mierze wytwarzania biogazu z odpadów komunalnych - nie tylko kuchennych, ale także tych zawartych w ściekach. Jak prawidłowo przeprowadzić ich biometanację?

20

Zasady bhp przy budowie i eksploatacji sieci gazowych

Chmielowski Krzysztof Jan

Inżynier Budownictwa

|

2023

|

nr 7-8

70--73