Ograniczanie wyników
Czasopisma help
Autorzy help
Lata help
Preferencje help
Widoczny [Schowaj] Abstrakt
Liczba wyników

Znaleziono wyników: 160

Liczba wyników na stronie
first rewind previous Strona / 8 next fast forward last
Wyniki wyszukiwania
Wyszukiwano:
w słowach kluczowych:  słoma
help Sortuj według:

help Ogranicz wyniki do:
first rewind previous Strona / 8 next fast forward last
1
Content available Czy zamienimy beton na glinę?
PL
Jednym z mało docenianych współcześnie materiałów proekologicznych mogącym służyć do wyrobu szerokiej gamy wyrobów budowlanych jest glina suszona. Podczas realizacji współczesnych inwestycji wydobywana z gruntu glina na budowie jest traktowana najczęściej jako odpad, który należy usunąć. Pozyskiwany w ten sposób materiał mógłby współcześnie podlegać wstępnej ocenie składu i przydatności dla wykonania różnych wyrobów od materiałów ściennych konstrukcyjnych, przez wyroby spełniające rolę izolacyjną, po wyroby stanowiące warstwę wykończeniową.
EN
One of the currently little appreciated pro-ecological materials that can be used to manufacture a wide range of construction products is dried clay. During the implementation of modern investments, the clay extracted from the ground at the construction site is most often treated as waste that needs to be removed. The material obtained for this material could now be subject to a preliminary assessment of its composition and suitability for the production of various products, from structural wall materials, through products fulfilling an insulating role, to products constituting the finishing layer.
PL
W artykule przedstawiono ocenę potencjału biologicznego, technicznego, energetycznego, ekologicznego oraz ekonomicznego słomy w gospodarstwach rolnych zlokalizowanych na terenie gminy Leżajsk w województwie podkarpackim. Analizą objęto wybrane gospodarstwa rolne bezinwentarzowe wyłącznie z produkcja roślinną oraz z produkcją roślinną i zwierzęcą. Badania wykazały, że wyższy potencjał biologiczny jak i techniczny słomy miały gospodarstwa z produkcją roślinną i zwierzęcą (średnio 513,0 i 471,7 t.gosp-1) w porównaniu do gospodarstw bezinwentarzowych (średnio 344,4 i 321,6 t.gosp-1). Potencjał energetyczny słomy badanych gospodarstw wyniósł 47598,0 GJ, przy czym mieścił się w zakresie od 1618,5 do 11979,0 GJ i był wyższy o 31,8% w gospodarstwach z produkcją roślinną i zwierzęcą niż z produkcją roślinną. Zamiana paliwa tradycyjnego (węgla kamiennego) na słomę może ograniczyć w badanych gospodarstwach emisję CO2 do środowiska w ilości 4336,7 ton. Dla wszystkich gospodarstw (z wyjątkiem gospodarstwa nr 8) opłacalna jest inwestycja zakupu kotła na biomasę ze środków finansowych pochodzących ze sprzedaży nadwyżek słomy pozostałych po uwzględnieniu jej energetycznego wykorzystania.
EN
This article assesses the biological, technical, energy, environmental and economic potential of straw on farms in Leżajsk Municipality, Podkarpackie Voivodeship, Poland. The analysis included selected farms of non-livestock, crop-only, and crop and livestock production types. The research shows that farms with a vegetable and animal production (average 513.0 and 471.7 t.ha-1) had a higher biological and technical potential of straw than non-livestock farms (average 344.4 and 321.6 t.ha-1). The energy potential of straw on the farms examined was 47,598.0 GJ and varied between 1,618.5 and 11,979.0 GJ, and was 31.8% higher on farms with both vegetable and animal production than on farms only. Switching from traditional fuel (coal) to straw can reduce CO2 emissions on the farms studied by 4,336.7 tons. For all farms (except farm No. 8) the investment in the purchase of a biomass boiler, financed by the sale of surplus straw left after its use for energy purposes, is profitable.
EN
Occurrences associated with the phenomena of climate change are increasingly visible. Effects of progressive environmental pollution are monitored with growing concern. Still, in the construction sector, the choice of sustainable materials and the knowledge concerning them is insignificant. Studies have shown that single-family residential buildings form the largest share of new buildings in Central European countries. It should be assumed that it is the improvement of this particular section of the construction sector to be the goal of further development of societies. This paper presents a case study of the construction of a house using straw - a material that, on the one hand, is a product associated with local tradition, while significantly reducing carbon footprint of its production and use, on the other. The construction of a prototypical house with the application of composite technology, i.e. timber framing with straw bale infill, was compared with a conventional method (ceramic masonry units) which is currently the most popular choice for building single-family houses in Poland. The study is based on the building’s life cycle assessment (LCA) over its consecutive phases as a tested and reliable method of the verification of a material’s impact on the environment.
PL
Z coraz większą uwagą przyglądamy się zjawiskom związanym ze zmianami klimatycznymi, coraz bardziej widocznymi, ale również odczuwalnymi psychofizycznie skutkami postępującego zanieczyszczenia środowiska. Temat rozwiązań przyjaznych środowisku przestał być jedynie ciekawostką, ale stał się realnym zagadnieniem, które podejmowane jest w wielu dziedzinach życia społeczeństw oraz dyskusji ogólnoświatowych. Począwszy od sposobu pozyskiwania surowców, poprzez gospodarkę i wiele sektorów przemysłowych. Nie inaczej jest również z budownictwem. Badania pokazują, że największy procent powstających budynków w krajach Europy środkowej stanowią budynki mieszkalne jednorodzinne. Należy założyć, że to właśnie poprawa tej części sektora budowlanego powinna stanowić cel dalszego rozwoju społeczeństw. W branży budowlanej wybór zrównoważonych materiałów i wiedza o nich wciąż nie jest duża. Pokazują to ankiety, które zostały wykonane również w ramach niniejszego artykułu. Jednocześnie wybór takich produktów na wczesnym etapie projektowania domu, porównując ich parametry, pozwala prowadzić do zmian w kierunku realizacji zrównoważonego budownictwa. W założeniu dalszego rozwoju ekologicznych postaw społecznych, ale przede wszystkim spodziewanych, bo już dziejących się zaostrzeń związanych z prawnymi regulacjami m.in. Unii Europejskiej możemy spodziewać się, że wybór materiałów ekologicznych będzie celem przyszłości. W oparciu o tę obiecującą tezę artykuł prezentuje przykład studium przypadku budowy domu z wykorzystaniem słomy - materiału, który jest z jednej strony produktem związanym z tradycją lokalną, ale również wpływającego znacząco na redukcję śladu węglowego przy produkcji i eksploatacji. Przykład budowy prototypowego domu z wykorzystaniem mieszanej technologii tj. konstrukcji drewnianej z wypełnieniem z bloczka ze słomy został porównany z konwencjonalną, najczęściej wybieraną formą budowy domów jednorodzinnych w Polsce (bloczkiem ceramicznym). Badania opierają się o analizę podczas faz oceny całkowitego cyklu życiu (LCA), jako sprawdzonego i wymiernego sposobu weryfikacji wpływu materiału na środowisko. Na ich podstawie stwierdzono, że zastosowanie technologii mieszanej w budowie domów jednorodzinnych może być szansą dla rozwijającego się rynku budownictwa ekologicznego w Polsce. Budynki te wykazują znaczny potencjał w zakresie śladu ekologicznego nie tylko ze względu na użyte do ich budowy materiały, ale także poprzez proekologiczne zachowania ich mieszkańców. Charakterystyka i parametry domu, a w szczególności jego izolacyjność oraz koszty budowy pozwalają uznać trend łączenia technologii i rozwiązań materiałowych za szansę na upowszechnienie proekologicznych tendencji w budownictwie jednorodzinnym w Polsce. W artykule przedstawiono najważniejsze cechy fizyczne słomy. Odpowiednio wykonane i przechowywane bloczki ze słomy charakteryzują się parametrami, które pozwalają konkurować z popularnymi materiałami ocieplającymi ściany, takimi jak wełna mineralna czy styropian. Przedstawiony w artykule przypadek / prototyp potwierdza tezę, że dzięki zastosowaniu technologii kompozytowej słoma niekoniecznie musi kojarzyć się z tradycyjną architekturą końca XIX i początku XX wieku, ale może być ciekawą alternatywą dla współczesnych budynków jednorodzinnych.
PL
Czwarta część artykułu poświęcona jest zagadnieniu wykrywania włókien roślinnych pochodzących z roślin trawiastych, takich jak: słomy zbożowe, esparto oraz wytłoki z trzciny cukrowej (bagassa). Przedstawiono krótki rys technologiczny i historyczny tychże surowców oraz dokonano przeglądu wyrobów z nich wytwarzanych, które trafiają do pracowni konserwatorskich. Zasadniczą część opracowania stanowi temat przewodni – identyfikacja włókien, w której przedstawiono podstawowe cechy morfologiczne komórek, będących przedmiotem analiz mikroskopowych próbek. Zwrócono uwagę na dużą różnorodność komórek roślin trawiastych, co powoduje pewne utrudnienia związane identyfikacją gatunkową tej grupy roślin używanych szczególnie w papiernictwie, dla którego wytwarzane i mielone masy stanowią wyzwanie analityczne. Są więc one trudniejsze w badaniach niż włókniste wyroby rzemieślnicze, będące także przedmiotem prac konserwatorskich i badawczych.
EN
The fourth part of the article is dedicated to the issue of detecting plant fibers originating from grass plants such as cereal straws, esparto and sugar cane bagasse (bagassa). A brief technological and historical outline of these raw materials was presented, and a review of products made from them, which are sent to conservation atelies, was carried out. The main part of the study is the theme - identification of fibers, which presents the basic morphological features of cells that are subject to microscopic analysis of samples. Attention was paid to the large variet of grass plant cells, which causes some difficulties related to the species identification of this group of plants used especially in papermaking, for which the produced and refined pulps pose an analytical challenge. Therefore, they are more difficult to research than fibrous handicrafts, which are also the subject of conservation and research works.
PL
Utylizacja słomy przez jej zagospodarowanie w energetyce jest rozwiązaniem optymalnym, przynoszącym wszechstronne korzyści. Artykuł przedstawia możliwości wykorzystania słomy na cele energetyczne w województwie podkarpackim. Analizę przeprowadzono w układzie powiatów. Oszacowano produkcję, zapotrzebowanie w rolnictwie, nadwyżkę oraz potencjał energetyczny słomy. Badania wykazały, że nadwyżka słomy możliwa do wykorzystania na cele energetyczne w województwie podkarpackim wynosi 584 723 t. Obliczony potencjał energetyczny słomy wskazuje na możliwość zastosowania na większą skalę w sektorze ciepłownictwa i wynosi 2 666 644 GJ. Największy potencjał energetyczny słomy odnotowano w powiatach: łańcuckim, dębickim, ropczycko-sędziszowskim, jarosławskim i przemyskim. Najniższym potencjałem charakteryzowały się powiaty: bieszczadzki, niżański i tarnobrzeski.
EN
Using straw through its use in the energy sector is the optimal solution, with many advantages. The article presents the possibilities of using straw for energy purposes in Podkarpackie Province. The analysis was performed in 21 districts of Podkarpackie Province. The production, agricultural demand, surplus and energy potential of straw were estimated. The study showed that surplus for energy purposes is equal to 584 723 tones which could provide 2,666,644 GJ energy anually. The highest energy potential of straw was recorded in the following districts: łańcucki, dębicki, ropczycko-sędziszowski, jarosławski and przemyski. While the lowest energy potential is characterised by bieszczadzki, niżański and tarnobrzeski districts.
PL
Na ziemiach polskich na początku XIX w. jedynym surowcem stosowanym do produkcji papieru były szmaty. Jednak ograniczona ich dostępność spowodowała zainteresowanie się producentów papieru innymi surowcami. W opracowaniu przedstawiono próbę wykorzystania jednego z takich surowców - słomy. Przedstawiono także różne zastosowanie papieru ze słomy - jako materiału do druku, opakowania, czy na pokrycie dachowe. Omówiono również krótką historię pierwszej polskiej manufaktury wytwarzającej papier ze słomy, której założycielem byt francuski chemik Alexis Auzilly.
EN
At the beginning of the 19th century the only raw material for paper manufacture were rags in Poland. However the limited their availability caused an interest of paper manufacturers in other raw materials. In this article an attempt to the use one of these raw materials - straw. Different straw paper applications - as printing paper, packaging or roofing board - are presented. The short history of the first Polish hand production of straw paper, the founder of which was French chemist Alexis Auzilly, is discussed.
EN
Renewable energy sources are an important component of energy economy. One of its most popular types is plant-based biomass. Among its various types, grass plant straw in form of dried stems and leaves calls for particular attention. Its main source is the cultivation of grains for fodder and consumption. The use of biomass as an energy source requires mechanical processing which entails fragmentation of the material followed by compaction to form briquette which may be used as fuel in boilers. The fragmentation process is mostly breaking and cutting. The Chair of Machine Design Basics of the Poznań University of Technology has taken up work to analyze the energy consumption of the biomass fragmentation process with utilization of a drum-type cutting system. This article presents the preliminary study of cutting triticale straw, allowing to identify any possible problems arising during that process. The forces required for shearing grain stems will be established and utilized to design a mathematical model for the cutting process of similar materials. The obtained material characteristics for the course of the cutting process will be employed in the formulation of the physical model. The end result of such work shall be the analysis of process energy consumption for the drum type cutting system.
PL
Odnawialne źródła energii są ważnym elementem gospodarki energetycznej. Jednym z bardziej popularnych ich rodzajów jest biomasa pochodzenia roślinnego. Wśród jej odmian na szczególna uwagę zasługuje słoma roślin trawiastych w postaci zasuszonych łodyg z liśćmi. Jej głównym źródłem jest uprawa zbóż paszowych i konsumpcyjnych. Zastosowanie biomasy jako źródła energii wymaga jej obróbki mechanicznej, która polega na rozdrabnianiu i następującym po tym zagęszczaniu do postaci brykietu, który może być spalany w kotłach grzewczych. Proces rozdrabniania słomy jest realizowany głównie przez jej łamanie i ścinanie. W Katedrze Podstaw Konstrukcji Maszyn Politechniki Poznańskiej, podjęto prace badawcze polegające na analizie energochłonności procesu rozdrabniania biomasy z wykorzystaniem zespołu tnącego typu bębnowego. W artykule przedstawiono wstępne badania cięcia słomy pszenżytniej, które pozwolą na rozpoznanie ewentualnych problemów występujących podczas tego procesu. Wyznaczone siły niezbędne do ścinania łodyg zbóż będą wykorzystane przy opracowywaniu modelu matematycznego procesu cięcia takiego materiału. Uzyskana charakterystyka zachowania się tego materiału podczas cięcia będzie wykorzystana przy formułowaniu jego modelu fizycznego. Końcowym rezultatem prac będzie analiza energochłonności procesu rozdrabniania biomasy przy zastosowaniu zespołu tnącego typu bębnowego.
EN
The introduction of treated plant fibres into sand concretes leads to a reduction in density, improved ductility and thermal conductivity, and makes sand concrete an environmentally friendly and ecological material. The recovery of waste in this type of material allows the production of new ecological and sustainable materials used either in the new construction or in the rehabilitation of old buildings. In this context, a comparative study was based on the valorisation of marble and ceramic waste as sand in sand concrete made from straw fibres. To carry out this study, we introduced these wastes at substitution rates of 10% and 20%, separated and mixed, and studied the development of the properties of these concretes (density, workability, air content, compressive strength and bending tensile strength) and their behaviour with respect to durability (capillary and immersion absorption and chloride penetration). The study shows that the recovery of this waste as sand in sand concrete based on straw fibres gives satisfactory results. The chemical resistance, thermal conductivity and microstructure are under study, the results of which will be the subject of another publication.
PL
W artykule przedstawiono porównanie właściwości energetycznych dla 12 rodzajów biomasy w odniesieniu do paliwa konwencjonalnego - ekogroszku. Porównano 7 gatunków zbóż: pszenicę, rzepak, gorczycę, kukurydzę, owies, facelię i jęczmień, 2 rodzaje pelletu: ze słomy i z łuski słonecznika, wierzbę energetyczną, słomę owsianą i siano oraz ekogroszek. Pomiary były wykonywane z wykorzystaniem suszarki do próbek, kalorymetru KL-12Mn oraz pieca muflowego PEM-1. Celem przeprowadzonych badań było wyznaczenie zawartości wilgoci i popiołu oraz obliczenie wartości opałowej wymienionych paliw. Powyższe parametry mogą być przydatne w ocenie jakości paliwa, a tym samym mogą stanowić alternatywę dla niskokalorycznych węgli. Odpowiedni dobór paliwa, spośród analizowanej biomas, przyczyni się nie tylko do obniżenia zużycia paliw konwencjonalnych, ale przede wszystkim będzie mieć wpływ na stan powietrza atmosferycznego.
EN
This article presents a comparison of energy properties for 12 types of biomass in relation to conventional fuel - eco-pea coal. Seven types of cereals were compared: wheat, rape, mustard, maize, oats, phacelia and barley, 2 types of pellets: straw and sunflower husk, energy willow, oat straw and hay, and eco-pea coal. The measurements were made using a sample dryer, a KL-12Mn calorimeter and a PEM-1 muffle furnace. The purpose of the research was to determine the moisture and ash content as well as to calculate the calorific value of the listed fuels. The above parameters can be useful in assessing the quality of fuel, and thus can be an alternative to low calorific coals. Proper selection of fuel among the analyzed biomass, will contribute not only to reducing the consumption of conventional fuels, but above all will have an impact on the condition of the atmospheric air.
EN
A Field Roller Briquetting Machine prototype was developed at the Industrial Institute of Agricultural Engineering and PROTECH Sp. z o.o. The machine is the subject of the project, which aims to develop, build and test a mobile machine for harvesting and compaction of plant biomass (straw) and stalk materials by rolling it up for briquette formation. As part of the task, the structure of the main working units of the machine was modified.
PL
Prototyp brykieciarki polowej powstał we współpracy Przemysłowego Instytutu Maszyn Rolniczych oraz spółki PROTECH Sp. z o.o. Maszyna jest tematem projektu, którego celem jest opracowanie, zbudowanie i przetestowanie mobilnej maszyny do zbioru i zagęszczania biomasy roślinnej (słomy) i materiałów łodygowych przez jej zwijanie w celu formowania brykietów. W ramach zadania zmodyfikowano konstrukcję głównych zespołów roboczych maszyny.
EN
Wheat, corn and rapeseed straw can be used as a raw material for the production of biofuels used to generate heat energy. Due to the growing interest in renewable fuels, including straw, it is reasonable to test the energy suitability of these fuels. The aim of the study was to compare the combustion heat and calorific value of particular straw species. The most important parameters enabling comparison of the above mentioned fuels were determined, which include: humidity, combustion heat and calorific value. The moisture content of individual wood samples was: 6.32% for wheat straw, 8.40% for corn straw and 8.49% for rapeseed straw. The analysis showed that the moisture content of the straw samples tested was at a similar level. Combustion heat analysis allowed to obtain the following results: 16.10 MJ⋅kg-1 for wheat straw, 16.60 MJ⋅kg1 for rapeseed straw and 17.30 MJ⋅kg-1 for maize straw. The highest combustion heat was observed for corn straw. The same parameter for rapeseed straw was lower by 0.7 MJ⋅kg-1 than for maize straw. The lowest combustion heat of 16.10 MJ⋅kg-1 was observed for wheat straw. The calorific value of the samples tested was: 14.80 MJ⋅kg-1 for wheat straw, 15.30 MJ⋅kg-1 for rapeseed straw and 16.10 MJ⋅kg-1 for maize straw. The highest calorific value was found for corn straw. The calorific value of wheat straw was lower by about 9%, while rapeseed straw was lower by about 5% in comparison to maize straw. On the basis of the conducted research and literature data concerning the yields of straw of various cereal species, the amount of energy possible to obtain per hectare of cultivation was estimated. With the yield per hectare for: wheat straw 3.2 Mg d.m., rapeseed straw 3.3 Mg d.m., maize straw 12.5 Mg d.m. can be obtained for: wheat straw 47.36 GJ⋅ha-1 , rapeseed straw 50.49 GJ⋅ha-1 , maize straw 201.25 GJ⋅ha-1 .
PL
Słoma pszenna, kukurydziana oraz rzepakowa może stanowić surowiec do produkcji biopaliw wykorzystywanych na cele pozyskiwania energii cieplnej. W związku z rosnącym zainteresowaniem paliwami odnawialnymi, w tym słomą zasadnym jest badanie przydatności energetycznej tych paliw. Celem badań było porównanie ciepła spalania oraz wartości opałowej poszczególnych gatunków słomy. Określono najważniejsze parametry umożliwiające porównanie wyżej wymienionych paliw, do których zaliczamy: wilgotność, ciepło spalania oraz wartość opałową. Wilgotność poszczególnych próbek drewna wynosiła: 6,32% dla słomy pszennej, 8,40% dla słomy kukurydzianej, oraz 8,49% dla słomy rzepakowej. Przeprowadzona analiza wykazała, że wilgotność badanych próbek słomy była na podobnym poziomie. Badanie ciepła spalania umożliwiło uzyskanie następujących wyników: 16,10 MJ⋅kg-1 dla słomy pszennej, 16,60 MJ⋅kg-1 dla słomy rzepakowej oraz 17,30 MJ⋅kg-1 dla słomy kukurydzianej. Najwyższe ciepło spalania zaobserwowano dla słomy kukurydzianej. Ten sam parametr dla słomy rzepakowej był o 0,7 MJ⋅kg-1 niższy niż dla słomy kukurydzianej. Najniższym ciepłem spalania 16,10 MJ⋅kg-1 charakteryzowała się słoma pszenna. Wartość opałowa badanych próbek wynosiła: 14,80 MJ⋅kg-1 dla słomy pszennej, 15,30 MJ⋅kg-1 dla słomy rzepakowej oraz 16,10 MJ⋅kg-1 dla słomy kukurydzianej. Najwyższą wartością opałową charakteryzowała się słoma kukurydziana. Wartość opałowa słomy pszennej była niższa o około 9%, natomiast słomy rzepakowej niższa o około 5% w porównaniu do słomy kukurydzianej. Na podstawie przeprowadzonych badań oraz danych literaturowych dotyczących wielkości plonów słomy różnych gatunków zbóż oszacowano ilość możliwej do uzyskania energii z jednego hektara uprawy. Przy plonie z jednego hektara dla: słomy pszennej 3,2 Mg s.m., słomy rzepakowej 3,3 Mg s.m, słomy kukurydzianej 12,5 Mg s.m. można uzyskać dla: słomy pszennej 47,36 GJ⋅ha-1 , słomy rzepakowej 50,49 GJ⋅ha-1 , słomy kukurydzianej 201,25 GJ⋅ha-1 .
PL
W artykule porównano możliwości energetycznego wykorzystania pelletów z biomasy w odniesieniu do węgla. Do badań użyto pelletów z łuski słonecznika, ze słomy oraz drewna, a także ekogroszku. Podczas wykonywania pomiarów wykorzystano suszarkę do próbek, piec muflowy oraz kalorymetr KL-12Mn. W wyniku przeprowadzonych analiz, wyznaczono zawartość wilgoci i popiołu, jak również ciepło spalania i wartości opałowe wspomnianych paliw. Zarówno pellety, jak i ekogroszek są coraz częściej spalane w nowoczesnych kotłach z podajnikiem na paliwo stałe, co dodatkowo zwiększa efektywność procesu spalania. W związku z powyższym wyniki przeprowadzonych badań mogą okazać się pomocne przy doborze optymalnego paliwa zasilającego domowy kocioł grzewczy.
EN
This article compares the possibilities of energy use of pellets from biomass with respect to coal. Sunflower husks, straw, wood and eco-pea coal were used. During the measurements, a sample dryer, muffle furnace and KL-12Mn calorimeter were utilized. As a result of the analyses, the moisture and ash content were determined as well as the heat of combustion and calorific value of the mentioned fuels. Both pellets and eco-pea coal are increasingly being burned in modern boilers with a solid fuel feeder, which additionally increases the efficiency of the combustion process. As a result, the research may help to determine the optimal fuel for home boiler.
15
Content available Materiały naturalne w ekobudownictwie
PL
W ostatnich latach w budownictwie rozwija się trend ekologiczny, który na celu ma wykorzystanie materiałów naturalnych. Materiały te mogę być zarówno pochodzenia roślinnego, jak i zwierzęcego. Taki model ekobudownictwa nie wymaga wysokich nakładów energii na produkcję i przyczynia się do rozwoju energooszczędnych inwestycji, które spełniają aktualne wymagania techniczne. Tego typu wyroby postrzegane są jako zdrowe oraz tanie, w wielu wypadkach dostępne lokalnie. Ponadto powyższe rozwiązania materiałowe mogą mieć znaczący wpływ w nowoczesnym budownictwie z racji wzrostu cen tradycyjnych wyrobów budowlanych oraz z powodu oszczędności energii w trakcie budowy, jak i podczas użytkowania inwestycji.
PL
W pracy zaprezentowano zmodyfikowaną metodykę obliczania nadwyżki słomy dostępnej w Polsce na cele energetyczne względem metodyki opisanej przez KOWALCZYK-JUŚKO [2010]. Zaprezentowana metodyka została zmodyfikowana przez uwzględnienie: zapotrzebowania na słomę w elektrowniach, nadwyżki importu biomasy do Polski nad eksportem, ilości substancji organicznej do przyorania pochodzącej z obornika i ilości substancji organicznej do przyorania pochodzącej z gnojowicy. W zmodyfikowanej metodyce nadwyżka słomy dostępnej do wykorzystania na cele energetyczne wyniosła 11 471 486 t w 2016 r. Według metodyki niemodyfikowanej nadwyżka ta wyniosła 10 113 199 t w 2016 r. Dla 2016 r. otrzymano następujące wyniki obliczeń w skali Polski: produkcja słomy zbóż podstawowych oraz rzepaku i rzepiku - 34 493 000 t, zapotrzebowanie na słomę ściołową - 5 299 538 t, zapotrzebowanie na słomę na pasze - 5 603 990 t, zapotrzebowanie na słomę do przyorania - 13 476 273 t, zużycie słomy i agrobiomasy w elektrowniach - 2 460 000 t, nadwyżka importu nad eksportem agrobiomasy 1 152 997 t, ilość substancji organicznej do przyorania pochodząca z obornika - 2 251 156 t, ilość substancji organicznej do przyorania pochodząca z gnojowicy - 414 134 t.
EN
There is presented a modified methodology for calculating of straw surplus available in Poland for energy purposes versus methodology described by KOWALCZYK-JUŚKO [2010]. The presented methodology has been modified by taking into account: the demand for straw in power plants, surplus of biomass imports to Poland over exports, the amount of organic matter to be ploughed derived from manure and the amount of organic matter to be ploughed derived from slurry. In the modified methodology, the surplus of straw available for use for energy purposes was calculated as 11 471 486 t in 2016. According to the unmodified method, the surplus was calculated as 10 113 199 t in 2016. For 2016 year, the results of calculations for Poland were as follows: production of basic cereal straw and rape and turnip rape - 34 493 000 t, straw demand - 5 299 538 t, straw demand for feed - 5 603 990 t, straw demand for ploughing - 13 476 273 t, straw and agrobiomass consumption in power plants - 2 460 000 t, surplus of imports over exports of agrobiomass 1 152 997 t, amount of organic matter to be ploughed derived from manure - 2 251 156 t, amount of organic matter to be ploughed derived from slurry - 414 134 t.
EN
The effect of using straw and the application of effective microorganisms on soil moisture and compaction in plowing tillage and direct sowing is presented. Data were collected during the spring growing season during the three-year monoculture of winter wheat. Soil moisture and compaction at four levels to a depth of 40 cm were measured. Plowing tillage in comparison to direct sowing resulted in a reduction of average soil moisture at all depths, and soil compaction at the 10-40 cm levels. The application of effective microorganisms in plowing tillage caused an increase in soil compaction at all depths and moisture content of the deepest layer. The effective microorganisms used in direct sowing resulted in higher moisture content primarily in the surface layer. The use of straw did not affect significantly soil moisture but resulted in a reduction in compaction under direct sowing conditions. Straw, soil tillage method, application of the effective microorganisms and the interaction among those factors significantly affected soil moisture and compaction. The influence of the effective microorganisms on soil moisture is the most significant in plowing tillage, while the effect of straw on soil compaction is the most evident for direct sowing.
PL
Właściwości fizyczne gleby są ważnym czynnikiem produkcyjności roślin. W trzyletniej monokulturze pszenicy ozimej określono wpływ stosowania słomy oraz zróżnicowanej uprawy roli (uprawa płużna, siew bezpośredni) wraz z aplikacją efektywnych mikroorganizmów na wilgotność i zwięzłość gleby do głębokości 40 cm w okresie wiosennej wegetacji. Wilgotność i zwięzłość wierzchnich warstw gleby do głębokości 20 cm były bardzo zmienne w czasie i silnie ujemnie ze sobą skorelowane. Stosowanie słomy nie wpłynęło istotnie na wilgotność gleby, spowodowało natomiast zmniejszenie jej zwięzłości w warunkach wykonywania siewu bezpośredniego. Płużna uprawa roli w porównaniu z siewem bezpośrednim spowodowała zmniejszenie średniej wilgotności gleby do głębokości 40 cm, a zwięzłości gleby na głębokości 10-40 cm. Wnoszenie efektywnych mikroorganizmów do gleby uprawianej płużnie wywołało tendencję wzrostu zwięzłości wszystkich jej warstw do głębokości 40 cm, a wilgotności zwłaszcza warstwy najgłębszej - 30-40 cm. W przypadku siewu bezpośredniego efektywne mikroorganizmy nie spowodowały wzrostu zwięzłości gleby, a większa wilgotność wystąpiła głównie w warstwie powierzchniowej.
EN
The objective of the study was to determine the physicochemical properties as well as the fertilizing and crop-yielding value of straw and cellulose manure after a 6-month storage period. Before field application pH value and contents of dry matter, TC, Corg. and N in cellulose manure were higher than in straw manure. The application of cellulose manure caused an increase in pH and the contents of P and K in the soil. The contents of DM, TC, Corg., as well as N and P in the rye grain collected from a field with cellulose manure were higher than in the rye grain collected from a field with straw manure. It follows that the soil fertilized with the cellulose manure was more conducive to the mineralization and sorption of macroelements assimilable by plants. The cellulose manure demonstrated better fertilizing value than the straw manure and increased the yield potential of the soil.
PL
Przeprowadzone badania miały na celu określenie właściwości fizykochemicznych, przydatności nawozowej i plonotwórczej obornika słomiastego oraz celulozowego po okresie 6. miesięcznego składowania. Przed aplikacją na pole wartość pH oraz zawartość suchej masy, TC, Corg. i N w oborniku celulozowym były wyższe, niż w oborniku słomiastym. Aplikacja obornika celulozowego spowodowała wzrost pH oraz zawartości P i K w glebie. Zawartość suchej masy, TC, Corg., N i P w ziarnie żyta zebranego z pola po oborniku celulozowym była wyższa, niż w ziarnie zabranym po oborniku słomiastym. Wynika z tego, że w glebie nawiezionej obornikiem celulozowym panowały bardziej korzystne warunki mineralizacji i sorpcji makroelementów przyswajalnych przez rośliny. Obornik celulozowy posiadał lepszą przydatność nawozową, niż obornik słomiasty, a zaaplikowany do gleby podwyższył jej zdolność plonotwórczą.
PL
Adsorbenty pochodzenia naturalnego, zwane biosorbentami, ze względu na niską cenę, łatwość pozyskiwania i brak właściwości toksycznych coraz powszechniej wykorzystywane są do usuwania metali ciężkich ze środowiska. W pracy analizowano możliwość chemicznego modyfikowania słomy, jako charakterystycznego dla Polski odpadu rolnego, w celu poprawy własności biosorbcyjnych, względem cynku. Stosowana w trakcie badań słoma jęczmienna była rozdrobniona do rozmiarów w zakresie 0,2-1,0 mm, a proces biosorpcji prowadzono dla wodnego roztworu cynku przy pH równym 5. Zastosowano dwie różne modyfikacje biosorbentu, tj. estryfikację przy pomocy metanolu oraz modyfikację kwasem cytrynowym w podwyższonej temperaturze. Uzyskane wyniki wskazują na wyraźną poprawę zdolności sorpcyjnych słomy poddanej modyfikacji z użyciem kwasu cytrynowego w porównaniu ze słomą niemodyfikowaną. W przypadku słomy modyfikowanej metanolem wykazano, że efektywność procesu biosorpcji cynku była nawet dwukrotnie niższa w stosunku do słomy niemodyfikowanej. Na podstawie uzyskanych wyników stwierdzono także, że usunięcie metali następowało przede wszystkim na drodze adsorpcji jonowymiennej, poprzez uwalnianie do roztworu, z powierzchni słomy, jonów wapnia i magnezu.
EN
Biosorbents are the natural origin adsorbents, which popularity in environmental engineering is steadily increasing due to their low price, ease of acquisition and lack of the toxic properties. Presented research aimed to analyse the possibility of chemical modification of the straw, which is a characteristic waste in the Polish agriculture, to improve its biosorption properties in respect to removal of selected metals from aqua solutions. Biosorbents used during the tests was a barley straw, that was shredded to a size in the range of 0.2-1.0 mm. The biosorption process was performed for aqueous solutions of zinc at a pH 5. Two different modifications of straw was analysed: esterification with methanol and modification using the citric acid at elevated temperature. The results, obtained during the research show a clear improvement in sorption capacity of the straw modified by the citric acid. In the case of straw modified with methanol it has been shown that the effectiveness of zinc biosorption process was even a twice lower with respect to the unmodified straw. Moreover it was concluded, that the removal of analysed metals was based mainly on the ion-exchange adsorption mechanism by releasing a calcium and magnesium ions from the straw surface to the solution.
PL
Konopie znane są jako rośliny włókniste uprawiane na włókno, ale dające niskie plony nasion (0,8-1,2 Mg·ha-1), które są przeznaczane głównie na materiał siewny lub olej spożywczy. Dużą zaletą konopi jest dobrze rozwinięta część wegetatywna, umożliwiająca dobre wykorzystywanie energii słonecznej i asymilacji CO2. Z uwagi na palowy system korzeniowy, konopie mogą pobierać wodę i składniki pokarmowe z głębszej warstwy gleby. Biorąc pod uwagę zalety konopi, postanowiono w 2007 r. wyhodować w Zakładzie Doświadczalnym Pętkowo nową formę konopi oleistych dających wysokie plony nasion na olej spożywczy. Po 7 latach intensywnych prac hodowlanych uzyskano interesujący ród nr P/08N (o nazwie Henola), który w 2014 r. zgłoszono do badań rejestrowych w Centralnym Ośrodku Badania Odmian Roślin Uprawnych. Równocześnie przeprowadzono w latach 2013-2015 doświadczenia polowe w Zakładzie Doświadczalnym Stary Sielec dotyczące plonowania oraz wpływu gęstości siewu (20, 40 i 60 kg·ha–1) nowego rodu Henola, w warunkach nawożenia (kg·ha-1): 40 N, 30 P2O5 i 80 K2O). Wyniki doświadczeń potwierdzają możliwość otrzymywania wysokich plonów nasion w miarę wzrostu gęstości siewu (średnio 4,4 Mg·ha-1 w warunkach wysiewu 60 kg·ha-1) o zawartości oleju w nasionach ok. 28% i plonie oleju ok. 1,25 Mg·ha-1. Kwiatostany konopi oleistych zawierają 0,32% olejku eterycznego oraz 0,013% tetrahydrokannabinolu (THC) i 0,07% kannabidiolu (CBD). Plony słomy konopi oleistych są oczywiście o połowę niższe od plonów z konopi włóknistych i wzrastają w miarę zwiększania gęstości siewu średnio z 14,5 do 18,0 Mg·ha-1 powietrznie suchej masy. Słomę można wykorzystać do produkcji biogazu lub przeznaczyć na opał w formie pelletu. Powyższe wyniki doświadczeń potwierdzają możliwość uzyskiwania wysokich plonów nasion konopi oleistych. Poza tym uzasadniają konieczność kontynuowania hodowli zachowawczej i określenia zasad agrotechniki w celu poprawienia wydajności i jakości plonu nasion i oleju.
EN
So far, hemp has been known as a fibre plant, grown for fibre, but with low seed yield (0.8- 1.2 Mg·ha-1), used mainly as planting seed or for edible oil production. Hemp has a considerable advantage of developing a large vegetative part of the plant which facilitates high use of solar energy and assimilation of CO2. Owing to its taproot system, hemp can absorb water and nutrients located in the deeper soil layers. Given these advantages of hemp, in 2007, the Pętkowo Experimental Station (ZD Pętkowo) endeavored to breed a new form of oilseed hemp with high seed yield for edible oil. After seven years of intensive breeding efforts an interesting line no. P/08N (named Henola) was obtained and submitted for registration tests at the Research Centre for Cultivar Testing (COBORU). Simultaneously, field trials were conducted at the Stary Sielec Experimental Station (ZD Stary Sielec) in 2013- 2015, intended to examine the yield and the influence of sowing density (20, 40 and 60 kg·ha-1) of the new Henola line (fertilization in kg·ha-1: 40 N, 30 P2O5 and 80 K2O). The results confirm that high seed yield is feasible as sowing density increases (average of 4.4 Mg·ha-1 with sowing density of 60 kg·ha-1); the proportion of oil in the seeds amounts to ca. 28% and oil obtained amounts to ca. 1.25 Mg·ha-1. Inflorescence of oilseed hemp contains 0.32% of essential oil, 0.013% of THC and 0.07% of CBD. Straw yield is half that of fibrous hemp and it increases as sowing density goes up on average from 14.5-18.0 Mg·ha-1 of dry mass. The straw may be used to produce biogas or pellet fuel. The above results of the trials confirm that high yield of oilseed hemp is feasible. They also justify the necessity to continue the maintenance breeding and determine the principles of agricultural technology in order to improve the yield and quality of seed and oil crops.
first rewind previous Strona / 8 next fast forward last
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.