Wyniki wyszukiwania - BazTech

1

Time-dependent seismic hazard in Bobrek coal mine, Poland, assuming different magnitude distribution estimations

Leptokaropoulos K., Staszek M., Cielesta Sz., Urban P., Olszewska D., Lizurek G.

Acta Geophysica

|

2017

|

Vol. 65, no. 3

493--505

EN

The purpose of this study is to evaluate seismic hazard parameters in connection with the evolution of mining operations and seismic activity. The time-dependent hazard parameters to be estimated are activity rate, Gutenberg–Richter b-value, mean return period and exceedance probability of a prescribed magnitude for selected time windows related with the advance of the mining front. Four magnitude distribution estimation methods are applied and the results obtained from each one are compared with each other. Those approaches are maximum likelihood using the unbounded and upper bounded Gutenberg–Richter law and the non-parametric unbounded and non-parametric upper-bounded kernel estimation of magnitude distribution. The method is applied for seismicity occurred in the longwall mining of panel 3 in coal seam 503 in Bobrek colliery in Upper Silesia Coal Basin, Poland, during 2009–2010. Applications are performed in the recently established Web-Platform for Anthropogenic Seismicity Research, available at https://tcs.ah-epos.eu/

2

Omezení prašnosti na důlních pracovištích

Gibesová B., Urban P., Hrůzek Z., Košňovský V.

Systemy Wspomagania w Inżynierii Produkcji

|

2016

|

z. 1 (13)

65--72

EN

An important and most frequently used means of dust disposal in mines is water spray. Recently, it was found that its efficient operation depends on the relation between the size of the dust grains and water drops. The article gives examples showing that at the current level of water jet design, this requirement is not met. This leads to the conclusion that it is necessary to develop a new type of nozzles.

CS

Jako důležitý a nejčastěji využívaný prostředek ke zneškodňování prachu na důlních pracovištích je vodní postřik. V poslední době bylo zjištěno, že pro jeho efektivní působení musí být relace mezi velikosti prachových zrn a vodních kapek. V článku jsou uvedeny příklady, že při stávající úrovni konstukce vodních trysek, není tento požadavek zajištěn. To vede k závěru o nutnosti vyvinout nový typ trysek.

3

Odstavení hlavního ventilátoru lokality Sviadnov, Důl Paskov, OKD, a.s. – Česká Republika

Urban P., Hrůzek Z., Gibesová B., Košňovský V.

Systemy Wspomagania w Inżynierii Produkcji

|

2016

|

z. 1 (13)

84--91

CS

Příspěvek řeší redukci větrní sítě a tím úsporu elektrické energie v souvislosti s odstavením hlavního ventilátoru na lokalitě Sviadnov, Dolu Paskov na základě přesunu hornické činnosti do důlních polí Staříč a Chlebovice, Dolu Paskov, OKD, a.s.

EN

The article deals with the reduction of the mine ventilation network, thereby saving electricity in connection with the shutdown of the main fan at the locality Sviadnov,the Paskov mine based on moving mining activities to the takes of a pit Staříč and Chlebovice, the Paskov Mine, OKD, a.s. (Ostrava-Karviná Mines).

4

Ultra-thick seam mining at the ČSM mine in the Czech Republic

Gibesová B., Žůrek P., Cibulcová A., Urban P., Chovanec J.

Systemy Wspomagania w Inżynierii Produkcji

|

2014

|

z. 1 (7)

57--63

EN

The article presents method of preparing coalface and mining black coal seam with a thickness of 8.6 m. It further states the reasons why the procedure was selected. At the same time, a list of the coalface equipment and technology applied while the coalface was being cleared out after its completion is attached.

PL

W artykule przedstawiono sposób przygotowania przodka i wydobycie pokładu węgla o grubości 8,6 m. Ponadto wskazano na powody wyboru procedury. Równocześnie załączono listę wyposażenia przodka oraz stosowane techniki podczas wybierania przodka, aż do momentu jego zakończenia.

5

Wielkoskalowy system do pomiarów dozymetrycznych w przemyśle i medycynie

Urban P., Skubacz K.

Zeszyty Naukowe Wyższej Szkoły Zarządzania Ochroną Pracy w Katowicach

|

2013

|

Nr 1(9)

68--82

PL

W przemyśle, medycynie i nauce stosuje się wiele urządzeń wykorzystujących promieniowanie jonizujące, co rodzi konieczność monitorowania wynikających stąd zagrożeń. Jedną z najpowszechniej stosowanych obecnie metod detekcji promieniowania jest dozymetria termoluminescencyjna. W pracy opisano system pomiarowy firmy Panasonic oparty na tej technice i przeznaczony do oceny dawek w mieszanych polach promieniowania jonizującego o różnej energii. Jednocześnie z pomocą dawkomierzy UD-802, które są najbardziej popularnymi dawkomierzami stosowanymi w tym systemie, wykonano szereg pomiarów w placówkach medycznych stosujących instalacje do wytwarzania promieniowania jonizującego. Uzyskane wyniki porównano z rezultatami osiągniętymi równolegle przez dawkomierze Gamma-31, które są od dawna stosowane w Głównym Instytucie Górnictwa do oceny zagrożenia w podziemnych zakładach górniczych, gdzie mogą występować promieniotwórcze osady, emitujące promieniowanie gamma. Dla celów obligatoryjnego systemu kontroli w tych zakładach i środowiska wokół nich mogą być również stosowane dawkomierze UD- 802, chociaż ich konstrukcja jest bardziej wrażliwa na niekorzystne warunki środowiskowe (zapylenie, wilgotność i uszkodzenia mechaniczne).

EN

Plenty of devices using ionizing radiation, found application in industry, medicine and science. This application may cause the necessity for monitoring related hazards. One of widely applicable methods for radiation detection which is currently in use is thermo luminescence dosimetry. This publication describes the measuring system based on the same technique made by Panasonic. The system is intended for dose assessment in mixed radiation field with various energies. Simultaneously, by means of the Panasonic dosimeters, which are the most popular in this kind of systems, several measurements in medical institutions using the installations for ionizing radiation production, were made. All results were compared with indication of the dosimeters Gamma-31(exposed in the same time) which have for many years been used in Central Mining Institute. Gamma-31 are intended for assessment of radiological hazard in underground coal mines, caused by radioactive sediments emitting gamma radiation. For the purposes of mandatory control system in the mines and the environment around them, UD-802 dosimeters can also be used, although their construction is more sensitive to adverse environmental conditions (dust, moisture and mechanical damage).

6

Comparison of Panasonic`s dosimetric system with Gamma-31 dosimeters

Urban P., Skubacz K., Chmielewska I.

Journal of Sustainable Mining

|

2013

|

Vol. 12, iss. 4

24--33

EN

Equipment being used in medical or industrial institutions is often a source of ionizing radiation with different energies and types, which complicates the detection and assessment of doses. Up until now, for dosimetric measurements of ionizing radiation, Gamma-31 dosimeters have been used in the Central Mining Institute for many years. Now, this system will be expanded by a Panasonic system, for which measurement procedures were developed and comparisons with other dosimeters were held. The method is based on a four-element dosimeters UD-802 Panasonic equipped with CaSO and LiBO detectors additionally sheltered by filters of different surface mass. The use of UD-802 dosimeters, in contrast to Gamma-31 dosimeters, permits measuring radiation doses in a different range of photon energy. Consequently, it is possible to obtain a more accurate analysis of the hazards caused by gamma radiation in underground mines. The publication includes a description of the dosimetry system and presents the results of measurements conducted by means of both types of dosimeters. In order to verify the correctness of the indications of the new dosimetry system a series of measurements were carried out, which allowed examining the behaviour of the dosimeters under different environmental conditions. As a place of exposure, the selected laboratories in the Silesian Centre for Environmental Radiometry were chosen, where the work is connected with (TE)NORM and equipment producing ionizing radiation or containing sources of this type of radiation. Moreover, to observe the dosimeters behaviour in difficult environmental conditions, they were exposed in water treatment plants and an underground potassium salt mine.

7

Effects of intestinal ischemia reperfusion injury on the level of specific genes in rats

Gregová K., Čikoš S., Czikková S., Bilecová-Rabajdová M., Urban P., Veselá J.

Journal of Ecology and Health

|

2013

|

R. 17, nr 3

141--146

EN

The small intestine is an organ with very well developed immunological activity. There are specific cells in the mucosa of the small intestine responsible for releasing the inflammatory mediators that can lead to Multiple Organ Dysfunction Syndrome (MODS), which is a very complex process that can occur after ischemia-reperfusion injury. The accumulation of specific inflammatory mediators in the wall of the small intestine also increases the expression of apoptotic genes. The aim of this study was to detect and analyse the changes in the expression of apoptotic genes (Bax, Bcl2) and the genes responsible for the production of cytokines (TNFα, IL1β, IL6, IL10) and tumour growth factor beta (TGFβ). Male Wistar rats underwent ischemia performed by complete occlusion of the mesenteric artery. Ischemia was followed by reperfusion periods of 1 hour, 24 hours, and 30 days. Subsequently, the total RNA was isolated from the complete wall of the small intestine and RT-PCR (real-time) was performed. There was a significant increase in the levels of specific genes (Bax, Bcl2, TNFα, IL1β, IL6, IL10, TGFβ) after one hour of reperfusion and a decreased tendency after 24 hours and 30 days.

PL

Jelito cienkie jest narządem o bardzo dobrze rozwiniętej aktywności immunologicznej. W błonie śluzowej jelita cienkiego znajdują się specjalne komórki odpowiedzialne za uwalnianie mediatorów zapalenia, mogące wywołać zespół niewydolności wielonaczyniowej (ang. Multiple Organ Dysfunction Syndrome (MODS)), który jest bardzo złożonym procesem, jaki może wystąpić po uszkodzeniu niedokrwienno-reperfuzyjnym. Nagromadzenie swoistych mediatorów zapalenia w ścianie jelita cienkiego zwiększa również ekspresję genów apoptotycznych. Celem tej pracy było wykrycie i analiza zmian w ekspresji genów apoptotycznych (Bax, Bcl2) oraz genów odpowiedzialnych za wytwarzanie cytokin (TNFα, IL1β, IL6, IL10), a także transformującego czynnika wzrostu beta (TGFβ). U samców szczurów rasy Wistar wywoływano niedokrwienie poprzez całkowite zamknięcie tętnicy krezkowej, po czym następowały okresy reperfuzji trwające 1 godzinę, 24 godziny i 30 dni. Następnie z całej ściany jelita cienkiego izolowano RNA całkowite i przeprowadzono badanie RT-PCR (w czasie rzeczywistym). Stwierdzono istotny wzrost poziomów określonych genów (Bax, Bcl2, TNFα, IL1β, IL6, IL10, TGFβ) po jednej godzinie reperfuzji oraz trend spadkowy po 24 godzinach i 30 dniach.

8

Obwodnica Leżajska

Urban P.

Drogi : budownictwo infrastrukturalne

|

2013

|

Nr 10 (21)

28--31

PL

25 września br. oddano do ruchu I etap obwodnicy Leżajska w ciągu drogi krajowej nr 77. O tym, jak ważna i potrzebna to inwestycja opowiadają Piotr Urban, Burmistrz Miasta Leżajska, oraz Andrzej Zygmunt z firmy KLOTOIDA, która przygotowała dokumentację projektową obu etapów obwodnicy.

9

Fenomen Ψ w sejsmiczności górniczej

Urban P.

Przegląd Górniczy

|

2012

|

T. 68, nr 5

23--30

PL

Fenomen Ψ, w budowie modelu EEPAS (Every Earthquake a Precursor According to Scale), zaliczany do długoterminowych prekursorów trzęsień ziemi od wielu lat wykorzystywany jest w sejsmologii naturalnej do prognozy wystąpienia silnego trzęsienia. Pozwala on zobrazować skokowy wzrost poziomu sejsmiczności występujący na badanym obszarze, na długo przed wystąpieniem dużego wstrząsu. Wzrost ten przedstawiony jest poprzez zmianę poziomu magnitudy oraz wskaźnika sejsmiczności. W artykule przeanalizowano wstrząsy indukowane pracami górniczymi z kopalni „Rudna” z oddziałów G-1/7, G-3/4, G-4/5, G-8/2 w celu sprawdzenia możliwości wystąpienia Ψ-fenomenu w sejsmologii górniczej. Proces sejsmogeniczny w kopalniach znacząco różni się od mechanizmów sejsmogenezy trzęsień naturalnych. Sejsmiczność w kopalniach ściśle związana jest z prowadzoną eksploatacją górniczą, wstrząsy zazwyczaj występują w pobliżu przodka, a lokalizacja wstrząsów zmienia się wraz ze zmianą miejsca eksploatacji. Pomimo tych różnic analiza pokazuje, że Ψ-fenomen występuje również w sejsmiczności indukowanej. Dalsze badania pozwolą ustalić możliwość zastosowania tego fenomenu w analizie zagrożenia sejsmicznego.

EN

The phenomenon Ψ, in the construction of the model EEPAS (Every Earthquake a Precursor According to Scale), counted among long-term precursors of earthquakes, is used since many years in natural seismology for the prediction of strong earthquake occurrence. It allows to illustrate the step increase of the seismicity level occurring in the investigated area for a long time before the occurrence of a big tremor. This increase is presented through the change of the magnitude level and seismicity index. In the article tremors induced by mining operations from the ”Rudna” mine from the districts G-1/7, G-3/4, G-4/5, G-8/2 were analyzed in order to check the possibility of Ψ-phenomenon occurrence in mining seismology. The seismogenic process in mines considerably differs from the mechanism of natural earthquake seismogenesis. Seismicity in mines is strictly connected with the conducted mining exploitation, tremors usually occur in the vicinity of the face, and the location of tremors changes along with the change of the exploitation site. In spite of these differences the analysis shows that the Ψ-phenomenon occurs also in the induced seismicity. Further investigations will allow to determine the possibility of application of this phenomenon in the analysis of the seismic hazard.

10

Current and potential oncomarkers in diagnosing breast cancer

Bilecová-Rabajdová M., Urban P., Grešová A., Varga J., Gregová K., Stupák M., Mareková M.

Journal of Ecology and Health

|

2012

|

R. 16, nr 3

138-143

EN

Breast cancer is a very serious disease from both an economical and social point of view, because of its high incidence and mortality, as well as its prevalence. Genetic and epigenetic changes as well as the resultant deregulation of mechanisms that affect cellular processes are reflected in the final stage, like significant variability in phenotype. These changes have multiple factors in clinical, morphological but also molecular terms, and they greatly affect the possibility of accurate diagnosis of breast cancer in its early stages. Since no combination of clinical examination, mammography and ultrasonography together with CT and MRI can achieve 100% sensitivity, clinical practice is supported with diagnostic methods based on the monitoring of tumour markers with the emphasis on molecular markers. This review describes the most common molecular markers already used for earlier clinical diagnostics and also proposes new possible markers from the tumour vascular markers group. Any new oncomarkers to improve diagnostic sensitivity and specificity will be of great benefit, and in clinical practice, they may provide an opportunity for early diagnostic and therapeutic intervention, and subsequently better prognosis for the patient as well.

PL

Rak piersi jest bardzo poważną chorobą, zarówno z punktu widzenia ekonomicznego jak i społecznego, ze względu na dużą zachorowalność i umieralność, a także na zakres jego występowania. Zmiany genetyczne i epigenetyczne, jak również wynikająca z nich deregulacja mechanizmów, które wpływają na procesy komórkowe są odzwierciedlone w ostatnim stadium choroby, jak znaczna zmienność fenotypu. Zmiany te mają wiele przyczyn z punktu widzenia klinicznego, morfologicznego, ale również molekularnego oraz znacznie wpływają na możliwość dokładnego rozpoznania raka piersi w jego wczesnych fazach. Ponieważ żadna kombinacja badań klinicznych, mammografii i USG wraz z tomografią komputerową i obrazowaniem magnetyczno-rezonansowym nie może osiągnąć 100% czułości, praktyka kliniczna jest wspierana metodami diagnostycznymi opartymi na monitoringu markerów nowotworowych, ze szczególnym uwzględnieniem markerów molekularnych. Niniejsza recenzja opisuje najbardziej typowe markery molekularne wykorzystywane we wczesnej diagnostyce klinicznej, a także proponuje nowe potencjalne markery z grupy markerów nowotworowych TVMs . Wszelkie nowe markery nowotworowe poprawiające czułość i dokładność diagnostyki będą bardzo pomocne, a w praktyce klinicznej mogą pozwolić na wczesną diagnostykę i leczenie, co polepszy także rokowania pacjenta.

11

Rozwiązanie zjawisk geomechanicznych w obszarze na styku skała - gaz w kopalniach ostrawsko-karwińskich (cr)

Urban P.

Management Systems in Production Engineering

|

2011

|

nr 1 (1)

19-23

PL

Przedmiotem artykułu jest analiza zjawisk wyrzutu węgla i gazu w kopalniach okręgu Ostrawsko-Karwińskiego zagłębia węglowego. Zaprezentowano ewolucję możliwości występowania wybuchów oraz nowe trendy w określaniu kryteriów wskaźników przewidywania w kopalni Paskov. Jako główny temat, artykuł podejmuje aspekty ciągłej prognozy nagłych wyrzutów w obszarze eksploatacji górniczej.

EN

The paper performs the analysis of gas and coal outbursts phenomena in the mines in the area of Ostrava-Karvina (OKR) basin. It deals with evolution of outbursts possibilities and new trends determination of criteria prediction indicators on Paskov mine in OKR. Mainly it deals with criteria from aspects continuous prognosis of sudden outbursts in mining area.

12

Bias, variance and computational properties of Kijko’s estimators of the upper limit of magnitude distribution, Mmax

Lasocki S., Urban P.

Acta Geophysica

|

2011

|

Vol. 59, no. 4

657-658

EN

It is often assumed in probabilistic seismic hazard analysis that the magnitude distribution has an upper limit Mmax , which indicates a limitation on event size in specific seismogeneic conditions. Accurate estimation of Mmax from an earthquake catalog is a matter of utmost importance. We compare bias, dispersion and computational properties of four popular Mmax estimators, introduced by Kijko and others (e.g., Kijko and Sellevoll 1989, Kijko and Graham 1998, Kijko 2004) and we recommend the ones which can be the most fruitful in practical applications. We provide nomograms for evaluation of bias and standard deviation of the recommended estimators for combinations of sample sizes and distribution parameters. We suggest to use the bias nomograms to correct the Mmax estimates. The nomograms of standard deviation can be used to determine minimum sample size for a required accuracy of Mmax.

13

Emisja gazu z mas skalnych w rejonach zagrożonych wybuchem pyłu węglowego i gazu

Hudecek V., Urban P.

Inżynieria Mineralna

|

2010

|

R. 11, nr 1-2

49-57

PL

Warunki wypływu gazu ze złoża węgla mają duże znaczenie dla określenia czynników związanych z bezpieczeństwem kopalni, w szczególności z możliwością wybuchu gazu. Szacując zasoby gazu w złożach węgla przyjęto założenie, że produkty lotne są produktami końcowymi procesu uwęglania. Proces uwęglania jest skomplikowanym procesem fizyko-chemicznym przejścia materiału roślinnego wraz z domieszkami, którego najważniejszym (z uwagi na jego wykorzystanie) końcowym produktem stałym jest węgiel a w mniejszym produkty ciekłe i gazowe. W artykule przedstawiono wartości współczynnika emisji gazu ze złoża węgla w Zagłębiu Ostrawsko-Karwińskim. Prace rozpoczęto od stworzenia bazy danych zawierającej wyniki pomiaru współczynnika emisji gazu przeprowadzonych w 200 punktach pomiarowych. Pomiary zostały przeprowadzone w kopalniach, w czeskiej części Zagłębia Górnośląskiego w czasie około 30 lat, podczas prowadzenia prac udostępniających złoże. W artykule przeprowadzono oszacowanie współczynnika emisji gazu w zależności od kilku czynników (głębokości, stopień uwęglenia, odległości od kontaktu z warstwami karbońskimi). Przedstawiono również osuszanie gazu jako metodę zmniejszenia zagrożenia wybuchem gazu i pyłu węglowego.

EN

Gas conditions play a significant role in problems of the occurrence of anomalous phenomenon of coal and gas outbursts. When assessing coal seams, the primary fact that gaseous products are for the most part the end products of coalification process is used as a basis. This includes complicated physical-chemical transformations of original plant material and other admixtures, at the end of which the main solid (from the point of view of utilisation) product - coal seam and minor gaseous and liquid products are there. In our article we concerned with the assessment of gas emission rate of coal seams in the Ostrava-Karvina Coalfield. I started from the database of almost 200 samples of coal seams, in which gas emission rates had been measured. These works were done in various localities of the Czech part of Upper Silesian Basin (Czech Republic) during drill-hole hard coal exploration in the course of about 30 years. In the article, results of assessment of gas emission rate depending upon other factors (depth, degree of coalification, distance from contact with the Carboniferous and other available factors) will be presented. Moreover, gas drainage as preventive measure to reduce a coal and gas outburst hazard will be mentioned in the article as well.

14

Operations of the long wall face no. 112 794 under a production level on the Paskov mine, Ostrava-Karvina coalfield in Czech Republic

Urban P.

Górnictwo i Geologia

|

2009

|

T. 4, z. 3

145-152

EN

The question of mining as a method by which it is possible in some cases win the coal reserve efficiently is still discussed. The advantages and disadvantages of this technique are introduced in initiated paper. After evaluation the real situation on Paskov mine are recommended the effective procedure to the application of this practice.

PL

W górnictwie bardzo często dyskutuje się nad problemem efektywnego pozyskiwania węgla z rezerwowych partii pokładu sposobem podpoziomowym. W tym artykule przedstawiono wady i zalety takiej eksploatacji. Zaprezentowano przykład zakończonej eksploatacji ściany w kopalni "Paskov" podając projekt jej rozcinki i udostępnienia pokładu, efektywność eksploatacji oraz koszty robót przygotowawczych.

15

The generation of dynamic forces of the disintegration process of bucket-wheel excavators

Jurman J., Freis J., Urban P.

Zeszyty Naukowe. Górnictwo / Politechnika Śląska

|

2007

|

z. 280

293-297

EN

It is the following factors that have the influence on the magnitude of dynamic forces generated in the course of disintegration by the wheel of excavator: design -dimensions of a chip, the number of buckets, rock - rock layer inhomogeneity, planes of discontinuity, variability in technical properties, a tendency to form blocks.

PL

Wyróżniono następujące czynniki wpływające na wartość sił dynamicznych generowanych wskutek dezintegracji calizny przez koło koparki: projektowanie - projektowane wymiary skrawu, liczba czerpaków, skała - niejednorodność warstwy skał, usytuowanie płaszczyzn nieciągłości, zmienność właściwości mechanicznych, skłonność do odspajania bloków.

16

Reliability of closing seals and question self-rescuer appartus in USA coal mines

Urban P.

Zeszyty Naukowe. Górnictwo / Politechnika Śląska

|

2006

|

z. 273

201-205

EN

In USA originated some very unpleasant mining accidents at last time. The occasions on these events are not clear still. From information who we obtained from Unite State Mining Rescue Association (USMRA) is clear that the sizable attention is applied to the explosions on Sago and Darby mines. As a response was accepted the new law so called MINER Act of 2006 by Congress of USA.

PL

W tym roku w kopalniach głębinowych w USA doszło do kilku wybuchów gazu w przestrzeni, która była zamknięta tamami przeciwwybuchowymi. Dokładne okoliczności zaistnienia tych wypadków nie są jeszcze znane. Według informacji, które można było uzyskać drogą internetową od USMR, możliwe jest rozeznanie sposobu budowy takich tam w USA i porównanie go z wymogami przepisów, które obowiązują w Republice Czeskiej.

17

Present problems caused by the release of mine gas into the air and measures to decrease the amount released

Hudecek V., Urban P., Michalcik P.

Zeszyty Naukowe. Górnictwo / Politechnika Śląska

|

2006

|

z. 273

249-260

EN

In the article, negative impacts of methane released (gas released by mining activities from the coal matter or surrounding rocks) into the air and problems associated with global warming connected with the principle of so-called greenhouse effect are presented. Manners of releasing gases from closed mines, including characteristics of the most important factors influencing the escape of mine gases to the surface are provided. With active coal mines, methods of possible methane releasing from seams or surrounding rocks are described. In the next part of article, the evaluation of data acquired from the gas drainage of chosen area of a face of the company, Ostrava-Karvinä Mines (henceforth referred to as OKD), Paskov Mine, Staric plant, classed as with the 2nd degree of coal and gas outburst hazard is processed. Basic parameters of seams and the area of face evaluated, the method of gas drainage and volumes of gas drained during the operation of this face are given. In the article, the area of face evaluated is documented by a figure of the mining-geological situation of face, including the layout of gas drainage boreholes.

PL

W artykule przedstawiono negatywny wpływ emisji metanu (gazu uwalnianego poprzez działalność górniczą z materii węglowej lub otaczających skał) do atmosfery oraz problemy związane z globalnym ociepleniem, ze szczególnym naciskiem na efekt cieplarniany. Zostały także omówione sprawy emisji gazu z zamkniętych kopalń, łącznie z charakterystyką najważniejszych czynników wpływających na proces wypływu gazów ku powierzchni. Opisane zostały także metody odmetanowania złóż lub sąsiadujących skał w czynnych kopalniach. W drugiej części artykułu omówiono obróbkę danych uzyskanych z odmetanowania wybranego rejonu ściany wchodzącego w skład Kopalń Ostravsko - Karwińskich (zwanych później OKD), kopalni Paskov, zakładu Staric sklasyfikowanych w drugim stopniu zagrożenia wybuchem pyłu węglowego i gazu. Przedstawione zostały podstawowe parametry złoża i ściany, a także sposób odmetanowania wraz z objętością uzyskanego w ten sposób gazu. W artykule rejon ściany jest przedstawiony na rysunku górniczo - geologicznym wraz z naniesionymi otworami odmetanowania górotworu.

18

The experience of management of research into and prevention against outbursts of coal and gas in Donbas and the Czech Republic

Urban P., Hudecek V.

Zeszyty Naukowe. Górnictwo / Politechnika Śląska

|

2005

|

z. 270

343-352

EN

In underground mining, outburts of coal and gases represent still a considerable hazard. For this reason, mainly European localities thus endangered have been closed preferentially. However, the seriousness of the problem has not been reduced in active mines in this way, which is documneted by a series of recent outbursts in China, Poland, Australia and especially in Ukraina (Donbas). Therefore, experience just from Ukraine and a comparison with results from the Czech Republic are presented in the submitted article.

PL

Wyrzuty węgla i gazów w górnictwie podziemnym ciągle stwarzają poważne zagrożenie. Z tego też względu zaniechana została eksploatacja w większości złóż europejskich, w których zagrożenie to występowało. W czynnych kopalnaich w dalszym ciągu zagrożenie stanowi poważny problem. Uwypukliło się to w trakcie niedawnych wyrzutów w Chinach, w Polsce, w Australii, szczególnie na Ukrainie (Donbas). Dlatego w artykule ze celowe uznano pokazanie i porównanie doświadczeń z Ukrainy i Republiki Czeskiej.

19

Discrete diffraction in an optically induced lattice in photorefractive media with a quadratic electro-optic effect

Staroń G., Weinert-Rączka E., Urban P.

Opto-Electronics Review

|

2005

|

Vol. 13, No. 2

93-102

EN

Propagation of light in an optically induced waveguide array in biased photorefractive media with a quadratic electro-optic effect is investigated numerically with the beam propagation method. The refractive index distribution of the array is induced by two coherent plane waves interfering in a guiding layer in a photorefractive multiple quantum well (MQW) planar waveguide. The influence of modulation depth and the space period of an interference pattern as well as the external electric field intensity on diffraction properties of the array is analysed. The potential possibility of all-optical switching due to the dependence of the guided wave output distribution on the external waves parameters is shown.

20

Preliminary study of platinum accumulation in the fruitbodies of a model fungal species: king oyster mushroom (Pleurotus eryngii)

Urban P., Bazała M., Asztemborska M., Manjón J., Kowalska J., Bystrzejewska-Piotrowska G., Pianka D., Stęborowski R., Kuthan R. T.

Nukleonika

|

2005

|

Vol. 50,suppl.1

63-67

EN

A model species of saprophytic fungus, king oyster mushroom (Pleurotus eryngii), was cultivated on barley substrate supplied with [Pt(NH3)4](NO3)2, under well defined conditions. The samples of the collected fruiting bodies were digested and analyzed for total platinum content by means of ICP-MS. The results proved that platinum is not accumulated in the fruitbodies of Pleurotus eryngii for a wide range of Pt concentrations in the culture substrate (100 1000 ppb Pt in 50 ml of water solution added to ca. 450 g of hydrated barley seeds per container). Observable levels of Pt were only found in the fruitbodies obtained from the medium contaminated with 10000 ppb (10 ppm) platinum solution. This demonstrates significant difference in the effectiveness of platinum extraction in fungi and plants, which are capable to accumulate platinum even when supplied at lower concentration (<500 ppb). It also shows different physiological pathways of platinum and other elements which are easily accumulated in the fruitbodies of the same species.