The interests of a sizeable group of architects in Poland from around the mid-1920s onwards was synonymous with the most progressive activities of the European avant-garde. The local modernist community was centred around the art groups ‘Blok’ and ‘Praesens’. The activities of the Polish avant-garde resulted in the inclusion of its representatives in the CIAM working group, which allowed for the international dissemination of the activities of Polish artists. The activity of a group of Polish modernists was also the reason for the spread of avant-garde architectural ideas in Poland. Parallel to the activity of the avant-garde groups, there was also another group of architects active in interwar Poland, mainly of the younger generation, whose designs made clear reference to regional traditions and forms - without abandoning modern aspirations. Leading representatives of this trend included Bohdan Pniewski, Maciej Nowicki and Piotr Lubiński. The early work of Jan Bogusławski can undoubtedly also be described as moderate modernist regionalism. Drawing also on functionalism, he combined, in an original way, modern avant-garde ideas with a traditional view of the detail of utilitarian forms. This article focuses on the summer and weekend houses in the Warsaw area that were built according to his designs between 1933 and 1939, as well as their interiors and individually designed furniture that refers to the traditions of artistic craftsmanship.
Poszukiwania sporej grupy architektów w Polsce od około połowy lat dwudziestych XX wieku tożsame były z najbardziej postępowymi działaniami europejskiej awangardy. Lokalne środowisko modernistów skupiało się w kręgu ugrupowań artystycznych „Blok” i „Praesens”. Działania polskiej awangardy skutkowały włączeniem jej przedstawicieli do grupy roboczej CIAM, co pozwoliło na międzynarodowe upowszechnienie działalności polskich twórców. Aktywność grupy polskich modernistów stała się również powodem rozprzestrzeniania się idei architektury awangardowej na terenie Polski. Równolegle z aktywnością środowisk awangardowych działała w Polsce międzywojennej także inna grupa architektów, głównie młodszego pokolenia, których projekty w sposób czytelny odwoływały się do tradycji i form regionalnych - bez rezygnowania z nowoczesnych aspiracji. Czołowymi przedstawicielami tego nurtu byli między innymi: Bohdan Pniewski, Maciej Nowicki i Piotr Lubiński. Mianem umiarkowanego regionalizmu odernistycznego można niewątpliwie określić również wczesną twórczość Jana Bogusławskiego. Czerpiąc także z funkcjonalizmu łączył on w oryginalny sposób nowoczesne idee awangardy z tradycyjnym spojrzeniem na detal form użytkowych. Artykuł koncentruje się na zrealizowanych według jego projektów w latach 1933-1939 domach letnich i weekendowych z okolic Warszawy, ich wnętrzach i indywidualnie projektowanych meblach, odwołujących się do tradycji rzemiosła artystycznego.
„Antycedet” z kultowym barem samoobsługowym „Praha” był jedną z pierwszych realizacji architektonicznych w Warszawie po odwilży politycznej w połowie lat 50. XX wieku. Zespół budynków między Alejami Jerozolimskimi, ulicami Kruczą, Nowogrodzką i Bracką, z efektownym parterem i dekoracją neonową, był ikoną Warszawy lat 60. XX wieku, tłem dla opowieści o nowoczesnym mieście i wielkomiejskim zgiełku. Został zaprojektowany przez Jana Bogusławskiego i Bohdana Gniewiewskiego w biurze projektowym Miastoprojekt Warszawa-Śródmieście. Bar „Praha” przez wiele lat cieszył się ogromnym powodzeniem, do dzisiaj istnieje w świadomości mieszkańców Warszawy jako miejsce, gdzie można było tanio i smacznie zjeść. Bar zlikwidowano na początku lat 90. XX wieku, a pozostałą część budynku przebudowano. W pierwszej części artykułu ukazano historię powstania, przyjęcie i funkcjonowanie budynku na tle zmian politycznych, architektonicznych i urbanistycznych, a w drugiej opisano kolejne projekty restauracji i baru „Praha”. Trzecia część artykułu jest próbą rekonstrukcji procesu projektowego i decyzyjnego w połowie lat 50. XX wieku. Rekonstrukcja obejmuje studium przypadku dokumentacji dotyczącej jednego z budynków w zespole, znajdującej się w Archiwum Państwowym m. st. Warszawy.
„Antycedet”, with its iconic self-service bar „Praha”, was one of the first architectural developments in Warsaw after the political thaw of the mid-1950s. The complex of buildings between Aleje Jerozolimskie Street, Krucza, Nowogrodzka and Bracka Streets, with its striking ground floor and neon decoration, was an icon of 1960s Warsaw. It is the backdrop to a story of the modern city and metropolitan hustle and bustle of the 1970s. It was designed by Jan Bogusławski and Bohdan Gniewiewski at the Miastoprojekt Warszawa-Śródmieście design office. For many years, the “Praha” bar enjoyed great success, and still exists in the consciousness of the people of Warsaw as a place where you could eat cheaply and deliciously. The bar was closed down in the early 1990s. Then the rest of the building was rebuilt too. The first part of the article shows the history of the building’s creation, reception and functioning against the background of political, architectural and urban changes, while the second part describes the subsequent projects of the „Praha” restaurant and bar. The third part of the article attempts to reconstruct the design and decision-making process in the mid-1950s. The reconstruction includes a case study of documentation relating to one of the buildings in the complex, held in the State Archive in Warsaw.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.