Wyniki wyszukiwania - BazTech

1

Wpływ obróbki cieplnej na strukturę i właściwości ultralekkich stopów magnezowo-litowych

Libura W., Rękas A., Richert J., Białobrzeski A., Galanty M., Milczanowski M., Żak K.

Rudy i Metale Nieżelazne

|

2011

|

R. 56, nr 12

776-782

PL

Ultralekkie stopy magnezowo?litowe ze względu na dodatek litu, który jako jedyny obniża masę magnezu, idealnie wpisują się w tendencję obniżania masy wyrobów. W zależności od zawartości dodatku stopowego zmieniają się właściwości wsadu przeznaczonego do kształtowania, a przede wszystkim podatność do odkształcenia plastycznego. Analizowano stop MgLi o zawartości 12 % litu, którego gęstość wynosiła ok. 1,4 g/cm3. Badania ukierunkowane były na dobór parametrów obróbki cieplnej w celu przygotowania wlewka do przeróbki plastycznej. Wyznaczenie optymalnych parametrów procesu homogenizacji prowadzono w trzech temperaturach 540, 560 i 580 [stopni] C i dwóch czasach 4 i 6 godz. Obserwowano zmiany strukturalne z wykorzystaniem mikroskopu świetlnego. Przeprowadzono badania twardości sposobem Vickersa. Analizowano przebiegi zależności naprężenia w funkcji odkształcenia rzeczywistego dla badanych wariantów homogenizacji.

EN

Ultra-light MgLi alloys are great choice if it comes to decreasing product weight. Lithium is the only element with such a splendid ability to decrease magnesium alloys weight. Depending of contend of Lithium in alloy its properties changes, especially its sensitivity to plastic deformation. The subject of analysis is MgLi alloy with 12 % of Lithium addition which density is 1.4 g/cm3. Studies were focused on the selection of heat treatment parameters in order to prepare an ingot ready for further plastic processing. Determination of optimal parameters of homogenization process were carried out at three temperatures 540, 560, 580 [degrees] C and two different time periods 4 and 6 hours. Structural changes were observed with the use of light microscope. Vickers Hardness Test Method was used to carry out hardness tests. Stress to logarithmical strain graphs were prepared and analyzed for each option of homogenization.

2

Analiza procesu prasowania metalicznych materiałów sypkich

Galanty M.

Rudy i Metale Nieżelazne

|

2011

|

R. 56, nr 10

516-521

PL

Jedną z podstawowych operacji wykorzystywanych w technice metalurgii proszków jest prasowanie na zimno w zamkniętych matrycach. Podczas prasowania możliwe jest ścisłe połączenie się ziaren wskutek ich translacyjnych i rotacyjnych ruchów, powodujących oczyszczenie powierzchni styku oraz podwyższenie lokalnej temperatury. Efekty procesu są zależne od właściwości proszku oraz od sposobu prasowania i kształtu matryc [1, 2]. W artykule podjęto próbę analizy procesu praso-wania proszków poprzez doświadczalną ocenę wpływu różnych parametrów: rodzaju materiału, wielkości cząstek proszku, masy i objętości wsadu oraz prędkości ruchu stempla na zjawiska zachodzące podczas formowania proszku. Zjawiska te zostaną ocenione poprzez opis kolejnych faz, tzw. krzywej ściskania (zależność średniego ciśnienia prasowania pśr od drogi stempla dL), opierając się na wykresach i danych uzyskanych podczas prób prasowania oraz pomiarach gęstości wsadu i wyrobów. Przeprowadzono szereg doświadczeń z użyciem różnych metalicznych materiałów proszkowych i dokonano ich analizy opierając się na podziale krzywej ściskania na trzy fazy, odpowiadające fazom procesu prasowania.

EN

The closed-die compaction is one of the basic operations in powder metallurgy. During compaction a precise bonding of grains is possible as a result of their translational and rotational movement, which generate cleaning of the grain surface and raises local temperature. The final effect depends on the powder properties, compaction mode and shape of the dies [1, 2]. In the work a compaction process is analysed by experimental assessment of the influence of different parameters: kind of material, grain dimension, mass and volume of the sample and the ram speed on the phenomena occurring during forming. These phenomena have been estimated by the description of successive phases of the so-called compaction curve (mean compaction pressure pav vs. ram displacement dL), based on the diagrams and the data obtained during compaction tests and on the measurements of ingots and products density. The experiments and analysis for different powder metallic materials have been performed based on the dividing of compaction curve on three stages corresponding to the compaction phases.

3

Ocena jakości zgrzewów rur z trudnoodkształcalnych stopów aluminiowych wyciskanych na matrycach mostkowo-komorowych

Zasadziński J., Galanty M., Leśniak D., Grzyb J.

Rudy i Metale Nieżelazne

|

2010

|

R. 55, nr 11

762-766

PL

W dotychczasowej praktyce nie stosowano technologii wyciskania kształtowników pustych na matrycach mostkowych lub komorowych z powodu głównej przeszkody, jaką jest niska podatność do zgrzewania mającego miejsce podczas tej operacji, zwłaszcza dla stopów aluminium serii 2xxx. Badania autorów pozwoliły określić ogólną procedurę projektowania technologii wyciskania zgrzewającego kształtowników pustych [1, 2], w szczególności pozwoliły zaprojektować odpowiednią matrycę mostkowo-komorową. Potwierdzenie możliwości uzyskania dobrego wyrobu odbyło się w oparciu o próby wyciskania na prasie 25MN w rzeczywistych warunkach przemysłowych. Uzyskane wyroby (rury phi 50 × 4 mm ze stopu 2024) poddano ocenie jakości zgrzewów w próbach rozciągania pierścieni i próbie roztłaczania końców rur oraz poprzez obserwacje makrostruktury wyrobu. Uzyskane rezultaty badań potwierdzają możliwość wyciskania na gorąco kształtowników pustych ze stopów trudnoodkształcalnych aluminiowych.

EN

Demand for long hollow sections, i.e. those that have one or more holes in the cross-section made of highly durable and simultaneously difficult to form aluminium alloys, is still rising. The existing technology of producing this type of profiles based on hot extrusion with piercing the ingot is inefficient, and significantly limits the range and quality of produced shapes. As far, the newer technology based on extrusion through porthole dies is not applied, mainly due to low weldability of 2xxx series alloys, but also 5xxx and 7xxx series alloys. Undertaken a comprehensive study on this issue helped provide a general procedure for design the technology of welding extrusion based on the experimental determination of the required minimum welding stress [1]. On the way to further compare these data with the values of unit pressure in the welding chamber of porthole die (obtained by FEM calculations [2]), the extrusion die design is possible for the specific case of extrusion. Confirmation of the possibility of obtaining a good product must take place in real industrial conditions. This latter issue is presented in this paper and is tantamount to performing the extrusion trials and evaluation of obtained tubes in terms of welds quality. The tubes with phi50x4 mm extruded from 2024 alloy through experimental porthole die on the 25 MN press were investigated. These products were then assessed quality welds in tensile tests and expanding tests of tube rings, and by observing the macrostructure of the product. The obtained results of research confirm the possibility of hot extrusion of hollow profiles from hard deformable aluminium alloys (2xxx series).

4

Granulacja MoO3 jako półproduktu do procesu stopowania - analiza procesu i właściwości granulatu

Jarosz P., Małecki S., Galanty M., Serkowski S.

Rudy i Metale Nieżelazne

|

2010

|

R. 55, nr 10

666-674

PL

W artykule poddano analizie proces granulacji MoO3 z zastosowaniem różnych lepiszczy oraz z dodatkiem fazy metalicznej jako reduktora. Granulacja jest niezbędnym, wstępnym etapem przygotowania związków molibdenu do ich wprowadzenia do ciekłych stopów na osnowie żelaza. Dla wytworzonych w szybkoobrotowym mieszalniku granul wykonano szereg pomiarów, zmierzających do określenia optymalnego rodzaju lepiszcza i jego ilości. Stwierdzono, że z uwagi na przeznaczenie granul MoO3 do procesu stopowania najlepszymi lepiszczami są szkło wodne i nasycony roztwór Na2CO3. Podano wartości podstawowych parametrów granulatu - gęstość pojedynczej granuli, gęstość nasypową, wytrzymałość na ściskanie i inne. Określono optymalne parametry procesu granulacji MoO3 z udziałem reduktorów metalicznych w postaci podziarna żelazokrzemu i wiórów siluminowych.

EN

In the presented work a process of MoO3 granulation with a different kinds of binders and with an addition of a metallic phase as a reducer, was analysed. The granulation is an essential part of preparing molybdenum compounds before alloysing an iron based materials. Various measurements leading to determine an optimal kind and quantity of binder for granules formed in high-rotational mixer, were conducted. It was determined that taking into account MoO3 granules' destination, the best binders for alloying process are liquid glass and saturated solution of Na2CO3. Fundamental parameters of granulate such as density of a single granule, apparent density, compressive strength and others were presented. Optimal parameters of MoO3 granulation process with metallic reducers such as ferrosilicon undergrains and silumin chips were determined.

5

Analiza stanu naprężenia i odkształcenia w procesie wyciskania rur o przekroju kwadratowym ze stopów aluminium

Rękas A., Libura W., Galanty M., Zasadziński J., Boryczko B.

Rudy i Metale Nieżelazne

|

2010

|

R. 55, nr 11

767-769

PL

Analizę stanu naprężenia, odkształcenia i temperatury przeprowadzono w oparciu o metodę elementów skończonych (MES) wykorzystując program DEFORM 3D. Rozważaniami objęto wyciskanie współbieżne na gorąco wlewka o różnej temperaturze początkowej ze stopu w gatunku 2024 z zastosowaniem matryc mostkowych. Przeprowadzone obliczenia pozwoliły na ustalenie poziomu naprężeń i ich rozkładu w komorze zgrzewania podczas wyciskania stopu w gatunku 2024 przez matryce mostkowe.

EN

The analysis was performed by the use of the computer program DEFORM based on a finite element method. The direct hot extrusion of 2024 aluminum alloy was investigated with the use of the porthole dies of different geometry. The calculations allowed determining both pressure and temperature levels and their distributions within the welding chamber leading to the best welding conditions for the alloy tested. Particularly valuable information, that can be used in design of bridge dies for extrusion of such alloys is that the welding stress depends on the height of the welding chamber.

6

Dobór warunków zgrzewania trudnoodkształcalnych stopów aluminium przeznaczonych do wyciskania kształtowników na matrycach mostkowo-komorowych

Zasadziński J., Richert J., Libura W., Galanty M., Leśniak D., Rękas A.

Rudy i Metale Nieżelazne

|

2009

|

R. 54, nr 3

148-152

PL

W artykule zaprezentowano metodę wraz ze specjalnym urządzeniem umożliwiającym wyznaczanie parametrów zgrzewania trudnoodkształcalnych stopów aluminium przeznaczonych do wyciskania kształtowników na matrycach mostkowych. Główną zaletą zaproponowanej metody doboru parametrów zgrzewania jest to, że imituje ona warunki występujące w komorze zgrzewania matrycy mostkowej. Uzyskane z prób eksperymentalnych wartości naprężenia niezbędnego do zgrzewania stanowią podstawę do projektowania matrycy mostkowej. Przedstawiono procedurę projektowania matryc mostkowych, w której konfrontuje się wartości niezbędnego naprężenia zgrzewającego uzyskanego z eksperymentu za pomocą proponowanego urządzenia z wyznaczonymi metodą elementów skończonych wartościami naprężenia w komorze zgrzewania projektowanej matrycy mostkowej.

EN

In the work a method and a special device is presented enabling to determine welding conditions of the hard aluminum alloys assigned for extrusion of profiles through the bridge dies. The main advantage of the proposed method is that it simulates conditions occurring in the welding chamber of the bridge die. The obtained stress values necessary for welding create the basis for die design. In the work a procedure of the bridge die design is presented in which the stress values necessary for welding, obtained from the experiment on proposed equipment, are compared to that predicted by FEM simulations and supposed to occur within the welding chamber.

7

Wybrane właściwości kompozytowych styków elektrycznych na osnowie srebra umacnianych TiB2, SiC oraz WO2

Ciuman-Krzemień A., Burzyńska L., Galanty M.

Kompozyty

|

2008

|

R. 8, nr 2

152-157

PL

Przedstawiono prosty sposób otrzymywania kompozytowych styków elektrycznych srebro-ceramika. Jako osnowę kompozytów zastosowano proszek srebra o unikalnych właściwościach, uzyskany metodą katodowej redukcji jonów Ag+ z AgCl w ogniwie Zn|0,5MH2SO4,AgCl|Ag. Metoda ta pozwala na recykling surowców wtórnych lub odpadowych zawierających srebro. Istnieje ponadto możliwość użycia w charakterze anody złomu cynkowego, stalowego bądź też aluminiowego. Fazę umacniającą stanowiły ceramiczne proszki borku tytanu, węglika krzemu lub dwutlenku wolframu. Srebro łączono z ceramiką na drodze metalurgii proszków (mieszanie-prasowanie-spiekanie). Kompozyty prasowano pod ciśnieniem 500 MPa, a następnie spiekano w temperaturze 850°C przez 45 minut w atmosferze argonu. Zbadano wpływ składu na właściwości mechaniczne i elektryczne otrzymywanych kompozytów. Stwierdzono, że wraz ze wzrostem zawartości dodatków ceramicznych do srebra obserwuje się pogorszenie zgęszczalności prasowanych próbek. Dodatek ceramiki do proszku srebra zapobiega jednak występowaniu pęcznienia wyprasek, w porównaniu z kształtką srebrową, podczas procesu ich spiekania. Istnieje korelacja pomiędzy gęstością względną spieków srebro-ceramika, a ich twardością oraz przewodnictwem właściwym. Otrzymane styki kompozytowe srebro-ceramika charakteryzują się wysokim przewodnictwem właściwym (nawet ponad 40 MS/m) i niską rezystancją przejścia (malejącą ze wzrostem siły docisku i niezależną od wielkości przyłożonego prądu elektrycznego). Uzyskano materiały o małej porowatości otwartej.

EN

The simple method for producing silver-ceramics composite contacts was presented. The composite matrix comprises powdered silver that has unique properties, which is obtained in a cathodic reduction of Ag+ -ions with AgCl in the Zn |0.5MH2SO4,AgCl| Ag cell. This method enables the recycling of secondary or waste raw materials that contain silver. It is also allowed to use zinc, steel, or aluminum scrap as the anode. The reinforcing phase consists of ceramic powder materials - titanium boride, silicon carbide, or tungsten dioxide. Silver was combined with ceramic materials using powder metallurgy technologies (mixing - pressing - - sintering). The composites were pressed under 500 MPa of pressure and subsequently sintered at 850° C for 45 minutes in an argon atmosphere. The effect of the chemical composition of the obtained composites on the mechanical and electrical properties was examined. The increase of the content of the ceramic additives in the silver com posites is accompanied with the deterioration of the compressibility of pressed samples. The addition of ceramics in powdered silver prevents compact growth during the sintering process, as compared to a silver compact. There exists a correlation between the relative density of silver-ceramics sinters and their hardness and electrical conductivity. The obtained silver-ceramics composite contacts have a high electrical conductivity (even above 40 MS/m) and low contact resistance (decreasing with growing contact force and independent of the applied current). The open porosity of the obtained materials is low.

8

Odkształcalność kompozytów aluminiowych wzmocnionych popiołami lotnymi

Richert J., Leszczyńska B., Galanty M., Mroczkowski M., Tkaczewski P.

Rudy i Metale Nieżelazne

|

2007

|

R. 52, nr 11

656-664

PL

Przedstawiono badania nad odkształcalnością kompozytu otrzymanego metodą prasowania na zimno proszku aluminiowego zmieszanego z 30 % objętością popiołów lotnych. Sprasowany kompozyt ma niekorzystną strukturę. Cechuje się znaczną porowatością i niskimi siłami spójności pomiędzy cząstkami aluminium, stykającymi się ze sobą. Z tego względu taki materiał kompozytowy jest bardzo kruchy. Uplastycznienie kruchych materiałów jest możliwe przede wszystkim przy zastosowaniu specjalnych procesów odkształcania plastycznego na gorąco, które odznaczają się wysokim ciśnieniem hydrostatycznym. W celu uzyskania wysokojakościowego kompozytu zamiast spiekania zastosowano niekonwencjonalny proces, polegający na ściskaniu kompozytu umieszczonego we wnętrzu grubościennego pierścienia, wykonanego z duraluminium. Specjalny, wyjściowy zestaw materiałowy ściskano na prasie hydraulicznej w temperaturze 450 °C ze stopniem odkształcenia, wynoszącym 50 %. Na podstawie przeprowadzonych badań mikroskopowych stwierdzono, że przyjęty proces odkształcenia plastycznego na gorąco zapewnia bardzo korzystną strukturę kompozytu. Poza tym doświadczalnie wykazano, że dzięki utworzeniu takiej struktury możliwe jest przeprowadzenie dalszych odkształceń plastycznych, na przykład za pomocą procesów ściskania oraz walcowania na zimno.

EN

The investigations of the deformability of aluminium matrix composite were introduced in the article. This composite was obtained by cold pressing the aluminium powder mixed with 30 % volume of fly ashes. Compressed composite has the unfavourable structure. This structure characterizes considerable porosity and the low strengths of cohesion among the aluminium particles, touching with each other. From this regard such composite material is very brittle. The plasticization of brittle materials is possible first of all by the use of the special processes of a hot plastic deforming, which they are distinguish by the high hydrostatical pressure. Instead of sintering the unconventional process was applied to get high-quality composite. The composite was placed in interior the duraluminium ring, and it was compressed on a hydraulic press in temperature of 450 °C with the plastic strain degree of 50 %. On the basis of conducted microscopic investigations, it has been stated that the applied process of the plastic deformation assured the very advantageous structure of composite. Besides, it was showed experimentally that formation such structure allows on realization further plastic deformations, for example by use of the cold compression and rolling processes.

9

Weryfikacja doświadczalna wybranych właściwości odkształcanych metalicznych materiałów porowatych

Galanty M.

Rudy i Metale Nieżelazne

|

2002

|

R. 47, nr 5

242-246

PL

Przedstawiono uwagi na temat właściwości materiałów porowatych otrzymywanych na bazie proszków metali podczas ich odkształcania na zimno. Omówiono możliwości oceny stopnia zagęszczenia i porowatości na przykładzie rozpylanego proszku aluminium RALI. Pod uwagę wzięto różne fazy procesu od momentu zasypywania do matryc, poprzez wstępne prasowanie i dalej wyciskanie na zimno bez stosowania środków poślizgowych.

EN

The author calls the reader's attention to the properties of porous materials obtained on the base of metal powders, during their cold deformation. The possibility of evaluation of the consolidation degree and porosity are described on example of sprayed aluminium powder RAL1. Several phases of the process are taken into consideration, from the moment of filling the matrix, through pre-pressing and further cold extrusion, without application of lubricants.

10

Wyciskanie na zimno metalicznych materiałów porowatych

Galanty M.

Kompozyty

|

2002

|

R. 2, nr 4

135-138

PL

Przedstawiono wybrane wyniki badań związane z wyciskaniem na zimno metalicznych materiałów porowatych na przykładzie rozpylanego proszku aluminiowego RAL 1 dla wyraźnie zróżnicowanych frakcji ziarnowych 30, 110 i 450 um. Wykorzystano specjalnie przygotowany wsad wstępnie dwustronnie prasowany w szerokim zakresie ciśnień oraz proszek sypki frakcji 450 um. Wyciskanie prowadzono na prasie hydraulicznej 3MN o stabilizowanej prędkości ruchu stempla. Badano wpływ ciśnienia prasowania na charakterystykę siłową procesu, a poprzez ustalenie poziomu siły oceniano wpływ zastosowanego smaru, prędkości wyciskania, stopnia odkształcenia i kształtu matrycy. Określono zmiany gęstości wsadu i wyrobu w zależności od parametrów procesu. Uzyskane wyniki pozwalają dokonać oceny możliwości wyciskania na zimno różnymi metodami metalicznych materiałów porowatych i ustalić właściwy dobór warunków prowadzenia tego procesu.

EN

The well known advantages of P/M technology focus our attention also on manufacturing long products of complicated cross-section. The extrusion process is capable of producing such products, and additionally, due to the favourable state of stress in the deformation zone, the high degree of material consolidation can be obtained. This influences in a positive way the mechanical properties of the product. The two extrusion techniques are possible in practice. First one (Fig. 1a,b) is similar to the conventional extrusion of solid feedstock; it consists in forward or backward extrusion of compacted samples. The second case consists in extrusion of a loose powder (Fig. 1d) material poured directly into the extrusion container, in which the opening (die) is covered with a metallic disk. The loose powder pressed by the punch undergo densification, next pushes out the disk and flows out through the die in the form of a solid extrudate. The second technique can be performed only in a room temperature without using of binders, that are usually added to the metal powder to enhance it densification. In this case the decisive role play the adhesive forces between the powder particles. The attraction of this procedure is shortened way from the powder to finished product, by eliminating compaction and sintering from the processing route. The aim of this work was to perform the extensive experiments on the cold extrusion of compacts and loose metallic powders. Three selected fractions of technical purity (99.5 wt.%) atomised aluminium powder RAL1 of 0:30, 110 and 450 um were used to prepare compacts of different green density (Fig. 2) for cold extrusion (Figs 3-5). Additionally, the loose fraction of 450 um was used directly in the extrusion. The extrusion was performed on a 3MN capacity vertical hydraulic press. The container of 35 mm in diameter was equipped with a dies having different opening diameter within the range of 16:9 mm. Before filing the container the die opening was covered with aluminium disks of various thickness. Due to this fact the extrusion was initiated at different loads, so that, the powder in the container was consolidated prior to extrusion to different density. At the stable state of the extrusion the process was interrupted and the rest of the feedstock was taken out of the container. The rests were next submitted to hardness examination on their axial cross-section (Fig. 6) to determine the mode of the material flow within the container. The density and hardness at different locations of the extruded rods were also examined. The extrusion load in dependence on the ram displacement was recorded during experiments (Figs 3, 7). The samples from different locations of the extrudate were submitted to mechanical testing. The obtained results enabled to determine the influence of the extrusion mode on the load required, on the material flow and on the distribution of mechanical properties along the extrudate length.

11

Przydatność plecionej nici węglowej w leczeniu przepuklin przepony miednicy (P.P.M.) i uchyłków odbytnicy (U.O.) u psów

Galanty M.

Inżynieria Biomateriałów

|

2001

|

R. 4, nr 17-19

88-89

12

Przydatność plecionej nici węglowej w leczeniu przepuklin przepony miednicy (P.P.M.) u psów

Galanty M., Bielecki W.

Inżynieria Biomateriałów

|

2001

|

R. 4, nr 17-19

88-88

13

Prasowanie i wyciskanie materiałów proszkowych o silnie zróżnicowanych własnościach mechanicznych.

Galanty M., Zasadziński J.

Rudy i Metale Nieżelazne

|

1999

|

R. 44, nr 12

672-675

PL

Przedstawiono analizę dotyczącą wpływu twardości prasowanego materiału proszkowego na jego zagęszczalność i omówiono wpływ "twardego" dodatku do "miękkiej" osnowy na zdolność do zagęszczania różnych materiałów podczas prasowania. W części dotyczącej wyciskania materiałów proszkowych oceniono zmianę gęstości wyrobów wyciskanych z różnym współczynnikiem wydłużenia w zależności od gęstości wstępnej i rodzaju wyciskanego wsadu. Stwierdzono, że dalsze zagęszczanie materiału podczas wyciskania ma miejsce wówczas, kiedy gęstość wsadu przeznaczonego do wyciskania nie przekroczy wartości krytycznej.

EN

The analysis of the influence of hardness of pressed material in powder form on its compactibility and the influence of a "hard" addition to a "soft" matrix on compactibility of various materials during pressing is presented. The change of density of the extruded materials in powder form, which have different elongation factor, dependent on introductory density and on the kind of extruded charge, is evaluated in the part about extrusion of materials in powder form. It was stated that further compacting of the material, during extrusion, proceeds till the density of the extruded charge doesn't exceed the critical value.

14

Modelowanie procesu walcowania na gorąco blach aluminiowych.

Pietrzyk M., Svietlichnyj D., Galanty M.

Rudy i Metale Nieżelazne

|

1998

|

R. 43, nr 11

626-633

PL

Przedstawiono opracowane modele do obliczeń i optymalizacji parametrów procesu walcowania na gorąco wyrobów z aluminium i jego stopów. Opisano modele ugięcia walców klatki kwarto, temperatury walcowanego pasma, naprężenia uplastyczniającego oraz projektowania planu gniotów. Zaproponowane rozwiązania wykorzystują metodę elementów skończonych oraz, w zastosowaniach on-line, sztuczną sieć neuronową. Przedstawione wyniki symulacji i porównanie z rzeczywistymi danymi potwierdzają możliwość zastosowania opracowanych modeli do rozwiązywania zadań powstających przy walcowaniu aluminium i jego stopów oraz do optymalizacji planu gniotów.

EN

The results of the recent research carried out in the AGH on an application of computers to modelling and control of rolling process are demonstrated in the paper. The first part contains selected examples of application of the finite element technique to the simulation of cold and hot rolling of non-ferrous alloys. The model described is used. Simulation of thermal aspect of the rolling process is particularly emphasized. The second part of the paper deals with a proposition of the model, which predicts rolling schedule for the on-line control purposes. Calculation of the rolling schedule requires formulation of the optimization problem. The smallest number of passes is obtained when rolling is carried out with maximum forces with constrains regarding angle of bite, limit of the torque and flatness of the plate. The models, which describe selected parameters of the rolling processes, and which are suitable for the on-line control, are described briefly. These models have to guarantee short computing times with maintaining reasonable accuracy. Therefore, a possibility of an application of artificial neural network is investigated. Typical results of rolling schedule design for one of the rolling mills in Poland are presented.