Wyniki wyszukiwania - BazTech

1

Numerical modelling of toothed gear dynamics

Margielewicz J., Gąska D., Wojnar G.

Zeszyty Naukowe. Transport / Politechnika Śląska

|

2017

|

z. 97

105--115

EN

This paper presents the results of computer simulations of a gear model, where the variable stiffness of the meshing and backlash are considered. The outcome of such assumptions is a non-linear mathematical model in which chaotic phenomena can occur. During model studies, attention was paid to the identification of areas limited by the physical parameters, for which the analysed system behaved chaotically. To determine the ranges of irregular gear behaviour, numerical procedures were used to plot the bifurcation diagram, the Lyapunov exponent, the amplitude-frequency distribution and the Poincaré cross section.

2

Analysis of selected solutions and methods to limit the uneven load distribution on the tooth width

Juzek M., Wojnar G.

Zeszyty Naukowe. Transport / Politechnika Śląska

|

2017

|

z. 96

71--79

EN

This article is dedicated to the subject of gearboxes, with a specific focus on the load distribution on the tooth. The aim of the study was to review the selected solutions and methods that can contribute to aligning the load on the width of the tooth. The structure and operation of each solution are described in detail. The paper presents the possible benefits of using the described solutions.

3

Znajomość wartości odchyłek kół zębatych jako czynnik ułatwiający efektywną eksploatacyjną diagnostykę drganiową przekładni

Wojnar G.

Zeszyty Naukowe. Mechanika / Politechnika Opolska

|

2015

|

z. 106

94

PL

Jedna z bardziej efektywnych metod diagnozowania przekładni zębatych bazuje na pomiarze i analizie odpowiednio przetworzonych sygnałów drganiowych. Z tego powodu w wielu ośrodkach naukowych na świecie prowadzone są badania ukierunkowane na doskonalenie metod przetwarzania sygnałów. Natomiast w niniejszym referacie podjęto próbę wykazania, że analiza zjawisk występujących w zazębieniu przekładni wsparta znajomością wartości odchyłek kół zębatych stanowi istotny czynnik ułatwiający efektywną eksploatacyjną diagnostykę drganiową przekładni.

4

Characteristics of pedestrian facilities

Macioszek E., Wojnar G.

Logistyka

|

2015

|

nr 4

1413--1418, CD2

EN

Some 40.44% of all casualties in traffic accidents in Poland were represented by "unprotected" road users (including 20.79 % pedestrians). Pedestrian traffic represents a natural component of human life and every person with good health move by walking. Therefore, the solutions used in design practice should be well-thought and adjusted to current traffic conditions, thus ensuring the highest level of road traffic safety to pedestrians. Pedestrian safety in road traffic is affected by a number of factors. Among the factors which can be affected by the designer is, first and foremost, the type of the facility used by pedestrians. After presentation of the data concerning current status of pedestrian safety and novelty in the HCM 2010 concerning pedestrian traffic, the paper characterizes the available facilities used for pedestrian traffic.

PL

W 2014 roku aż 40,44 % wszystkich ofiar wypadków drogowych w Polsce stanowili „niechronieni” uczestnicy ruchu drogowego (w tym aż 20,79 % to piesi). Ruch pieszy stanowi naturalny elementem życia człowieka i każdy, komu pozwalają na to warunki zdrowotne przemieszcza się pieszo. Stąd, stosowane w praktyce projektowej rozwiązania dla pieszych powinny być przemyślane i dopasowane do aktualnych warunków ruchowych a zarazem powinny gwarantować pieszym najwyższy poziom bezpieczeństwa ruchu drogowego. Na bezpieczeństwo pieszych w ruchu drogowym wpływa wiele czynników. Spośród tych czynników, na które wpływ ma projektant wymienić można przede wszystkim rodzaj zastosowanego urządzenia dla pieszych. W artykule po przedstawieniu danych dotyczących aktualnego stanu bezpieczeństwa ruchu pieszych oraz nowości w dokumencie HCM 2010 dotyczących ruchu pieszych scharakteryzowano dostępne urządzenia wykorzystywane w ruchu pieszych.

5

Characteristics of cyclists facilities

Macioszek E., Wojnar G.

Logistyka

|

2015

|

nr 4

1419--1426, CD2

EN

Bicycle is a means of transport with benefits that encourage its broad use. The benefits of bicycles include in particular the speed of moving, privacy and opportunities for door-to-door travelling, economics of travelling, energy efficiency, health values and, from the standpoint of transport, minimal burden to natural environment. Undoubtedly, the benefits of the means of transport are largely balanced by the high number of incidents with casualties involving cyclists. Therefore, it is purposeful to use individual solutions so that the cyclists are ensured the highest level of convenience while maintaining the highest level of safety in road traffic. This paper presents technical classification of bicycle paths with basic requirements for bicycle infrastructure. Furthermore, the facilities used for management of bicycle traffic were characterized. The final part of the paper presents information about European cycle route network EuroVelo.

PL

Rower jest środkiem transportu, którego zalety przemawiają za jego szerokim stosowaniem. Do zalet można przede wszystkim zaliczyć szybkość przemieszczania się, prywatność i możliwość podróżowania od drzwi do drzwi, ekonomikę podróżowania, efektywność energetyczną, walory zdrowotne i z punktu widzenia transportu minimalne obciążenie środowiska naturalnego. Niewątpliwe zalety roweru jako środka transportu w znacznym stopniu są niwelowane dużą liczbą wypadków, których ofiarami są rowerzyści. W tym celu należy rozważnie wybierać poszczególne rozwiązania tak, aby w każdym przypadku zapewnić rowerzystom najwyższy komfort podróży przy jednoczesnym zachowaniu najwyższego poziomu bezpieczeństwa w ruchu drogowym. W artykule przedstawiono stosowaną klasyfikację techniczną dróg rowerowych wraz z podaniem podstawowych wymagań stawianych infrastrukturze rowerowej. Następnie scharakteryzowano urządzenia wykorzystywane w obsłudze ruchu rowerowego. W końcowej części artykułu przedstawiono informacje na temat transeuropejskiej dalekosiężnej sieci tras rowerowych EuroVelo.

6

Wpływ modyfikacji użebrowania korpusu przekładni zębatej na postaci i częstotliwości drgań

Folęga P., Wojnar G., Czech P.

Zeszyty Naukowe. Transport / Politechnika Śląska

|

2014

|

z. 82

81--86

PL

W artykule przeprowadzono analizy modalne eksperymentalną oraz teoretyczną wybranych rozwiązań konstrukcyjnych korpusów przekładni zębatej. Wyniki badań pozwoliły określić stopień zgodności parametrów modalnych MES z parametrami obiektów rzeczywistych przez wyznaczenie wartości współczynnika MAC. Na podstawie otrzymanych wyników eksperymentalnej analizy modalnej, dostrojono modele numeryczne korpusów. Uzyskana zgodność wyników analiz modalnych eksperymentalnej i teoretycznej badanych rozwiązań korpusów pozwoliła stwierdzić poprawność opracowanych modeli MES. Wykonana analiza modalna różnych wersji korpusu pozwoliła na ocenę wpływu przeprowadzonych modyfikacji użebrowania na postaci i częstotliwości jego drgań własnych.

EN

In article an experimental and theoretical modal analysis of selected structural solutions of housings gear was carried out. Results of the examinations enabled to determine a rate of FEM modal parameters conformity with parameters of actual objects by determination of MAC ratio value. Basing on obtained results of the experimental modal analysis, the numerical models of housings were fine tuned. The obtained conformity of the results of experimental and theoretical modal analysis of examined housings’ solutions enabled to ascertain the correctness of prepared FEM models. The executed modal analysis of various housing versions enabled to estimate influence of made ribbing modifications on form and frequency of its own vibrations.

7

Wibroakustyczna diagnostyka niesprawności układu zapłonowego samochodu z wykorzystaniem estymat amplitudowych

Czech P., Wojnar G., Folęga P.

Zeszyty Naukowe. Transport / Politechnika Śląska

|

2014

|

z. 83

59--64

PL

W badaniach wibroakustycznych silników ważnym zagadnieniem jest właściwa interpretacja złożonych sygnałów pomiarowych przez zastosowanie odpowiednich metod ich przetwarzania. Do głównych zadań w diagnozowaniu można zaliczyć separację użytecznego sygnału wibroakustycznego oraz wybór charakterystycznych cech przetworzonego sygnału wrażliwych na uszkodzenia. W artykule przedstawiono próbę wykrywania zakłóceń w układzie zapłonowym samochodu przez pomiar drgań oraz hałasu. Obiektem badań był czterocylindrowy silnik spalinowy o pojemności 1,2 dm3 samochodu volkswagen polo, dodatkowo przystosowany do zasilania paliwem alternatywnym w postaci gazu LPG.

EN

An important issue in vibroacoustic examination of engines is a correct interpretation of complex measured signals by applying property methods of their processing. The main tasks in diagnostics include: separation of a useful vibroacoustic signal and selection of characteristic, damage-sensitive features of the processed signal. The paper presents an attempt of detecting disturbances in the ignition system by measuring vibrations and noise. The object of the tests was a four-cylinder engine of a Volkswagen Polo car with swept capacity 1,0 dm3, adjusted to alternative power supply with the use of LPG gas fuel.

8

Wykorzystanie energii dyssypowanej przez silnik ZI w ocenie jego stanu technicznego

Czech P., Stanik Z., Warczek J., Wojnar G.

Logistyka

|

2014

|

nr 3

1171--1180

PL

Praktyka eksploatacyjna pozwala wskazać przypadki nieprawidłowości w funkcjonowaniu silników spalinowych pojazdów samochodowych, które pomimo różnych przyczyn wystąpienia skutkują zbliżonym zbiorem cech stanu technicznego. Przykładem może być obniżenie mocy silnika wynikające z nieprawidłowego funkcjonowania układu: zasilania, dolotowego, wylotowego, tłokowo-korbowego, rozrządu, zapłonowego itp. Ogólna diagnostyka pozwala w jednoznaczny sposób zidentyfikować np. spadek mocy użytecznej, ale nie pozwala na określenie bezpośredniej przyczyny i jest to najczęściej pierwsza przesłanka do przeprowadzenia szczegółowych procedur diagnostycznych. Stosowane powszechnie systemy diagnostyki pokładowej dostarczają użytkownikowi bardziej rozszerzoną informację o stanie technicznym silnika, ale niestety często postawiona szczegółowa diagnoza jest niejednoznaczna lub nawet nieprawidłowa. W takim przypadku metody naprawcze opierają się na doświadczeniu mechanika i często są przeprowadzane w sposób iteracyjny. Przyjęte przez autorów pracy podejście zakłada wykorzystanie informacji zawartej w energii dyssypowanej przez silnik spalinowy do budowy szczegółowych miar diagnostycznych. Do pozyskiwania informacji diagnostycznej wykorzystano przetwornik przyspieszeń drgań, które zawsze towarzyszą procesom konwersji energii chemicznej paliwa na energię mechaniczną. W pracy przedstawiono przykłady zastosowania metod drganiowych w rozpoznawaniu przyczyn zmian stanu technicznego silnika ZI, które potwierdzają ich użyteczność w zakresie rozpoznawania źródeł niesprawności.

EN

Operation practice allows us to indicate cases of irregularities in the functioning of internal combustion engines of motor vehicles. Despite the different causes of the effect of a similar set of characteristics of the technical condition. An example would be a reduction in engine power resulting from improper functioning of the different systems. Overall diagnostics allows to explicitly identify such decrease power output. Do not allow it to determine the exact cause, and it is most often the first condition to perform detailed diagnostic procedures. Commonly used on-board diagnostic systems provide the user with a more extended information about the technical condition of the engine. Unfortunately, it often put a detailed diagnosis is ambiguous or even wrong. In this case, the repair methods are based on experience mechanic. They are often carried out in an iterative manner. The authors assume the use of the information contained in the energy dissipated by the internal combustion engine to build detailed diagnostic measures. To obtain diagnostic information used transducer accelerations. Vibrations are always accompanied by processes of converting chemical energy into mechanical energy. The paper presents examples of the application of vibration methods in the diagnosis of SI engine. Was confirmed by their usefulness in recognizing damage.

9

Wpływ parametru okna filtracyjnego Choi-Williamsa na użyteczność diagnostyczną czasowoczęstotliwościowego rozkładu Wignera

Wojnar G.

Logistyka

|

2014

|

nr 4

3391--3399

PL

Skuteczne diagnozowanie stanu obiektów technicznych ułatwia realizację procesów logistycznych oraz organizację przepływu strumieni surowców. W niniejszej pracy przeprowadzono analizę wpływu parametru okna filtracyjnego Choi-Williamsa na użyteczność diagnostyczną transformaty Wignera, umożliwiającej czasowo-częstotliwościowy rozkład sygnału. Analizę tą przeprowadzono na podstawie sygnału syntetycznego oraz rzeczywistego sygnału prędkości drgań poprzecznych wału przekładni zębatej, w przypadku której łożysko jednego z wałów posiadało lokalnie uszkodzoną bieżnię. Na podstawie przedstawionych w artykule rozważań dotyczących transformaty Wignera wykazano, że uzyskane na jej podstawie wyniki mogą być efektem zastosowanych przekształceń matematycznych i zupełnie nie mieć odzwierciedlenia w sygnale poddanym analizie. Brak wiedzy na ten temat może prowadzić do fałszywych wniosków diagnostycznych. Z kolei stosowanie transformaty Wignera z oknem filtracjnym Choi- Williamsa wymaga zastosowania właściwej wartości parametru tego okna ponieważ jedynie wtedy możliwe jest efektywne wykrywanie pojedynczych uszkodzeń lub separacja uszkodzeń dwóch różnych elementów układu napędowego.

EN

Effective diagnosing of technical objects' condition makes it easier to execute logistic processes and to organize the flow of raw materials. In the current paper analysis of Choi-Williams filtering window parameter impact on diagnostic usability of Wigner transform has been conducted (Wigner transform makes it possible to analyze signals on time-frequency distribution basis). This analysis has been conducted taking into account the synthetized and real signals of toothed gear shaft transverse vibration velocity in case of bearing fault ocurring in one of the shafts (local bearing race damage). On the basis of presented discussion relating to Wigner's transform it has been proved that results obtained with this transform may be just due to the applied mathematical operations and may not represent accurately the analyzed signal. Lack of proper knowledge in this field may lead to completely false diagnostic conclusions. On the other hand, application of Wigner transform together with Choi-Williams filtering window requires the use of appropriate value of window's parameter, since only then it is possible to detect single faults effectively or to separate damages of two different drive system elements.

10

Diagnozowanie zużycia w układzie tłok-cylinder silnika spalinowego na podstawie sygnałów drganiowych rejestrowanych w różnych punktach pomiarowych i kierunkach

Wojnar G., Czech P., Warczek J.

Logistyka

|

2014

|

nr 3

6755--6760

PL

Sygnały przyspieszeń drgań elementów silnika mogą być źródłem informacji o jego stanie. W niniejszej pracy przedstawiono przykład diagnozowania zużycia w układzie tłok-cylinder silnika spalinowego na podstawie sygnałów drganiowych rejestrowanych w różnych punktach pomiarowych i kierunkach. Badaniom podano czterocylindrowy silnik z zapłonem iskrowym (ZI). W celu uzyskania symptomów wrażliwych na uszkodzenie sygnały przyspieszeń drgań analizowano za pomocą ciągłej transformaty falkowej (CWT). Na podstawie analizy falkowej określono uśrednione falkowe widma mocy (ASWPS), które odzwierciedlają rozkład energii w dziedzinie skali będącej funkcją częstotliwości. Na podstawie uzyskanych wyników można stwierdzić, że uśredniony falkowy rozkład energii sygnału może być przydatny w diagnozowaniu luzu w układzie tłok – cylinder, także w przypadku sygnałów drganiowych rejestrowanych w różnych punktach pomiarowych i kierunkach.

EN

The vibration acceleration signals registered on the engine elements can be a source the source of information on the engine condition. The paper presents diagnostic wear of a piston-cylinder system of internal combustion engine based on vibration signals recorded at different measuring points and directions. Four-cylinder engine with spark ignition (SI) were tested. In order to obtain damage sensitive symptoms, the vibration acceleration signals were analyzed with use of a continuous wavelet transform (CWT). Based on the wavelet analysis, the averaged wavelet power spectra (ASWPS) were defined, which reflect the energy distribution on a scale being the frequency function. Based on the results obtained, it has been shown that the averaged wavelet distribution of signal energy can be useful in diagnosing clearance in the piston – cylinder system also in case vibration signals recorded at different measuring points and directions.

11

Diagnozowanie uszkodzeń wtryskiwaczy w silnikach spalinowych pojazdów przy użyciu analizy bispektrum i radialnych sieci neuronowych

Czech P., Wojnar G., Warczek J.

Logistyka

|

2014

|

nr 3

1181--1187

PL

Silnik spalinowy w trakcie swojej pracy generuje zjawiska drganiowe i akustyczne. Zjawiska wibroakustyczne zawierają w sobie informacje dotyczące poprawności pracy silnika, jak również stanu jego poszczególnych elementów. W silniku spalinowym występuje wiele źródeł zjawisk wibroakustycznych, co przyczynia się do zakłócenia informacji diagnostycznej. Na całym świecie trwają próby wykorzystania zjawisk wibroakustycznych do celów diagnozowania stanu maszyn, w tym silników spalinowych pojazdów samochodowych. Opracowanie metod przetwarzania sygnałów wibroakustycznych oraz systemów diagnostycznych może umożliwić w przyszłości rozszerzenie obecnie stosowanego w samochodach systemu diagnostyki pokładowej OBD. Szczególnie interesujące byłoby opracowanie kompleksowego systemu diagnozującego stan techniczny poszczególnych elementów silnika samochodu pracującego na informacjach pochodzących z sygnałów wibroakustycznych. W niniejszym artykule przedstawiono próby wykorzystania sygnałów drganiowych, generowanych przez czterocylindrowy silnik spalinowy o pojemności 1.6 dm3, do diagnozowania uszkodzenia wtryskiwacza paliwa.

EN

Combustion engine during working generates vibration and acoustic phenomena. Vibroacoustic phenomena consist information concerning correctness of engine work and condition of its each elements. In that engine occurs many vibroacoustic phenomena sources, what causes disruption of diagnostic information. All over the world last trials to using vibroacoustic phenomena to diagnose machines condition, also combustion engine of motor vehicles. Elaborating methods of converting vibroacoustic signals and diagnostic signals allows expending in future on-board diagnostic system OBD using in vehicles. Especially interesting is elaboration of complex diagnostic system which would be able to diagnose technical condition of particular elements of car engine, using information based on vibroacoustic signals. In this article are presented trials of using vibratory signals, generated by four-cylinder combustion engine with 1,6 dm3 capacity for a damage fuel injector diagnostics.

12

Analiza przyczyn powstawania drgań elementów stosowanego w maszynach transportowych układu napędowego z przekładnią falową

Folęga P., Wojnar G., Czech P.

Logistyka

|

2014

|

nr 6

3623--3628

PL

W artykule przedstawiono model dynamiczny stosowanego w maszynach transportowych układu napędowego z przekładnią falową. Model ten uwzględnia pracę asynchronicznego silnika elektrycznego, wałów napędowych, przekładni falowej i mszymy roboczej. Przy wykorzystaniu przedstawionego modelu dynamicznego przeprowadzono analizę wpływu momentów bezwładności silnika i maszyny roboczej oraz sztywności wałów na ich drgania kątowe. Na podstawie wykonanych badań i analiz można stwierdzić, zatem, że parametry układu napędowego niezwiązane bezpośrednio z przekładnią falową wpływają na możliwość wystąpienia drgań wałów, które z kolei zwiększają obciążenie koła podatnego przekładni falowej i mogą prowadzić do jego przedwczesnego pęknięcia. Odpowiedni dobór parametrów układu napędowego wykonany przy wykorzystaniu zidentyfikowanego modelu dynamicznego pozwala na zmniejszenie obciążeń koła podatnego i zwiększenia żywotności linii transportowych oraz ograniczenie awarii.

EN

Dynamic model of harmonic drive in a toothed gear transmission system used in transport machines is presented in the paper. This model takes into consideration the operation of asynchronous electric motor, drive shafts, harmonic drive and main machine. Analysis of impact of the motor's and main machine's moments of inertia and shaft rigidity on their angular vibrations has been carried out. On the basis of conducted research it may be stated that those parameters of the drive system which are not directly related to the harmonic drive affect the possibility of developing shaft vibrations; those vibrations in turn increase the load of harmonic drive's flexspline and may cause its premature cracking. An appropriate selection of drive system parameters, carried out with the help of identified dynamic model will make it possible to decrease loading of the flexspline, to increase lifetime of the transport lines and to reduce failures.

13

Analysis of directional distribution of vibrations generated by the combustion engine

Burdzik R., Czech P., Konieczny Ł., Wojnar G.

Journal of Polish CIMAC

|

2012

|

Vol. 7, no 1

27-32

EN

The article provides a discussion on the studies and analysis of directional distribution of vibrations generated by the combustion engine. The engine is one of the sources of the vibrations in vehicles. The analysis of the vibration propagation from source should take into account the directions of the propagation and the dynamics of the vibration. The experiment was conducted on the vehicles combustion engine and the orthogonal axes vibrations were measured. Analysis of the results allows comparing the values and frequencies of the vibration propagation.

14

New welding technologies for car body frame welding

Węgrzyn T., Piwnik J., Burdzik R., Wojnar G., Hadryś D.

Archives of Materials Science and Engineering

|

2012

|

Vol. 58, nr 2

245--249

EN

Purpose: of that paper was analysing main welding process for car body welding. The main reason of it was investigate possibilities of getting varied amount of acicular ferrite (AF) in WMD (weld metal deposit). High amount of acicular ferrite influences positively impact toughness of weld. For optimal amount of AF it is necessary to have optimal chemical composition in WMD. Important role plays especially Ni. There were also tested new welding technology: welding with micro-jet cooling. Design/methodology/approach: During research with varied micro-jet parameters the chemical analysis, micrograph tests and Charpy V impact test of the metal weld deposit on pendulum machine were carried out. The Charpy V impact test was prepared according to standard ISO EN 148-1 Metallic materials - Charpy pendulum impact test - Part 1: Test method. Samples for impact testing were prepared according to standard ASTM A370. Findings: Varied amount of acicular ferrite in weld metal deposit (in range 55-75%) in terms of micro-jet cooling parameters (numbers of jet, gas pressure). This high amount of acicular ferrite is unheard in weld metal deposit in another way or other methods of welding like MAG or TIG. Research limitations/implications: That research was made for MIG method (according to PN-EN ISO 4063:2009) only. Another method of welding in this article was not tested. Other methods (for eg. MAG, TIG) have not been tested, but it is suspected that similar phenomena are taking place. Originality/value: In this research new method of cooling weld joint during welding was used. At the present time use of micro-jet cooling while MIG is in the testing phase and requires an accurate diagnosis.This method is very promising and capable of industrial application, mainly due to the significant improvement of weld quality and reduces costs.

15

Wykrywanie wykruszenia wierzchołka zęba w przypadku przekładni pracującej ze zmienną w czasie prędkością obrotową

Wojnar G.

Zeszyty Naukowe. Transport / Politechnika Śląska

|

2011

|

z. 70

103-108

PL

W niniejszym artykule przedstawiono wyniki badań doświadczalnych, zorientowanych na wykrywanie wykruszenia wierzchołka zęba koła przekładni, która pracujące ze zmienną w czasie prędkością obrotową. Obiektem badawczym była przekładnia stanowiska pracującego w układzie mocy krążącej. Na podstawie uzyskanych wyników można stwierdzić, że opracowany algorytm przetwarzania sygnałów drganiowych, obejmujący między innymi interpolację zarejestrowanego sygnału oraz analizę sygnału różnicowego, jest przydatny do wykrywania tego typu uszkodzenia koła zębatego.

EN

The paper presents results of experimental research oriented on fault diagnostics in case gears operating at varying rotational speed. The researches have been carried out for gear with circulating power, the test stand. The method of processing vibration signals proposed in this paper, which is based (among others) on using linear interpolation makes it possible to acquire residual and differential signals in case of toothed gears operating at varying rotational speed and load. Analysis of obtained signals has proved useful in diagnosing of gear tooth top chipping.

16

Wykorzystanie estymat amplitudowych i dyskryminant bezwymiarowych sygnału WA do wykrywania zużycia eksploatacyjnego łożysk tocznych

Wojnar G., Czech P., Stanik Z.

Zeszyty Naukowe. Transport / Politechnika Śląska

|

2011

|

z. 72

107-112

PL

W niniejszym artykule przedstawiono analizę wyników badań doswiadczalnych. Zorientowane były one na określenie zmian wartości wybranych estymat amplitudowych i dyskryminant bezwymiarowych sygnałów wibroakustycznych (WA) w przypadku zastosowania w alternatorze samochodowym nowych i zużytych eksploatacyjnie łożysk tocznych. Na podstawie przeprowadzonych, analiz prowadzonych dla różnych prędkości obrotowych wirnika alternatora, można stwierdzić, że jedynie w przypadku sygnału rejestrowanego na obudowie łożyska bliższego przekładni pasowej współczynniki szczytu, luzu i impulsowości wykazywały istotną zmianę wartości spowodowaną zużyciem eksploatacyjnym łożysk alternatora.

EN

Current paper presents analysis of experimental investigation results. Car alternator was equipped either with new or used (aged) rolling bearings. Investigation was aimed at finding change of values of selected amplitude estimates and nondimensional discriminates of vibroacoustic signals for each bearing type. On the basis of analyses run for different rotational speeds of alternator rotor it may be stated that a significant change is observed in crest factor, clearance factor and impulse factor only in case of signal recorded at housing of the bearing, which was closer to belt transmission. This change is due to operational wear of alternator bearings.

17

Prędkość pojazdów w otoczeniu stacji automatycznej kontroli prędkości

Sierpiński G., Wojnar G.

Logistyka

|

2011

|

nr 3

PL

Prędkość stanowi jeden z podstawowych parametrów poruszającego się pojazdu. Dostosowanie prędkości do znaków drogowych oraz warunków aktualnie panujących na drodze ma istotny wpływ na bezpieczeństwo poruszających się pojazdem oraz znajdujących się w jego pobliżu osób. W artykule przedstawiono aktualny stan prawny dotyczący dopuszczalnych prędkości na drogach, a także limity prędkości w krajach UE. Zwrócono także uwagę na zmiany liczby zabitych w wypadkach drogowych w ostatnich latach. W drugiej części przedstawiono analizy prędkości pojazdów w otoczeniu stacji automatycznej kontroli prędkości.

EN

Speed is a one of general parameters of moving vehicle. Speed adaptation to road sings and currently road conditions has a real influence on safety of a driver and other people in surroundings. The article includes a review of the speed limits in European Union countries. The changes of road accidents and fatalities in last years was also shown. The results of observation and analysis of vehicles speed in surroundings of position of automatic speed control was described in second part of the article.

18

Wykrywanie wczesnych faz uszkodzeń kół zębatych w warunkach eksploatacyjnych

Łazarz B., Wojnar G., Czech P.

Eksploatacja i Niezawodność

|

2011

|

nr 1

68-77

PL

Przekładnie zębate są powszechnie wykorzystywane w układach napędowych maszyn i urządzeń. W trakcie ich eksploatacji bardzo istotne jest odpowiednio wczesne pozyskanie informacji o postępujących procesach degradacyjnych. Pozwala to na zaplanowanie we właściwym czasie niezbędnych przeglądów oraz napraw, zwiększając w ten sposób niezawodność wszystkich elementów łańcucha kinematycznego. Z tego powodu w artykule zawarto wyniki prac zespołu w zakresie diagnostyki wibroakustycznej uszkodzeń elementów przekładni zębatych. Przedstawiono przegląd badań symulacyjnych i doświadczalnych, których celem było opracowanie metod pozwalających na wczesną identyfikację uszkodzeń zębów w postaci pittingu powierzchni roboczych, wykruszenia wierzchołka, pęknięcia u podstawy zęba oraz częściowego wyłamania zęba. Dokonano oceny efektywności wybranych metod przetwarzania sygnałów wibroakustycznych w procesie wykrywania uszkodzeń kół zębatych przy jednoczesnym występowaniu uszkodzeń łożyskowania przekładni pracujących w różnych warunkach. Wstępnie przetworzone sygnały drganiowe analizowane w dziedzinie czasu i częstotliwości stanowiły podstawę do opracowania miar diagnostycznych wrażliwych na wczesne stadia uszkodzeń. Miary otrzymane w wyniku symulacji oraz badań doświadczalnych wykorzystano do budowy zestawu wzorców klasyfikatora neuronowego diagnozującego rodzaj i stopień uszkodzenia kół przekładni z błędem walidacji poniżej 5%. Uzyskana zgodność jakościowa i ilościowa wyników badań symulacyjnych i doświadczalnych wykazała, że wykorzystanie rozbudowanego i zidentyfikowanego modelu dynamicznego przekładni w układzie napędowym, umożliwia pozyskanie wiarygodnych relacji diagnostycznych

EN

Toothed gears are commonly used in various power transmission systems. Collecting information about degradation processes early enough is crucial during their exploitation. It enables suitable planning of required inspections and repairs, improving the reliability of all kinetic chain elements. The article includes results of the team’s research work on vibroacoustic diagnostic of gearbox components’ faults. A review of simulation and experimental researches that aimed at elaboration of methods which would enable early identification of teeth faults in the form of working surface pitting, spalling of tooth crest, crack at the tooth bottom as well as partial breaking of a tooth, is presented. Assessment of selected methods of processing the vibroacoustic signals during the detection of gear faults has been carried out while faults occur in gear bearings working under various conditions. The initially processed vibration signals analyzed within time and frequency domains constituted a basis for preparation of detection measures that were sensitive to early stages of damage. The measures obtained as a result of simulation and experimental tests were used to construct a set of neuron classifier models to diagnose the type and degree of toothed wheels faults with a validation error below 5%. The achieved qualitative and quantitative conformity of simulation and experimental research results has shown that application of an expanded and identified dynamic model of the gear in a power transmission system enables the acquisition of reliable diagnostic relations.

19

Wykorzystanie sygnału prędkości drgań kątowych wału przekładni do wykrywania uszkodzeń kół zębatych

Wojnar G.

Zeszyty Naukowe. Transport / Politechnika Śląska

|

2010

|

z. 66

123-128

PL

W artykule przedstawiono metodę diagnozowania wykruszenia wierzchołka zęba koła, bazującą na analizie mierzonych bezkontaktowo sygnałów prędkości drgań poprzecznych i kątowych wałów przekładni. Do analizy zarejestrowanych sygnałów wykorzystano ciągłą transformatę falkową.

EN

The paper presents a method of tooth chipping diagnostics. The method based on the noncontact measure of torsional and transverse vibrations velocity of gear shaft. Recorded signals were analysed with the use of continuous wavelet transform.

20

Wpływ zużycia łożysk kół jezdnych pojazdu na zmiany sygnału ciśnienia akustycznego

Wojnar G., Stanik Z.

Zeszyty Naukowe. Transport / Politechnika Śląska

|

2010

|

z. 66

117-122

PL

W artykule przedstawiono wpływ zużycia łożysk kół jezdnych samochodu na zmiany ciśnienia akustycznego, występującego we wnętrzu kabiny. Sygnały akustyczne zarejestrowano w warunkach drogowych przy zmiennej w czasie prędkości jazdy. Na podstawie przeprowadzonych analiz określono zakres prędkości pojazdu, w którym zmiany ciśnienia akustycznego, powodowane zużyciem łożysk kół, są najbardziej znaczące.

EN

The following study presents the influence of the wear of the wheels' bearings on the acoustic pressure occurring in the cabin of car. The acoustic signals were registered in the road conditions with the variable during the travelling speed. On the basis of the results, the range of vehicle's travelling speed was determined. The changes of the acoustic pressure in the vehicle caused by the wear of the wheel's bearings proved to be important.