Wyniki wyszukiwania - BazTech

1

Assessing the impact of organizational factors on air traffic controller job performance

Hoika Tomáš, Gottwald Dalibor, Korecki Zbyšek

Zeszyty Naukowe. Transport / Politechnika Śląska

|

2025

|

z. 126

49--64

EN

The article examines a range of selected factors that may influence the job performance of air traffic controllers (ATCos). The chosen factors were analyzed from the perspective of ATCos in their current state, as established by the organization, and how their present significance is perceived in relation to work performance and what would be the significance of these factors if the factors reached optimal level according to the ATCos. The main research question posed was: What significance do ATCos attribute to the factors affecting their work performance in the current state, and what would be the significance of these factors if they reached their optimal level according to the ATCos? The goal was to determine the impact of organization and factors that organization can influence and change ATCos performance. It was found that while financial and non-financial compensation factors are perceived as important, factors such as work style, workplace relationships, and workload have a greater impact on performance. The largest difference between current and ideal conditions was observed in workload, indicating that optimizing it could significantly enhance work performance.

2

Obowiązkowe praktyki w obliczu nowelizacji ustawy o krajowym systemie bezpieczeństwa

Pudzianowski Jarosław

Wodociągi - Kanalizacja

|

2025

|

nr 9

18--21

3

Zastosowanie kryterium bezpieczeństwa państwa do delimitacji granicy morskiej opartej na zasadzie ekwidystansu

Natorski Paweł

Studia Bezpieczeństwa Narodowego

|

2025

|

R. 15, Nr 36

49--64

PL

Ustalenie granic morskich stanowi istotne zagadnienie dla bezpieczeństwa państwa. Nierozwiązane lub rozstrzygnięte w niesprawiedliwy sposób spory terytorialne mogą prowadzić do napięć i konfliktów w relacjach międzypaństwowych. Dlatego też najważniejsza umowa międzynarodowa w dziedzinie prawa morza - Konwencja Prawa Morza przewiduje pokojowe sposoby delimitacji różnych obszarów morskich. Podstawową metodą jest poprowadzenie linii granicznej na zasadzie ekwidystansu (linii środkowej). Jednakże nie w każdym przypadku jej wytyczenie prowadzi do osiągnięcia słusznego i sprawiedliwego rozwiązania. Celem publikacji jest znalezienie odpowiedzi na pytanie: czy bezpieczeństwo państwa może stanowić - w teorii i w praktyce - czynnik mający decydujący wpływ na proces delimitacji, dostosowujący odpowiednio linię środkową? W odpowiedzi na tak postawione pytanie badawcze w pracy przyjęto następującą hipotezę: względy bezpieczeństwa państwa teoretycznie mogą mieć znaczenie przy ustalaniu granic morskich w kontekście oceny słuszności linii delimitacyjnej, jednakże w rzeczywistości kryterium to nie odgrywa większej roli w procesie delimitacji. Artykuł dąży także do zwrócenia uwagi odbiorcy na rolę bezpieczeństwa w procesie delimitacji morskiej. Podstawowymi metodami badania były metody jakościowe obecne w naukach prawnych: analizy treści oraz krytycznej oceny. W swoim tekście autor skupia się przede wszystkim na dotychczasowym orzecznictwie międzynarodowym w omawianym zakresie. Jako wniosek zauważa, iż Międzynarodowy Trybunał Sprawiedliwości uznał czynniki związane z bezpieczeństwem jako „istotne” i mogące mieć wpływ na dostosowanie linii ekwidystansu, ale tylko w sytuacji, gdy linia delimitacyjna przebiega bardzo blisko wybrzeża jednego państwa. Jest to wszelako jedynie rozważanie hipotetyczne - bowiem dotychczas nie doszło do choćby jednego przypadku uwzględnienia kwestii bezpieczeństwa w delimitacji obszarów morskich. Z analizy orzecznictwa nie wynika jaka to musiałaby być odległość oraz w jaki sposób zastosowanie linii środkowej musiałoby zagrażać bezpieczeństwu drugiego państwa. Całość rozważań stanowi punkt wyjściowy do dyskusji na temat wpływu czynnika bezpieczeństwa na proces delimitacji obszarów morskich.

EN

The establishment of maritime boundaries is an important issue for the security of a state. Unresolved or unfairly resolved territorial disputes can lead to tensions and conflicts in international relations. One way to delimit maritime areas is to draw the boundary line along the equidistance line. The aim of the publication is to find an answer to the question of whether state security can be - in theory and practice - a factor having a decisive influence on the delimitation process, adjusting the median line accordingly? In response to this research question, the following hypothesis was adopted in this work: state security considerations may theoretically be important when determining maritime borders in the context of assessing the validity of the delimitation line, but in reality this criterion does not play a major role in the delimitation process. The article also aims to draw the reader’s attention to the role of security in the process of maritime delimitation. The basic research methods were qualitative methods present in legal sciences: content analysis and critical assessment. The author focuses primarily on the previous international case law in the discussed area. As a conclusion, it notes that the International Court of Justice has recognized safety-related factors as “relevant” and as potentially influencing the adjustment of equidistance lines, but only in a situation where the delimitation line runs very close to the coast of one country. However, this is only a hypothetical consideration - so far there has not been a single case of taking into account security issues in the delimitation of maritime areas. The analysis of the case law does not indicate what distance this would have to be and in what way the application of the equidistance line would have to threaten the safety of another country. The entire discussion constitutes a starting point for a discussion on the role of the safety factor in the process of delimiting maritime areas.

4

The concept of warfare in cyberspace as an example of hybrid warfare of the Russian Federation

Duda Dawid, Kowalska Joanna

Studia Bezpieczeństwa Narodowego

|

2025

|

R. 15, Nr 35

11--25

EN

The contemporary international security environment faces many challenges and threats resulting from the various goals of the entities that create it. The aim of the article is to indicate the ways in which the Russian Federation has influenced the cyberspace of Ukraine, starting from the annexation of Crimea in 2014. The main research problem is an attempt to answer the question: what value is attributed to the sphere of cyberspace in the area of conducting hybrid activities? The article hypothesises that cyber warfare has grown in importance in recent years and is one of the essential elements of hybrid warfare. The research methodology is based on a critical analysis of literature, definitions, induction and deduction. The conclusions from the research indicate the need to educate the security community, which is a key issue in formulating methods of counteracting practices conducted by the Russian Federation.

PL

Współczesne międzynarodowe środowisko bezpieczeństwa napotyka wiele wyzwań i zagrożeń wynikających z różnych celów podmiotów je tworzących. Celem artykułu jest wskazanie sposobów oddziaływania w cyberprzestrzeni Ukrainy przez Federację Rosyjską, począwszy od aneksji Krymu w 2014 roku. Główny problem badawczy stanowi próba odpowiedzi na pytanie: jaką wartość przypisuje się sferze cyberprzestrzeni w obszarze prowadzenia działań hybrydowych? W artykule przyjęto hipotezę, iż walka w cyberprzestrzeni nabrała w ostatnich latach na znaczeniu i stanowi jeden z zasadniczych elementów wojny hybrydowej. Metodyka badań oparta została o krytyczną analizę literatury, definiowanie, indukcję i dedukcję. Wnioski z badań wskazują potrzebę edukacji środowisk bezpieczeństwa, co jest kluczową kwestią w formułowaniu metod przeciwdziałania praktykom prowadzonym przez Federację Rosyjską.

5

Rozważania nad relacjami pomiędzy dyscypliną nauk o bezpieczeństwie a pedagogiką

Klimek Krzysztof Włodzimierz

Studia Bezpieczeństwa Narodowego

|

2025

|

R. 15, Nr 37

91--109

PL

Problemami bezpieczeństwa i występującymi jego zagrożeniami w różnym zakresie zajmuje się wiele dyscyplin naukowych, a każda z nich inaczej określa przedmiot swojego zainteresowania oraz metodologię poznania i opisania różnych aspektów bezpieczeństwa. W niniejszym opracowaniu zajmiemy się dwiema z nich: naukami o bezpieczeństwie i pedagogiką, które ulokowane są w dziedzinie nauk społecznych i zajmują się - każda na swój sposób - problemami bezpieczeństwa. Stąd też przedmiotem podjętych rozważań naukowych uczyniono związki zachodzące między naukami o bezpieczeństwie a pedagogiką, a cel niniejszego artykułu odnosi się do ukazania wspólnych obszarów i kategorii łączących obydwie nauki - czyli bezpieczeństwa i edukacji. Rozważania i analizy zaprezentowane w tekście stanowią próbę znalezienia odpowiedzi na następujące pytanie: Jakie wzajemne relacje zachodzą między naukami o bezpieczeństwie a pedagogiką? Odpowiedź na tak sformułowany problem, w oparciu o źródła naukowe i doświadczenie w pracy pedagogicznej, zawrzeć można w przyjętej tezie, która zakłada, że elementami wspólnymi (łączącymi) obydwie nauki jest ich przynależność do dziedziny nauk społecznych (a więc i taki sam przedmiot zainteresowań - człowiek i jego miejsce w społeczeństwie) oraz bezpieczeństwo i edukacja jako kategorie wspólne tych nauk. Wyjaśnieniu przedstawionego problemu badawczego i weryfikacji postawionej tezy posłużyła krytyczna analiza różnych opracowań i publikacji naukowych, przede wszystkim z zakresu nauk o bezpieczeństwie, pedagogiki i edukacji dla bezpieczeństwa. Należy odnotować również, że wśród zastosowanych metod znalazły się także: synteza, porównanie i wnioskowanie. Rezultaty dociekań badawczych zawierają się w poszczególnych częściach opracowania, w których kolejno: dokonano charakterystyki nauk o bezpieczeństwie i pedagogiki w aspekcie przynależności obydwu nauk do dziedziny nauk społecznych oraz wyeksponowaniu i opisano kategorie wspólne, łączące te nauki (czyli bezpieczeństwo i edukację), w takim zakresie, który dotyczy właśnie edukacji dla bezpieczeństwa i pedagogiki bezpieczeństwa.

EN

Many scientific disciplines address security issues and the threats they pose to varying degrees, each with its own distinct focus and methodology for understanding and describing various aspects of security. This paper will focus on two of these disciplines: security sciences and pedagogy, which are situated within the social sciences and address security issues in their own way. Therefore, the subject of this research is the relationship between security sciences and pedagogy, and the aim of this article is to demonstrate the common areas and categories connecting both disciplines - security and education. The considerations and analyses presented in this text attempt to answer the following question: What are the interrelationships between security sciences and pedagogy? The answer to this formulated problem, based on scientific sources and pedagogical experience, can be contained in the adopted thesis, which assumes that the common elements (connecting) both disciplines are their affiliation with the social sciences (and therefore the same subject of interest - humans and their place in society), as well as security and education as common categories of these disciplines. The presented research problem and verification of the thesis were clarified through a critical analysis of various studies and scientific publications, primarily in the fields of security sciences, pedagogy, and education for security. It should also be noted that the methods employed also included synthesis, comparison, and inference. The results of the research are contained in the individual sections of the study, which, in turn, characterize security sciences and pedagogy in terms of their affiliation with the social sciences, and highlight and describe the common categories connecting these disciplines (i.e., security and education), to the extent that concerns education for security and education for security.

6

Koncepcja obrony cywilnej w rzeczypospolitej polskiej

Szydłowski Piotr

Studia Bezpieczeństwa Narodowego

|

2025

|

R. 15, Nr 37

43--62

PL

Celem niniejszego artykułu jest omówienie i analiza stanu obrony cywilnej w Rzeczypospolitej Polskiej. Głównym problemem badawczym przedstawionym w artykule jest próba odpowiedzi na pytanie: jaka jest koncepcja obrony cywilnej w Polsce? Sformułowanie tej kwestii będzie możliwe w oparciu o przedstawienie i określenie właściwości pojęcia obrony cywilnej oraz ukazanie na przestrzeni lat różnych założeń na jej funkcjonowanie w systemie bezpieczeństwa narodowego Polski. Kluczowe jest także postawienie pytania o charakter modelu systemu obrony cywilnej, jaki powinien być obecny w Polsce. Hipoteza badawcza przedstawiona w pracy stanowi, iż proces utworzenia tego systemu musi obejmować całość kwestii związanych z obroną cywilną oraz niezbędną w tym zakresie rolę instytucji państwowych, jak również wojska i służb mundurowych. W dyskusji nad tworzeniem i organizacją systemu obrony cywilnej w Polsce nie można pomijać żadnego z komponentów struktury bezpieczeństwa państwa. Aby obrona cywilna była skuteczna i przynosiła oczekiwane rezultaty, istotna jest dobra konstrukcja budowanego systemu. Musi on odpowiadać w pełnym wymiarze na współczesne wyzwania i wszelkie zagrożenia dla bezpieczeństwa narodowego. Ważna jest w tym kontekście rola lokalnych społeczności. System obrony cywilnej musi być przygotowany do organizacji terenowych jednostek, które w razie wybuchu konfliktu zbrojnego bądź wystąpienia poważnego zagrożenia naturalnego takich jak. powódź, epidemia czy pożary będzie w stanie skutecznie wykonywać zadania związane z ochroną ludności. Istotne jest także przygotowanie niezbędnych sił i środków do organizacji systemu obrony cywilnej. Posiadają je wojsko, instytucje porządkowe tj. policja, straże lokalne oraz służby mundurowe. Te instytucje w procesie tworzenia obrony cywilnej w Polsce będą odpowiedzialne za tworzenie struktur jej systemu. Złożoność rozpatrywanych problemów wymagała zastosowania wielu metod badawczych takich jak: analiza aktów prawnych, literatury oraz dostępnych materiałów dydaktycznych o tematyce dotyczącej systemu obrony cywilnej w Polsce, a także syntezy, analogii, porównania, wnioskowania, definiowania. Historia tworzenia systemu obrony cywilnej w Polsce oraz praktyczne doświadczenia z tym związane, a także modele obowiązujące w innych państwach europejskich posłużyły jako podstawa i punkt odniesienia do sformułowania w artykule wniosków dotyczących kształtu i formy koncepcji obrony cywilnej w Polsce.

EN

The aim of this article is to discuss and analyze the state of civil defense in the Republic of Poland. The main research problem presented in the article is an attempt to answer the question: what is the concept of civil defense in Poland? It will be possible to formulate this issue based on the presentation and definition of the properties of the concept of civil defense and the presentation of various assumptions over the years on its functioning in the Polish national security system. It is also crucial to ask the question about the nature of the model of the civil defense system that should be present in Poland. Research hypothesis presented at work states that the process of creating this system must cover all issues related to civil defense and the necessary role in this respect of state institutions, as well as the army and uniformed services. In the discussion on the creation and organization of the civil defense system in Poland, none of the components of the state security structure can be omitted. For civil defense to be effective and bring the expected results, a good design of the system being built is important. It must fully respond to contemporary challenges and all threats to national security. The role of local communities is important in this context. The civil defense system must be prepared to organize local units that will be able to effectively perform tasks related to population protection in the event of an outbreak of an armed conflict or a serious natural threat, such as flood, epidemic or fire. It is also important to prepare the necessary forces and resources to organize the civil defense system. They are owned by the army, law enforcement institutions such as the police, local guards and uniformed services. These institutions will be responsible in the process of creating civil defense in Poland for creating the structures of its system. The complexity of the problems considered required the use of many research methods, such as: analysis of legal acts, literature and available teaching materials related to the civil defense system in Poland, as well as synthesis, analogy, comparison, inference, definition. The history of creating the civil defense system in Poland and practical experience related to it, as well as models in force in other European countries served as the basis and a point of reference for formulating conclusions in the article regarding the shape and form of the civil defense concept in Poland.

7

Enhancing the eastern flank of the NATO in the context of the growing peril from the Russian Federation

Duda Dawid, Kowalska Joanna

Studia Bezpieczeństwa Narodowego

|

2025

|

R. 15, Nr 36

11--29

EN

Based on an analysis of the identified materials, a consideration was made of measures to strengthen the eastern flank of the North Atlantic Treaty Organisation in response to the growing threat from the East. With this circumstance in mind, the aim of this study is to identify and analyse the essence of strengthening the described part of NATO. The main research problem is an attempt to answer the question: what activities and actions the Alliance undertakes within the framework of increasing its presence in Eastern Europe. The article hypothesises that NATO is constantly conducting regular activity to prevent the outbreak of conflict between the Alliance countries and the Russian Federation. The research methodology was based on a critical analysis of the literature, as well as inference, synthesis, generalisation and comparison. The research confirmed the view that the primary purpose of the Pact is to deter a potential aggressor, clearly identified and defined. The adversary’s awareness that the undertakings of several states are a clear and coherent message requires the importance of effort, and creating this in times of crisis further enhances this effort. This can be achieved with continuous planning and coordination of policies, capabilities and concepts.

PL

W oparciu o analizę zidentyfikowanych materiałów przeprowadzono rozważania dotyczące działań mających na celu wzmocnienie wschodniej flanki Paktu Północnoatlantyckiego w odpowiedzi na rosnące zagrożenie ze wschodu. Mając na względzie powyższą okoliczność celem niniejszego opracowania jest wskazanie i analiza istoty wzmocnienia opisywanej części NATO. Głównym problemem badawczym jest próba odpowiedzi na pytanie: jakie aktywności i przedsięwzięcia podejmuje Sojusz w ramach zwiększania swojej obecności w Europie Wschodniej? W artykule przyjęto hipotezę, iż NATO stale prowadzi regularne działania, aby zapobiec wybuchowi konfliktu między krajami Sojuszu, a Federacją Rosyjską. Metodyka badań oparta została o krytyczną analizę literatury przedmiotowej, a także wnioskowanie, syntezę, uogólnienie i porównanie. Badania potwierdziły opinię, że zasadniczym celem Paktu jest odstraszenie potencjalnego agresora, jasno wskazanego i określonego. Świadomość adwersarza, iż przedsięwzięcia podejmowane przez kilka państw są jasnym i spójnym komunikatem, wymaga znacznego wysiłku, zaś tworzenie tego w czasach kryzysu dodatkowo potęguje ten wysiłek. Możliwe jest to do osiągnięcia przy stałym planowaniu i koordynowaniu polityki, zdolności i koncepcji.

8

Necessary defence exercised in the defence of domestic peace

Pietrzak Radosław

Scientific Journal of the Military University of Land Forces

|

2025

|

Vol. 57, No.3(217)

103--116

EN

The article regards the issue of necessary defence implemented in the conditions of protection of domestic peace, i.e. the provision of Article 25 §2a of the Criminal Code. First, the history of domestic peace is cited and legal regulations concerning its defence is indicated. Next, what specifically constitutes a violation of home peace is defined, followed by a description of how its necessary defence functions in the United States. In the following part of the article, the shortcomings of the provision of Article 25 §2a of the Criminal Code were pointed out. The author showed that this provision does not constitute an extension of the justification, as it presupposes in advance the transgression of the necessary defence. Moreover, such a situation results in the fact that the attacker, after the person acting in the framework of necessary defence, realised in the protection of the domestic peace, may himself undertake necessary defence against the person (originally) defending against his attack, thus proving that this legal solution is flawed and should be changed. The author proposed that the new provision concerning the necessary defence of domestic peace should in fact extend the justification, so that its wording makes it clear that a person acting within the framework of necessary defence carried out in the protection of his or her domestic peace as part of the defence action taken could even use a firearm as a situation justifying the possibility of waiving punishment.

PL

Artykuł traktuje o problematyce obrony koniecznej realizowanej w warunkach ochrony miru domowego, tj. o przepisie art. 25 §2a Kodeksu karnego. W pierwszej kolejności przytoczono historię miru domowego oraz wskazano prawne regulacje dotyczące jego obrony. Następnie określono, na czym konkretnie polega naruszenie miru domowego, po czym opisano, jak funkcjonuje jego obrona konieczna w Stanach Zjednoczonych. W dalszej części artykułu wskazano na wady przepisu art. 25 §2a Kodeksu karnego. Autor wykazał, że przepis ten nie stanowi rozszerzenia kontratypu, gdyż z góry zakłada on przekroczenie obrony koniecznej. Ponadto sytuacja taka powoduje, że napastnik po przekroczeniu przez osobę działającą w ramach obrony koniecznej, realizowanej w ochronie miru domowego, sam może podjąć obronę konieczną wobec osoby (pierwotnie) broniącej się przed jego atakiem, dowodząc tym samym, iż to rozwiązanie prawne jest wadliwe i należy je zmienić. Autor zaproponował, aby nowy przepis, dotyczący obrony koniecznej miru domowego rzeczywiście rozszerzał kontratyp, by w jego treści jasno wskazano, iż osoba działającą w ramach obrony koniecznej realizowanej w ochronie swojego miru domowego w ramach podejmowanych działań obronnych mogła użyć nawet broni palnej, jako sytuacji uzasadniającej możliwość odstąpienia od wymierzenia kary.

9

Determining the degree of fire risk in a municipality

Malatinský Adam

Scientific Journal of the Military University of Land Forces

|

2025

|

Vol. 57, No.2(216)

73--84

EN

One of the oldest categories of security is fire protection. The article contains the definition of security and its development throughout history until the present day, especially the aspect regarding fire protection, which involves two main categories – fire prevention and fire repression – with their specific examples. The article also describes the individual criteria for determining the fire risk. The main part of the text regards the fire risk determination methods and their individual criteria. The resulting value demonstrates fire risk criteria, which can also constitute standards for the given municipality and, in the future, become detailed in the scope of individual types of buildings or their groups.

PL

Jedną z najstarszych kategorii bezpieczeństwa jest ochrona przeciwpożarowa. Artykuł zawiera opis pojęcia bezpieczeństwa i jego rozwoju historycznego do dnia dzisiejszego, zwłaszcza aspekt dotyczący ochrony przeciwpożarowej, który obejmuje dwie podstawowe kategorie – zapobieganie pożarom i tłumienie pożarów – wraz z ich konkretnymi przykładami. Artykuł uwzględnia również systematykę metod określania ryzyka pożarowego. Główna część artykułu dotyczy poszczególnych standardów określania ryzyka pożarowego w gminie z wymiernymi wartościami liczbowymi, które korelują wagę ważności i ocenę wynikającego z nich stopnia ryzyka pożarowego. Wartości liczbowe określające kryteria ryzyka pożarowego mogą stanowić standardy informacyjne dla danej gminy, które w przyszłości można będzie uszczegółowić w zakresie poszczególnych typów budynków lub ich zespołów.

10

The Use of Secondlife Cells for Building Energy Storage Devices. Safety and Threats

Turek Krzysztof

Safety & Fire Technology

|

2025

|

Vol. 66, iss. 2

74--96

EN

Aim: The article presents the concept of reusing lithium-ion cells to build energy storage facilities, thereby reducing environmental pollution caused by the extraction of rare earth metals and reducing CO2 emissions. The author discusses the environmental and economic potential of this solution, identifies key risks, and defines a strategy for mitigating them. Introduction: In an era of rapid development of mobile technologies, electromobility, and renewable energy sources, individual countries are seeing a rapid increase in the production of energy storage facilities and storage capacities. Changes are also visible in the market for recycled cells. In this paper, the author points to the need to seek solutions that will enable better use of cells and reduce environmental degradation caused by the extraction of raw materials needed for the production of new batteries. One of the most promising areas of activity is the reuse of lithium-ion cells in the so-called “second life batteries”. These cells can still be used effectively in energy storage systems. The article presents the ways in which individual countries encourage such activities. Methodology: The article employs an analysis of scientific literature presenting the risks associated with lithium-ion cells, legal documents, business studies, statistics, and a review of new guidelines and financial incentives to increase the use of recycled cells. Conclusions: The market for recycled cells will grow year on year due to the increasing production of lithium-ion batteries, but also due to the number of batteries withdrawn from the market that no longer maintain the required parameters. Batteries can be given a second life by using them, for example, in energy storage facilities that power data centres or stabilize power grids. The key aspects are ensuring safety, conducting appropriate cell tests before reuse, and selecting high-quality SMART BMS battery management systems to minimize the risks associated with warehouse operations.

PL

Cel: Artykuł przedstawia koncepcję ponownego wykorzystania ogniw litowo-jonowych do budowy magazynów energii, aby w ten sposób zniwelować zanieczyszczenie środowiska powstałe wskutek wydobycia metali ziem rzadkich oraz zmniejszyć emisję CO2. Autor omawia potencjał środowiskowy i ekonomiczny tego rozwiązania, identyfikuje kluczowe zagrożenia oraz definiuje strategię ich ograniczania. Wprowadzenie: W dobie dynamicznego rozwoju technologii mobilnych, elektromobilności oraz odnawialnych źródeł energii w poszczególnych krajach obserwuje się gwałtowny wzrost produkcji magazynów energii oraz mocy magazynowania. Widoczne są także zmiany zachodzące na rynku ogniw z recyklingu. W niniejszej pracy autor wskazuje na konieczność poszukiwania rozwiązań, które umożliwią lepsze wykorzystanie ogniw i ograniczą degradację środowiska z powodu wydobycia surowców potrzebnych do produkcji nowych baterii. Jednym z najbardziej perspektywicznych kierunków działań jest ponowne wykorzystanie ogniw litowo-jonowych w tzw. „drugim życiu” (ang. second life batteries). Ogniwa te wciąż mogą być efektywnie stosowane w systemach magazynowania energii. Artykuł przedstawia sposoby, w jaki poszczególne państwa zachęcają do takiego działania. Metodologia: W ramach pracy nad artykułem wykorzystano analizę literatury naukowej, w której przedstawiono zagrożenia związane z ogniwami litowo-jonowymi, dokumentów prawnych, opracowań biznesowych, statystyk oraz przegląd nowych wytycznych oraz zachęt finansowych do zwiększenia wykorzystania potencjału ogniw z odzysku. Wnioski: Rynek ogniw z odzysku będzie rósł z roku na rok poprzez coraz większą produkcję baterii litowo-jonowych, ale także liczbę wycofywanych baterii z rynku, które już nie utrzymują odpowiednich parametrów. Bateriom można nadać drugie życie poprzez wykorzystanie ich np. w magazynach energii zasilających centra danych czy stabilizujących sieci energetyczne. Kluczowym aspektem jest dbałość o bezpieczeństwo, odpowiednie testy ogniw przed ponownym wykorzystaniem, dobór wysokiej jakości systemów zarządzania bateriami SMART BMS – tak aby zminimalizować ryzyko związane z działaniem magazynu.

11

Proposals for the standardization housing and multifunctional complexes for rental in Ukraine

Ianovytskii Evgen

Przestrzeń i Forma

|

2025

|

nr 63

95--108

EN

This article proposes amendments to Ukraine’s regulatory framework to introduce rental housing as a new typological unit. Historically, it revives the “income house,” common in Europe in the late 19th–early 20th centuries. Today, the housing deficit, intensified by war, has displaced millions and created urgent demand for safe, quickly built dwellings. Housing is a basic human need: beyond physical safety, it ensures psychological stability and supports social well-being. Yet Ukraine’s regulations do not classify rental housing; NK 018:2023 omits it, and current categories only recognize dormitories. Defining rental housing is thus an essential, socially significant step.

PL

Artykuł proponuje zmiany w ukraińskich przepisach budowlanych w celu wprowadzenia mieszkań na wynajem jako nowej jednostki typologicznej. Historycznie nawiązuje to do „domu czynszowego”, powszechnego w Europie pod koniec XIX i na początku XX wieku. Dziś deficyt mieszkaniowy, nasilony przez wojnę, przesiedlił miliony ludzi i stworzył pilne zapotrzebowanie na bezpieczne, szybko wznoszone budynki mieszkalne. Mieszkanie jest podstawową potrzebą człowieka: poza bezpieczeństwem fizycznym zapewnia stabilność psychiczną i wspiera dobrostan społeczny. Jednak przepisy Ukrainy nie klasyfikują mieszkań na wynajem; NK 018:2023 je pomija, a obecne kategorie uznają jedynie akademiki. Definiowanie mieszkań na wynajem jest zatem istotnym i społecznie znaczącym krokiem.

12

Problemy w funkcjonowaniu akumulatorów litowo-jonowych w pojazdach elektrycznych oraz sposoby ich zapobiegania

Pril Agnieszka, Kasprzyk Leszek, Hanc Hanna, Michalak Dariusz

Przegląd Elektrotechniczny

|

2025

|

R. 101, nr 2

93--96

PL

W artykule opisano problemy dotyczące akumulatorów litowo-jonowych, jakie mogą wystąpić podczas eksploatacji pojazdów elektrycznych. Wyróżniono trzy rodzaje problemów akumulatora, a także przedstawiono ich przyczyny, skutki i wzajemne oddziaływanie. Opisano, jak akumulatory są zabezpieczone przed tymi problemami poprzez odpowiednią konstrukcję oraz implementację funkcji w systemie BMS. Przybliżono również główne wymogi, jakie muszą spełniać akumulatory w pojazdach elektrycznych, aby zapewnić bezpieczeństwo użytkowników.

EN

The article describes the problems against which lithium-ion batteries in electric vehicles must be protected. Three types of battery problems are distinguished: causes, effects and their interaction. It describes how batteries are protected against these problems through proper design and implementation of functions in the BMS. The main requirements that batteries in electric vehicles must meet to ensure user safety are also outlined.

13

Kryteria oceny bezpieczeństwa energetycznego

Wnukowska Bogumiła

Przegląd Elektrotechniczny

|

2025

|

R. 101, nr 4

142--145

PL

Bezpieczeństwo energetyczne to element polityki, w którym określa się strategię, źródła produkcji energii (odnawialne/nieodnawialne), dystrybucję i wielkość zużycia. W Polsce polityka energetyczna jest budowana w oparciu o zapisy ustawy Prawo energetyczne. Główne cele polityki energetycznej to zapewnienie bezpieczeństwa energetycznego przy zachowaniu zasady zrównoważonego rozwoju gospodarczego i wypełnieniu międzynarodowych zobowiązań. W referacie scharakteryzowano kryteria oceny bezpieczeństwa energetycznego oraz funkcje uregulowań krajowych i Unii Europejskiej w zakresie kształtowania bezpieczeństwa energetycznego.

EN

The energy policy is the one element of policy in which are determined strategy, energy production sources (renevable/nonrenevable), distribution and energy consumption dimension. In Poland energy policy is build on the base of the Energy law. The main aims of the energy policy are the energetic safety assurance in the country by proceeding the principle of economic development and the international obligations fulfillment. In the paper are characterized chosen criterions of optimization delivery energy efficiency and operations in the direction avoidance of possible dangers, as also the national and European Union disposals in the range of energy safety formation.

14

MicroPython w systemach wbudowanych, jakość i bezpieczeństwo aplikacji

Szymczyk Magdalena

Pomiary Automatyka Robotyka

|

2025

|

R. 29, nr 2

111--117

PL

W artykule przedstawiono możliwości wykorzystania języka Python w systemach wbudowanych. Przeanalizowano różnice oraz ograniczenia w stosunku do jego wersji standardowej, zwrócono uwagę na aspekt bezpieczeństwa i jakość aplikacji do zastosowań w medycynie i w automatyce.

EN

The article presents the potential of using Python in embedded systems. Differences and limitations compared to the standard version are analysed, with attention given to the aspects of security and application quality for use in medicine and automation.

15

Macierzowy cyfrowy cień sieci czujników IoT

Iwaniec Władysław

Pomiary Automatyka Robotyka

|

2025

|

R. 29, nr 1

91--97

PL

W artykule przedstawiono koncepcję macierzowego cyfrowego cienia sieci czujników IoT. Omówiono różnice między cyfrowym bliźniakiem a cyfrowym cieniem i uzasadniono wybór koncepcji cienia sieci czujników. Przedstawiono macierzowy opis takiej sieci i wprowadzono koncepcję εk - sąsiedztwa czujnika. Zamieszczono wzory dla modeli liniowych εk - sąsiedztw typu plus i typu gwiazdka. Na wybranych przykładach pokazano możliwość wykrywania i eliminacji niektórych zagrożeń bezpieczeństwa takiej sieci.

EN

This paper presents the concept of a matrix digital shadow of an IoT sensor network. The differences between digital twin and digital shadow are discussed and the choice of the sensor network shadow concept is justified. A matrix description of such a network is presented and the concept of εk - neighborhood of sensor is introduced. Formulas for linear models of plus and star εk - neighborhoods are provided. Selected examples show the possibility of detecting and eliminating some security threats to sensor networks.

16

Technical adaptation of natural gas infrastructure for hydrogen transport – solutions for the energy transition

Gburzyńska Marta

Polityka Energetyczna

|

2025

|

T. 28, z. 3

179-194

EN

In the face of the global energy transition and the urgent need to reduce CO2 emissions, hydrogen is emerging as a key energy carrier whose widespread adoption depends on the development of efficient and safe transmission infrastructure. Constructing new hydrogen networks involves high costs and long implementation times; therefore, this article analyzes the potential for adapting existing natural gas transmission infrastructure for hydrogen transport. Two main approaches are assessed: blending hydrogen with natural gas and repurposing selected pipelines for pure hydrogen transmission. The article discusses critical technical aspects, including the impact of hydrogen on materials, the risk of hydrogen embrittlement, safety, and operational requirements. The regulatory analysis covers both Polish and EU legal frameworks, with special attention to new standards and certification systems that facilitate hydrogen integration into the current energy system. Examples of pilot and commercial projects across Europe are presented, highlighting Poland’s strategic role in the development of a hydrogen economy. The findings indicate that adapting existing infrastructure can achieve significant cost savings (up to 90% compared to building new networks) and accelerate the achievement of climate goals. The article also identifies key challenges, such as leak detection, equipment compatibility, and the need for regulatory clarity, which must be addressed to enable a safe and effective energy transition. This work aims to provide decision-makers, investors, and experts with interdisciplinary knowledge essential for planning and implementing modern hydrogen infrastructure.

PL

W obliczu globalnej transformacji energetycznej i konieczności redukcji emisji CO2 wodór staje się kluczowym nośnikiem energii, którego szerokie zastosowanie wymaga rozwoju efektywnej i bezpiecznej infrastruktury przesyłowej. Budowa nowych sieci wodoru wiąże się z wysokimi kosztami i długim czasem realizacji, dlatego w artykule analizowano potencjał adaptacji istniejącej infrastruktury przesyłowej gazu ziemnego do transportu wodoru. Przedstawiono dwie główne metody: domieszkę wodoru do gazu ziemnego (blending) oraz przekształcenie wybranych gazociągów do przesyłu czystego wodoru (repurposing). Omówiono kluczowe aspekty techniczne, takie jak wpływ wodoru na materiały, ryzyko kruchości wodorowej, bezpieczeństwo sieci oraz wymagania eksploatacyjne. Analiza regulacyjna objęła zarówno polskie, jak i unijne ramy prawne, ze szczególnym uwzględnieniem nowych standardów i systemów certyf ikacji ułatwiających integrację wodoru z istniejącym systemem energetycznym. Przedstawiono przykłady projektów pilotażowych i komercyjnych realizowanych w Europie, podkreślając strategiczną rolę Polski w rozwoju gospodarki wodorowej. Wyniki wskazują, że adaptacja istniejącej infrastruktury może przynieść znaczące oszczędności kosztów (do 90% w porównaniu z budową nowych sieci) oraz przyczynić się do realizacji celów klimatycznych. Artykuł identyfikuje także wyzwania, takie jak detekcja wycieków, kompatybilność urządzeń oraz potrzeba doprecyzowania przepisów, które muszą zostać rozwiązane, aby zapewnić skuteczną i bezpieczną transformację energetyczną. Praca ma na celu dostarczenie decydentom, inwestorom oraz ekspertom interdyscyplinarnej wiedzy niezbędnej do planowania i wdrażania nowoczesnej infrastruktury wodorowej.

17

The impact of the migration of Ukrainian citizens on demographics in Poland in terms of security

Kozicki Bartosz

Nowoczesne Systemy Zarządzania

|

2025

|

T. 20, nr 4

13--36

EN

Research objectives and hypothesis/research questions: The study outlines the research problem: how does the migration of Ukrainian citizens impact the Polish demographic situation in cities and rural areas in terms of state security? The aim of the study is to conduct a multidimensional comparative analysis of the number of Ukrainians in Poland, including those in cities and rural areas under temporary protection. The article presents a research hypothesis: it is assumed that migrants from Ukraine are of significant importance for the current and future demographic situation of Poland, both in cities and in the countryside, and those aged 0 to 19 will strengthen the economic sector of the country in the future. Research methods: The research method used in the study was source analysis. Main results: The demographic structure of that population stands out from the general Polish community - it is dominated by young, working-age individuals (20-49 years old), with a considerable number of children and adolescents. In total, people under 20 constitute over a million refugees, demonstrating significant educational and future professional potential. At the same time, the exceptionally low share of older people (60+) indicates that migrants from Ukraine do not pose a significant burden on the pension or healthcare systems. On the contrary, the vast majority of them are active, able to work, and ready to settle on the long-term basis. Implications for theory and practice: In conclusion, the influx of Ukrainian citizens under temporary protection could be an impetus for the sustainable reconstruction of Polish demographic structure. Given the irreversible trends of aging and depopulation in many regions, such an opportunity should be used wisely, benefiting both refugees and Polish society as a whole.

PL

Cel badań i hipotezy/pytania badawcze: W opracowaniu sformułowano problem badawczy: w jaki sposób migracja obywateli Ukrainy wpływa na sytuację demograficzną Polski w miastach i na wsiach w kontekście zapewnienia bezpieczeństwa państwa? Celem badań jest przeprowadzenie wielowymiarowej analizy porównawczej liczby Ukraińców w Polsce, w tym w miastach i na wsiach objętych ochroną czasową. W artykule postawiono hipotezę badawczą: przypuszcza się, że migranci z Ukrainy mają istotne znaczenie dla aktualnej i przyszłej sytuacji demograficznej Polski zarówno w miastach, jak i na wsiach, a ci z przedziału wiekowego od 0 do 19 lat w przyszłości wzmocnią sektor gospodarczy kraju. Metody badawcze: W pracy zastosowano metodę badawczą w postaci analizy źródłowej. Główne wyniki: Struktura demograficzna tej populacji wyróżnia się na tle ogółu społeczeństwa polskiego - dominują w niej osoby młode, w wieku produkcyjnym (20-49 lat), a także bardzo liczna grupa dzieci i młodzieży. Łącznie osoby w wieku poniżej 20 lat stanowią ponad milion uchodźców, co świadczy o dużym potencjale edukacyjnym i przyszłym zawodowym. Jednocześnie bardzo mały udział osób starszych (60+) wskazuje, że migranci z Ukrainy nie stanowią istotnego obciążenia dla systemu emerytalnego ani opieki zdrowotnej. Przeciwnie, w zdecydowanej większości są to osoby aktywne, zdolne do pracy i gotowe do osiedlenia się na długi czas. Implikacje dla teorii i praktyki: Konkludując, napływ obywateli Ukrainy objętych ochroną czasową może być impulsem do trwałej odbudowy struktury demograficznej Polski. W obliczu nieodwracalnych trendów starzenia się i wyludniania wielu regionów ta szansa powinna zostać wykorzystana mądrze z korzyścią zarówno dla uchodźców, jak i całego polskiego społeczeństwa.

18

The impact of migration on demographic structure and security in Germany

Kozicki Bartosz

Nowoczesne Systemy Zarządzania

|

2025

|

T. 20, nr 3

25--44

EN

Research objectives and hypothesis/research questions : The article addresses the research problem: what impact does migration have on demographic structure of Germany, and how can national security be maintained in this context? The aim of the study is to conduct a multidimensional comparative analysis of the impact of migration on demographic structure of Germany and security. The study hypothesizes that migrants positively influence the country’s demographic structure by mitigating unfavorable trends related to population aging and the negative birth-death gap, thus ensuring national security by increasing national income and securing the workforce. Research methods : The research method applied in the elaboration is source analysis, including inference techniques. Main results : The study indicates that the largest age groups in Germany are those between approximately 50 and 70 years old, meaning that a significant portion of the population is approaching or has already been in retirement age. The difference between births and deaths was negative during the period under study and worsened year by year: from -212,428 in 2020 to a record -335,217 in 2023. A slight improvement was noted in 2024 (-330,641), but the demographic imbalance was still incredibly significant. Between 2018 and 2024, Germany recorded a significant influx of migrants, totaling over 3.8 million during that period. The vast majority of migrants were young people, primarily aged 15 to 40, with a significant concentration in the 20-35 age group. Such an age distribution brings many potential benefits and is a principal factor in stabilizing the aging population, low fertility and labour shortages, and thus affects the security of the state. Implications for theory and practice : Migration policy in Germany should be far-reaching, flexible, controlled, and sustainable. It is not about unconditional “opening of borders”, but about pursuing a wise, realistic, and long-term strategy that combines humanitarian aid with the interests of the state and society. Criticism should not be directed at the concept of migration itself, but rather at its specific flaws and shortcomings, which can and should be addressed.

PL

Cel badań i hipotezy/pytania badawcze : W artykule sformułowano problem badawczy: jaki wpływ na strukturę demograficzną Niemiec ma migracja oraz w jaki sposób zapewnić utrzymanie bezpieczeństwa państwa w tym kontekście? Cel badań to przeprowadzenie wielowymiarowej analizy porównawczej wpływu migracji na strukturę demograficzną i bezpieczeństwo Niemiec. W opracowaniu postawiono hipotezę badawczą: przypuszcza się, że migranci wpływają pozytywnie na strukturę demograficzną kraju, łagodząc niekorzystne tendencje związane ze starzeniem się społeczeństwa i ujemną różnicą narodzin i zgonów, a tym samym zapewniają utrzymanie bezpieczeństwa państwa w aspekcie zwiększania dochodu narodowego i zapewnienia siły roboczej. Metody badawcze :W pracy zastosowano metodę badawczą w postaci analizy źródłowej, w tym technikę wnioskowania. Główne wyniki : W opracowaniu wskazano, że najliczniejsze grupy wiekowe w Niemczech to osoby w przedziale wiekowym od około 50 do 70 lat, co oznacza, że znaczna część populacji zbliża się do wieku emerytalnego lub już w nim pozostaje. Różnica między urodzeniami i zgonami była w badanym okresie ujemna i pogarszała się z roku na rok: z -212 428 w 2020 roku do rekordowego poziomu -335 217 w 2023 roku. W 2024 roku odnotowano nieznaczną poprawę (-330 641), jednak nadal był to bardzo wysoki ujemny bilans demograficzny. W latach 2018-2024 Niemcy zarejestrowały znaczący napływ migrantów, których liczba w tym okresie wyniosła łącznie ponad 3,8 miliona osób. Zdecydowaną większość migrantów stanowiły osoby młode, przede wszystkim w wieku od około 15 do 40 lat, z wyraźną koncentracją w grupie 20-35 lat. Taki rozkład wiekowy niesie ze sobą wiele potencjalnych korzyści i stanowi ważny czynnik stabilizujący starzenie się populacji, niską dzietność oraz niedobór siły roboczej, a tym samym wpływa na bezpieczeństwo państwa. Implikacje dla teorii i praktyki : Polityka migracyjna Niemiec powinna być dalekosiężna, elastyczna, kontrolowana i zrównoważona. Nie chodzi o bezwarunkowe „otwieranie granic”, lecz o prowadzenie mądrej, realistycznej i długofalowej strategii, która łączy pomoc humanitarną z interesem państwa i społeczeństwa. Krytyka nie powinna dotyczyć samej idei migracji, lecz jej konkretnych błędów i niedociągnięć, które można i trzeba naprawiać.

19

Migrations of Ukrainian citizens to Poland between 2022-2025 in terms of the scale, dynamics, process of stay legalization and security

Kozicki Bartosz

Nowoczesne Systemy Zarządzania

|

2025

|

T. 20, nr 2

111--124

EN

Research objectives and hypothesis/research questions The focus was on the following research problem: to what extent the mass nature of migration of people from Ukraine to Poland affected the number of visas issued in Poland. The aim of the research is to conduct a multidimensional analysis of data on the migration of people from Ukraine to Poland between 2022-2025 (until January 2025) and the number of visas issued in Poland. A research hypothesis was also outlined: it is assumed that the increase in migration of people from Ukraine will reduce the number of visas issued to Ukrainians in Poland. Research methods Research methods which were used in the article - source analysis, and within it a research technique - observation. As part of the technique, research tools such as an Excel sheet and figures were used. Main results The conducted research shows the multifaceted impact of the war in Ukraine on migration phenomena and forms of the stay legalization of Ukrainian citizens in Poland between 2022-2025. The starting point of the analysis was the dynamics of crossing the Polish-Ukrainian border, which in the first quarter of 2022 reached an unprecedented level - culminating in March (1,944,111 people). Such data indicate a direct migration reaction to the escalation of the armed conflict. In subsequent years, border traffic showed a stabilization trend with seasonal peaks in the summer periods, related, among others, to labour migration. At the same time, a systematic increase in the number of Ukrainian citizens with a valid residence permit in Poland was observed. Since 2022, their number has increased rapidly, reaching a record 1,55 million in March 2025. The observed trend is the result not only of the war, but also of procedural simplifications and the growing integration of Ukrainians with Polish society. The data also confirm the dominance of that national group among all foreigners legally staying in Poland. Implications for theory and practice The research proves that the war in Ukraine caused radical changes in the structure and nature of the migration of citizens of this country to Poland. We observe both the intensification of the influx and the ongoing process of settlement and formal integration of Ukrainians in Poland. The data are crucial for further shaping of the migration, social and integration policy of the Polish state.

PL

Cel badań i hipotezy/pytania badawcze Skupiono się na następującym problemie badawczym: w jakim stopniu masowy charakter migracji ludności z Ukrainy do Polski wpłynął na liczbę wydanych wiz w Polsce? Celem badań jest przeprowadzenie wielowymiarowej analizy danych dotyczących migracji ludzi z Ukrainy do Polski w latach 2022-2025 (do stycznia 2025) oraz liczby wydanych wiz w Polsce. Postawiono również hipotezę badawczą: przypuszcza się, że wzrost migracji ludności z Ukrainy wpłynie na zmniejszenie liczby wydanych wiz dla Ukraińców w Polsce. Metody badawcze W artykule zastosowano metody badawcze - analizę źródłową, w tym technikę badawczą w postaci obserwacji. W ramach techniki zastosowano narzędzia badawcze, np. arkusz Excel, rysunki. Główne wyniki Przeprowadzone badania pokazują wieloaspektowy wpływ wojny w Ukrainie na zjawiska migracyjne oraz formy legalizacji pobytu obywateli Ukrainy w Polsce w latach 2022-2025. Punktem wyjścia analizy była dynamika przekroczeń granicy polsko-ukraińskiej. W pierwszym kwartale 2022 roku osiągnęła ona bezprecedensowy poziom - z kulminacją w marcu (1944 111 osób). Dane te wskazują na bezpośrednią reakcję migracyjną na eskalację konfliktu zbrojnego. W kolejnych latach ruch graniczny wykazywał tendencję stabilizacji z sezonowymi szczytami w okresach letnich, związanymi m.in. z migracjami zarobkowymi. Równolegle obserwowano systematyczny wzrost liczby obywateli Ukrainy posiadających ważny dokument pobytowy w Polsce. Od 2022 roku ich liczba gwałtownie wzrosła, osiągając w marcu 2025 roku rekordowe 1,55 miliona osób. Obserwowany trend jest wynikiem nie tylko wojny, lecz także uproszczeń proceduralnych oraz rosnącej integracji Ukraińców z polskim społeczeństwem. Dane potwierdzają również dominację tej grupy narodowościowej wśród wszystkich cudzoziemców legalnie przebywających w Polsce. Implikacje dla teorii i praktyki Badania dowodzą, że wojna w Ukrainie wywołała radykalne zmiany w strukturze i charakterze migracji obywateli tego kraju do Polski. Obserwujemy zarówno intensyfikację napływu, jak i postępujący proces osiedlania się oraz formalnej integracji Ukraińców w Polsce. Dane te są kluczowe dla dalszego kształtowania polityki migracyjnej, społecznej i integracyjnej państwa polskiego.

20

Metody i systemy oceny stanu eksploatacyjnego jezdni drogowych

Stawowiak Michał

Magazyn Autostrady

|

2025

|

Nr 1-2

64--68

PL

W artykule omówiono kluczowe aspekty utrzymania dróg, zapewniające bezpieczeństwo, przejezdność i efektywność transportu. Podkreślono znaczenie monitorowania nawierzchni, racjonalnego planowania modernizacji oraz stosowania zaawansowanych urządzeń bezpieczeństwa. Autor wskazuje na specyfikę utrzymania ulic miejskich, wymagających większej uwagi ze względu na natężenie ruchu i gęstą infrastrukturę. Artykuł akcentuje konieczność optymalizacji działań w celu minimalizacji kosztów i zwiększenia trwałości nawierzchni.

EN

The article discusses key aspects of road maintenance, ensuring safety, trafficability, and transport efficiency. It emphasises the importance of road surface monitoring, rational modernisation planning and the use of advanced safety devices. The specificity of maintaining urban streets, which require more attention due to traffic intensity and dense infrastructure, is indicated. The article highlights the need to optimise operations in order to minimise costs and increase the durability of road surface.