Wyniki wyszukiwania - BazTech

1

Wybrane aspekty występowania i wykorzystania wód leczniczych w Sudetach

Durlej Elżbieta, Sowiżdżał Anna

Gaz, Woda i Technika Sanitarna

|

2025

|

Nr 9

29-36

PL

Celem niniejszej pracy jest przedstawienie wybranych aspektów występowania oraz wykorzystania wód leczniczych w Sudetach, ze szczególnym uwzględnieniem uzdrowiska Lądek-Zdrój jako reprezentatywnego przykładu. Omówiono uwarunkowania geologiczne sprzyjające obecności wód leczniczych w regionie, ich typologię, genezę oraz parametry fizykochemiczne. Przeanalizowano również aktualny stan eksploatacji i zastosowania wód w balneoterapii, z podkreśleniem ich znaczenia w leczeniu różnych schorzeń. Szczególną uwagę poświęcono cechom hydrogeologicznym i składowi chemicznemu wód lądeckich, które ze względu na obecność radonu, fluoru i siarkowodoru mają szerokie zastosowanie lecznicze. Wnioski wskazują na wysokie znaczenie gospodarcze i terapeutyczne zasobów wód leczniczych Sudetów oraz potrzebę ich zrównoważonego wykorzystania.

EN

The aim of this paper is to present selected aspects of the occurrence and utilization of medicinal waters in the Sudetes, with a particular focus on the spa town of Lądek-Zdrój as a representative example. The study discusses geological conditions favouring the presence of medicinal waters, their typology, origin, and physicochemical parameters. It also analyzes the current state of exploitation and the use of these waters in balneotherapy, emphasizing their relevance in the treatment of various diseases. Special attention is given to the hydrogeological features and chemical composition of the waters in Lądek-Zdrój, which-due to the presence of radon, fluoride, and hydrogen sulphide-re widely applied in therapeutic practices. The conclusions highlight the economic and medical significance of Sudetes' medicinal waters and the importance of their sustainable use.

2

Geotermia i pompy ciepła

Śliwa Tomasz, Chmielowska Anna, Harcouet-Menou Virginie, Kaczmarczyk Michał, Kowalski Tomasz, Luboń Wojciech, Pełka Grzegorz, Sapińska-Śliwa Aneta, Silva Mario, Sowiżdżał Anna, Szczotka Krzysztof, Śliwa Tomasz, Tomaszewska Barbara, Vestavik Ola, Wangen Magnus, Wojnarowski Paweł

Energetyka Rozproszona

|

2025

|

nr 13-14

89--118

PL

W artykule przedstawiono współczesne trendy i wyzwa¬nia w obszarze dostaw ciepła i chłodu w kontekście rozwoju „inteligentnych" sieci grzewczych i grzewczo-chłodniczych (smart grids) oraz rozwoju ciepłownictwa (energetyki) rozproszonego. Autorzy artykułu dzielą się doświadczeniami z prac naukowo-badawczych, eksperymentalno-rozwojowych oraz dydaktycznych wykonywanych w ramach krajowych i międzynarodowych projektów. W artykule omówiono kompleksowy zakres działalności zespołów badawczych Katedry Surowców Energetycznych AGH.

EN

The article presents contemporary trends and challenges in the area of heat and cooling supply in the context of the development of "intelligent" heaitng and heaitng-cooling networks (smart grids) and the development of distributed heating (energy). The authors of the article share their experiences from scientific and research, experimental and development work and teaching carried out within the framework of national and international projects. The article discusses the comprehensive scope of activities of the Research Teams of the Department of Energy Resources at AGH.

3

Numerical modeling of a potential CO2-supplied enhanced geothermal system (CO2-EGS) in the Asgard field, Norway

Miecznik Maciej, Tyszer Magdalena, Sowiżdżał Anna, Andresen Trond, Frengstad Bjorn S., Stenvik Lars A., Pierzchała Karol, Gładysz Paweł

Geology, Geophysics and Environment

|

2024

|

Vol. 50, no. 2

175--190

EN

The principle of Enhanced Geothermal System (EGS) technology is that water injected at a sufficiently high pressure will lead to the fracturing of naturally impermeable rocks, and as a result, this will create hydraulic communication between wells. In this way, reservoirs not previously considered to be perspective can provide geothermal heat to the surface. Since nearly two decades, CO2 is considered, mostly theoretically, as a working fluid that can potentially provide higher net power output than water in EGS’s installation. In this respect, the possibility of accessing high-temperature heat from the Are and Tilje formations located on the shelf of the Norwegian Sea was analysed. The estimated temperature at the reservoir depth of 4,500–5,000 m is not less than 165°C. For this, a 3D numerical modelling was performed in order to analyse 10 different scenarios for heat extraction using supercritical CO2 (sCo2) as a working fluid. Results indicate that appropriate matching of the mass flow and temperature of the injected CO2 allows to avoid premature temperature decline in the reservoir. However, as Are and Tilje formations are built from highly porous and relatively highly permeable rocks, the fluid entering the production well will always be a mixture of CO2 and water. This is advantageous from the point of view that a significant part of the injected CO2 is trapped in the reservoir, while the higher water content in the production well allows a significant temperature drop during fluid extraction to the surface to be avoided.

4

Systemy geotermalne CO2-EGS - projekt EnerGizerS

Sowiżdżał Anna, Chmielowska Anna

Wiadomości Naftowe i Gazownicze

|

2022

|

R. 25, Nr 9 (284)

10-13

PL

Systemy geotermalne CO2 - EGS to niekonwencjonalne systemy geotermalne (ang. Enhanced Geothermal Systems; EGS) wykorzystujące dwutlenek węgla (CO2) jako medium robocze. Systemy te łączą aspekty pozyskiwania czystej i ekologicznej energii wnętrza Ziemi oraz sekwestracji dwutlenku węgla (ang. Carbon Capture and Storage; CCS) pochodzącego ze spalania paliw kopalnych. Ze względu na doskonale właściwości termodynamiczne CO2 i potrzebę zmniejszenia jego emisji do atmosfery, system EGS wykorzystujący CO2, (zamiast wody) jako płyn roboczy stał się przedmiotem zainteresowań naukowców na całym świecie, również w Polsce. W ramach projektu EnerGizerS: Niekonwencjonalne systemy geotermalne CO2 -EGS jako systemy energetyczne neutralne dla klimatu, polsko-norweski zespół naukowców prowadzi badania nad efektywnością funkcjonowania systemów CO2-EGS w krajach partnerskich. Pierwszy etap prac umożliwił opracowanie metodyki i wskazanie parametrów istotnych pod względem doboru lokalizacji potencjalnego systemu CO2-EGS w warunkach morskich (Norwegia) i lądowych (Polska), W efekcie, jako obszar najbardziej perspektywiczny dla tego systemu w Polsce wskazano blok Gorzowa oraz rejon niecki mogileńsko-łódzkiej (Krośniewice-Kutno), natomiast w Norwegii wytypowano formację Åre na Morzu Norweskim. Dla wytypowanych formacji zbiornikowych dokonano charakterystyki właściwości petrofizycznych, termicznych i mechanicznych. Obecnie trwają prace nad eksperymentalnym określeniem właściwości dwutlenku węgla jako płynu roboczego oraz zaawansowanym modelowaniem ośrodka skalnego i systemów energetycznych. Ocena techniczno-ekonomiczna i środowiskowa instalacji CO2-EGS w zaproponowanych lokalizacjach będzie końcowym etapem projektu.

EN

CO2 - EGS geothermal systems are unconvententional geothermal systems (Enhanced Geothermal Systems; EGS) using carbon dioxide (CO2) as the operating fluid. These systems combine aspects of extracting dean and environmentally friendly energy from the Earth's interior along with sequestering carbon dioxide (Carbon Capture and Storage; CCS) originating from the combustion of fossil fuels. Due to the excellent thermodynamic properties of CO2 and the need to reduce its emissions to the atmosphere, EGS using CO2, (instead of water) as a working fluid has become a subject of interest for researchers around the world, including Poland. Within the EnerGizerS project: CO2-Enhanced Geothermal Systems for Climate Neutral Energy Supply, the Polish-Norwegian team of scientists is conducting research on the efficiency of CO2-EGS systems in partner countries. The first stage of the work has made it possible to develop a methodology and identify parameters important for selecting the location of a potential CO2-EGS system offshore (Norway) and inland (Poland). As a result, the Gorzów Błock and the region of the Mogilno-Łódź Trough (Krośniewice-Kutno region) were indicated as the most prospective areas for such a system in Poland, while in Norway the Åre formation in the Norwegian Sea was selected the most favourable. Then, petrophysical, thermal and mechanical properties have been characterized for the selected reservoir formations. Currently, the work to experimentally determine the properties of carbon dioxide as a working fluid and to perform advanced models of the rock medium and energy systems is ongoing. The technical-economic and environmental evaluation of the CO2-EGS installation in the proposed locations will be the final stage of the project.

5

Tematyka geotermalna w działalności naukowo-badawczej i dydaktycznej Katedry Surowców Energetycznych Wydziału Geologii Geofizyki i Ochrony Środowiska Akademii Górniczo-Hutniczej w latach 2019–2021 i plany na przyszłość

Sowiżdżał Anna, Hajto Marek, Tomaszewska Barbara, Kotyza Jarosław, Górecki Wojciech

Przegląd Geologiczny

|

2021

|

Vol. 69, nr 9

633--642

EN

For many years, geothermal issues have been one of the basic research and teaching activities of the Department of Fossil Fuels of the Faculty of Geology, Geophysics and Environmental Protection of the AGH University of Science and Technology (KSE WGGiOŚ AGH). National and international research projects on the evaluation of the geothermal potential of Poland, innovative technologies for geothermal energy extraction, as well as effective management of water resources and geothermal energy are carried out. In recent years (2019-2021), scientific and research projects such as GeoPLASMA-CE, EnerGizerS, Geotherm, CA18219 Geothermal-DHC, Lajkonik, NiżPIG, concerning the issues of shallow and deep geothermal energy utilization, are implemented. As far as didactic activity is concerned, the AGH is developing Ecological Energy Sources, as well as petroleum geology and geothermal specialization at the Applied Geology. Doctoral theses in the field of geothermics are being carried out. Research works, including projects concerning construction of heat pump prototypes, are carried out in the Centre for Sustainable Development and Energy Conservation of the AGH University of Science and Technology in Miękinia equipped with heat pump test stands. The Centre is currently being expanded.

6

Geological conditions of geothermal resource occurrences in Poland

Sowiżdżał Anna, Górecki Wojciech, Hajto Marek

Geological Quarterly

|

2020

|

Vol. 64, No. 1

185--196

EN

The occurrence of geothermal resources in Poland relates to four main hydrogeothermal provinces: the Polish Lowlands, the Carpathians, the Carpathian Foredeep and the Sudetes, each characterized by different geological conditions. Recognition of Poland's geothermal potential on a regional scale is good, yet, in order to evaluate the capabilities of utilising geothermal waters taking into account specific local conditions, a detailed geological, hydrogeological and thermal analysis is required in each case. Sometimes, the results of this analysis provide new insights into the geological structure and hydrogeological conditions in the region of specific resources, and indicate alternative approaches to resource evaluation. We summarise the geological conditions around geothermal water resources in Poland, and also illustrate local variability in selected hydrogeothermal parameters in the area of Wiśniowa, located in the Outer Carpathians, and in Poddębice, a central part of the Polish Lowlands. Selected examples of the effects of the research carried out in these areas of Wiśniowa and Poddębice show situations where the results of making a borehole can be unpredictable.

7

Study of wind power utilization in district heating systemsin the Westfjords, Iceland

Mathews Kamil, Sowiżdżał Anna

Geology, Geophysics and Environment

|

2019

|

Vol. 45, no. 2

77--88

EN

Some Renewable Energy Sources (RES), such as wind power, are often regarded as intermittent. That means they are not available on demand, but rather depend on external conditions e.g. such as the weather. In order to manage these resources, it is advised to combine them with energy storage or other energy sectors, what is known as “sector coupling”. This approach is set to mitigate the negative impact of unstable renewable energy sources and manage the generated surpluses. In this study, a system combining wind turbines, district heating network and short-term thermal energy storage was proposed and examined for the instance of the Westfjords, Iceland. Ísafjörður, Patreksfjörður, Bolungarvík and Flateyri are the exemplary communities with existing district heating networks, chosen to investigate the implementation of the system. A short review of the current state of the energy sector in Iceland was provided to present the local conditions. Wind potential in the described area was estimated as high in comparison with average wind turbine generation in the European Union and a few instances of wind turbines placement were analyzed in this study. For locations close to the district heating net-work, a long-term correlation between power generation and usage was proven. However, locating wind turbines in places with better wind conditions, provides stable output and a similar amount of energy produced by fewer generators.

8

Could geothermal water and energy use improve living conditions? Environmental effects from Poland

Sowiżdżał Anna, Chmielowska Anna, Tomaszewska Barbara, Operacz Agnieszka, Chowaniec Józef

Archives of Environmental Protection

|

2019

|

Vol. 45, no. 3

109--118

EN

The issue of air pollution, resulting to a large extent from the use of fossil fuels for energy purposes, is one of the most serious environmental threats in several Polish cities, but also outside of them. The amount of pollutants emitted into the atmosphere translates into the living conditions of the inhabitants. The utilization of geothermal energy, which is a renewable and ecological source of energy, brings noticeable improvement in the quality of atmospheric air, as evidenced by signifi cant ecological effects achieved by working geothermal district heating plants. The paper presents results of comprehensive considerations focused on assessing the effects of utilization of geothermal water and energy in Poland. Issues related to the implementation of exploration works aimed at acquiring geothermal water resources, as well as environmental aspects of the use of geothermal waters and energy were discussed. The undertaken considerations have been directed at assessing whether the use of such a kind of renewable energy resources could have an impact on improving the living conditions of the local community.

PL

Problem zanieczyszczenia powietrza, wynikający w dużej mierze z wykorzystania paliw kopalnych do celów energetycznych, jest jednym z najpoważniejszych zagrożeń środowiskowych w wielu miastach Polski, ale również poza nimi w mniejszych miejscowościach. Ilość zanieczyszczeń emitowanych do atmosfery przekłada się wprost na warunki życia mieszkańców. Wykorzystanie energii geotermalnej, która jest odnawialnym i ekologicznym źródłem energii, przynosi zauważalną poprawę jakości powietrza atmosferycznego, o czym świadczą znaczące efekty ekologiczne osiągane przez działające ciepłownie geotermalne. W pracy przedstawiono wyniki kompleksowych rozważań dotyczących oceny skutków wykorzystania wody i energii geotermalnej w Polsce. Omówiono zagadnienia związane z realizacją prac poszukiwawczych mających na celu pozyskanie zasobów wód geotermalnych, a także aspekty środowiskowe wykorzystania wód geotermalnych i energii. Podjęte rozważania ukierunkowane były na ocenę, czy wykorzystanie takiego rodzaju odnawialnych źródeł energii może mieć wpływ na poprawę warunków życia lokalnej społeczności.