Wyniki wyszukiwania - BazTech

1

Bilans wodny zbiornika w zalewanym wyrobisku końcowym likwidowanej odkrywki „Lubstów” PAK Kopalnia Węgla Brunatnego Konin S.A.

Wachowiak G.

Górnictwo Odkrywkowe

|

2015

|

R. 56, nr 6

68--79

PL

W ramach rekultywacji wyrobiska końcowego odkrywki „Lubstów” PAK KWB Konin S.A. powstaje kolejny duży zbiornik wodny. Docelowa powierzchnia zwierciadła wody ma wynosić 480 ha, a całkowita pojemność zbiornika 137 mln m3. Rzeczywisty przebieg napełniania zbiornika w odniesieniu do wielkości dopływów wody oraz terminów zastosowanego wariantu zasilania dodatkowego różnią się znacznie od założeń studialnych poprzedzających rekultywację likwidowanej odkrywki. Bilans wodny zbiornika opracowano dla okresu od maja 2009 r. do października 2013 r. uwzględniając opady atmosferyczne, zasilanie podziemne, parowanie z powierzchni wody oraz zmianę retencji w zbiorniku. Całkowity dopływ do zbiornika wyniósł średnio 0,36 m3·s-1 przy zmienności w półroczach od 0,49 m3·s-1 do 0,28 m3·s-1. W artykule przedstawiono również wyniki pomiarów hydrometrycznych wskazujące na ucieczki wody z koryta rzeki Noteć w jej przebiegu na północ od krawędzi odkrywki „Lubstów”.

EN

Under recultivation of the abandoned open pit “Lubstów” PAK KWB Konin S.A. another big water reservoir is formed. Its final area is to be 480 ha and the total water volume 137 mln m3. Recultivation and filling of the part of reservoir overtook the completion of the mining extraction in the open pit. The real process of the reservoir filling differs from preceding recultivation project assumptions, both in water inflow and additional supply term. Reservoir water balance is calculated from May 2009 to October 2013, taking into account rainfall, baseflow, surface water evaporation and changes in the reservoir retention. Total inflow amount to the reservoir was 0,36 m3·s-1 in average, with 0,49 – 0,28 m3·s-1 variability in half-year. In the article, the results of hydrometric measurements showing water escape from the Noteć riverbed into the northern edge from the open pit “Lubstów” are presented.

2

Pogórnicze wodne zbiorniki antropogeniczne jako nowy element sieci hydrograficznej

Galiniak G., Wachowiak G., Wachowiak A.

Bezpieczeństwo Pracy i Ochrona Środowiska w Górnictwie

|

2012

|

nr 1

8-15

PL

W artykule przedstawiono dotychczasowe dokonania oraz plany odkrywkowego górnictwa węgla brunatnego, związane z pracami rekultywacyjnymi ukierunkowanymi na tworzenie w wyrobiskach poeksploatacyjnych antropogenicznych zbiorników wodnych. Scharakteryzowano również ilościowe zróżnicowanie składowych bilansu wodnego za okres 2002-2010 zbiornika poeksploatacyjnego "Pątnów" oraz dopływ wody do nowego zbiornika antropogenicznego "Lubstów". Wyniki badań i analiz składowych bilansu wodnego pozwalają oceniać zmiany jakości środowiska w rejonie tworzonego zbiornika oraz właściwości fizykochemicznych wód w nim gromadzonych. Staną się też podstawą do przeprowadzenia rekultywacji w kierunku wodnym możliwym przy bilansie dodatnim.

EN

The article presents previous achievements and plans of brown coal open pit mining connected with reclamation works aiming at the creation of anthropogenic water reservoirs in the post-mining open casts. The quantitative differences of the components of the water balance for the period 2002-2010 of the "Pątnów" post-mining reservoir and the inflow of water to the "Lubstów" new anthropogenic reservoir. The results of the tests and analyses of components of water balance allow to assess the changes in the quality of environment in the area of the created reservoir and the physical and chemical properties of waters collected in it. They will be the basis to carry out reclamation in the water direction possible by the positive balance.

3

Wpływ zrzutów wód kopalnianych na wielkość przepływów wody w rzekach w początkowym okresie odwadniania odkrywki "Tomisławice" KWB "Konin"

Wachowiak G.

Górnictwo i Geoinżynieria

|

2011

|

R. 35, z. 4

153-166

PL

Odwodnienie odkrywki "Tomisławice" jest od 2009 roku kolejnym czynnikiem antropogenicznym zmieniającym stosunki wodne w zlewni górnej Noteci powyżej jeziora Gopło. Scharakteryzowano przepływy odbiorników wód kopalnianych, którymi są rzeki Pichna i Noteć w okresie poprzedzającym odwodnienie. Omówiono wielkości zrzutów wód kopalnianych według danych KWB "Konin" i poddano je weryfikacji na podstawie prowadzonych pomiarów hydrometrycznych. Porównano zweryfikowane wielkości zrzutów wód kopalnianych z przepływami charakterystycznymi rzek. Określono udział zrzutów w przepływie Pichny i Noteci. Wskazano na konieczność uwzględniania w ocenie wpływu odwodnienia odkrywki "Tomisławice" na odpływ rzeczny i zasoby wodne jeziora Gopło również innych czynników antropogenicznych, jak na przykład zrzuty wód do Noteci z kanału Warta-Gopło. Artykuł powstał na podstawie wyników badań uzyskanych przede wszystkim z monitoringu środowiska wodnego odkrywki "Tomisławice" prowadzonego przez Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej - Państwowy Instytut Badawczy Oddział w Poznaniu we współpracy z Poltegor-Projekt z Wrocławia.

EN

Since 2009, dewatering of the Tomisławice Open Pit has become yet another anthropogenic factor changing hydrographic conditions in the catchment of the Upper Noteć River above Gopło Lake. The flow values of watercourses receiving mine water, i.e. the Pichna and Noteć rivers, recorded in the period before mine dewatering have been analyzed. The values of mine water discharges provided by the Konin Brown Coal Mine are discussed and verified against the results of conducted hydrometric measurements. The verified values of mine water discharge were compared with characteristic values of river flow. The percentage of mine water discharge in the flow of the Pichna and Noteć rivers has been calculated. The necessity to include also other anthropogenic factors such as water discharge from the Warta-Gopło Canal to the Noteć River in the estimates of the impact of the Tomisławice Open Pit dewatering on river discharge and water resources of Gopło Lake is indicated. The paper is based, for the most part, on the results of water environment monitoring of the Tomisławice Open Pit carried out by the Institute of Meteorology and Water Management National Research Institute Poznań Branch in cooperation with the Poltegor-Projekt (Wrocław).

4

Ocena zmian odpływu w zlewni rzeki Widawki w roku hydrologicznym 2010 pod wpływem oddziaływania inwestycji górniczo-energetycznej w rejonie Bełchatowa

Wachowiak G., Galiniak G., Jończyk W., Martyniak R.

Górnictwo i Geoinżynieria

|

2011

|

R. 35, z. 3

381-395

PL

Jednym z ważnych elementów oddziaływania odkrywkowej eksploatacji węgla brunatnego i powiązanej z nią energetyki na środowisko naturalne są zmiany zachodzące w środowisku wodnym (wody powierzchniowe i podziemne). W niniejszym artykule autorzy charakteryzują (dla roku hydrologicznego 2010) wpływ Kopalni oraz Elektrowni "Bełchatów" na odpływ rzeczny w zlewni rzeki Widawki. Z jednej strony istnieje zwiększenie przepływu w ciekach powierzchniowych na skutek odprowadzania wód pochodzących z odwodnienia złoża, z drugiej strony wytworzony lej depresji oraz pobór wód dla potrzeb Elektrowni zmniejszają zasilanie i przepływ naturalny. Analizę zmian w odpływie wykonano w oparciu o wyniki stałego monitoringu prowadzonego w celu ustalenie przepływów rzecznych (rzeczywistych i odtworzonych jak dla warunków naturalnych) oraz wielkości czynników antropogenicznych.

EN

Changes in water conditions (surface and groundwater) are one of the important elements of the impact of open pit lignite mining and associated energy production on the environment. In this article, the authors characterize (for the hydrological year 2010) the impact of the mine and power station "Belchatow" on the river runoff in the catchment of Widawka river. This influence is manifested primarily by providing the hydrographic network with drainage water coming from the mine; by flow-reducing influence of the depression cone, as well as by abstractions for the power station. The analysis of changes in the outflow was based on the determination of river flows (actual and reconstructed as in natural conditions) and on the size of anthropogenic factors.

5

Przyczyny zmian w odpływie rzecznym na obszarach objętych wpływem eksploatacji węgla brunatnego

Wachowiak G., Kępińska-Kasprzak M.

Zeszyty Naukowe. Inżynieria Środowiska / Uniwersytet Zielonogórski

|

2010

|

Nr 138 (18)

65-72

PL

Badania hydrologiczno-meteorologiczne prowadzone przez IMGW na obszarze wpływu inwestycji górniczo-energetycznej w rejonie Bełchatowa pozwoliły na ocenę antropogenicznych i naturalnych przyczyn zmian w odpływie rzecznym na terenach objętych wpływem antropopresji. Wskazano na konieczność prowadzenia szerokich badań hydrologicznych i meteorologicznych we wszystkich fazach działania kopalni.

EN

Hydrological-meteorological research carried by IMGW in the area affected by the open cast lignite mine and power plant in the Bełchatów region allowed to estimate the causes of anthropogenic and natural impacts on the fluvial runoff in the area under anthropopressure. The necessity to conduct broad hydrological and meteorological research at all phases of opencast mining operations was strongly recommended.

6

Zasilanie górnej Noteci wodami kopalnianymi z odwodnienia odkrywki "Lubstów" KWB "Konin"

Wachowiak G.

Górnictwo Odkrywkowe

|

2010

|

R. 51, nr 1

54-59

PL

Od 1995 roku część wód kopalnianych z odwodnienia Odkrywki "Lubstów" KWB "Konin" kierowana była do rzeki Noteci. Ilość zrzucanej wody była zmienna w czasie i według danych Kopalni wahała się od 0,04 m3/s do 0,32 m3/s (wartości średnie roczne). Wyniki przeprowadzonych przez IMGW pomiarów hydrometrycznych na odprowadzalnikach tych wód wykazały różnice w stosunku do ilości zrzutów wyznaczonych przez KWB. Ilość zrzucanej wody do Noteci porównano z wielkością przepływu rzeki powyżej zrzutów (profil - Łysek) oraz określono udział wód kopalnianych w jej przepływie poniżej miejsca zrzutów. W okresach o najwyższych zrzutach i jednocześnie o niskich przepływach Noteci nawet dla wartości średnich miesięcznych wody kopalniane swą ilością wielokrotnie przekraczały wielkość przepływu. Stanowiły jednocześnie okresowo nawet ponad 90 % przepływu Noteci poniżej miejsc zrzutów. Rok 2009jest ostatnim, w którym wody kopalniane z Odkrywki "Lubstów " odprowadzane są do Noteci (zakończenie eksploatacji węgla). Natomiast od stycznia 2009 r. Noteć zasilana jest wodami z odwodnienia Odkrywki " Tomisławice " a ilość zrzutów już na wstępie przekroczyła wielkość zasilania rzeki wodami kopalnianymi z Odkrywki "Lubstów " KWB "Konin ".

EN

Since 1995 part of mine water from the Open Pit "Lubstów" of the Konin Lignite Mine has been decanted to the Noteć River. The volume of discharged mine water changed in time and according to the Konin Lignite Mine it oscillated between 0.04 rnVs to 0.32 m3/s (mean annual values). The results of hydrometrie measurements taken by Institute of Meteorology and Water Management (IMWM) at the mine water outfall pipes showed discrepancies with the volumes of mine water outfall given by the Mine. The volume of mine water discharged to the Noteć River was compared to the volume of river discharge above mine water : outfall site (Łysek profile). The percentage of mine water in river discharge below the mine water outfall site was calculated. Even mean monthly values of mine water outfall were several times higher than river discharge value during periods of the highest mine water outfall at the time of low Noteć River discharge. Periodically, mine water outfall contributed up to even 99% of the Noteć River discharge below the mine water outfall site. The year 2009 is the last year when the water from the Open Pit "Lubstów" is discharged to the Noteć River (end of its j exploitation). However, starting with January 2009 the Noteć River is being fed with mine water from dewatering of the Open Pit "Tomisławce" and the volume of its outfall has already exceeded the volume of the Open Pit "Lubstów" mine water discharge.

7

Zalewanie wyrobiska końcowego Odkrywki "Pątnów" Kopalni Węgla Brunatnego "Konin" w świetle określenia składowych i obliczeń bilansu wodnego zbiornika

Wachowiak G., Wachowiak A.

Górnictwo Odkrywkowe

|

2010

|

R. 51, nr 2

77-85

PL

W ramach rekultywacji wyrobiska końcowego Odkrywki " Pątnów" KWB " Konin " tworzony jest między innymi największy, jak dotychczas w polskim górnictwie węgla brunatnego, zbiornik wodny. Jego powierzchnia docelowa miała wynieść 346 ha, a pojemność ponad 83 min m3. Zbiornik zalewany jest od połowy 2001 roku przede wszystkim poprzez samoczynny dopływ z górotworu oraz nieco później zasilany dodatkowo wodami pochodzącymi z odwodnienia kopalni. Planowane parametry zbiornika nie zostały jeszcze do końca roku 2008 osiągnięte. Dla lat 2002 - 2008 opracowano bilans wodny zbiornika, gdzie po stronie przychodu uwzględniono opady atmosferyczne oraz dodatkowe zasilanie wodami kopalnianymi, a po stronie rozchodu parowanie z powierzchni wody zbiornika i terenu jego zlewni morfologicznej. Z kolei wypadkową zasilania podziemnego, która była końcowym członem obliczeń bilansowych przypisano w zależności od znaku do przychodu bądź rozchodu. Istotne w obliczeniach było wykazanie, że w ostatnich łatach wypadkowa zasilania podziemnego przyjęła znak ujemny, co świadczy o większej infiltracji wody w obręb leja depresyjnego niż jego zasilanie. Na bazie określenia składowych bilansu wodnego dla okresu zalewania zbiornika w wyrobisku końcowym Odkrywki "Pątnów 'wskazano na niektóre problemy monitoringu w czasie napełniania wodą wyrobiska końcowego Odkrywki "Lubstów " KWB " Konin ".

EN

The recultivation of the abandoned open pit "Pątnów" of the "Konin" Lignite Opencast Mine involves, among others, a creation of the largest ever reservoir in the history of Polish lignite mining. Its final area is to be 346 ha and water volume ; of over 83 mln m3. The reservoir is being flooded since 2001 mainly by automatic inflow originating in mountain complex. The flooding is further reinforced by water from mine dewatering. The assumed parameters of the reservoir were still not reached by the end of 2008. Reservoir water balance was calculatedfor 2002-2008 period. The input included rainfall and additional recharge from mine water, and the output-surface water evaporation from the reservoir and its morphological catchment area. The resultant ofgroundwater supply, which is the final component ofwater balance calculation, was identified as either input or output depending on its positive or negative value. The calculations revealed that in the last years the resultant of groundwater supply was negative. This indicates that the infiltration of water from the reservoir into the depression cone is higher than its groundwater supply. The knowledge gained through determining water balance elements for the flooding period of the abandoned open pit "Pątnów " allowed to identify problems in relation to the future monitoring of flooding another abandoned open pit of the "Konin " Lignite Opencast Mine - "Lubustów ".

8

Wpływ kopalni węgla brunatnego "Bełchatów" na odpływanie ze zlewni Widawki (stan do 2004 roku)

Wachowiak G.

Górnictwo Odkrywkowe

|

2005

|

Vol. 47, nr 6

14-22

PL

KWB "Bełchatów" wpływa na odpływ rzeczny poprzez dostarczenie di sieci hydrogeograficznej wód pochodzących z odwodnienia kopalni oraz zmniejszający przepływ rozwój leja depresyjnego. Największą zlewnią rzeczną gdzie doszło do przekształceń naturalnych stosunków wodnych jest zlewnia Widawki, w której istotne zmiany w odpływie datują się od 1976 roku. Określono całkowite straty w odpływie Widawki spowodowane depresją wód podziemnych wykorzystując do tego celu dane o przepływach rzeczywistych, przepływach odtworzonych jak dla warunków naturalnych (z wykorzystaniem metody analogii hydrologicznej) oraz o czynnikach antropogenicznych. Porównanie tych strat z wielkością zrzutu wód kopalnianych pozwoliło określić wpływ KWB na odpływ ze zlewni Widawki, który we wszystkich latach okresu 1976-2004 przejawił się wzrostem przepływów rzeki w stosunku do ich wielkości odtworzonych jak dla warunków naturalnych. Zwrócono uwagę na problem wyznaczania zasięgu leja depresji oraz zagadnienie infiltracji wód z koryt rzecznych w aspekcie analiz hydrologicznych.

EN

KWB "Bełchatów" affects river runoff because of its water contributions to the hydrogeographical network from mine dewatering, and because of the flow reducing expansion of the depression cone. The largest catchments whose natural water relations have been reshaped is the catchments of the Widawka River where considerable changes in the runoff date back to 1976. this article discusses the impact KWB "Bełchatów" had on the runoff volume of the Widawka catchment area (up to 2004). This influence, however, is not tantamount to the ultimate change in the river runoff. To a large degree, it is also affected by water management of "Bełchatów" Power Plant which by using the water diminishes water resources. Total losses in the Widawka runoff caused by underground water depression were estimated on the basis of the factual flow data, flow a data reconstructed for as if natural conditions (created with the methods of hydrological analogy) and data of the anthropogenic factors. The comparison of these losses with the value of mine water discharges allowed the estimation of the influence of KWB "Bełchatów" on the Widawka River catchment runoff. This influence manifested itself in the increase of river flow compared to the data of as if natural conditions estimates all throughout the period of 1976-2004. the average flow increase was 2.84 m3/s (22%) - the same amount that KWB "Bełchatów" contributes to the runoff of the Widawka River. This influence, however, was not steady. Although the period of 1976-2004 was characterized by the average flow increase of 2.52m3/s, the last four years (2001-2004) had the increase of 4.91 m3/s, i.e. 35%. The biggest discharges of 7.08m3/s, took place in 2001. In the relative values, however, the largest increase was in a dry year of 2003 when it went over 545%. An attempt was made to connect the values of total runoff reduction with the influence of the depression cone in the catchment. A special attention was paid to the problem of establishing the depression cone range and the issue of the infiltration of the water from river channels in the light of hydrological analyses.

9

Ocena dopływu wody do zbiornika Słok na Widawce i jej wykorzystania przez elektrownię "Bełchatów"

Wachowiak G.

Gospodarka Wodna

|

2005

|

Nr 10

398-401

PL

Jednym ze źródeł zaopatrzenia w wodę uzupełniającą Elektrowni „Bełchatów" jest zbiornik Słok na Widawce. Na dopływ do zbiornika składają się zrzuty z odwodnienia KWB „Bełchatów" oraz dopływ naturalny z górnej Widawki uzależniony w znacznej mierze od zajmującego część zlewni leja depresyjnego. Przedstawiono wielkość dopływu wody do zbiornika oraz jej wykorzystania przez elektrownię. Malejący dopływ do zbiornika ze zrzutów wód kopalnianych prowadzi do konieczności korzystania z nowych ujęć, w tym ujęcia zlokalizowanego na Warcie.

EN

The water reservoir Słok on the Widawka is one of the sources of make-up water delivery for the Power Plant Bełchatów. The inflow to the reservoir consists of discharges of water from drainage of KBW „Bełchatów" and of natural run-off from the upper Widawka which considerable depends on the cone of depression taking a big part of the catchment area. There has been presented the quantity of the water inflow to the reservoir and its utilization by the power p[ant. The decreasing inflow to the reservoir from discharges of mining water makes it necessary to utilize other water intakes, a.o. the intake situated on the Warta.

10

Wpływ regresji leja depresyjnego KWB "Bełchatów" na wielkość odpływu w zlewni górnej Widawki

Wachowiak G.

Górnictwo Odkrywkowe

|

2004

|

R. 46, nr 1

14-19

PL

Lej depresyjny, który powstał w wyniku odwadniania złoża węgla brunatnego "Bełchatów" wpłynął na obniżenie zasobów wód powierzchniowych i zmniejszenie odpływu rzecznego. Wraz ze wzrostem jego udziału w zlewni zwiększała się skała zachodzących zmian. Wycofywanie się leja depresyjnego związane ze zmianą frontu prac górniczych i odwodnieniowych powoduje stopniowe odtwarzanie się zasobów wodnych. Procesy te prześledzić można na przykładzie analizy zmian zachodzących w przepływach górnej Widawki i odpływie w zlewni w latach 1976-2002. Największe zmniejszenie charakterystyk hydrologicznych przypada na lata 1991-1994, kiedy to miał miejsce największy udział leja depresyjnego w zlewni. Od 1995 roku następuje stopniowy wzrost odpływu i stopniowo zmniejsza się wpływ leja depresyjnego, co związane jest z jego regresją w analizowanej zlewni.

EN

Depression cone developed as a result of dewatering of open cast lignite mine Bełchatów reduced surface water resources and river outflows. Together with the cone increase in drainage area the scale of associated phenomena followed. On the other hand, regression of depression cone resulting from change of mining and dewatering fronts brought gradual rebuilding of surface water resources. Those processes may be traced based on analysis of surface water changes inflows of upper Widawka river and drainage area outflows in period 1976-2002. The largest decrease in hydrological characteristics occurred in 1991-1994, when the depression cone has the largest share in drainage area. Since 1995, gradual increase in surface outflow and decrease of depression cone may be observed, what is directly related to regression of depression cone occurring in drainage area.