Wyniki wyszukiwania - BazTech

1

The phenomenon of artivism: the interaction of art and social activism

Lukovska Olha, Hrabovska Olena, Nestorenko Tetyana

Zeszyty Naukowe Wyższej Szkoły Technicznej w Katowicach

|

2025

|

T. 21

117--128

EN

This study is focused on a comprehensive examination of the phenomenon of artivism (the synthesis of art and activism) as a powerful communication tool and driving force for social change in the modern world. The evolution of artivism from the avant-garde movements of the 20th century to the latest practices, such as street art, performance art, and digital art, is traced. Its essence is defined as a synthesis of aesthetic expression and social action aimed at understanding social problems, fostering critical thinking, and stimulating change. The main characteristics of artivism are outlined: creativity, interactivity, publicity, and the ability to influence social consciousness. Examples of artistic practices and international projects that affirm art as a tool for civic education and cultural sustainability are provided. It is proven that artivism is an essential sociocultural phenomenon capable of forming new models of interaction between art and society.

PL

Badanie poświęcone jest kompleksowej analizie fenomenu artywizmu (syntezy sztuki i aktywizmu) jako potężnego narzędzia komunikacyjnego i siły napędowej przemian społecznych we współczesnym świecie. Prześledzono ewolucję artywizmu od awangardowych nurtów XX wieku do najnowszych praktyk, takich jak street art, performance i sztuka cyfrowa. Określono jego istotę jako syntezę wypowiedzi estetycznej i działania społecznego, ukierunkowanego na refleksję nad problemami społecznymi, kształtowanie krytycznego myślenia i stymulowanie zmian. Nakreślono główne cechy artywizmu – kreatywność, interaktywność, publiczny charakter oraz zdolność do wpływania na świadomość społeczną. Przedstawiono przykłady praktyk artystycznych, a także międzynarodowych projektów, które utwierdzają sztukę jako narzędzie edukacji obywatelskiej i odporności kulturowej. Udowodniono, że artywizm jest ważnym zjawiskiem socjokulturowym, zdolnym do tworzenia nowych modeli interakcji między sztuką a społeczeństwem.

2

Społeczna i użytkowa rola mebla miejskiego na przykładzie projektu dedykowanego przestrzeni kampusu uniwersyteckiego

Komar Beata, Winnicka-Jasłowska Dorota

Builder

|

2025

|

R.29, nr 2

8--11

PL

W artykule omówiono drugą część projektu dydaktycznego PBL (Project-Based Learning) pt. Kampus uniwersytecki jako żywe laboratorium miejskie. Projekt badawczy ukierunkowany na zielono-błękitną infrastrukturę oraz rozwój przestrzeni społecznych, który został realizowany w ramach projektu Inicjatywa Doskonałości Uczelnia Badawcza (IDUB) w Politechnice Śląskiej. Celem głównym projektu było opracowanie koncepcji opartej na badaniach dotyczących nowych rozwiązań w przestrzeni kampusu 600-lecia Odnowienia Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie. W prezentowanym projekcie pojawił się nurt proekologiczny, ale też rozwiązania ukierunkowane na rozpoznanie i realizację potrzeb społecznych zarówno studentów oraz pracowników, jak i mieszkańców okolicznych osiedli.

EN

The article discusses the second part of the PBL (Project-Based Learning) didactic project entitled University campus as a living urban laboratory. A research project focused on green and blue infrastructure and the development of social spaces, which was implemented as part of the Excellence Initiative Research University (IDUB) project at the Silesian University of Technology. The main objective of the project was to develop a koncept based on research on New solutions in the space of the campus of the 600th Anniversary of the Renewal of the Jagiellonian University in Krakow. In the presented project there was an ecological issues, but also solutions aimed at recognizing and implementing the social needs of both students and employees, as well as residents of the surrounding neighborhoods.

3

Możliwości i ograniczenia techniczne zastosowania stali nierdzewnej polerowanej gatunku 1.4404 na elewacji na przykładzie instalacji zrealizowanej dla Teatru Kameralnego w Bydgoszczy

Jankowska Maria

Builder

|

2025

|

R.29, nr 11

2--5

PL

W artykule omówiono zastosowanie powierzchni lustrzanych w architekturze miejskiej na przykładzie instalacji artystycznej zlokalizowanej na elewacji Teatru Kameralnego w Bydgoszczy. Celem pracy było przeanalizowanie trwałości, percepcyjnego oddziaływania oraz aspektów technicznych materiałów odbijających otoczenie w warunkach środowiskowych charakterystycznych dla śródmiejskich przestrzeni nadwodnych. W części teoretycznej przedstawiono przegląd materiałów wykorzystywanych do uzyskania efektu lustra: szkła refleksyjnego, tworzyw sztucznych (PMMA, PETG) oraz stali nierdzewnej. Na podstawie parametrów technicznych, odporności na korozję i kosztów eksploatacji wyróżniono stal nierdzewną gatunku 1.4404 jako najkorzystniejsze rozwiązanie dla zastosowań elewacyjnych. Opisano szczegółowo konstrukcję lustrzanej instalacji wykonanej z modułów stalowych, zaprojektowanych z uwzględnieniem warunków nasłonecznienia, przewietrzania oraz bezpieczeństwa pieszych. Analiza eksploatacyjna po dwóch latach użytkowania wykazała brak deformacji, uszkodzeń czy utraty właściwości refleksyjnych. W artykule sformułowano rekomendacje projektowe dla architektów i inżynierów, podkreślając wartość estetyczną i funkcjonalną stali nierdzewnej jako materiału elewacyjnego. Przypadek bydgoskiej realizacji może stanowić przykład świadomego wykorzystania efektu lustra w przestrzeni publicznej, integrującej użytkownika, otoczenie i obiekt.

EN

The article discusses the application of mirror surfaces in urban architecture using the case study of an artistic installation located on the façade of the Chamber Theatre in Bydgoszcz, Poland. The aim of the study was to analyze the durability, perceptual impact, and technical aspects of reflective materials in environmental conditions typical for downtown riverfront spaces. The theoretical section presents an overview of materials used to achieve a mirror effect: reflective glass, plastics (PMMA, PETG), and stainless steel. Based on technical parameters, corrosion resistance, and maintenance costs, stainless steel grade 1.4404 was identified as the most advantageous solution for façade applications. The paper provides a detailed description of the mirrored installation, composed of steel modules designed with consideration for solar exposure, air circulation, and pedestrian safety. Operational analysis after two years of use revealed no deformation, damage, or loss of reflective properties. The article concludes with a set of design recommendations for architects and engineers, emphasizing the aesthetic and functional value of stainless steel as a façade material. The Bydgoszcz project serves as a model example of the deliberate and sustainable use of reflection in public space-integrating the user, the object, and its surroundings.

4

The perception of architectural space. Murals as an important element in the revitalisation of urban fabric

Zabawa-Krzypkowska Joanna

Architecture Civil Engineering Environment

|

2025

|

Vol. 18, no. 4

1--11

EN

This article is about artistic creation in a spatial context - arts in architecture. It addresses the revitalization of space, the humanisation of a place through the introduction of art (in this case murals) that changes the perception of a place. The aim of the article is to explore how murals influence the perception of architectural space and contribute to the revitalisation of urban environments. Through case studies and field research, the author demonstrates the social, aesthetic, and spatial value of murals in transforming and humanising cityscapes. To this end, selected examples of murals located in urban residential areas were analysed to demonstrate their spatial, social, and aesthetic impact on the revitalisation of the environment.

5

The relationality of art and space on the example of sculptural objects located on Aleje Marcinkowskiego in Poznań

Kowalczyk Paulina, Łubowski Andrzej, Łubowski Rafał

Zeszyty Naukowe Politechniki Poznańskiej. Architektura, Urbanistyka, Architektura Wnętrz

|

2024

|

Z. 20

33--49

EN

The purpose of the article is to analyze the relationship between art and space in the context of sculptural objects located on Aleje Marcinkowskiego in Poznań. Art in urban space implies many problems. The context of the place, as well as the needs of the recipients – users of the space are associated with the necessity to take into account many factors, such as the history of the place, its specificity, land development, or trans-subjectivity of perception. Aleje Marcinkowskiego is located in the area of the Old Town – in close proximity to the Old Market Square and constitutes an axis connecting such streets as: Plac Wolności, 23 Lutego and Paderewskiego. Among the sculptures placed there are both objects of historic character and works by contemporary artists. The dialogue between history and the present is an interesting field of research, as are the interactions between the sculptures and architectural components located in their surroundings.

PL

Celem artykułu jest dokonanie analizy relacji między sztuką a przestrzenią w kontekście obiektów rzeźbiarskich znajdujących się na Alejach Marcinkowskiego w Poznaniu. Sztuka w przestrzeni miejskiej implikuje wiele problemów. Kontekst miejsca, jak i potrzeby odbiorców – użytkowników przestrzeni wiążą się z koniecznością uwzględnienia wielu czynników, takich jak historia miejsca, jego specyfika, zagospodarowanie terenu czy transsubiektywizm percepcji. Aleje Marcinkowskiego mieszczą się w obszarze Starego Miasta – w bliskim sąsiedztwie poznańskiej starówki – i stanowią oś łączącą plac Wolności, ul. 23 Lutego oraz ul. Paderewskiego. Wśród umieszczonych tam rzeźb są zarówno obiekty o zabytkowym charakterze, jak i dzieła współczesnych artystów. Dialog historii z teraźniejszością stanowi interesujące pole badawcze, podobnie jak interakcje zachodzące między rzeźbami a komponentami architektonicznymi znajdującymi się w ich otoczeniu.

6

Site-specific realizations in the context of the art-place relationship. Case study based on authorial exhibitions in closed and open spaces

Kowalczyk Paulina, Stefańska Joanna, Wegner Natalia

Zeszyty Naukowe Politechniki Poznańskiej. Architektura, Urbanistyka, Architektura Wnętrz

|

2024

|

Z. 19

20--33

EN

The article is a case study based on selected original site-specific realizations in unconventional exhibition spaces taking into account both the spaces inside the building and the open space. The relations and interactions between art and place are based on many dependencies that are subject to transformations depending on the creator’s idea and the character of the place. All activities in the field of visual arts should respect the context of space and the processual aspect of art. Implementations in public space differ in many respects. For some artists, the place is an inspiration for action, and for others a “frame” for the work or material / medium itself. Art can become a tool that transforms and (re)constructs space. Going beyond the walls of art institutions – adapting post-industrial buildings, former service plants, residential spaces, as well as operating in a broadly understood open space is becoming increasingly popular and indicates the need to redefine both art and exhibition space. It also encourages discussion on the relationship and interaction between art and place. On the other hand, many art institutions are located in places that differ in their specificity from the idea of a white cube type space, which is both a challenge and an inspiration for artists and curators. Site-specific implementations allow recipients to perceive not so much art objects as a situation in which the entire space takes part in the narrative created by the artist or curator.

PL

Artykuł stanowi studium przypadku na podstawie wybranych autorskich realizacji site-specific w niekonwencjonalnych przestrzeniach wystawienniczych uwzględniających zarówno przestrzenie wewnątrz budynku, jak i przestrzeń otwartą. Relacje i interakcje zachodzące między sztuką a miejscem oparte są na wielu zależnościach podlegających transformacjom w zależności od idei twórcy i specyfiki miejsca. Wszelkie działania z zakresu sztuk wizualnych wiążą się z koniecznością uwzględnienia kontekstu przestrzeni oraz procesualnego aspektu sztuki. Realizacje w przestrzeni publicznej różnią się pod wieloma względami. Dla niektórych artystów miejsce stanowi inspirację do działań, a dla innych tworzywo lub „ramę” dla dzieła. Sztuka może stać się narzędziem transformującym i (re)konstruującym przestrzeń. Wychodzenie poza mury instytucji sztuki – adaptowanie postindustrialnych budynków, byłych zakładów usługowych, przestrzeni mieszkalnych, jak również działanie w szeroko rozumianej przestrzeni otwartej jest coraz bardziej popularne i świadczy o potrzebie redefinicji zarówno sztuki, jak i przestrzeni wystawienniczej oraz zachęca do dyskusji na temat relacji i interakcji między sztuką a miejscem. Z drugiej strony wiele instytucji sztuki mieści się w miejscach odbiegających swoją specyfiką od idei przestrzeni typu white cube, co stanowi zarówno wyzwanie, jak i inspirację dla artystów i kuratorów. Realizacje site-specific umożliwiają odbiorcom percepcję nie tyle obiektów sztuki, lecz także sytuacji, w której cała przestrzeń bierze udział w narracji stworzonej przez artystę / kuratora.

7

The cold beauty of Iceland’s capital: in search of place-based identity

Kaczmarska Elżbieta, Kaczmarska Małgorzata

Teka Komisji Urbanistyki i Architektury Oddział PAN w Krakowie

|

2024

|

T. 52/1

153--166

EN

This paper discusses creative efforts intended to preserve and highlight the assets of the natural environment and cultural resources in Iceland’s conditions on the example of its capital - Reykjavik. This also includes the innovative use of environmental phenomena distinctive for the island and its capital in designing space. The text notes the urban layout of Reykjavik’s city centre and buildings - symbols in the city’s architecture, as well as their significance in building place-based identity: the Hallgrímskirkja Church, designed by Guðjón Samuelsson, Harpa, designed by Henning Larsen Architects in cooperation with Olafur Eliasson and Batteríið Architects, and the Nordic House, designed by Alvar Aalto.

PL

W artykule omówiono wysiłki twórcze mające na celu zachowanie i wyeksponowanie walorów środowiska naturalnego i zasobów kulturowych Islandii na przykładzie jej stolicy - Reykjavíku. Dotyczy to także innowacyjnego wykorzystania w projektowaniu przestrzeni zjawisk środowiskowych, charakterystycznych dla wyspy - symbole w architekturze miasta, a także ich znaczenie w budowaniu tożsamości miejsca: kościół Hallgrímskirkja, projekt: Guðjón Samuelsson; Harpa, projekt: Henning Larsen Architects we współpracy z Olafur Eliasson i Batteríið Architects oraz Nordic House zaprojektowany przez Alvar Aalto.

8

Sztuka inspirowana, sztuka inspirująca

Petelenz Małgorzata, Wicha Adam

PUA Przestrzeń Urbanistyka Architektura

|

2024

|

Vol. 1

122--142

PL

Sztuka inspiruje twórców i wpływa na codzienne życie. Niniejsze opracowanie analizuje przenoszenie dzieł sztuki do nowoczesnych form, takich jak memy, ale także wykorzystanie elementów artystycznych przez współczesną architekturę. Celem badania było zweryfikowanie reakcji odbiorców na modyfikacje dzieł sztuki w życiu codziennym. Analiza wyników dowodzi, że odbiorcy w znakomitej większości pozytywnie odnoszą się do współczesnych przetworzeń sztuki wysokiej i dostrzegają korzyści wynikające z popularyzacji sztuki.

EN

Art inspires creators and influences everyday life. This study examines the transfer of works of art into modern forms, such as memes, but also the use of artistic elements by contemporary architecture. The aim of the study was to verify recipients’ reactions to modifications of works of art in everyday life. The analysis of the results proves that the vast majority of recipients have a positive attitude towards contemporary processing of high art and see the benefits resulting from the popularization of art.

9

Architects and artists in one

Kurek Jan, Silberring Jerzy

Przestrzeń i Forma

|

2024

|

nr 59

159--174

EN

Architecture is not just the technical execution of a project; it is at the same time the act of creating something new, so it has all the characteristics of art. After all, in addition to the form and construction itself, the architect analyzes and takes into account the surrounding landscape elements, colors, functionality and environmental aspects. Universities are aware of this process, and already in the entrance exam the prospective student must demonstrate the ability to draw freehand, thus a kind of bond between form, its functionality, aesthetics and art. Here we will focus on architects and their artistic achievements beyond their main professional interests, for the sake of emphasizing the need to express alternative aspects of their creativity - the need to externalize their artistic sensitivity and their own emotions related to it.

PL

Architektura to nie tylko techniczne wykonanie projektu; jest to jednocześnie akt tworzenia czegoś nowego, a więc posiada wszelkie cechy sztuki. Poza samą formą i konstrukcją, architekt analizuje i uwzględnia przecież otaczające elementy krajobrazu, kolorystykę, funkcjonalność i aspekty środowiskowe. Uniwersytety mają świadomość tego procesu i już na egzaminie wstępnym przyszły student musi wykazać się umiejętnością rysowania odręcznego, a więc swoistym spoiwem pomiędzy formą, jej funkcjonalnością, estetyką i sztuką. Tutaj skupimy się na architektach i ich osiągnięciach artystycznych wykraczających poza ich główne zainteresowania profesjonalne, dla podkreślenia potrzeby wyrażania alternatywnych aspektów ich kreatywności – potrzeby uzewnętrznienia swojej artystycznej wrażliwości i związanych z nią własnych emocji.

10

Postrzeganie murali – raport z badań ankietowych

Zabawa-Krzypkowska Joanna

Builder

|

2024

|

R.28, nr 4

36--39

PL

W artykule omówiono wyniki badań dotyczące postrzegania wybranych murali przez odbiorców. Badania w formie ankiet zostały przeprowadzone w ramach przedmiotu psychofizjologia widzenia na kierunku architektura wnętrz Wydziału Architektury Politechniki Śląskiej. Uzyskane informacje stanową wstęp do dalszych badań dotyczących jakości środowiska życia człowieka i odbioru murali w przestrzeni publicznej.

EN

The article discusses research results regarding the perception of selected murals by recipients. Research in the form of surveys was carried out as part of the Psychophysiology of Vision course at the Interior Design Department of the Faculty of Architecture of the Silesian University of Technology. The information obtained is an introduction to further research on the quality of the human living environment and the reception of murals in public space.

11

Kampus jako zielona przestrzeń wspierająca działalność uczelni. Prezentacja założeń i wyników projektu PBL - studium przypadku

Winnicka-Jasłowska Dorota, Komar Beata, Krzystanek Roksana, Kulawik Oliwia, Mika Paulina, Stasiurka Agata, Piwowarczyk Izabela, Talaga Marta

Builder

|

2024

|

R.28, nr 3

34--37

PL

W artykule omówiono projekt dydaktyczny PBL (Project-Based Learning) pt.: Kampus uniwersytecki jako żywe laboratorium miejskie. Projekt badawczy ukierunkowany na zielono-błękitną infrastrukturę oraz rozwój przestrzeni społecznych został zrealizowany w ramach projektu Inicjatywa Doskonałości Uczelnia Badawcza w Politechnice Śląskiej w roku akademickim 2022/2023. Celem głównym projektu było opracowanie koncepcji zagospodarowania terenu opartej na badaniach, dotyczącej przestrzeni kampusu 600-lecia Odnowienia Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie. Współczesny kampus to teren uczelni, który jest silnie zintegrowany z jej działalnością. W prezentowanym projekcie obok nurtu ukierunkowanego na potrzeby społeczne i użytkowe pojawia się również nurt proekologiczny. Ostatecznie opracowane koncepcje projektowe dotyczące wybranych fragmentów przestrzeni kampusu oparto na podstawie przeprowadzonych badań potrzeb użytkowych w ramach wywiadu zogniskowanego (ang. focused group interview) z pracownikami i studentami Uniwersytetu Jagiellońskiego.

EN

The article describes Project-Based Learning (PBL) entitled: University campus as an urban living lab. The research project focused on green and blue infrastructure and the development of social spaces, was carried out as part of the research project realized at the Silesian University of Technology in the academic year 2022/2023. The main objective of the project was to develop a research-based conceptual design for new solutions at the university campus of the 600th Anniversary of the Renewal of the Jagiellonian University in Kraków. A contemporary campus is an area of the university that is strongly integrated with its activities. In the presented project, in addition to the current focused on social and utilitarian needs, there is also a pro-environmental current. The final design concepts developed for selected parts of the campus space, were based on a survey of utility needs conducted as part of focused group interview with Jagiellonian University employees and students.

12

Architektura i sztuka jako metoda kształtowania dialogu w przestrzeniach konfliktu

Chodura Karolina, Małecka-Fick Jadwiga

Builder

|

2024

|

R.28, nr 4

31--35

PL

Artykuł porusza problematykę budowania kultury dialogu w przestrzeniach konfliktu jako problemu projektowego oraz możliwych działań twórczych, mieszczących się w obrębie architektury i sztuki w odpowiedzi na omawianą w nim problematykę. Celem artykułu jest ukazanie możliwości architektury i sztuki do propagowania i kreowania dialogu w przestrzeniach konfliktu, analiza przykładów zrealizowanych ingerencji dialogotwórczych z pogranicza architektury i sztuki oraz studium przypadku. Badania przeprowadzone zostały w oparciu o wizyty in situ wybranych obiektów, analizy literatury przedmiotu oraz współczesnych, zrealizowanych i niezrealizowanych projektów, które podejmują omawianą tematykę. Tekst, oprócz wprowadzenia, w którym autorki charakteryzują problematykę przestrzeni konfliktu, cel i metodykę badań, składa się z dwóch głównych części, poświęconych działaniom twórczym z pogranicza architektury i sztuki, w kontekście kreowania dialogu na podstawie omówienia przykładów zrealizowanych ze świata, oraz studium przypadku projektu „Granica. Budowanie kultury dialogu w kontekście granic i podziałów. Projekt dialogotwórczych ingerencji krajobrazowych wraz z domem dialogu na hałdzie Makoszowy”.

EN

The article addresses the issue of building a culture of dialogue in spaces of conflict as a design problem and the possible artistic, and architectural creative activities in reaction to this problem. The aim of the article is to show the possibilities of architecture and art to promote and create dialogue in spaces of conflict, an analysis of examples of realised dialogue-forming interventions from the borderline of architecture and art and a case study. The research is based on in situ studies of selected objects, analyses of the literature on the subject and contemporary, realised and unrealised projects that address the subject under discussion. Apart from the introduction, in which the authors characterise the issue of conflict spaces, the aim and methodology of the research, the text consists of two main parts devoted to the discussion of possible creative activities on the borderline of architecture and art in the context of creating dialogue in these spaces on the basis of examples realised around the world, and a case study of the project Border. Building a culture of dialogue in the context of borders and divisions. A project for dialogue-forming landscape interventions with a house of dialogue on the Makoszowy heap.

13

SrpCNNeL: Serbian Model for Named Entity Linking

Ikonić Nešić Milica, Petalinkar Saša, Stanković Ranka, Utvić Miloš, Kitanović Olivera

Annals of Computer Science and Information Systems

|

2024

|

Vol. 39

465--473

EN

This paper presents the development of a Named Entity Linking (NEL) model to the Wikidata knowledge base for the Serbian language named SrpCNNeL. The model was trained to recognize and link seven different named entity types (persons, locations, organisations, professions, events, demonyms, and works of art) on the dataset containing sentences from novels, legal documents, as also sentences generated from the Wikidata knowledge base and Leximirka lexical database. The resulting model demonstrated robust performance, achieving an F1 score of 0.8 on the test set. Considering that the dataset contains the highest number of locations linked to the knowledge base, an evaluation was conducted on an independent dataset and compared to the baseline Spacy Entity Linker for locations only.

14

Architekci krajobrazu w służbie sztuki

Gierko Aleksandra

Zieleń Miejska

|

2023

|

Nr 12

38--39

PL

Współcześnie w ofercie muzeów jest coraz więcej miejsca na naturę, a tym samym na działalność architektów krajobrazu. Rośliny mogą stać się częścią programu edukacyjnego, a także obiektami sztuki. Znajdują się już nie tylko w otoczeniu budynku, ale śmiało wkraczają do jego wnętrz.

15

Obiekt przestrzenny jako nośnik cech obrazu fotograficznego

Ślachciak Krzysztof

Zeszyty Naukowe Politechniki Poznańskiej. Architektura, Urbanistyka, Architektura Wnętrz

|

2023

|

Z. 17

467--478

PL

Artykuł uzasadnia potrzebę zbadania cech charakterystycznych dla obrazowania fotograficznego w projektowaniu obiektów przestrzennych. Dzięki zastosowaniu metody logicznej argumentacji, przytoczeniu badań ankietowych przeprowadzonych na trzech grupach odbiorców oraz źródeł z dziedziny sztuki autor wykazuje zasadność rozważenia włączenia do projektowania obiektów przestrzennych cech plastycznych charakterystycznych dla medium fotografii. Autor swoje uzasadnienie opiera na niespotykanej powszechności obrazowania tego typu i silnym wpływie na sposób odbioru świata, życie codzienne oraz na konsekwencje społeczne. Wskazuje, że użycie cech plastycznych fotografii w obiekcie, takich jak głębia ostrości, przenikalność obrazu, użycie paralaksy, płynność czasu rejestracji czy ziarnistość obrazu, może stanowić rodzaj kodu wizualnego, zbliżając formę przestrzenną do rodzaju komunikatu, a także wpływając na możliwą zmianę postrzegania obiektów przez odbiorców, które mogłoby mieć podstawy w zaufaniu odbiorców do obrazu fotograficznego. W dalszej części artykułu autor przytacza przykłady foto-obiektów z domeny sztuki i wskazuje, w jaki sposób wykorzystują one cechy plastyczne obrazu fotograficznego. Autor pokrótce omawia też strategie twórcze, w których najłatwiej spotkać tego typu działania.

EN

Article justifies the need for understanding and describes the possibilities of using characteristic features of photographic imaging in spatial objects. Through logical argumentation, citation of survey research conducted on three groups of recipients, and references from the field of art, the article’s author demonstrates the validity of considering the incorporation of plastic features characteristic of photography into the design of spatial objects. The author bases his justification on the unprecedented ubiquity of this type of imaging and its strong influence on the perception of the world, daily life, and social consequences. It is indicated that the use of photographic plastic features in an object, such as depth of field, image permeability, the use of parallax, the fluidity of registration time, or image granularity, can constitute a kind of visual code, bringing spatial form closer to a type of message, as well as a possible change in the perception of objects by recipients, which could be based on the trust of recipients in the photographic image. In the later part of the article, the author provides examples of photo-objects from the domain of art and indicates how they utilize the plastic features of photographic images. The author also briefly discusses creative strategies in which such actions are most easily encountered.

16

Niekonwencjonalne przestrzenie wystawiennicze jako przykład interakcji między sztuką a architekturą

Kowalczyk Paulina

Zeszyty Naukowe Politechniki Poznańskiej. Architektura, Urbanistyka, Architektura Wnętrz

|

2023

|

Z. 12

103--114

PL

Klasyczna wizja idealnej przestrzeni wystawienniczej zakłada jej podporządkowanie obiektom sztuki, jednak miejsce bliskie koncepcji white cube jest pozbawione cech indywidualnych. Z tego powodu artyści coraz częściej poszukują wnętrz, które stanowią inspirację do realizacji wystawienniczych. Obiekty sztuki stają się elementami kształtującymi oraz indywidualizującymi przestrzeń, a jej genius loci inicjuje niekonwencjonalne rozstrzygnięcia wystawiennicze. Wzajemność relacji pomiędzy dziełem a przestrzenią ekspozycji jest warta zbadania i zdefiniowania. W szczególności warto zwrócić uwagę na próbę świadomego kształtowania relacji kontrastu lub podporządkowania dzieła kontekstowi przestrzennemu. Zarówno w sztuce, jak i architekturze widoczna jest znacząca zmiana dotycząca sensorycznego i percepcyjnego doświadczania świata.

EN

The classic vision of an ideal exhibition space assumes subordinating the space to art objects, but a place close to the "white cube" convention is devoid of individualization. Artists are increasingly looking for interiors that provide inspiration for their exhibition projects. Artworks become the elements shaping and individualizing space, and the genius loci initiates unconventional exhibition solutions. The reciprocal relationship of art objects and the exhibition space is worth exploring and defining; in particular, it is worth paying attention to consciously shaped relationship of contrast or subordination between the work and the spatial context. In both art and architecture, there is a significant change in the sensory and perceptual experience of the world by modern people. Visual overstimulation forces a change in the way of thinking about our surroundings.

17

Intelektualno-emocjonalny aspekt sztuki wobec kryterium anektowania dzieł jako komponentów wnętrza w kontekście tworzenia prywatnej kolekcji sztuki

Kowalczyk Paulina

Zeszyty Naukowe Politechniki Poznańskiej. Architektura, Urbanistyka, Architektura Wnętrz

|

2023

|

Z. 13

101--115

PL

Artykuł dotyczy problemu ekspozycji obiektów sztuki w prywatnych wnętrzach. Człowiek ma naturę homo collector. Potrzeba otaczania się przedmiotami wiąże się z pragnieniem nieustannego kontaktu z tym, co inspirujące. Eksponowanie obiektów sztuki w prywatnej przestrzeni przypomina działania kuratora aranżującego wystawę w galerii. Interakcje dzieła i przestrzeni architektonicznej zależą od specyfiki wnętrza oraz charakteru eksponatów. Różnorodność obiektów artystycznych oraz komponentów wnętrza wiąże się z koniecznością znalezienia takich rozwiązań ekspozycyjnych, które pozwolą na stworzenie harmonijnej aranżacji. Przestrzeń architektoniczna, nawet w postaci pozornie neutralnego white cube, wymusza określone decyzje wystawiennicze. Im bardziej jest zindywidualizowana, tym intensywniejsze stają się interakcje między dziełem a jego otoczeniem. Dzieło, umieszczone w przestrzeni dalekiej od charakteru white cube, zyskuje nowe możliwości interpretacyjne oraz percepcyjne, stając się elementem przestrzennej narracji. Prezentacja sztuki w przestrzeni prywatnej nie musi się wiązać z traktowaniem dzieł jedynie w kategoriach estetyzacji otoczenia. Badania przeprowadzone przez autorkę artykułu wykazały, że intelektualno-emocjonalny aspekt sztuki wykracza poza estetyczne doznania - skłania do refleksji, inspiruje, wpływa na psychofizjologiczne reakcje odbiorcy.

EN

The article concerns the issue of displaying art objects in private interiors. A human being is homo collector by nature. The need to surround oneself with objects is associated with the desire to be in constant contact with what is inspiring. Exhibiting works of art in a private space resembles the actions of a curator arranging an exhibition in a gallery. The interactions of the artwork and architectural space depend on the specificity of the interior and the nature of the exhibits. The variety of artistic objects and interior components is associated with the need to find such exhibition solutions that will allow to create a harmonious arrangement. Architectural space, even in the form of a seemingly neutral white cube, forces specific exhibition decisions. The more individualized it is, the more intense the interactions between the artwork and its surroundings become. The work, placed in a space far from the character of the white cube, gains new interpretative and perceptual possibilities, becoming an element of the spatial narrative. Presenting art in a private space does not have to involve treating artworks only in terms of the aestheticization of their surroundings. The intellectual and emotional aspect of art goes beyond the aesthetic experiences - it provokes reflection, inspires, influences the psychophysiological reactions of the recipient.

18

Geneza procesu kreacji - autorska część unikalnej całości zagadnienia

Jeziorkowska Katarzyna K.

Zeszyty Naukowe Politechniki Poznańskiej. Architektura, Urbanistyka, Architektura Wnętrz

|

2023

|

Z. 12

89--101

PL

Idea rozstrzygnięcia każdego projektu pochodzi ze źródła pozbawionego precyzyjnej definicji. Nie istnieje definicja źródła, jednak istnieje nierozerwalny splot wielu współzależnych warstw niezbędnych do kreacji, a wśród najważniejszych są: warstwy wiedzy i precyzyjnego myślenia, determinujące funkcje narzędzi myślenia, nadających kształt idei oraz warstwy wymykające się definicji, determinowane wyczuciem i wrażliwością twórcy, cechujące obszary sztuki. Jeśli świadomie kreowana forma, łącząca różnorodne materie, scala ciągi funkcji dla działań, konstruuje dla trwałości tworząc jednocześnie niepowtarzalne walory dla percepcji - wpisuje się w przestrzeń ARCHITEKTURY. Jeśli materia formowana przez człowieka wywołuje emocje i wrażenia, jeśli tworzy oferując iluzje, przenika i wzbogaca wyobraźnię pozostawiając w niej trwały ślad - wpisuje się w przestrzeń SZTUKI.

EN

The idea of resolving any project comes from a source without a precise definition. There is no definition of the source, but there is an inseparable weave of many interdependent layers necessary for creation, and among the most important are: layers of knowledge and precise thinking, determining the functions of the tools that give shape to the idea, and layers that escape definition, determined by the intuition and sensitivity of the creator, characterizing the areas of art. If a consciously created form combining a variety of matters, merges sequences of functions for activities, constructs for permanence while creating unique qualities for perception - it fits into the space of ARCHITECTURE. If the matter formed by man evokes emotions and impressions, if it creates by offering illusions, penetrates and enriches the imagination, leaving a permanent trace in it - it is inscribed in the space of ART.

19

Bydgoskie murale - sztuka ulicy i ich znaczenie dla obrazu przestrzeni publicznych miasta

Grześkow Iga

Zeszyty Naukowe Politechniki Poznańskiej. Architektura, Urbanistyka, Architektura Wnętrz

|

2023

|

Z. 12

61--74

PL

Mural definiowany jako wielkoformatowe malowidło ścienne w przestrzeni miasta, o konkretnym przesłaniu i bogatej tradycji, wpisuje się w szeroki nurt poszukiwań plastycznych i wyrazowych tzw. sztuki ulicy. W swojej formie, powinien na równi z rozwiązaniami architektonicznymi, budować wizerunek miasta i współtworzyć jego klimat. Prześledzenie dokonań w tej dziedzinie na wybranych przykładach realizacji w przestrzeni publicznej Bydgoszczy, wraz z ich analizą formalną i znaczeniem dla budowania zindywidualizowanej tkanki miejskiej, stanowi cel artykułu.

EN

The mural, which is defined as a large-format mural in the urban space, with a concrete message and a rich tradition, fits into a wide range of sculptural and expressive searches of so-called street art. In his form, but with other tools, he was to construct an image of the city on an equal footing with architectural solutions and to help shape its climate. The aim of the article is to follow the achievements in this field of selected examples of the realization in the public space of Bydgoszcz, together with their formal analysis and their importance for the construction of an individualized urban structure.

20

Artykulacja przestrzeni wystawienniczej w kontekście prezentacji sztuki na przykładzie autorskich wystaw

Stefańska Joanna

Zeszyty Naukowe Politechniki Poznańskiej. Architektura, Urbanistyka, Architektura Wnętrz

|

2023

|

Z. 17

277--291

PL

Potrzeba wykraczania poza fizyczne granice obrazu wyznaczające ramy postrzegania na rzecz ich niwelowania, związana jest z pojęciem kontekstu przestrzennego. Świadomość możliwości eksperymentowania oraz manipulowania granicami, aby wzmocnić przekaz i wpływać na odbiór i oddziaływanie dzieł stwarza płaszczyznę do odkrywania nowych znaczeń i interpretacji w obszarze prezentacji sztuki. Przedmiotem opracowania jest realizacja wystaw indywidualnych oraz poszukiwanie optymalnych rozwiązań wystawienniczych dla prezentacji obiektów sztuki w galeriach o różnym charakterze oraz działań artystycznych site-specific jako przykładu synergii przestrzeni architektonicznej i sztuki. Potrzeba skupienia uwagi odbiorcy na dziele sztuki zrewolucjonizowała sposób jej ekspozycji i aranżacji wystaw. Nowe strategie wystawiennicze zacierają granice pomiędzy obrazem, a materialnym obiektem, sprawiając, że galeria przestaje być wyizolowaną przestrzenią. Obecnie coraz częściej sztuka odbierana jest w kategorii wydarzenia. W ramach kolejnego etapu projektu badawczego pt. "Dzieło plastyczne w architekturze" zrealizowane zostały wystawy, które stanowią konsekwencję procesu poszukiwania nowych formuł ekspozycyjnych. Można stwierdzić, że wzajemne relacje dzieła plastycznego i otaczającej go przestrzeni architektonicznej wpływają nie tylko na znaczenia i estetykę dzieła, ale także o odbiór architektury.

EN

The need to go beyond the physical boundaries of painting which deter-mine the framework of perception in order to eliminate them is related to the concept of spatial context. Awareness of the possibility of experimenting and manipulating of boundaries to strengthen the message as well as influence the reception and impact of artworks creates a platform for discovering new meaning and interpretations in the field of art exhibition in galleries of various types as well as site-specific realizations as an example of synergy of architectural space and art. The need to focus the viewer's attention on an artwork has revolutionised the way it is displayed and arranged. New exhibition strategies blur the boundaries between a painting and a material object, causing the gallery to cease to be an isolated space. Nowadays, art is increasingly perceived as an event. As part of the next stage of the research project entitled Work of art in architecture, exhibitions have been carried out, which are a consequence of the process of searching for new exhibition formulas. It can be claimed that multual relations between artwork and architectural space surroundig it attect artwork meaning and aesthetics as well as the reception of architecture.