Wyniki wyszukiwania - BazTech

1

The Impact of Human Factors on the Safety of Airport Ground Operations

Firlej Mikołaj

Safety & Defense

|

2025

|

1

63--72

EN

This paper provides an extensive overview of the contribution of human factors in airport ground operations safety. The movement area, one of the most critical areas of the airside, is prone to risks and threats related to human action or inaction, which can lead to an aviation accident. Acknowledging the natural human tendency to err and the impossibility of eliminating it entirely, the aviation sector faces enormous challenges in reducing this factor. The aim of this research was two-fold: First, to provide a general overview of the human factors concept; Second, to illustrate the importance of human factors as a contributing factor in aviation accidents, specifically in the context of airport ground operations. In trying to achieve this objective, the research employed a case study method, investigating a myriad of aviation accidents so as to elucidate the human factors implicated within such accidents. The problem focus of the study was outlined as follows: What is the implication of human factors within airport ground operations? To address this research question, a comprehensive research methodology was employed, drawing on an expansive array of methodologies. The methods applied were analysis and synthesis, extensive review of past literature, abstraction, observation, and inference. The findings derived are presented in the conclusion section.

2

Komponenty Centralnego Portu Komunikacyjnego (CPK). Terminal z lotniskiem

Bednarek Jerzy Piotr

Energetyka

|

2025

|

nr 6

372--374

PL

W artykule opisano projekt podstawowego komponentu budowy Centralnego Portu Komunikacyjnego, czyli terminalu z lotniskiem. Przewidziano w nim stosunkowo tanią i nowoczesną realizację budowy z uwzględnieniem symboliki Solidarności oraz cech klimatu w Polsce, przy zachowaniu światowych standardów i architektury na najwyższym poziomie. Przedmiotowy projekt jest obecnie jedynym kompleksowym opracowaniem CPK zgodnym z normami polskimi i międzynarodowymi. Zaprojektowane lotnisko należy do najlepszych i największych na świecie.

EN

The article describes the project of the basic component of the construction of the Central Communication Port, i.e. the terminal with the airport. It provides for a relatively cheap and modern construction, taking into account the symbolism of Solidarity and the characteristics of the climate in Poland, while maintaining world standards and architecture at the highest level. The project is currently the only comprehensive development of the CPK consistent with Polish and international standards. The designed airport is one of the best and largest in the world.

3

Impact of COVID-19 state aid funds on the performance of airports in Poland

Tłoczyński Dariusz, Mosionek-Schweda Magdalena, Zamojska Anna, Diakowska Karolina

Economics and Environment

|

2025

|

No. 3

art. no. 1218

EN

The COVID-19 pandemic severely disrupted airport operations worldwide, prompting governments to introduce extensive state aid programs to safeguard the continuity of essential transport infrastructure. This study investigates the effectiveness of COVID-19-related state aid granted to Polish airports and its impact on their financial and operational recovery between 2016 and 2022. The analysis is grounded in the theory of public intervention, which posits that targeted government support can correct market failures and sustain critical services during systemic shocks. It also draws on organisational resilience theory, emphasising the role of adaptive capacity and institutional response in post-crisis recovery. The empirical framework employs financial indicators such as the operating profitability ratio, dynamic and structural measures, and an original indicator of uncovered loss per passenger. Data were obtained from airports’ financial statements and official government sources. The results demonstrate that state aid mitigated uncovered losses and supported the continuation of operations, though the effectiveness varied across airports. Larger airports with diversified revenue structures recovered more rapidly, whereas smaller regional airports remained more vulnerable. The analysis also highlights data limitations and the restricted generalizability of the findings beyond Poland. The study recommends aligning aid mechanisms with actual recovery rates, enhancing the resilience of regional airports, and integrating financial support with broader transport and sustainability policies.

PL

Pandemia COVID-19 poważnie zakłóciła funkcjonowanie portów lotniczych na całym świecie, co skłoniło rządy do wprowadzenia szerokich programów pomocy publicznej w celu zapewnienia ciągłości kluczowej infrastruktury trans-portowej. Celem artykułu jest zbadanie skuteczności pomocy publicznej udzielonej polskim portom lotniczym w czasie pandemii COVID-19 oraz jej wpływu na ich kondycję finansową i operacyjną w latach 2016-2022. Analiza opiera się na teorii interwencji publicznej, zgodnie z którą ukierunkowane wsparcie państwa może korygować zawodności rynku i utrzymywać funkcjonowanie usług o charakterze strategicznym w warunkach wstrząsów systemowych. Odwołuje się również do teorii odporności organizacyjnej (resilience theory), podkreślającej znaczenie zdolności adaptacyjnych i reakcji instytucjonalnej w procesie odbudowy po kryzysie. W badaniu zastosowano wskaźniki finansowe, takie jak rentowność operacyjna, wskaźniki dynamiczne i strukturalne oraz autorski wskaźnik niepokrytej straty w przeliczeniu na pasażera. Dane pochodzą ze sprawozdań finansowych portów lotniczych oraz oficjalnych źródeł rządowych. Wyniki wskazują, że pomoc publiczna ograniczyła skalę niepokrytych strat i umożliwiła kontynuację działalności, choć jej skuteczność różniła się między portami. Większe lotniska o zróżnicowanych źródłach przychodów odzyskały stabilność szybciej, podczas gdy mniejsze porty regionalne pozostały bardziej wrażliwe. Analiza podkreśla również ograniczenia dostępnych danych i ograniczoną możliwość uogólnienia wyników poza Polskę. Artykuł rekomenduje dostosowanie mechanizmów pomocy do rzeczywistych wskaźników odbudowy, wzmacnianie odporności portów regionalnych oraz integrację działań wspierających z szerszą polityką transportową i zrównoważonego rozwoju.

4

Planning the natural development of a peripheral vertex on the example of a regional airport in Central Europe

Wawrzosek Jacek, Zarajczyk Janusz, Ignaciuk Szymon

Advances in Science and Technology. Research Journal

|

2025

|

Vol. 19, no. 7

377--393

EN

In this paper, a young airport in Central Europe is presented as a peripheral node of a complex network, subject to Luce's natural laws of development. Research conducted since the late 1990s has focused on creating models that apply to the entire network. Even the development of the most important nodes of a complex network, the so-called hubs, is considered as a consequence of the topology of the entire network. The paper considers what laws and models can be applied to a single, peripheral network node, compared to the widely used exponential models. The presented analysis of the dynamics of the scheduled traffic at the Lublin Airport allows for forecasting its further development. Thus, the methods proposed here for the case study of a regional airport enable us to specify a forecast for the further development of any peripheral vertex of a complex network of a transportation system. On the basis of this analysis, it was pointed out, among others, that seasonality expressing the dynamics of a complex network, so far expressed in statistics using the time series method can also be approached in the Elliot waves terminology and used to predict the profitability of a regional airport. It was also established, that since 2015 the regional demand for civil aviation operations in the General Aviation category has been saturated at the Lublin Airport, reaching the level of 1750 operations per year.

5

Central transport hub: Analysis of ground and airspace environments

Nowoczyn Tomasz, Specht Mariusz

Advances in Science and Technology. Research Journal

|

2025

|

Vol. 19, no. 9

171--188

EN

The planned Central Transport Hub (pol. Centralny Port Komunikacyjny – CPK) is a response to the dynamic increase in the number of air transport operations in Poland and in the region of Central and Eastern Europe. Like any other airport in the world, the modern international hub will operate in a local environment. Its surroundings will undoubtedly exert an impact on the air traffic using the airport. Hence, the aim of this article is to analyse the surroundings on the ground and in the airspace. As part of the study, the topography and land use in the immediate and wider surroundings of the CPK were analysed, the main obstacles for landing and taking off aircraft were determined, and the airspace structure of this region of Poland was characterised. Based on the research carried out, it can be concluded that the surroundings of Poland’s future largest airport are conducive to its uninterrupted and efficient operation on a 24/7/365 basis. The lack of major obstacles (both on the ground and in the airspace), which is particularly noticeable to the east and south of the CPK, favours the flexible adaptation of navigation procedures in such a manner that maintains a balance between efficient and economical traffic flow of aircraft and the environmental impact of air transport. The least design freedom is expected in the eastern and northeastern directions. At this point, it is important to pay attention to highly urbanised areas, restricted airspace zones, and strict nature reserves. Nevertheless, it is entirely possible to connect the CPK to the country’s airway network in these directions. To summarise all the aspects mentioned, it can be concluded that the surroundings of the CPK will not have a negative impact on the future functioning and implementation of the strategic objectives of the airport component of the project. It is possible to implement a sustainable transport development strategy that involves minimising the negative impact of aircraft traffic operating from the CPK while ensuring its cost-effectiveness, ergonomics and safety.

6

Industrial snow and selected economic impacts on the operation of Kosice airport

Choma Ladislav, Cechova Maria, Sutak Lubomir, Arvay Frederik

Transport Problems

|

2024

|

T. 19, z. 4

201--213

EN

The aim of the paper is to describe industrial snow as a meteorological phenomenon of anthropological origin and the physical principle of its formation in the context of Kosice Airport, with international traffic. The research also focused on selected economic impacts on the operation of Kosice Airport, which is located next to the large industrial complex U.S. Steel Kosice. There are only a few international airports in the world that are affected by industrial snow, which is why we also focus on the economic impact of maintaining the operational areas of the airport to the required extent according to standards. A solution to the problem is also proposed based on the scientific works of experts who focused their scientific activities on the issue of industrial snow production. In addition to the differences in the formation of industrial and natural snow, the article mentions the differences in the structure and properties of crystalline elements and their distribution according to the external meteorological conditions under which they are formed. The paper identifies meteorological situations that are favorable for the formation of industrial snow and due to the mutual location of the airport and the industrial complex, the airport is affected by industrial snow. This article describes the selected economic impacts of industrial snowfall on air traffic at Kosice Airport from 2017–2022. These were expressed after providing data from the airfield maintenance department of the Kosice Airport. At the same time, airport maintenance workers shared their unique experiences with this special meteorological phenomenon. The outcome of this research brings the unique method of industrial snow day occurrence and helps to explain this rare weather phenomenon and its impact on transport and social aspects.

7

Actions of the Border Guard in the event of a terrorist attack at the airport

Żurawski Sławomir, Oskierko Marcin

Studia Bezpieczeństwa Narodowego

|

2024

|

R. 14, Nr 32

63--80

EN

The tasks of the Border Guard include combating many threats. Nowadays, we observe their dynamics and evolution, including terrorist attacks that have severe consequences. Terrorist threats disrupt the functioning of state institutions and have a negative impact on the safety of citizens and social order, including safety in civil aviation. Due to the increase in international conflicts, there is a growing need to strengthen the potential of services and formations dealing with combating threats affecting the level of international security. The purpose of this article is to identify the role of the Border Guard in the event of a terrorist attack at an airport. The first part of the article characterizes the formation and describes its place in the Polish counterterrorism system. The elements of airport protection against terrorist threats are presented in turn. The main part describes contemporary challenges for airports in the context of the terrorist threat, with particular emphasis on the types of threats related to airport critical infrastructure. It was hypothesized that the Border Guard is well prepared to respond to terrorist attacks at airports. Border Guard plans and procedures are constantly updated and improved. Border guards are regularly trained on how to deal with such incidents. The research problem was formulated: What role does the Border Guard play in protecting the airport against a terrorist attack? Obtaining an answer to the above question required the use of research methods. For the purposes of the research, the method of analyzing literature, legal acts and the synthesis method was used, and the authors’ previous knowledge and experience in this field were also taken into account.

PL

W zadaniach Straży Granicznej znajduje się zwalczanie wielu zagrożeń. W obecnym czasach obserwujemy ich dynamikę oraz ewolucję, wśród których są ataki terrorystyczne, które niosą za sobą dotkliwe skutki. Zagrożenia terrorystyczne zakłócają funkcjonowanie instytucji państwowych, a także negatywnie oddziałują na bezpieczeństwo obywateli oraz porządek społeczny, w tym również na bezpieczeństwo w lotnictwie cywilnym. Ze względu na wzrost konfliktów o charakterze międzynarodowym, narasta potrzeba wzmocnienia potencjału służb i formacji zajmujących się zwalczaniem zagrożeń wpływających na poziom bezpieczeństwa międzynarodowego. Celem niniejszego artykułu jest identyfikacja roli Straży Granicznej na wypadek ataku terrorystycznego w porcie lotniczym. W pierwszej części artykułu dokonano charakterystyki formacji oraz opisano miejsce w polskim systemie przeciwdziałania terroryzmowi. Kolejno przedstawiono elementy ochrony portu lotniczego przed zagrożeniami terrorystycznymi. W głównej części opisano współczesne wyzwania dla portów lotniczych w kontekście zagrożenia terrorystycznego z szczególnym uwzględnieniem rodzajów zagrożeń dotyczących lotniskowej infrastruktury krytycznej. Postawiono hipotezę, iż Straż Graniczna jest dobrze przygotowana do reagowania na ataki terrorystyczne w portach lotniczych. Plany i procedury SG są stale aktualizowane i doskonalone. Strażnicy graniczni są regularnie szkoleni w zakresie postępowania w przypadku takich zdarzeń. Problem badawczy sformułowano: Jaką rolę odgrywa Straż Graniczna w ochronie portu lotniczego przed atakiem terrorystycznym? Uzyskanie odpowiedzi na powyższe pytanie wymagało zastosowania metod badawczych. Na potrzeby badań posłużono się metodą analizy literatury, aktów prawnych oraz metodą syntezy a także uwzględniono także dotychczasową wiedzę i doświadczenie autorów w zakresie tej problematyki.

8

Sztuczna inteligencja a bezpieczeństwo zarządzania operacjami lotniskowymi

Żmigrodzka Małgorzata

Rocznik Bezpieczeństwa Morskiego

|

2024

|

R. XVIII

777--794

PL

Nowoczesne lotniska to takie, które korzystają z inteligentnych systemów w celu zwiększenia wydajności operacyjnej, personelu, optymalizacji przepływów pasażerów, poprawy zrównoważonego rozwoju, a także zwiększenia bezpieczeństwa lotnisk. Celem artykułu jest zweryfikowanie aktualnego stanu wiedzy na temat wdrożenia systemów inteligentnego zarządzania operacjami lotniczymi w portach lotniczych. Jednym z istotniejszych aspektów poruszonych w artykule jest etyczne podejście do AI co ma bardzo ważne znaczenie w zakresie budowania zaufania człowieka do rozwoju cyfrowego. Żeby zrozumieć złożoność procesu zarządzania operacjami lotniczymi analizie zostaną poddane istotne dokumenty normatywne a także dostępna literatura w tym obszarze.

EN

Modern airports are those that use intelligent systems to increase operational efficiency, personnel, optimize passenger flows, improve sustainability, and enhance airport security. The purpose of the article is to verify the current state of knowledge on the implementation of intelligent systems for airport operations management. One of the most important aspects addressed in the article is the ethical approach to AI which is very important in terms of building human trust in digital development. To understand the complexity of the process of aviation operations management, relevant normative documents will be analyzed, as well as the available literature in this area.

9

Analysis of the catchment areas of airports in Poland

Dalba Bartosz

Prace Naukowe Politechniki Warszawskiej. Transport

|

2024

|

z. 139

73--104

EN

The term airport’s catchment area should be understood as geographical area from which it attracts its passengers to the air services provided. With the growth of the airports network, a situation occurs in which the catchment areas of multiple airports in the region begin to overlap. This means that the market in this given region is divided among multiple airports and the definition of the catchment areas of each one must be modified in order to obtain accurate results. This work presents issues related to determining the catchment areas of airports in areas where competition between multiple airports may occur. The first and second chapters serve as a theoretical introduction to the topics discussed. The third chapter is devoted to presenting the input data used for the purposes of this work, as well as describing the mathematical model used in the work based on simple equations. The model results are presented in the form of choropleth maps in chapter four. Subsequently, these results are analysed indicating the dependencies and characteristics of the catchment areas of multiple airports. The work has been completed by summarizing the analyses performed and drawing conclusions from them.

PL

Pod pojęciem obszaru ciążenia lotniska należy rozumieć obszar geograficzny, z którego podróżni są przyciągani do oferowanych na danym lotnisku usług lotniczych. Wraz z rozwojem sieci lotnisk występuje sytuacja, w której obszary ciążenia wielu lotnisk zaczynają się zazębiać. Powoduje to, że rynek danego obszaru jest dzielony pomiędzy wiele lotnisk, a określenie obszarów ciążenia każdego z lotnisk musi być modyfikowane celem uzyskania realnych wyników. Niniejsza praca przedstawia zagadnienia związane z określaniem obszarów ciążenia lotnisk na terenach, gdzie występować może konkurencja poszczególnych lotnisk. Rozdział pierwszy oraz drugi służą za wprowadzenie teoretyczne w poruszaną tematykę. Trzeci rozdział poświęcony został przedstawieniu danych wejściowych, które wykorzystane zostały na cele niniejszej pracy, jak również opisuje wykorzystany w pracy model matematyczny na podstawie prostych równań. Wyniki modelu przedstawiane są w postaci kartogramów w ramach rozdziału czwartego. W dalszej kolejności wyniki te zostają przeanalizowane wskazując na zależności oraz charakterystyki obszarów ciążenia wielu lotnisk. Praca została zakończona poprzez podsumowanie przeprowadzonych analiz oraz wyciąga z nich wnioski.

10

Geotechnika na lotniskach. Najważniejsza jest stabilność i trwałość nawierzchni

Madej Łukasz

Geoinżynieria : drogi, mosty, tunele

|

2024

|

Nr 3

26-31

PL

Z tekstu dowiesz się: czym właściwie jest lotnisko, dlaczego kluczowa dla jego działania jest geotechnika, jakie części lotniska są najbardziej narażone na degradację.

11

Pandemia COVID-19 a rozwój technologii biometrycznych w portach lotniczych

Werner Joanna

Aviation and Security Issues

|

2024

|

No. 1

53--66

PL

Globalna pandemia COVID-19 unieruchomiła całą światową gospodarkę. Jednym z sektorów, który odczuł to najdotkliwiej, był bez wątpienia transport lotniczy. Wywołany wybuchem pandemii kryzys jako pierwszy w historii współczesnego lotnictwa cywilnego spowodował ogromne straty finansowe, które będą odbudowywane latami. Od wybuchu pandemii porty lotnicze i linie lotnicze nieustannie starają się zminimalizować ryzyko rozprzestrzeniania się infekcji poprzez wprowadzanie dodatkowych standardów i procedur związanych z higieną i opieką zdrowotną. W celu zminimalizowania przeniesienia wirusa COVID-19 porty lotnicze doceniły technologie biometryczne, w szczególności wariant bezdotykowy. Automatyzacja ścieżki pasażera minimalizuje ryzyko przeniesienia wirusa, jak również zwiększa wydajność operacyjną i ochronę pasażerów oraz personelu przed zagrożeniami dla zdrowia. Optymalizacja procesów podróży poprzez zastosowanie metod biometrycznych oferuje większe bezpieczeństwo, a także większy komfort i krótszy czas oczekiwania. W artykule została dokonana analiza możliwości zastosowania technologii biometrycznych w portach lotniczych, wskazanie zasadności jej wykorzystania w dobie pandemii oraz zastosowanie w przyszłości.

EN

The global COVID-19 pandemic has brought the entire global economy to a standstill. One of the sectors that was hit hardest was undoubtedly air transport. The crisis caused by the outbreak of the pandemic was the first in the history of modern civil aviation to cause huge financial losses that will be built up for years. Since the outbreak of the pandemic, airports and airlines have been constantly trying to minimize the risk of spreading infection by introducing additional standards and procedures related to hygiene and healthcare. In order to minimize the transmission of the COVID-19 virus, airports have appreciated biometric technologies, in particular the contactless variant. Passenger path automation minimizes the risk of virus transmission and increases operational efficiency and protects passengers and staff from health hazards. Optimization of travel processes through the use of biometric methods offers greater security, as well as greater comfort and shorter waiting times. The article analyzes the possibility of using biometric technologies in airports, indicates the legitimacy of its use in the era of a pandemic and its use in the future.

12

Analysis of motion data of a selected vehicle in the operational area based on the example of John Paul II Kraków-Balice international airport

Bylica Arkadiusz, Pashkevich Anton

Annual of Navigation

|

2024

|

No. 29

38--48

EN

Weather conditions are a key factor influencing the operational activities of airports. Phenomena, which limit visibility, strong winds or a contaminated runway, are the main causes of delays, diversions of aircraft to other airports, and even cancellations of flight operations, which in their turn, may have a negative impact on the whole air transport system. Constantly changing meteorological conditions require numerous adjustments to increase infrastructure availability and flight preparations, challenges to maintain smooth operations for airports and for the entities which use them. This article analyses how the inspection route of the Duty Officer at Kraków John Paul II International Airport changes depending on varying weather conditions. Particular attention is paid to the analysis of unfavourable weather conditions such as rainfall, storm activity, and snowfall. In the end, the possible inspection concepts were presented and discussed.

13

Dron jako sojusznik w operacjach lotniskowych : integracja operacji dronów na lotniskach

Leśnikowski Władysław

Wiedza Obronna

|

2023

|

nr 3

PL

W artykule została poruszona problematyka bezzałogowych statków powietrznych i ich wykorzystania w operacjach lotniskowych. Obsługa statków powietrznych przez drony w przeprowadzaniu inspekcji, konserwacji posiada wiele czynników mających wpływ na jego jakość, bezpieczeństwo, czas i oszczędności. Drony w przeprowadzaniu inspekcji statków powietrznych, infrastruktury lotniskowej mają wpływ w procesie ograniczania ryzyka wpływu człowieka na obsługę techniczną statków powietrznych, wyeliminowania awarii czynnika ludzkiego oraz zmniejszenia ryzyka utraty zdrowia czy życia w czasie wykonywania tych procedur. Autor omawia również w artykule wykorzystanie dronów w procesie obsługi technicznej, napraw i remontów samolotów komercyjnych, zarządzaniu ciągłością do lotu. Poruszony został również temat koncepcje systemu ”Smart Hangar”. Zidentyfikowane zostały zagrożenia związane z wykorzystaniem dronów w procesie utrzymania ruchu, zagrożenia związane z tą działalnością.

EN

The article discusses the issue of unmanned aircraft and their use in airport operations. The operation of aircraft by drones in carrying out inspections and maintenance has many factors affecting its quality, safety, time and savings. Drones in the inspection of aircraft and airport infrastructure have an impact in the process of reducing the risk of human influence on the technical maintenance of aircraft, eliminating the failure of the human factor and reducing the risk of loss of health or life during the performance of these procedures. The author also discusses in the article the use of drones in the process of maintenance, repair and overhaul of commercial aircraft, and flight continuity management. The concept of the "Smart Hangar" system was also discussed. Threats related to the use of drones in the maintenance process and the risks associated with this activity have been identified.

14

Drogowe odcinki lotniskowe (DOL) w ujęciu retrospektywnym, obecnym i prospektywnym

Kawka Waldemar

Wiedza Obronna

|

2023

|

nr 1

171--192

PL

Przedkładana publikacja stanowi swoistego rodzaju próbę naukowo uzasadnionej identyfikacji wiedzy (w ujęciu retrospektywnym, obecnym i prospektywnym), odnoszącej się wprost do drogowych odcinków lotniskowych (DOL1 ) – jako elementów infrastruktury lotniskowej państwa. Wzajemne i trwające przez dekady oddziaływanie treści niejawnych o DOL, w zderzeniu z marginalnym ich wykorzystywaniem podczas różnego rodzaju ćwiczeń wojskowych – wygenerowało sytuację, w której zagadnienia ogniskujące się wokół DOL i ich literacka prezentacja może być postrzegana na poziomie niemalże marginalnym. Z kolei doświadczenia wojenne z terytorium Ukrainy (zwłaszcza po 24. lutego 2022 r.) wskazują, że obiekty te są ważnymi elementami szeroko postrzeganego systemu obronnego państwa. Przywoływana ważność stała się tym samym impulsem do przeprowadzenia adekwatnych badań naukowych, których pisemne opracowanie przedkładane jest w niniejszym opracowaniu.

EN

The submitted publication is a kind of scientifically justified attempt to identify knowledge (in retrospective, present and prospective terms), relating directly to road sections of the airports (RAS) – as elements of the state's airport infrastructure. Mutual and decades-long influence of classified content on RAS, in a collision with its marginal use during various types of military exercises, has generated a situation in which issues focusing on RAS and their literary presentation can be perceived at an almost marginal level. In turn, war experiences in Ukraine (especially after February 24, 2022) indicate that these facilities are important elements of the widely perceived defence system of the state. The invoked importance became the same impulse to conduct scientific research, the written study of which is presented in this study.

15

Bitwa o port lotniczy Hostomel : kluczowy moment wojny rosyjsko–ukraińskiej

Wójtowicz Tomasz

Wiedza Obronna

|

2023

|

nr 1

43--62

PL

Niniejszy artykuł opisuje bitwę o port lotniczy Hostomel w czasie wojny rosyjsko – ukraińskiej 2022 roku. W pracy przedstawiona została rosyjska strategia zdobycia portu lotniczego i stolicy państwa Kijowa, miejsce prowadzenia walk, ukraińskie i rosyjskie jednostki wojskowe oraz przyczyny rosyjskiej porażki. W czasie badań właściwych korzystano z opracowań i artykułów, jakie ukazały się na łamach Defence24, PISM, Daily Mail, Wall Street Journal, Georgian Foundation for Strategic and International Studies, dokumentach U.S. Army War College, U.S. Army Command and General Staff College, Congressional Research Service, Center for Strategic & International Studies. Szczególnie użytecznym źródłem wiedzy były portale zajmujące się białym wywiadem, monitorujące przebieg wojny rosyjsko – ukraińskiej – Oryx, Aberfoyle Internetional Security, czy The Fivecoat Consulting Group oraz strony internetowe i portale społecznościowe ukraińskich instytucji wojskowych – Sztabu Generalnego oraz Głównego Zarządu Wywiadu Ministerstwa Obrony Narodowej. Zdaniem autora bitwa o port lotniczy Hostomel była jednym z najistotniejszych momentów pierwszej fazy wojny rosyjsko – ukraińskiej. Fazy, w której zasadniczym celem Rosji była anihilacja sił zbrojnych Ukrainy, odsunięcie od władzy rządu oraz prezydenta, jak również zajęcie południowej i wschodniej części kraju aż po rzekę Dniepr. Zniszczenie rosyjskich oddziałów kawalerii powietrznej szturmujących port lotniczy uniemożliwiło wykorzystanie go, jako bazy logistycznej i zaopatrywanie wojsk zmechanizowanych rozwijających następnie natarcie na Kijów. Ponadto zwycięstwo pod Hostomelem otwierało pasmo ukraińskich zwycięstwo, do jakich doszło później w bitwie o Buczę, Irpień, czy w bitwie pod Browarami.

EN

This article describes the Battle of Hostomel Airport during the Russo-Ukrainian War in 2022. The work presents the Russian strategy of capturing the airport and the capital city of Kyiv, the place of fighting, Ukrainian and Russian military units, and the reasons for the Russian defeat. During the actual research, reference was made to studies and articles published in Defence24, PISM, Daily Mail, and Wall Street Journal, as well as by the Georgian Foundation for Strategic and International Studies, the U.S. Army War College, the U.S. Army Command and General Staff College, the Congressional Research Service, and the Center for Strategic & International Studies. Portals dealing with open-source intelligence, monitoring the course of the Russo-Ukrainian War, including Oryx, Aberfoyle Internetional Security or The Fivecoat Consulting Group, as well as websites and social networking sites of Ukrainian military institutions ‒ the General Staff and the Main Intelligence Directorate of the Ministry of National Defense, constituted particularly useful sources of knowledge. According to the author, the Battle of Hostomel Airport was one of the most important moments of the first phase of the Russo-Ukrainian War, during which Russia’s main goals included the annihilation of Ukraine’s Armed Forces, the removal of the government and the President from power, as well as the occupation of the southern and eastern parts of the country as far as the Dnieper River. The destruction of the Russian air-assault troops storming the airport made it impossible to use it as a logistic base and to supply the mechanized troops that then developed the attack on Kyiv. In addition, the victory at Hostomel opened the series of Ukrainian victories that took place later in the battles of Bucha, Irpin and Brovary.

16

The navigation infrastructure of airports and new trends in ATM

Džunda M., Gédrová N., Melniková L.

TransNav : International Journal on Marine Navigation and Safety of Sea Transportation

|

2023

|

Vol. 17 No. 3

665--671

EN

Aim of publication is to introduce reader with general need and current situation of development of air traffic management systems and evaluation of actual operating network of aviation electronic support systems. The theme of the contribution is actual because there is currently an increase in the volume of the air traffic, which places increased demands on the safety level of air transport. Attempting to find new answers related to insufficient navigation systems has led aviation authorities to develop progressive systems based on cooperation with satellite navigation systems. Solution for capacity limited airports is development of system GBAS – Ground Based Augmentation System. The main purpose of publication is to present drafts of possible rationalization of navigation infrastructure of M.R. Stefanik airport. The effort to use the maximum potential of airspace consisted in the search for new concepts and trends in air traffic management based on the development of the technical pillar and new ways of managing the entire ATM system.

17

Ochrona portów lotniczych przed zagrożeniem CBRNE

Urban Mariusz

Studia Bezpieczeństwa Narodowego

|

2023

|

R. 13, Nr 29

7--33

PL

Niniejszy artykuł obejmuje problematykę bezpieczeństwa i ochrony portów lotniczych w Polsce przed zagrożeniem CBRNE w postaci urządzenia wybuchowego zawierającego czynnik chemiczny, biologiczny lub radiologiczny. Porty lotnicze korzystają z zaawansowanych technologii, które mają zapewnić im wysoki poziom ochrony. Artykuł jest próbą ukazania systemu zapewnienia bezpieczeństwa w obszarze portów lotniczych oraz charakterystyki aktu bezprawnej ingerencji wykorzystującego urządzenie wybuchowe zawierające środki chemiczne, biologiczne lub radiologiczny. W niniejszym artykule wykorzystana została metoda badań dokumentów oraz przegląd piśmiennictwa naukowego dotyczącego systemu ochrony portów lotniczych. Stan wiedzy dotyczący istoty zagrożenia urządzeń wybuchowych zawierających czynnik chemiczny, biologiczny i radiologiczny uzasadnia podjęcie badań w kierunku scharakteryzowania przedmiotowego zagrożenia, ochrony portów lotniczych oraz podjęcie działań mających na celu ustalenia kierunków zmian, a także przyszłościowych rozwiązań w kwestii zapewnienia skutecznej ochrony portów lotniczych. Podjęcie tego ważnego problemu badawczego uzasadnione jest zarówno potrzebami teorii, jak i też praktyki. W efekcie przeprowadzonej analizy literatury przedmiotu oraz bazując na doświadczeniach autora, nabytych podczas działalności służbowej została podjęta próba znalezienia odpowiedzi na główny problem badawczy, który sformułowano w postaci pytania: Jakie rozwiązania prawne, techniczne i organizacyjne są niezbędne dla zapewnienia sprawnej ochrony portów lotniczych w Polsce przed zagrożeniem CBRNE - chemicznym, biologicznym, radiologicznym, nuklearnym oraz materiałów wybuchowych? Względy teoretyczne, przemawiające za podjęciem pracy, wynikają z braku pogłębionych studiów nad istotą zagrożenia w postaci urządzenia wybuchowego zawierającego czynnik chemiczny, biologiczny i radiologiczny oraz organizacji ochrony portów lotniczych, których celem jest zapobieganie aktom bezprawnej ingerencji. Względy praktyczne determinowane są realnym zagrożeniem wykorzystania urządzeń wybuchowych zawierających czynnik chemiczny, biologiczny lub radiologiczny, co stwarza zagrożenie dla funkcjonowania portów lotniczych w Polsce i na świecie. Służby ochrony na terenie portu lotniczego, które pomimo posiadania sprzętu specjalistycznego oraz wiedzy dotyczącej prowadzenia kontroli radiometrycznej czy też prowadzenia działań minersko-pirotechnicznych, są ukierunkowane na przeciwdziałanie nielegalnemu przewozowi przez granicę materiałów promieniotwórczych oraz rozpoznawaniu i neutralizowaniu klasycznych urządzeń wybuchowych. Ocena dotycząca możliwości zastosowania urządzeń wybuchowych mogących zawierać czynnik chemiczny, biologiczny lub radiologiczny jest ww. służbach traktowana jako teoria „czarnego łabędzia”. Celem artykułu jest przedstawienie organizacji ochrony portów lotniczych w Polsce przed zagrożeniem w postaci urządzenia zawierającego czynnik chemiczny, biologiczny lub radiologiczny, które z pewnością stanowią poważne zagrożenie a zarazem wyzwanie dla służb ochrony portów lotniczych.

EN

This article covers the issues of safety and security of airports in Poland against the CBRNE threat in the form of an explosive device containing a chemical, biological orradiological agent. Airports use advanced technologies to provide them with a high level of protection. The article is an attempt to show the security assurance system in the area of airports as well as the characteristics of an act of unlawful interference using explosive equipment containing chemical, biological or radiological agents. This article uses the method of document research and a review of scientific literature on the airport security system. The state of knowledge regarding the nature of the threat of explosive devices containing chemical, biological and radiological agents justifies undertaking research to characterize the threat in question, airport security and taking action to determine the directions of changes, as well as future solutions to ensure effective airport security. Undertaking this important research problem is justified by the needs of both theory and practice. Theoretical reasons in favor of starting work result from the lack of in-depth studies on the nature of the threat in the form of explosive device containing a chemical, biological or radiological agent and the organization of airport security, the purpose of which is to prevent acts of unlawful interference. Practical considerations are determined by the real threat of using explosive devices containing chemical, biological or radiological agents, which poses a threat to the functioning of airports in Poland and in the world. Security services at the airport, which, despite having specialized equipment and knowledge of conducting radiometric control or mine and pyrotechnic activities, are aimed at counteracting the illegal transport of radioactive materials across the border and recognizing and neutralizing classic explosive devices. The assessment of the possibility of using explosive devices that may contain chemical, biological or radiological agents is treated in the above-mentioned services as the theory of the "black swan". The aim of the article is to present the organization of airport security in Poland against the threat in the form of a device containing a chemical, biological or radiological agent, which certainly pose a serious threat and at the same time a challenge to airport security services.

18

Review of risk assessment tools and techniques for selected aspects of functioning aerodrome operator

Marzec Dominika, Fellner Radosław

Prace Naukowe Politechniki Warszawskiej. Transport

|

2023

|

z. 136

5--22

EN

The safety risk management is crucial for aviation industry companies. Each of aviation organizations (i.e. airlines, aerodrome operators, General Aviation entities, etc.) has different specificity and deals with different factors. Numerous studies on safety risk management have been conducted, however authors of presented paper have seen a need to review one of the its’ numerous aspect - the risk assessment from the perspective of aerodrome operator. The variety of risk assessment tools and techniques gives many possibilities, but can also cause disarray if rules or selection criteria for their use have not been developed. The aim of the article is to present the risk assessment tools and techniques, that may be the most beneficial and useful for selected safety aspects of aerodrome functioning. For this purpose, existing risk assessment techniques and tools were collected and briefly reviewed, as well as their usefulness for the aerodrome operator was verified according to the proposed issues related to the safety of aerodrome operations. Analysis have shown that a manual summarizing and reviewing risk assessment tools and techniques could be useful for aerodrome operators.

19

Wpływ innowacyjnych technologii na bezpieczeństwo portów lotniczych

Bogusz Dariusz, Kowaleczko Grzegorz, Goś Artur

Aviation and Security Issues

|

2023

|

No. 2

303--320

PL

Artykuł został poświęcony innowacyjnym technologiom używanym w ochronie portów lotniczych. Jego celem było przedstawienie różnego rodzaju zabezpieczeń technicznych usprawniających obsługę pasażerów z jednoczesną poprawą bezpieczeństwa w portach lotniczych, a w efekcie tego na pokładach statków powietrznych, zwiększających poczucie bezpieczeństwa osobistego pasażerów wybierających transport lotniczy. Badania dotyczą wybranych obszarów kontroli bezpieczeństwa, działań mających usprawnić obsługę pasażerską, technologii stosowanych podczas działania służb ochrony na terenie portu lotniczego. Ponadto celem artykułu była także identyfikacja najnowszych rozwiązań technologicznych mających zapewnić sprawne i bezpieczne funkcjonowanie portów lotniczych. Problem badawczy został wyrażony pytaniem: jakie środki techniczne umożliwiają przyspieszenie procesu odprawy pasażerów oraz poprawiają bezpieczeństwo i ochronę pasażerów i innych użytkowników portów lotniczych? Odpowiadając na pytanie, wskazano wybrane innowacyjne technologie umożliwiające sprawną i bezpieczną odprawę pasażerów w portach lotniczych.

EN

The article is devoted to technologies and innovations used in airport security. The aim of this study was to present various types of technical security measures used to increase security at an airport, and consequently on board an aircraft. The work covers the aspect of security control, technologies used to counteract the COVID-19 pandemic and the activities of security services operating at the airport. The aim of the article is to identify the newest technological solutions designed to ensure the efficient and safe operation of airports. The research problem was expressed by the question: what technical measures enable the acceleration of the passenger check-in process and improve the safety and security of passengers and other airport users? In response to the question, selected innovative technologies enabling efficient and safe passenger check-in at airports were indicated.

20

Analiza zjawiska mgły w aspekcie wykonywania operacji lotniczych na wybranych lotniskach w Polsce

Kirschenstein Małgorzata, Cur Krzysztof

Aviation and Security Issues

|

2023

|

No. 1

213--237

PL

W artykule przedstawiono analizę zjawiska mgły w aspekcie wykonywania operacji lotniczych na wybranych lotniskach w Polsce w latach 1971-2020. Uzasadnieniem wyboru tematu jest praktyczne wykorzystanie uzyskanych wyników w lotnictwie. Operacje startów i lądowań są uzależnione przede wszystkim od warunków pogodowych. Do jednych z najważniejszych należy mgła ograniczająca widzialność do poniżej 1000 m. Podczas występowania ograniczenia widzialności statki powietrzne oraz lotniska powinny być wyposażone w systemy umożliwiające wykonywanie procedur odlotu i podejścia do lądowania bez widzialności. W innym przypadku operacje lotnicze należy wstrzymać, ze względu na duże prawdopodobieństwo wystąpienia sytuacji niebezpiecznych. W związku z powyższym opracowanie statystyczne częstości i czasu trwania mgły oraz wyznaczenie okresów ich nasilenia stanowi istotną wiedzę w aspekcie zarządzania ruchem lotniczym. Założono, że realizacja celu artykułu będzie oparta o analizy zmienności czasowej oraz jej regionalnym zróżnicowaniu, wyrażonym w rozkładzie przestrzennym liczby i czasu trwania mgieł na wybranych lotniskach w Polsce. Dynamiczne ujęcie wybranego elementu jest bardzo istotnym problemem, którego rozwiązanie pozwoli na określenie indywidualnych cech wieloletniej zmienności mgieł.

EN

The article presents an analysis of the phenomenon of fog in terms of the performance of flight operations at selected airports in Poland in 1971-2020. The rationale for choosing the topic is the practical use of the results obtained in aviation. Takeoff and landing operations depend primarily on weather conditions. Among the most important is fog that limits visibility to less than 1000 meters. During the presence of visibility limitation, aircraft and airports should be equipped with systems that allow departure and landing approach procedures to be performed without visibility. Otherwise flight operations should be halted, due to the high probability of dangerous situations. In view of the above, the statistical study of the frequency and duration of fog, as well as the determination of periods of their severity, constitutes important knowledge in the aspect of air traffic management. It was assumed that the realization of the purpose of the article will be based on the analysis of temporal variability and its regional variation, expressed in the spatial distribution of the number and duration of fog at selected airports in Poland. The dynamic inclusion of the selected element is a very important problem, the solution of which will make it possible to determine the individual characteristics of multi-year fog variability.