The majority of heat and energy delivered to Polish houses derive from coal combustion. The exploitation of underground resources is connected with excavation of huge quantities of metal-rich waste rocks. These metals may be released to the environment and contribute to the pollution of water and soil systems which is dangerous for biota and human health. The mobility and bioavailability of metals depend on their chemical form. In present work, we determined geochemical speciation of Fe, Ni and Zn in samples of waste rocks from five coal mines from both USCB and LCB. The most abundant metal in easily-extractable phases (water-soluble, exchangeable, acid-soluble) was Zn (MFZn = 24.4÷53.4) followed by Ni (MFNi = 5.1÷19.2) and Fe (MFFe = 0.2÷3.6). The mobility of Fe was similar in rocks originating from both coal basins (K-W, p = 0.2253), Ni was higher in LCB whereas Zn in USCB rocks (K-W, p < 0.05). It was also found that during first years of storage and exposure to natural weathering, only a small portion of metals was released to the environment as the total concentrations and fractionation of Fe, Ni and Zn were similar in fresh and weathered coal waste rocks from Wesola and Murcki coal mines, up to 3 and 15 years of weathering, respectively.
PL
Większość ciepła i energii dostarczanej do polskich domostw pochodzi ze spalania węgla kamiennego. Podziemna eksploatacja tego surowca związana jest z wydobyciem na powierzchnię dużych ilości bogatych w metale skał przywęglowych. Metale te mogą zostać uwolnione do środowiska, przyczyniając się tym samym do zanieczyszczenia gleby i wody, które jest niebezpieczne dla organizmów żywych i zdrowia ludzi. Mobilność i biodostępność metali zależy od ich chemicznej postaci. W bieżącej pracy przedstawiono wyniki geochemicznej specjacji Fe, Ni oraz Zn w próbkach odpadowych skał przywęglowych z pięciu kopalni GZW i LZW. Wykazano, że w łatwo wypłukiwanej formie (wodno-rozpuszczalnej, wymiennej, kwaso-rozpuszczalnej) największe stężenia osiągał Zn (MFZn = 24,4÷53,4), następnie Ni (MFNi = 5,1÷19,2) i Fe (MFFe = 0,2÷3,6). Mobilność Fe była porównywalna w skałach pochodzących z obu Zagłębi (K-W, p = 0,2253), Ni większa z LCB, natomiast Zn z USCB (K-W, p < 0,05). Przeprowadzone badania wskazują, że przez pierwsze lata składowania jedynie niewielka część metali zostaje uwolniona do środowiska, ponieważ zarówno stężenia całkowite, jak i specjacja Fe, Ni i Zn były podobne w świeżych i zwietrzałych skałach kopalni Wesoła i Murcki (odpowiednio do 3 i 15 lat wietrzenia).
2
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Methane is an atmospheric trace gas, which is estimated to contribute about 20% to global warming. Coal mining used to be regarded as attributing considerably to the anthropogenic emissions of that potent greenhouse gas. Recently discovered methanotrophic abilities of coalbed rocks brought a new argument to the discussion about the environmental impact of the mining industry. In the present work, we determined the methanotrophic activity and maximum capacity (V_max) of methane oxidation originating from rocks surrounding seam 385/2 of the "Bogdanka" coal mine. Methane oxidation rates ranged from 0.231uM CH_4 g day in the rock from the middle of the seam to 0.619 uM CH_4 g day in the bottom rock (4.4 m depth). Methanotrophic activity and VmaJ increased with the distance to the coal body and with decreasing TOC content. Initial and terminal redox conditions (Eh>320 mV, pH 7.60-8.62) confirmed the oxic character of the methane oxidation process.
Przedstawiono charakterystykę obwodów wejściowych przykładowego przekształtnika. Omówiono dobór przewodów ochronnych i ekranowanych, zabezpieczenia falownika przed zwarciami oraz eliminację zaburzeń generowanych przez falownik.
EN
Presents characteristics of the imput circuits of and exemplary converter. Discusses selection of protective screened conductors, protection of inverters against short-circuits as well as elimination of interferences generated by uwerters.
Notowany od wielu lat dynamiczny rozwój układów energoelektronicznych, zawierających urządzenia energoelektroniczne (przekształtnikowe) i urządzenia towarzyszące, np. silnik i pulpit sterujący, ulegał ostatnio intensyfikacji, w miarę doskonalenia technologii produkcji półprzewodnikowych przyrządów mocy, zwłaszcza tranzystorów, mikroprocesorów i ich oprogramowania oraz rozwoju systemów transmisji i obróbki danych dla zdalnego sterowania z zastosowaniem technologii komputerowych.
Bezpośrednia ochrona przeciwporażeniowa wymaga dobrania właściwej izolacji między częściami czynnie przewodzącymi prąd a częściami przewodzącymi dostępnymi. Izolacja zastosowana dla oddzielenia tych części może być zapewniona przez izolację stałą lub płynną, przez odstepy izolacyjne powietrzne lub powierzchniowe.
Przedstawiono badania prądu zadziałania wyłącznika różnicowoprądowego typu A, w zależności od częstotliwości prądu upływowego. Sprawdzono funkcjonowanie wyłącznika w różnych stanach pracy silnika.
EN
Analysing the making current of a current differential circuit breaker of the A type depending on the frequency of leakage current. Check of the functioning of the circuit breaker in different states of operation of the motor.
Praca jest poświecona zagadnieniom przepięciowym w układach przekształtnikowych. Dokonano przeglądu zjawisk powstawania przepięć pochodzenia zewnętrznego i klasyfikacji tych przepięć oraz podano sposoby umożliwiające ich utrzymanie na dopuszczalnym poziomie.
EN
The paper deals with problems of overvoltages in power converters. A review of overvoltage arising phenomena of external origin, their classification and the measures for their maintenance within a tolerable level have been presented. (Insulation co-ordination in power electronic devices at voltage stresses of external origin).
Artykuł dotyczy przekształtnika częstotliwości sterowanego metodą PWM. Dokonano analizy wpływu indukcyjności wejściowej na poziom harmonicznych generowanych do sieci zasilającej. Przeprowadzono pomiary prądu upływowego, płynącego w przewodzie ochronnym łączącym sieć zasilającą z przekształtnikiem oraz w przewodzie ochronnym łączącym przekształtnik z silnikiem. Mierzono również przebieg napięcia fazowego.
EN
The paper deal with input current of frequency converter with transistor inverter, which is controlled in PWM system. Input inductance influence on the level of currents harmonic in the network is analyzed. Leakage current protective conductors between network and converter as well between converter and motor are measured. The waveform of voltage between phase and neutral line is measured, too.
W pierwszej części artykułu Autorzy wyjaśniają, co rozumie się pod pojęciem ochrony przeciwporażeniowej pośredniej, jakie są jej podstawowe zadania i co się zalicza do środków ochrony przeciwporażeniowej pośredniej. W dalszych częściach artykułu Autorzy omawiają ochronę przed dotykiem pośrednim przy wykorzystaniu zabezpieczeń nadprądowych i różnicowoprądowych.
Autorzy przedstawiają w artykule charakterystykę układów energoelektronicznych z zaznaczeniem czynników, które trzeba uwzględniać przy doborze środków ochrony przeciwporażeniowej przed dotykiem bezpośrednim i pośrednim. Następnie omawiają ochronę przed dotykiem bezpośrednim w zależności od tego, do jakiego zakresu napięciowego dany obwód można zaliczyć. W podsumowaniu znajdują się trzy stwierdzenia.
Postanowienia w zakresie projektowania i budowy urządzeń energoelektronicznych są zawarte w trzech grupowych normach: PN-IEC 60146-1-1 [3] - sposób funkcjonowania urządzenia, PN-EN 61800-3 [4] - kompatybilność elektromagnetyczna, EN 50178 [1] - bezpieczeństwo użytkowania.
EN
Requirements as for safety and reliability to be met in designing, building, assembling and use of electronic equipment ensuring coordinated operation and connected to a mains. Test and isolating clearances in the air and on a surface. Environmental conditions and requirements.
W dyrektywie 89/336/EEC Unii Eu- ( ropejskiej dotyczącej kompatybilności elektromagnetycznej stawia się wymagania, aby każde urządzenie było odporne na zakłócenia występujące w środowisku, jak również, aby nie wnosiło do środowiska zakłóceń powodujących wadliwą pracę innych urządzeń. Dotyczy to również zakłóceń przenoszonych przewodowe z sieci zasilającej. Obwody główne i regulacji przekształtników powinny być dopasowane do poziomu odchyłek i odkształceń napięcia sieci zasilającej. Prawidłowa praca układów energoelektronicznych nie powinna być zakłócona w wyniku: zmian napięcia sieci zasilającej, zmian częstotliwości, odkształceń przebiegów napięcia przez wyższe harmoniczne, występowania przepięć impulsowych, załamań napięcia sieci oraz odkształceń spowodowanych składową symetryczną przeciwną. Układ energoelektroniczny nie powinien się również uszkodzić przy znacznych zapadach i zanikach napięcia zasilania. Odchyłki i odkształcenia napięcia sieci niskiego napięcia w poszczególnych sieciach przemysłowych są zmienne w czasie i mają różne wartości. Zależą one przede wszystkim od odbiorów przyłączonych do sieci niskiego napięcia, jak również od odchyłek i odkształceń przenoszonych z sieci średniego do sieci niskiego napięcia.
EN
Quality parameters of low voltage supplying network in relation to the requirements of standards concerning construction of power electronic systems and also parameters of a network declared by professional power industry at a connection point. Influence of voltage disturbances and upper harmonics upon the operation of power electronic equipment.
Układy energoelektroniczne są urządzeniami, w których energia dostarczana z sieci energetycznej jest przekształcana jedno- lub wielokrotnie. W procesie przekształcania wartość i kształt napięcia względem obudowy i poszczególnych obwodów mogą być różne. W ostatnich latach bezpieczne użytkowanie przekształtników stało się przedmiotem zainteresowania międzynarodowych organizacji normalizacyjnych (IEC). Prace prowadzone w tym kierunku opierają się na wieloletnich doświadczeniach związanych z eksploatacją układów energoelektronicznych o różnych zastosowaniach [4]. Uzupełnia się terminologię (tab. I) niezbędną do jednoznacznego formułowania wymagań dotyczących bezpiecznego użytkowania przekształtników. Do takich pojęć należą znormalizowane w skali globalnej kategorie przepięciowe i napięcia decyzyjne.
EN
Influence of overvoltage hazards to semiconductor power devices. Consideration is given to the kinds of insulation for the particular converter circuits and casings. Classes of the decisive voltages and voltage tests of insulation are discussed.
16
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Dokonano analizy zmian napięcia w różnych punktach tyrystorowego przekształtnika częstotliwości, stosowanego do zasilania indukcyjnych urządzeń elektrotermicznych, w celu stworzenia podstawy do doboru izolacji elektrycznej obwodów głównych tego przekształtnika w stosunku do jego uziemionej obudowy i izolacji między różnymi biegunami obwodu, a także do doboru aparatury i podzespołów pod względem napięciowym. Podając wyniki analizy stworzono podstawę do selekcji - zgodnie z obowiązującymi normami - napięć probierczych izolacji dla części składowych przekształtnika.
EN
The analysis of voltage changes in different points of thyristor frequency converter used for power supply of electrothermal inductive devices has been performed with the aim of creation of the basis for selection of electrical insulation of main circuits of the converter in relation to its earthed housing and between different terminals of the circuit as well as for selection of equipment and its components from the voltage points of view. Due to obtained results the basis for selection of withstand voltages has been created for testing of converter components insulation according to relevant standards.
17
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Przedstawiono wyniki symulacji komputerowej zjawiska upływu prądu z obwodów głównych przekształtnika tyrystorowego do ziemi, poprzez rezystancje i pojemności doziemne, w układzie zasilania indukcyjnych urządzeń grzejnych średniej częstotliwości. Omówiono warunki powstawania zarówno prądów upływu, jak i prądów pojemnościowych w połączeniach wyrównawczych oraz wyniki rejestracji prądów i powodowanych przez nie spadków napięć w przewodach tych połączeń. Zwrócono uwagę na aspekty powodowanego przez te spadki zagrożenia porażeniowego.
EN
Results of computer simulation of the phenomenon of leakage currents flowing from main circuits by resistances and capacities to the ground in the supplying set-up of middle frequency inductive heating devices have been presented. Conditions for an appearance of leakage currents and capacitive currents in the equipotential boding as well as the results of registration of currents and voltage drops due to the currents in bonding conductors have been described. The attention has been paid to the aspects of injury hazard caused by the voltage drops.
18
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Omówiono wyniki symulacji zwarć doziemnych w układach przekształtnikowych. Przedstawiono przebiegi prądu, spadku napięcia i jego skład owej przemiennej w przewodzie ochronnym przy zwarciu jednego z przewodów wyjściowych trójfazowego prostownika mostkowego z dostępną częścią przewodzącą. Na podstawie charakterystyk czasowo-prądowych wyznaczono czas zadziałania zabezpieczeń. Przedyskutowano warunki zagrożenia porażeniowego ludzi i pożarowego urządzeń i wskazano niezbędne środki ochrony.
EN
Results of simulation of earth faults in converter systems has been described. Characteristics of a current, voltage drop and its pulsating component in protective conductor due to short circuit of one output conductors of tree phase bridge rectifier with its exposed conductive part have been presented. Operation limes of protection devices has been determined on the base of current-time characteristics. Injury and fire hazard conditions have been discussed and necessary protection measures have been indicated.
19
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
W artykule przedstawiono rozpoznanie zjawisk zachodzących przy doziemieniu na przykładzie przekształtnika częstotliwości dużej mocy wykonanego w Instytucie Elektrotechniki, a przewidywanego do sterowania silnikiem prądu przemiennego. Na bazie tego układu omówiono system zabezpieczeń zwarć w: prostowniku, falowniku i obwodach regulacji i sterowania. Zwrócono uwagę na konieczność stosowania połączeń wyrównawczych oraz połączeń ochronnych o zwiększonym przekroju przewodów niż to podano w normach podstawowych.
EN
High power converter for changing frequency using for A. C. drive systems, which is made in Electrotechnical Institute is presented. The overcurrent protection and earth current protection of: rectifier, inverter and control equipment is discused. It is remarked, that the cross - section of protective conductors, and equipotential bondings should be higher than it is given in basic standards.
20
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
W artykule omówiono zagadnienia dotyczące prądu dotykowego i prądu w przewodzie ochronnym w stanie normalnej pracy. Przeprowadzono analizę możliwości pomiaru prądu dotykowego i prądu w przewodzie ochronnym w urządzeniach energoelektronicznych na podstawie wytycznych normy IEC 60990. Przeprowadzono badania prądu dotykowego i prądu w przewodzie ochronnym łączącym silnik 1 MW z przekształtnikiem.
EN
The touch current and protective conductor current in normal operation of equipment are discused in the paper. Analysis of possibility measurement of touch current and protective conductor current in the power electronic equipment on the base of Standard IEC 60990 are given. Measurement of touch current and protective conductor current between converter and motor 1 MW are presented in the paper.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.