Ograniczanie wyników
Czasopisma help
Autorzy help
Lata help
Preferencje help
Widoczny [Schowaj] Abstrakt
Liczba wyników

Znaleziono wyników: 366

Liczba wyników na stronie
first rewind previous Strona / 19 next fast forward last
Wyniki wyszukiwania
Wyszukiwano:
w słowach kluczowych:  drewno
help Sortuj według:

help Ogranicz wyniki do:
first rewind previous Strona / 19 next fast forward last
PL
Druga część publikacji prezentuje możliwości wykorzystania promieniowania UV-A w badaniach kazeiny (kazeinianu wapnia), wybranych klejów glutynowych i skrobiowych na podłożu sosnowym. Badania przeprowadzono na materiałach testowych przygotowanych ręcznie. Wykazano różnicowanie się fluorescencji lub podobieństwa między testowanymi substancjami klejącymi. Zademonstrowano wpływ fluorescencji podłoża drewnianego na warstwy substancji naniesionych na jego powierzchnię.
EN
The second part of the publication presents the potential applications of UV-A radiation in the study of casein (calcium caseinate), selected protein-based and starch-based adhesives applied to a pine wood substrate. The research was conducted on test materials prepared manually. Differences in fluorescence as well as similarities between the tested adhesive substances were identified. The influence of the fluorescence of the wooden substrate on the layers of substances applied to its surface was also demonstrated.
PL
W artykule opisano przyczyny porażenia drewna grzybem domowym. Przedstawiono też techniki badania drewna oraz omówiono elementy inspekcji budynku pod kątem porażenia przez stroczka domowego.
EN
This article describes the causes of wood infestation by house fungus. It also presents techniques for examining wood and discusses the elements of inspecting a building for house fungus infestation.
EN
This article focuses on a narrow but important issue: the possibility of adapting selected glass fiber based technical fabrics, previously known mainly from other areas of fire protection, to reduce the kinetics of the charring process in selected softwood species and, consequently, improve the overall level of fire safety across various design and application areas. The presented results come from laboratory tests performed at a proprietary test rig using a developed experimental methodology.
PL
Pellet drzewny stanowi istotny element transformacji energetycznej Polski i Unii Europejskiej, jako odnawialne biopaliwo stałe o korzystnym bilansie emisji. Rosnące wykorzystanie w indywidualnych źródłach ciepła wynika z presji regulacyjnej, programów wsparcia finansowego oraz konkurencyjnych kosztów ogrzewania. Efektywne i bezpieczne spalanie pelletu wymaga zachowania wysokich standardów jakości paliwa, stosowania nowoczesnych kotłów spełniających wymagania klas i Ecodesign oraz właściwych systemów kominowych. Paliwo, urządzenie grzewcze i systemy kominowe tworzą zintegrowany układ techniczny, którego poprawność decyduje o sprawności energetycznej, poziomie emisji oraz trwałości instalacji.
EN
Wood pellets constitute a key component of the energy transition in Poland and the European Union as a renewable solid biofuel with a favourable emissions balance. Their increasing use in individual heating systems is driven by regulatory pressure, financial support schemes, and competitive heating costs. Efficient and safe pellet combustion requires high fuel quality standards, the application of modern boilers compliant with class requirements and Ecodesign criteria, and appropriately designed chimney systems. Fuel, heating appliance, and chimney system form an integrated technical system, the correct configuration of which determines energy efficiency, emission levels, and the long-term durability of the installation.
EN
Almost always, students at various universities have participated in the research work conducted by their academic and teaching supervisors. This cooperation often allows for the implementation of low-budget research projects, while stimulating the more thorough and faster development of their participants, both cognitively and in terms of culture and character. An example of this is the nearly 70-year history of the Student Research Group of Construction, operating at the Faculty of Architecture of the Krakow University of Technology. From the very beginning, the Group has supported research on wooden architecture, especially in the sphere of Polish-Ukrainian cultural heritage (sacred architecture and rural and small-town constructions).
PL
Niemal od zawsze studenci poszczególnych uczelni uczestniczą w pracach naukowo-badawczych, prowadzonych przez ich naukowych i dydaktycznych opiekunów. Współpraca ta często pozwala realizować niskobudżetowe projekty badawcze, stymulując zarazem pełniejszy i szybszy rozwój ich uczestników - tak w sferze poznawczej jak i w kulturowo-charakterologicznej. Przykładem może być blisko 70-letnia historia Studenckiego Koła Naukowego Budownictwa, działającego na Wydziale Architektury Politechniki Krakowskiej. Od początku Koło wspomaga badania architektury drewnianej – zwłaszcza w sferze polsko-ukraińskiego dziedzictwa kulturowego (architektura sakralna oraz budownictwo wiejskie i małomiasteczkowe
EN
The article presents the evolution of modular timber construction, analysing key challenges and prospects for further development. It discusses advantages such as sustainability, energy efficiency, waste reduction, and barriers, including legal regulations, technical issues, and limited market acceptance. The need for standardisation, the introduction of innovative materials like cross-laminated timber (CLT), and education on new technologies are highlighted. The article emphasises the potential of timber prefabrication in sustainable construction and provides recommendations for further research and implementation in Poland.
PL
Artykuł przedstawia ewolucję modułowego budownictwa drewnianego, analizując kluczowe wyzwania i perspektywy jego dalszego rozwoju. Omówiono zalety, takie jak zrównoważony charakter, efektywność energetyczna i redukcja odpadów, a także bariery, w tym regulacje prawne, kwestie techniczne i ograniczoną akceptację rynkową. Wskazano na konieczność standaryzacji, wprowadzenia innowacyjnych materiałów, jak drewno klejone krzyżowo (CLT), oraz edukacji w zakresie nowych technologii. Artykuł podkreśla potencjał prefabrykacji drewnianej w zrównoważonym budownictwie oraz formułuje rekomendacje dla dalszych badań i wdrożeń w Polsce.
PL
W publikacji ukazano przydatność reflektografii w podczerwieni jako wstępnego narzędzia badawczego służącego do wykrywania związków miedzi na powierzchni drewna, użytych do jego ochrony przed działaniem czynników biologicznych.
EN
The publication shows the usefulness of infrared reflectography as an initial research tool for detecting copper compounds on the surface of wood used for its protection against biological agents.
PL
Publikacja prezentuje możliwości wykorzystania promieniowania UV w badaniach substancji klejących użytych pierwotnie (oryginalnie) oraz wtórnie w obiektach dawnych, wytwarzanych z drewna ze współistniejącymi wyrobami papierowymi. W części pierwszej omówiono zastosowanie fluorescencji wzbudzonej długimi falami ultrafioletu (UV-A).
EN
The publication presents the possibilities of using UV radiation in the study of adhesives applied originally as well as secondarily in historical objects made of wood, accompanied by paper products. The first part discusses the use of fluorescence induced by long- -wave ultraviolet radiation (UV-A).
EN
The article presents the results of comparative studies of I-beams and laminated beams made of OSB boards, aimed at demonstrating the impact of flange joint defects in I-beams on their load-bearing capacity and at presenting an alternative structural solution. As part of the experimental research, destructive bending tests were carried out on beams with a span of 540 cm and a cross-sectional height of 30 cm, in accordance with EOTA guidelines. The results revealed a significant sensitivity of I-beams to the presence of material defects in the flanges. In contrast, the double-glued laminated beams, despite their slightly lower stiffness, achieved substantially higher load-bearing capacities as well as more repeatable and predictable behavior. The analysis showed that OSB laminated beams can be a viable alternative to I-beams in applications where greater reliability is required.
PL
W artykule przedstawiono wyniki badań belek dwuteowych z drewna, w których analizowano wpływ wadliwych połączeń klinowych w pasach dolnych na ich nośność i sztywność. Pasy wykonano z drewna sosnowego klasy C24 łączonego na mikrowczepy, a środnik z płyty OSB. Próby zginania czteropunktowego przeprowadzono na belkach o długości 540 cm, w których złącza umieszczono w strefie maksymalnych momentów zginających. Wady obejmowały brak pełnego sklejenia, przesunięcie profilu oraz rozwarstwienie w strefie styku. Stwierdzono, że wadliwe połączenia obniżają sztywność giętną o około 12% i nośność o 15-20% w porównaniu z belkami bez wad. Pęknięcia inicjowały się w strefie rozciąganej, prowadząc do gwałtownej utraty nośności. Wnioski wskazują na konieczność unikania lokalizacji złączy w strefach rozciąganych oraz kontroli jakości procesu klejenia. Wyniki badań potwierdzają kluczową rolę jakości połączeń klinowych dla niezawodności belek dwuteowych i stanowią podstawę dalszych analiz optymalizacyjnych.
EN
The paper presents the results of tests on wooden I-beams analysing the effect of defective wedge joints in the lower flanges on their load-bearing capacity and stiffness. The flanges were made of C24 class pine wood joined with finger joints, and the web was made of OSB board. Four-point bending tests were carried out on beams with a length of 540 cm, in which the joints were located in the zones of maximum bending moments. The defects included incomplete bonding, profile misalignment, and delamination in the joint area. It was found that defective joints reduce bending stiffness by approximately 12% and load-bearing capacity by 15-20% compared to defect-free beams. Cracks initiated in the tension zone, leading to a sudden loss of capacity. The conclusions highlight the need to avoid locating joints in tension zones and emphasize the importance of quality control during the bonding process. The results confirm the key role of joint quality for the reliability of wooden I-beams and provide a basis for further optimization studies.
EN
The influence of fire protection products on the colour of larch wood. Due to building safety requirements have been escalating, research fireproof coatings have been under growing attention. The aim of presented work was to indicate the colour changes caused with aqua solutions of selected substances used in production of flame retardants such as trihydridynositide, disodium tetraborate, disodium hydrogen phosphate and potassium carbonate. The research was carried out on the wood of European larch (Larix decidua L.) and Siberian larch (Larix sibirica Ledeb.) - species of great importance in architecture, especially in Europe. Measurements of colour parameters and their changes based on the CIEL*C*h colour space were performed. The tested solutions proved to be colour changing when applied on larch wood tested species and causing increased colour variability. The differences in colour changes were significant due to the solutions used and the wood origin. Siberian larch wood showed a greater range of colour changes than European larch wood. The knowledge in this area is important as a result of the application of individual components, the change in wood colour may occur to a different extent on different boards depending on their origin. As a consequence, the surface created by different boards can be non-uniform in terms of colour.
PL
Wpływ wybranych składników środków uniepalniających na kolor drewna modrzewiowego. Ze względu na rosnące wymagania dotyczące bezpieczeństwa budynków, badania nad powłokami ognioodpornymi cieszą się coraz większym zainteresowaniem. Celem przedstawionej pracy było wskazanie zmian koloru spowodowanych przez wodne roztwory wybranych substancji stosowanych w produkcji środków zmniejszających palność, takich jak trihydrydynozytyd, tetraboran disodowy, wodorofosforan disodowy i węglan potasu. Badania przeprowadzono na drewnie modrzewia europejskiego (Larix decidua L.) i modrzewia syberyjskiego (Larix sibirica Ledeb.) – gatunkach o dużym znaczeniu w architekturze, zwłaszcza w Europie. Przeprowadzono pomiary parametrów barwy i ich zmian w oparciu o przestrzeń barw CIEL*C*h. Testowane roztwory okazały zmieniać barwę po nałożeniu na drewno badanych gatunków drewna modrzewi i powodować zwiększoną zmienność barwy. Różnice w zmianach koloru należały do znaczących ze względu na zastosowane roztwory i pochodzenie drewna. Drewno modrzewia syberyjskiego wykazało większy zakres zmian koloru niż drewno modrzewia europejskiego. Wiedza w tym zakresie jest ważna, ponieważ w wyniku zastosowania poszczególnych składników zmiana koloru drewna może wystąpić w różnym stopniu na różnych elementach z drewna tego samego gatunku, w zależności od pochodzenia materiału. W konsekwencji powierzchnia utworzona z drewna tego samego gatunku może stać się niejednolita pod względem koloru.
EN
This study aimed to verify the potential for mercury adsorption by limewood (Tilia cordata Mill.) from aqueous standard solutions. Contamination by heavy metals, including mercury (Hg), represents one of the significant challenges of modern civilization arising from industrial development. The ongoing transition toward a zero-emission economy and the expansion of electromobility have further intensified the relevance of this problem. The growing use of heavy metals and rare earth elements (REEs) in industrial applications contributes to the contamination of municipal waters with these elements. Limewood is a low-density wood species with high porosity, which makes it a potentially effective filtration material. To evaluate its filtration properties, the material was mechanically processed into dust and wood chip fractions and subsequently immersed in aqueous solutions of mercury (II) chloride (HgCl₂). Water samples were collected from the solutions after 24 and 72 hours for analysis. Mercury concentrations were determined using UV–Vis spectrophotometry with the dithizone method. The results indicate relatively rapid mercury adsorption, with a significant decrease in mercury concentration observed after 24 hours. No clear dependence was identified between the fraction size and the degree of adsorption. Overall, the findings demonstrate a high potential for limewood-based filtration media in removing mercury from municipal water systems.
PL
Celem pracy była weryfikacja potencjału absorpcji rtęci przez drewno lipy (Tilia cordata Mill.), z wodnych roztworów wzorcowych. Zanieczyszczenia metalami ciężkimi w tym rtęci (Hg), są jednymi z głównych wyzwań cywilizacyjnych powstałych w wyniku rozwoju przemysłowego. Trend rozwoju gospodarki zeroemisyjnej i elektromobilności przyczynił się do znaczenia tego problemu. Rozwój przemysłu opartego o metale ciężkie oraz ziem rzadkich (REE) powoduje zanieczyszczenia wód komunalnych przez te pierwiastki. Drewno lipowe należy do gatunku o niskiej gęstości a zarazem wysokiej porowatości, stanowiąc potencjalnie dobrym materiał filtracyjny. W celu sprawdzenia właściwości filtracyjne drewna lipowego materiał rozdrobniono do postaci pyłu oraz wiórów a następnie zanurzono w wodnych roztworach chlorku rtęci (II) (HgCL2), do analiz były pobierane próbki wody z roztworu po 24 h oraz 72 h. Materiał poddano następnie analizie przy użyciu spektrofotometru UV-Vis z zastosowaniem metody ditizonowej. Uzyskane wyniki wykazały stosunkowo szybką adsorpcję rtęci (znaczący spadek zaobserwowano już po 24 godzinach). Nie stwierdzono zależności pomiędzy wielkością frakcji a stopniem absorpcji. Wyniki wskazują na wysoki potencjał złóż filtracyjnych z drewna lipy do usuwania zanieczyszczeń wód komunalnych rtęcią.
EN
Currently, due to the high requirements regarding the ecology of the solutions used in construction, the use of wood for the construction of structural elements is experiencing a renaissance. Glued laminated wood is most often used for the construction of frame structures. In the case of high beams, it is possible to make holes in the beams to better use the space. Such holes weaken the load-bearing capacity, but they can also cause more unfavorable temperature distributions during a fire, which can result in faster charring of the wood and a decrease in the mechanical properties of the wood. The article presents a numerical analysis of beams with round and square holes. The comparative beam was a beam without holes. The analyzed beams were subjected to a thermal analysis of the time-varying fire load using a heat flux. The gas temperatures were calculated based on the ISO fire curve. The use of holes allowing for the conduction of various installations and the use of space negatively affects the temperature distributions during a possible fire. More unfavorable temperature distributions occur in beams with square holes.
PL
Obecnie ze względu na wysokie wymogi odnośnie do ekologii stosowanych rozwiązań w budownictwie renesans przeżywa zastosowanie drewna do budowy elementów konstrukcyjnych. Do budowy konstrukcji szkieletowych najczęściej wykorzystuje się drewno klejone warstwowo. W przypadku wysokich belek, aby lepiej wykorzystać przestrzeń, możliwe jest wykonanie otworów w belkach. Otwory takie osłabiają nośność, ale mogą także powodować powstanie bardziej niekorzystnych rozkładów temperatur podczas pożaru, co może skutkować szybszym zwęgleniem drewna oraz spadkiem właściwości mechanicznych drewna. W artykule przedstawiono analizę numeryczną belek z otworem okrągłym oraz kwadratowym. Belką porównawczą była belka bez otworów. Analizowane belki zostały poddane analizie termicznej zmiennej w czasie obciążenia ogniem za pomocą strumienia ciepła. Temperatury gazów zostały obliczone na podstawie krzywej pożarowej ISO. Zastosowanie otworów pozwalających na przeprowadzenie różnych instalacji i wykorzystanie przestrzeni wpływają negatywnie na rozkłady temperatur podczas ewentualnego wystąpienia pożaru. Bardziej niekorzystne rozkłady temperatur występują w belkach z otworami kwadratowymi.
EN
The aim of the article was to show the connections between folk architecture and the natural landscape. At the research stage, literature analysis was used, followed by field research. The research techniques used are: source query, analysis of completed architectural objects, original photographic documentation. Based on a broader examination of the topic, an example of a traditional Silesian cottage in the Silesian and Żywiecki Beskid, a modern single-family building by Studio Atrium, a single-family building by Interurban and a modern barn by Architekt Kozieł were selected. The selection criteria used are an objective criterion of the architectural environment and a formal reference to the archetype of a highlander's cottage. As a result of the research, it was found that it is possible to design using the achievements of folk architecture, while making the buildings light and harmoniously fit into the existing landscape.
PL
Celem artykułu było ukazanie związków pomiędzy architekturą ludową a krajobrazem naturalnym. Na etapie badań posłużono się analizą literatury, następnie badaniami terenowymi. Wykorzystane techniki badawcze to: kwerenda źródłowa, analiza zrealizowanych obiektów architektonicznych, autorska dokumentacja fotograficzna. Na podstawie szerszego rozpoznania tematu wytypowano przykład tradycyjnej śląskiej chaty Beskidu Śląskiego i Żywieckiego, nowoczesny budynek jednorodzinny Studia Atrium, budynek jednorodzinny Interurban oraz nowoczesną stodołę autorstwa Architekt Kozieł. Zastosowane kryteria wyboru to kryterium obiektywne środowiska architektonicznego oraz nawiązanie formalne do archetypu góralskiej chaty. W wyniku badań stwierdzono, iż można projektować wykorzystując dorobek architektury ludowej, sprawiając przy tym że budowle są lekkie i harmonijnie wpisują się w zastany krajobraz.
PL
W publikacji omówiono przykłady użycia bliskiej podczerwieni do odczytywania zakrytych lub mało widocznych tekstów, notatek wykonanych przy użyciu ołówków grafitowych w badaniach konserwatorskich. Osiągnięcie zadowalających efektów uczytelnienia jest możliwe ze względu na obecność w ich składzie chemicznym węgla pierwiastkowego. Zagadnienia zilustrowano przykładami zapisków wykonanych na różnych podłożach celulozowych. Wykazano również przydatność promieniowania podczerwonego do przenikania przez warstwy barwników niebieskich zasłaniających teksty znajdujące się pod nimi.
EN
The publication discusses examples of the use of near-infrared radiation to read covered or poorly visible texts, notes made with graphite pencils in conservation research. Achieving satisfactory results is possible due to the presence of elemental carbon occuring as their basic ingredient. The issues are illustrated with examples of notes found on various cellulose substrates. The suitability of infrared radiation to penetrate the layers of blue dyes obscuring the texts below is also demonstrated.
PL
W artykule przedstawiono problem właściwego odzwierciedlenia w modelowaniu komputerowym z wykorzystaniem elementów prętowych, drewnianych schodów spiralnych jako elementów z belek drewnianych ułożonych wzajemnie na sobie. Podano sposób rozwiązania tego zagadnienia przez autorów artykułu na przykładzie dyplomowej pracy inżynierskiej pt.: „Projekt wieży widokowej o konstrukcji drewnianej” [1] wykonanej przez autorkę artykułu.
EN
The article presents the problem of proper representation, in computer modelling using bar elements, of wooden spiral stairs as elements made of wooden beams stacked on top of each other. The method of solving this issue by the authors of the article is presented on the example of the engineering diploma thesis titled: „Design of an observation tower with a wooden structure” [1] prepared by the author of the article.
PL
W artykule przedstawiono wybrane problemy eksploatacyjne związane z wykorzystaniem drobnowymiarowych elementów drewnianych, głównie w obiektach małej architektury oraz w budownictwie jednorodzinnym. Omówiono typowe problemy eksploatacyjne oraz ich źródła, ze szczególnym uwzględnieniem roli właściwego podejścia projektowego. Omówiono ogólną charakterystykę drewna jako materiału budowlanego oraz znaczenie czynności utrzymaniowych dla trwałości omawianych obiektów.
EN
The article presents selected operational problems related to the use of small-sized wooden elements, mainly in small architectural structures and single-family buildings. Typical operational problems and their sources were discussed, with particular emphasis on the role of the appropriate design approach. The general characteristics of wood as a building material and the importance of maintenance activities for the durability of the objects in question were discussed.
20
Content available Importance of Fossil Fuels in Finland's Energy Mix
EN
The article presents the energy situation of Finland, with particular emphasis on energy resources. The introduction describes the geographical location of Finland, the population, the political system, and the wealth of Finnish society against the background of the European Union. Attention is paid to relatively low total and per capita carbon dioxide emissions. The energy mix, which is overwhelmingly based on renewable energy sources and nuclear power, especially for electricity generation, is also presented. Despite the fact that Finland has been focusing on increasing the share of renewables in its energy mix for years, as well as developing nuclear power plants, to ensure a continuous supply of energy, it is necessary to import both electricity itself and energy raw materials, with a particular focus on fossil fuels. The main part of the article focuses on presenting the consumption of crude oil, natural gas, and coal in the years 1980–2022. The directions of imports of these energy sources, which have changed after Russia's invasion of Ukraine, are also shown. Ensuring a continuous supply of energy resources from economically and politically stable countries will ensure Finland's energy security and development opportunities in the coming years.
PL
W artykule przedstawiono sytuację energetyczną Finlandii szczególny nacisk kładąc na surowce energetyczne. We wstępie opisano położenie geograficzne Finlandii, ludność, system polityczny oraz zamożność społeczeństwa fińskiego na tle Unii Europejskiej. Zwrócono uwagę na stosunkowo niską emisję dwutlenku węgla zarówno ogólną jak i przeliczoną na mieszkańca. Pokazano miks energetyczny, który w zdecydowanej większości bazuje na odnawialnych źródłach energii oraz na energetyce jądrowej, zwłaszcza w zakresie wytwarzania energii elektrycznej. Pomimo tego, że Finlandia od lat koncentruje się na zwiększaniu udziału odnawialnych źródeł energii w swoim miksie energetycznym, a także rozwija elektrownie jądrowe, w celu zapewnienia ciągłych dostaw energii, konieczny jest zarówno import samej energii elektrycznej jak i surowców energetycznych, ze szczególnym uwzględnieniem paliw kopalnych. Właśnie temu zagadnieniu poświęcono dużą część artykułu przedstawiając zużycie ropy naftowej, gazu ziemnego oraz węgla w latach 1980–2022. Pokazano też kierunki importu tych surowców, które uległy zmianie po napaści Rosji na Ukrainę. Zapewnienie ciągłych dostaw surowców energetycznych z państw stabilnych gospodarczo i politycznie zapewni Finlandii bezpieczeństwo energetyczne i możliwość rozwoju w kolejnych latach.
first rewind previous Strona / 19 next fast forward last
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.