Ograniczanie wyników
Czasopisma help
Autorzy help
Lata help
Preferencje help
Widoczny [Schowaj] Abstrakt
Liczba wyników

Znaleziono wyników: 62

Liczba wyników na stronie
first rewind previous Strona / 4 next fast forward last
Wyniki wyszukiwania
Wyszukiwano:
w słowach kluczowych:  rozbudowa
help Sortuj według:

help Ogranicz wyniki do:
first rewind previous Strona / 4 next fast forward last
1
Content available Uwagi o budownictwie podziemnym w polskich miastach
PL
Treść artykułu w szerszej formie stanowiła wstęp do dyskusji, jaka odbyła się w ramach Wrocławskich Dni Mostowych w 2022 roku [4]. Wskazuje na kilka istotnych problemów, które wiążą się z szeroko pojętym wykorzystaniem przestrzeni podziemnej w miastach, w tym budową tuneli. Problem tunelowania został przedstawiony na tle rozwoju urbanistyki przestrzeni podziemnej w krajach najbardziej rozwiniętych technologicznie, a także na tle istniejących inwestycji w polskich miastach. Przedstawione rozwiązania porównano z warunkami w Polsce, a także wskazano przyczyny znacznych opóźnień w tego typu budowach i inwestycjach tunelowych. Pozwala to sądzić, że tego typu konstrukcje staną się standardem również w Polsce. Podkreślono również zasadność omawiania zagadnień mostowych i tunelowych na wspólnych spotkaniach, co może sprzyjać szerszej analizie rozwiązań projektowych w obszarze transportu ludzi i towarów zarówno w obrębie miast, jak i poza nimi.
EN
The contents of the paper in a broader form was an introduction to a discussion as part of Wroclaw Bridge Days’2022 [4]. It indicates several important problems that are related to the broadly understood use of underground space in cities, including the construction of tunnels. The problem of tunneling was presented with regards to the development of the urban planning of underground space in the most technologically developed countries, and also with respect to existing investments in Polish cities. The presented solutions were compared with the conditions in Poland, and the causes of significant delays in these type of constructions and tunnel investments were provided. This allows for the belief that such structures will also become the standard in Poland. The justification for discussing bridge and tunnel issues at joint meetings was also emphasized, which may be conducive to a broader analysis of design solutions in the area of transporting people and goods both within cities and out of them.
PL
Artykuł przedstawia kluczowe zagadnienia konstrukcyjne związane z kolejnym etapem adaptacji hal przemysłowych dawnego zakładu Archimedes we Wrocławiu do nowej funkcji sportowo-rekreacyjnej. Obiekt ten, o bogatej historii przemysłowej, przeszedł kompleksową transformację, przekształcając się w nowoczesne centrum sportowe. Mimo gruntownych zmian zachowano wybrane elementy istniejącej architektury, nadając przestrzeni unikalny charakter. Adaptacja przemysłowych przestrzeni do nowej funkcji wymagała właściwych rozwiązań konstrukcyjnych, które umożliwiły harmonijne połączenie dawnej tkanki budowlanej z nowoczesnymi standardami użytkowymi.
EN
The article presents key structural issues related to the next stage of adapting the industrial halls of the former Archimedes factory in Wrocław to a new sports and recreation function. This facility, with a rich industrial history, has undergone a comprehensive transformation, becoming a modern sports centre. Despite the extensive changes, selected elements of the existing architecture were preserved, giving the space a unique character. Adapting industrial spaces to a new function required appropriate structural solutions that allowed a harmonious integration of the old building fabric with modern user standards.
PL
W pracy przedstawiono portugalskie podejście do odbudowy nieeksploatowanych budynków mieszkalnych. Nakreślono aspekt organizacyjno-prawny robót budowlanych prowadzących do przywrócenia do użytkowania zdegradowanych obiektów zlokalizowanych w miejscowości Aveiro, w północno-zachodniej Portugalii. Przedstawiono przykładową realizację.
EN
This paper presents the Portuguese approach to the reconstruction of disused residential buildings. It outlines the organizational and legal aspects of the construction work leading to the restoration of degraded buildings located in Aveiro, in northwestern Portugal. It also presents a case study.
PL
Rozbudowa wrocławskiej oczyszczalni „Janówek” zakłada zwiększenie jej wydajności nawet o 39%, co pozwoli na skuteczniejsze zarządzanie rosnącym wolumenem ścieków w mieście.
PL
Metro jako system komunikacji miejskiej jest najbardziej wydajnym środkiem transportu stworzonym dla wielkich aglomeracji. Warszawska kolej podziemna z możliwościami przewozu do 60 tysięcy osób na godzinę wielokrotnie przewyższa sprawnością inne systemy transportu. Dodatkowo tunele metra oraz stacje nie zabierają przestrzeni na powierzchni terenu, tak cennej w przypadku dużych ośrodków miejskich. Szybkość, z jaką kolej podziemna może przewozić pasażerów, wiąże się z elastycznością projektowania tunelów oraz umiejscawiania stacji w najbardziej newralgicznych miejscach tkanki urbanistycznej miasta. Metro może być miastotwórcze i wspierać jego rozbudowę lub doskonale obsługiwać już istniejące, gęsto zabudowane dzielnice. Metro w niewielkim stopniu negatywnie oddziałuje na miasto, nie generuje hałasu, nie wydziela spalin i gazów cieplarnianych i nie przyczynia się do powstawania wyspy ciepła. Pozwala również w wielu przypadkach na odzysk energii i wykorzystywanie ciepła, które wytwarza się podczas jego eksploatacji. Dodatkowo tunele metra i stacje mogą służyć jako schrony dla mieszkańców w czasie konfliktów zbrojnych, a w sytuacjach kryzysowych działać jako niezwykle szybki środek do ich ewakuacji. Warunkiem spełnienia przedstawionych założeń jest prawidłowe projektowanie i tworzenie sprawnie działającej sieci metra. Niniejszy artykuł dotyczy rozwiązania problemu częstotliwości kursowania pociągów zwanego czasem następstw na linii M1 warszawskiego metra. Artykuł opisuje sposób przeprowadzenia badania aktualnej sytuacji ruchowej na linii M1 wraz z poszukiwaniem lokalizacji problemu dotyczącego zbyt dużego czasu następstw pociągów oraz szczegółowo opisuje prace projektowe oraz analityczne dotyczące wprowadzenia zmian w istniejącym układzie torów odstawczych na stacji A1 Kabaty w Warszawie.
EN
The metro as a public transport system is the most efficient means of transport created for large agglomerations The Warsaw underground railway, with the capacity to transport up to 60 thousand people per hour, is many times more efficient than other transport systems. In addition, metro tunnels and stations do not take up space on the surface of the area, so valuable in the case of large urban centers. The speed with which the underground railway can transport passengers is related to the flexibility of tunnel design and the location of stations in the most sensitive places of the urban fabric of the city. The metro can be a creative city and support its expansion or perfectly serve the already existing densely built-up districts. The metro has a small negative impact on the city, does not generate noise, does not emit exhaust fumes and greenhouse gases, and does not contribute to the formation of a heat island. It also allows in many cases to recover energy and use the heat generated during its operation. In addition, metro tunnels and stations can serve as shelters for residents during armed conflicts, and in critical situations serve as an extremely quick means of evacuation. The condition for meeting the above assumptions is the correct design and creation of an efficient metro network. This article concerns the solution to the problem of frequency of trains called the succession time on the M1 line of the Warsaw Metro. The article describes how to conduct a study of the current traffic situation on the M1 line along with the search for the location of the problem related to the excessive time of train succession and describes in detail the design and analytical work on the introduction of changes in the existing layout of holding tracks at the A1 Kabaty Station in Warsaw.
PL
Pierwszy odcinek warszawskiej kolei podziemnej został oddany 30 lat temu, budowa pierwszej stacji tej linii została zakończona 40 lat temu, prace projektowe nad tym odcinkiem metra prowadzone były jeszcze wcześniej. Metro warszawskie osiągnęło wiek dojrzały. Trwające prace nad dalszą rozbudową sieci metra w Warszawie oraz towarzyszące im prace budowlane wymagają stosowania coraz lepszych metod realizacji podziemnych tuneli. Wykorzystywane są najnowocześniejsze materiały budowlane, metody budowy oraz stosowane są najnowsze elektroniczne systemy prowadzenia pociągów. Jednak stały rozwój metra w Warszawie nie powinien przesłaniać stanu technicznego starzejącej się jego pierwszej linii, a szczególnie tych stacji, które oddane były do użytkowania w pierwszej kolejności. Niniejszy artykuł jest syntetyczną próbą przedstawienia zagadnienia dotyczącego rozbudowy i modernizacji najstarszej stacji warszawskiego metra, A1 Kabaty. Treść artykułu dotyczy zasad projektowania oraz rozbudowy korpusu stacji i etapowania robót budowlanych w związku z koniecznością stałego prowadzenia ruchu pociągów po linii. Niniejszy artykuł jest jednym z pierwszych tekstów naukowych poruszających tematykę rozbudowy konstrukcji istniejącej stacji metra w Polsce.
EN
The first section of the Warsaw underground railway was commissioned 30 years ago, the construction of the first station of this line was completed 40 years ago, design work on this section of the metro was carried out even earlier. The Warsaw metro has reached adulthood. The ongoing work on the further expansion of the metro network in Warsaw and the accompanying construction works require the use of increasingly better methods of construction of underground tunnels. The most modern construction materials, construction methods and the latest electronic train guidance systems are used. However, the constant development of the metro in Warsaw should not obscure the technical condition of its aging first line, especially those stations that were put into use in the first place. This article is a synthetic attempt to present the issue of the expansion and modernization of the oldest station of the Warsaw metro, the A1 Kabaty station. The content of the article concerns the principles of design and expansion of the station body and the staging of construction works in connection with the need to constantly conduct train traffic on the line. This article is the first scientific text on the subject of expanding the structure of an existing metro station in Poland.
PL
W artykule przedstawiono zagadnienia konstrukcyjne związane z rozbudową i modernizacją przedwojennego budynku użyteczności publicznej i jego przystosowaniem do nowej funkcji hotelowej. W ramach przygotowanej adaptacji przedstawiono wytyczne prac remontowych, wzmacniających i zabezpieczających. Ze względu na zabytkowy charakter budynku głównym wymogiem postawionym przez konserwatora zabytków projektantom adaptacji do nowej funkcji było zachowanie pierwotnego stanu ścian zewnętrznych. W artykule autorzy zwrócili uwagę na zabezpieczenie ścian zewnętrznych budynku przy użyciu systemowych elementów PERI. W projekcie budowlanym modernizowanego budynku założono pozostawienie praktycznie wszystkich ścian zewnętrznych oraz wyburzenie istniejących ścian wewnętrznych, stropów i stropodachu. Ponadto projekt zakłada wykonanie nowej konstrukcji nośnej ryglowo-słupowej ze stropami monolitycznymi oraz nadbudowę istniejącego obiektu o trzy kondygnacje. W wyniku modernizacji starego budynku biurowego powstanie nowy hotel w centrum miasta.
EN
The paper presents the construction issues involved in the extension, demolition, and modernisation of a historic office building and its adaptation to a new hotel function. As part of the prepared adaptation, guidelines for renovation, strengthening, and safety work have been presented. Due to the historic nature of the building, the main requirement of the Monument Conservator for the adaptation designers was to preserve the original condition of the external walls. In the article, the authors paid particular attention to the protection of the building’s external walls using PERI system elements. The design of the modernised building assumed that all external walls would be retained and that the existing internal walls, slab floors, and flat roof would be demolished. In addition, the design involves the construction of a new column-and-beam structure with monolithic slabs and the addition of two storeys to the existing building. The result of the modernisation of the old office building will be the construction of a new hotel in the city centre.
EN
The classical Cayley–Hamilton theorem is extended to fractional different order linear systems. The new theorems are applied to different orders fractional linear electrical circuits. The applications of new theorems are illustrated by numerical examples.
PL
W artykule poruszono problematykę przebudowy budynków szkolnych i przedszkolnych wobec uwarunkowań lokalnych oraz konserwatorskich. Odwołano się do teorii projektowania budynków oświatowych i skonfrontowano z możliwościami wdrażania rozwiązań modelowych w zastanym kontekście. Omówiono przykład wieloetapowej przebudowy i rozbudowy zespołu szkolno-przedszkolnego o ponad stuletniej historii znajdującego się w Gliwicach. Wskazano uwarunkowania oraz wady i zalety rozwiązań projektowych. Autorzy, będący projektantami próbują odpowiedzieć na pytanie, czy rozwiązania modelowe są wystarczająco uniwersalne by stosować je niezależnie od kontekstu, czy wręcz przeciwnie.
EN
The article describes the issues of reconstruction of school and kindergarten buildings in terms of local and conservation conditions. The theory of educational buildings design has been referred and confronted with the possibilities of implementing model solutions in the given context. An example of a multi-stage reconstruction and extension of a school and kindergarten complex located in Gliwice with over a hundred years of history has been discussed. Conditions as well as advantages and disadvantages of design solutions have been indicated. The authors, who are designers, try to answer the question whether the model solutions are universal enough to be used regardless of the context, or on the contrary.
PL
W artykule omówione zostały wyniki i metodyka pracy w projekcie badawczym, który skupiał się wokół koncepcji rozbudowy budynku Wydziału Architektury Politechniki Śląskiej o nowe przestrzenie otwarte. Przedmiotem projektu były wielowątkowe prace badawczo-projektowe w zakresie wskazania możliwości rozbudowy obiektu i budowy zintegrowanego tarasu z pochylnią przeznaczoną dla osób z niepełnosprawnościami, poruszających się przy użyciu wózka inwalidzkiego, oraz określenie potencjalnych kierunków architektonicznych i plastycznych planowanej inwestycji. W wyniku przeprowadzonych badań opartych na metodzie research by design (badanie przez projektowanie) określono wytyczne realizacyjne oraz rekomendacje projektowe. W artykule zaprezentowano również trzy modelowe rozwiązania projektowe.
EN
The article discusses the results and methodology of work in the research project, which was focused on the concept of extending the building of the Faculty of Architecture of the Silesian University of Technology with new open-concept spaces. The aim of the project was multi-threaded research and design works in the field of indicating the possibilities of building extension and constructing an integrated terrace containing a ramp intended for people with disabilities, moving in a wheelchair as well as determining the potential architectural and artistic directions of the planned extension. As a result of the conducted research based on the research by design method the implementation guidelines and design recommendations were defined. The article also presents three model design solutions.
PL
Liczne inwestycje przed stwierdzeniem zgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego muszą zostać zweryfikowane z perspektywy terminologicznej. Często jest to problematyczny etap, wymagający analizy na pograniczu sfery prawnej i technicznej. Wywiera on jednak znaczący wpływ na dalsze etapy. Przykładem jest kwalifikacja inwestycji, która polega na „przesunięciu” przy tym samym budynku schodów zewnętrznych z jednego miejsca w inne. Można rozważać, czy jest to rozbudowa, czy przebudowa.
EN
In 2006 Oil and Gas Institute, Underground Gas Storage Department was given the task of designing the UGS Strachocina working volume, production and injection rates enlargement. Gas storage Strachocina is located in the south eastern part of Poland, near Sanok. The UGS Department ran some analysis before that date, which gave us the answer that the old vertical well technology would not be enough to achieve investment success. We knew that we needed to use horizontal well technology in which we had no experience at all. At that time there were only a few horizontal wells drilled in Poland. We decided to start cooperation with the company Baker Hughes, and asked them to help us to design the drilling technology and well completions. We knew that we needed to drill 8 horizontal wells in difficult reservoir conditions. Based on Baker Hughes’ recommendations, the EXALO Polish drilling company’s experience and the Institute’s knowledge of storage reservoir geology, the trajectories of 8 new wells were designed. Working with Baker Hughes, we designed the well completion based on expandable filters, the second time this type of completion technology had been used in the world at that time. During drilling, we were prepared for drilling fluid losses because of the extensive Strachocina reservoir’s natural fracture system. The investment was in doubt during the drilling of the first two horizontal wells because of huge drilling fluid losses and the inability of drilling the horizontal section length as designed. We lost 4000 cubic metres of drilling fluid in a one single well. During the drilling of the 2 nd well, we asked Baker Hughes to help us to improve the drilling technology. Our partners from Baker Hughes prepared the solution in 3 weeks, and so we were able to use this new technology on the 3rd well drilled. It turned out that we could drill a longer horizontal section with less drilling fluid loss. The paper will show the idea of the project, the team building process, the project problems solved by the team, decisions made during the UGS Strachocina investment and the results. It will show how combining “western” technology and experience with “eastern” knowledge created a success story for all partners.
PL
W 2006 roku Instytutowi Nafty i Gazu, Zakładowi Podziemnego Magazynowania Gazu, powierzono zadanie zaprojektowania rozbudowy PMG Strachocina poprzez powiększenie pojemności czynnej i zwiększenie mocy zatłaczania oraz odbioru gazu. Magazyn gazu Strachocina zlokalizowany jest w południowo-wschodniej Polsce, niedaleko Sanoka. Zakład Podziemnego Magazynowania Gazu przeprowadził analizę eksploatacji PMG Strachocina do roku 2006. Wykonana analiza dała odpowiedź, że stara technologia odwiertów pionowych nie wystarczy do osiągnięcia sukcesu inwestycyjnego, polegającego na rozbudowie magazynu Strachocina. Zakład PMG wiedział, że musi skorzystać z technologii odwiertów poziomych, w której nie posiadał żadnego doświadczenia. W tym czasie wykonano w Polsce tylko kilka odwiertów poziomych. Postanowiliśmy nawiązać współpracę z firmą Baker Hughes i poprosiliśmy ją o pomoc w zaprojektowaniu technologii wiercenia i wykonania odwiertów. Zespół Zakładu PMG obliczył, że musi zostać odwierconych 8 otworów horyzontalnych, w trudnych warunkach geologicznych. Na podstawie zaleceń Baker Hughes, doświadczeń polskiej firmy wiertniczej Exalo oraz wiedzy Instytutu z zakresu geologii PMG Strachocina zaprojektowano trajektorię 8 nowych odwiertów. Współpracując z Baker Hughes, wspólnie zaprojektowaliśmy udostępnienie horyzontów magazynowych z wykorzystaniem technologii filtrów poszerzalnych. W tamtym czasie technologia ta została zastosowana na świecie po raz drugi. Podczas wiercenia byliśmy przygotowani na ucieczki płynów wiertniczych ze względu na rozległy system naturalnych spękań występujących w horyzontach magazynu Strachocina. Osiągnięcie parametrów inwestycyjnych było zagrożone podczas wiercenia dwóch pierwszych odwiertów poziomych ze względu na duże straty płuczki wiertniczej oraz niemożność odwiercenia projektowanej długości odcinka poziomego. W jednym odwiercie straciliśmy 4000 metrów sześciennych płuczki wiertniczej. Podczas wiercenia drugiego odwiertu poprosiliśmy firmę Baker Hughes o pomoc w udoskonaleniu technologii wiercenia. Nasi partnerzy z Baker Hughes przygotowali rozwiązanie w 3 tygodnie. W związku z tym udoskonalona technologia została zastosowana podczas wiercenia trzeciego odwiertu. Okazało się, że możemy wywiercić dłuższy odcinek poziomy z mniejszymi stratami płynu wiertniczego. W artykule przedstawiona została idea projektu, proces budowania zespołu, problemy projektowe rozwiązane przez zespół, decyzje podjęte w trakcie realizacji rozbudowy PMG Strachocina oraz ich rezultaty. Głównym celem publikacji jest pokazanie, jak połączenie „zachodniej” technologii i doświadczenia ze „wschodnią” wiedzą tworzy historię sukcesu wszystkich partnerów.
PL
Celem artykułu jest zwrócenie uwagi na brak wsparcia instytucjonalnego dla rozwoju rodzimych cenionych historycznych placówek ochrony zdrowia na tle odmiennej sytuacji wiodących szpitali zagranicznych. Autorka dostrzega w aktualnych miejskich i regionalnych planach rozwoju województwa mazowieckiego słabo zarysowane działania w kierunku rewitalizacji szpitalnego dziedzictwa. Metodologia pracy opiera się na kwerendach dostępnych zasobów online oraz in situ Mazowieckiego Konserwatora Zabytków, UE, Strategii Rozwoju Mazowsza 2030, a także na badaniach własnych wybranych historycznych szpitali.
EN
The aim of the article is to draw attention to the lack of institutional support for the development of the valued native historical health institutions against the background of the different situation of leading foreign hospitals. The author sees in the current urban and regional development plans of the Mazovian voivodeship poorly outlined actions towards the revitalization of the hospital heritage. The methodology of the work is based on queries of available resources online and in situ Mazovian Conservator of Monuments, EU, Mazovia Development Strategy 2030, as well as on the research of own selected historical hospitals.
PL
Spadek liczby awarii o jedną dziesiątą, zmniejszenie strat wody o kilka punktów procentowych, usprawnienie zarządzania infrastrukturą - to wymierne skutki wprowadzenia Systemu Monitoringu i Sterowania siecią Wodociągów Kieleckich. W tym roku kielecka spółka kończy kolejny etap rozbudowy systemu.
18
Content available remote Bezinwazyjne metody włączeń gazociągów
PL
W artykule przedstawiono metody bezinwazyjnych włączeń nowych gazociągów, z zachowaniem ciągłości przesyłu gazu. Autor dokonuje analizy częstotliwości stosowania rozwiązań zrealizowanych włączeń, powstałych trudności i błędów podczas prowadzenia prac.
EN
The article presents the methods of non-invasive inclusion of new gas pipelines, while maintaining continuity of transmission gas. The author analyses frequencies of application solutions of the completed inclusions, difficulties and errors during work done.
19
EN
Compression bandage (CB) as a porous material should provide both graduated pressure and thermal comfort properties to enable air permeability, heat transfer, and liquid perspiration out of the human body. The main factors affecting thermal comfort properties are the temperature difference between environment and skin, yarns’ structure and material, fabric thickness, porosity, areal density, number of fabric layers, trapped air, and fabric structure. Thermal resistance (Rct) and water vapor resistance (Ret) are evaluated for four types of woven CBs. All bandage types were applied at the range of extension (10–80%) using both two- and three-layer bandaging on thermal foot model (TFM). Rct values are compared with measured results by the Alambeta instrument, whereas Ret test is performed on the Permetest device. Thermal resistance is significantly decreased when increasing the bandage extension from 10 to 40%, then it is slightly increased by increasing the extension from 40 to 60%, after that it is decreased especially at 80% extension due to lower bandage thickness and higher compression.
20
PL
Przedmiotem artykułu jest przedstawienie charakterystyki zadania pn. „Rozbudowa drogi krajowej nr 75 od km 51+600.00 do km 53+305.51 w miejscowości Tęgoborze wraz z odwodnieniem osuwiska”, realizowanego przez Przedsiębiorstwo Inżynieryjne „IMB-Podbeskidzie” Sp. z o.o. na rzecz Zamawiającego - Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddział Kraków. W trakcie realizacji robót drogowych konieczne było wzmocnienie podłoża pod korpusem drogowym, spowodowane wystąpieniem przewarstwień gruntów organicznych i słabonośnych w stanie miękkoplastycznym. Przedmiotowe wzmocnienie podłoża zostało wykonane przy zastosowaniu dwóch technologii przemieszczeniowych – pali FDP oraz autorskiego rozwiązania P.I.”IMB-Podbeskidzie”- pali przemieszczeniowych IMBDP. Po wykonaniu pali przygotowano 3 pola testowe dla których przeprowadzono po 2 próbne obciążenia statyczne wraz z dokładną interpretacją oraz analizą uzyskanych wyników, pozwalające porównać zastosowane technologie FDP oraz IMBDP.
EN
The subject of the article is to present the characteristics of the task titled „Extension of the national road No. 75 from km 51 600.00 to km 53 305.51 in the town of Tęgoborze along with the drainage of landslides», carried out by Przedsiębiorstwo Inżynieryjne «IMB-Podbeskidzie» Sp. z o.o. for the OrderingParty - Generalna Dyrekcja Drog Krajowych i Autostrad Oddział Krakow (General Directorate of National Roads and Motorways, Branch in Krakow). During the implementation of road works, it was necessary to strengthen the ground under the road body, caused by the occurrence of interbedding organic soils and low-strength soils in soft condition. The ground reinforcement was accomplished using two displacement technologies - FDP piles and proprietary solution of P.I. “IMB-Podbeskidzie” - IMBDP displacement piles. When the piles were completed, 3 test fields were prepared, where 2 static loads tests were carried out followed by a precise interpretation and analysis of the obtained results. This allowed to compare the applied FDP and IMBDP technologies.
first rewind previous Strona / 4 next fast forward last
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.