Wyniki wyszukiwania - BazTech

1

Perspektywy rozwoju polskich terenów przygranicznych w kontekście wojny na terytorium Ukrainy

Piotrowska-Trybull Marzena, Orłowska Małgorzata

Wiedza Obronna

|

2024

|

nr 1

1--23

PL

W artykule zaprezentowano wyniki badań dotyczące zmian w sytuacji społeczno-gospodarczej jednostek samorządu terytorialnego w województwie podkarpackim w kontekście wojny w Ukrainie. Inspiracją do podjęcia badań był napływ uchodźców z Ukrainy do krajów europejskich, w tym do Polski. W stosunku do przybywających do Polski uchodźców mieszkańcy gmin, organizacje pozarządowe, władze publiczne (samorządowe i rządowe) podjęły szereg działań, aby zabezpieczyć podstawowe potrzeby osób migrujących. Na potrzeby badań sformułowano problemy badawcze w brzmieniu: w jaki sposób wojna w Ukrainie wpłynęła na działania samorządów lokalnych w województwie przygranicznym oraz czy i jak w związku z tym zmieniła się ich sytuacja społeczno-gospodarcza. Badania realizowano na terenie województwa podkarpackiego, które po wybuchu wojny doświadczyło napływu uchodźców poszukujących schronienia. Część z nich zatrzymywała się w poszczególnych gminach na kilka, kilkanaście dni a następnie przemieszczała się dalej w głąb kraju lub za granicę, inni decydowali się zostać na terenie tego województwa. Badania realizowano z wykorzystaniem metod teoretycznych i empirycznych, analizy wykonano za pomocą programów Statistica v. 13.3 oraz Excel 2016, obejmują lata 2021-2023.

EN

The article presents the results of research on changes in the socio-economic situation of local selfgovernment units in the Podkarpackie voivodeship in the context of the war in Ukraine. The research was inspired by the influx of refugees from Ukraine to European countries, including Poland. In relation to refugees arriving in Poland, inhabitants of communes, non-governmental organisations, public authorities (local and governmental) have taken a number of measures to secure the basic needs of migrants. For the purposes of the research, the research problems were formulated as follows: how did the war in Ukraine affect the activities of local authorities in the border voivodeship, and whether and how did their socio-economic situation change as a result. The research was carried out in the Podkarpackie voivodeship, which experienced an influx of refugees seeking shelter afer the outbreak of war. Some of them stayed in particular communes for a few or several days and then moved further inland or abroad, others decided to stay in the region. The research was carried out using theoretical and empirical methods, analyses were performed using Statistica v. 13.3 and Excel 2016, and covers the years 2021-2023.

2

Grupa VAT z udziałem JST oraz spółek komunalnych

Derdak Anna

Przegląd Komunalny

|

2024

|

nr 9

48--50

PL

Od 1 stycznia 2023 r. istnieje w Polsce możliwość tworzenia grupy VAT (GV), która jest odrębnym podatnikiem. Transakcje między członkami grupy VAT są wyłączone z opodatkowania VAT-em.

3

Wyzwania i nierówności w zarządzaniu finansowaniem zadań jednostek samorządu terytorialnego : analiza krytyczna

Ciach Arkadiusz

Nowoczesne Systemy Zarządzania

|

2024

|

T. 19, nr 3

65--84

PL

Cel badań i hipotezy/pytania badawcze : Celem jest analiza krytyczna wyzwań i nierówności w zarządzaniu finansowaniem zadań jednostek samorządu terytorialnego (JST) w Polsce, ze szczególnym uwzględnieniem wpływu czynników legislacyjnych, politycznych i finansowych na efektywność realizacji ich zadań. Pytania badawcze: - Czy obecność radnych zatrudnionych w jednostkach podległych JST prowadzi do konfliktu interesów, którego konsekwencją jest negatywny wpływ na przejrzystość i niezależność podejmowanych decyzji finansowych? - Czy wysokość przyznawanych subwencji i dotacji zależy wyłącznie od sytuacji ekonomicznej gmin, czy mają na nią wpływ także polityczne powiązania władz lokalnych z partią rządzącą na szczeblu centralnym? - Czy w wyniku niedoszacowania subwencji oświatowej JST są zmuszone do przekierowywania środków własnych na finansowanie zadań edukacyjnych kosztem innych obszarów działalności publicznej? - Czy obecnie stosowane algorytmy podziału subwencji odzwierciedlają rzeczywiste potrzeby JST i w efekcie występuje optymalna alokacja środków publicznych? - Czy JST mają równy dostęp do funduszy europejskich i krajowych? Metody badawcze: - Analiza danych empirycznych JST w latach 2019-2023. - Analiza porównawcza wskaźników finansowania JST w zależności od ich wielkości, dochodów własnych oraz powiązań politycznych. - Analiza statystyczna różnic w wysokości przyznawanych środków finansowych. - Analiza dokumentów źródłowych: prawnych, raportów NIK, lokalnych danych budżetowych JST. - Studium przypadku - analiza gmin z Powiatu Radomszczańskiego w kontekście niedoszacowania subwencji oświatowych i konfliktów interesów. - Krytyczna analiza literatury przedmiotu krajowej i zagranicznej. Główne wyniki: - Wysokość przyznawanych dotacji i subwencji często zależy od powiązań politycznych władz lokalnych z partią rządzącą. JST zarządzane przez przedstawicieli partii rządzącej otrzymywały znacznie większe wsparcie finansowe niż te zarządzane przez niezależnych włodarzy lub przedstawicieli opozycji. - Subwencje oświatowe nie pokrywają rzeczywistych kosztów realizacji zadań edukacyjnych, zmuszając JST do przekierowywania znacznych środków własnych na finansowanie oświaty kosztem innych zadań publicznych. - Obecność radnych zatrudnionych w jednostkach podległych JST prowadzi do konfliktu interesów, co negatywnie wpływa na przejrzystość i niezależność podejmowanych decyzji finansowych. - Procesy przydzielania dotacji w ramach rządowych programów wsparcia charakteryzowały się brakiem transparentności i jasnych kryteriów, co sprzyjało nadużyciom i uznaniowości w przyznawaniu środków. - Wsparcie finansowe było dystrybuowane w sposób nieproporcjonalny, co prowadziło do wzrostu nierówności pomiędzy bogatszymi i biedniejszymi regionami. Mniejsze gminy otrzymywały wyższe dotacje per capita, co jednak nie zawsze odzwierciedlało ich faktyczne potrzeby. Implikacje dla teorii i praktyki: Dla teorii: badania wniosły nową perspektywę do analizy decentralizacji i samorządności, ukazując wpływ czynników politycznych, legislacyjnych i finansowych na funkcjonowanie samorządów. W szczególności wyniki potwierdzają znaczenie teorii dystrybucji politycznej, wskazując na praktyki faworyzowania jednostek związanych z partią rządzącą, co odzwierciedla zjawisko politycznej alokacji zasobów. Problemy związane z nierówną alokacją środków i niedoszacowaniem subwencji oświatowych wnoszą nowe elementy do teorii sprawiedliwości dystrybucyjnej, podkreślając brak równowagi w dostępie do zasobów publicznych pomiędzy regionami. Dla praktyki: badania wskazują pilną potrzebę reform legislacyjnych mających na celu uproszczenie i stabilizację przepisów regulujących działalność JST. Rekomendacja dla wprowadzenia bardziej przejrzystych mechanizmów przyznawania środków publicznych. Podkreślenie znaczenia wsparcia dla mniej rozwiniętych JST, co pozwoliłoby na zmniejszenie nierówności regionalnych i bardziej efektywne wykorzystanie dostępnych funduszy.

EN

Research objectives and hypothesis/research questions: The aim is to critically analyze the challenges and inequalities in the management of the financing of the tasks of local government units (LGUs) in Poland, with particular emphasis on the impact of legislative, political, and financial factors on the effectiveness of their tasks. Research questions: - Does the presence of councilors employed in units subordinate to local government units lead to a conflict of interest, which negatively impacts the transparency and independence of financial decisions made? - Does the amount of subsidies and subsidies awarded depend solely on the economic situation of municipalities, or is it also influenced by political links between local authorities and the ruling party at the central level? - As a result of underestimating the educational subsidy, are local government units forced to redirect their funds to finance educational tasks at the expense of other public activity areas? - Do the currently used algorithms for the distribution of subsidies reflect the real needs of local government units, and, as a result, there is an optimal allocation of public funds? - Is there equal access for local government units to European and national funds? Research methods - Analysis of empirical data: Examination of data from local government units (LGUs) between 2019 and 2023. - Comparative analysis: Evaluation of financial indicators for LGUs based on their size, own revenues, and political affiliations. - Statistical analysis: Investigation of differences in the allocation of financial resources to identify disparities. - Analysis of source documents: Review legal documents, Supreme Audit Office (NIK) reports, and local budget data from LGUs. - Case study: Analysis of municipalities in the Radomsko focusing on underestimating educational subsidies and conflicts of interest. - Critical literature review: Examination of domestic and international literature to provide context and identify relevant issues. Main results - The amount of subsidies and grants awarded often depends on the political affiliations of local authorities with the ruling party. - Educational subsidies fall short of covering actual educational costs, straining resources for other public responsibilities. - Councilors employed by subordinate LGU units cause conflicts of interest, harming transparency and financial independence. - Under governmental support programs, grant allocation processes lacked transparency and clear criteria, enabling abuses and discretionary fund distribution. - Financial support was unevenly distributed, worsening inequalities between wealthier and poorer regions. Implications for theory and practice: For theory: the research brought a new perspective to the analysis of decentralization and self-government, showing the impact of political, legislative, and financial factors on the functioning of local governments. In particular, the results confirm the importance of political distribution theory, pointing to the practice of favoring individuals associated with the ruling party, reflecting the phenomenon of political allocation of resources. The problems of unequal allocation of resources and underestimation of education subsidies bring new elements to the theory of distributive justice, highlighting the imbalance in access to public resources between regions. For practice: research indicates an urgent need for legislative reforms aimed at simplifying and stabilizing the regulations governing the activities of local government units. Recommendation for the introduction of more transparent mechanisms for allocating public funds. Emphasize the importance of support for less developed local government units, which would reduce regional inequalities and make more efficient use of available funds.

4

Status prawny samorządu terytorialnego w sferze zarządzania kryzysowego

Czuryk Małgorzata

Cybersecurity and Law

|

2024

|

Vol. 12 (2)

174--186

PL

Jednym z obszarów bezpieczeństwa, w którego zakresie właściwa jest administracja publiczna, jest zarządzanie kryzysowe. Na szczeblu lokalnym sprawami zarządzania kryzysowego zajmuje się samorząd terytorialny. Zadania związane z przeciwdziałaniem powstawaniu sytuacji kryzysowych, reagowaniem na nie oraz usuwaniem ich skutków w gminie wykonuje wójt, burmistrz lub prezydent miasta, w powiecie – starosta. Zarządzanie kryzysowe to działalność organów administracji publicznej w sferze bezpieczeństwa. Do administracji publicznej zalicza się też samorząd terytorialny. Zaspokaja on te potrzeby społeczne mieszkańców, które jest w stanie skutecznie realizować, w tym potrzeby bezpieczeństwa.

EN

Crisis management is an area of security over which public administration exercises jurisdiction. At the local level, issues related to crisis management are handled by local government. Tasks related to preventing crisis situations, responding to them and mitigating their consequences at the community level are performed by commune administrators or mayors, and at the district level – by district governors. Crisis management is the activity of public administration bodies in the domain of security. Public administration also includes local government bodies, which address social needs within their capabilities, including security-related needs.

5

Gminna rada seniorów formą wdrażania solidarności międzypokoleniowej w gminie. Rozważania na tle zmian wprowadzonych ustawą z 9 marca 2023 roku o zmianie ustawy o samorządzie gminnym, ustawy o samorządzie powiatowym oraz ustawy o samorządzie województwa

Sikora Kamil

Cybersecurity and Law

|

2024

|

Vol. 12 (2)

187--206

PL

Rady seniorów to ciała kolegialne o charakterze konsultacyjnym, doradczym i inicjatywnym, które wspierają rady gminy w realizacji polityki senioralnej. W takim kształcie zostały określone zgodnie z nowelizacją ustawy o samorządzie gminnym, która weszła w życie 30 listopada 2013 roku. Od tamtej pory jest zauważalny wzrost liczby rad. Ponieważ polskie społeczeństwo się starzeje, co jest niepodważalnym faktem, dlatego jest konieczne podejmowanie przez władze publiczne działań mających na celu sprzyjanie solidarności międzypokoleniowej i stwarzanie warunków do pobudzania aktywności obywatelskiej osób starszych w społeczności lokalnej. Rady mają w społeczności lokalnej do odegrania ważną rolę: mogą tworzyć strategię, angażować do pracy społecznej seniorów z dużymi potencjałami oraz programować wsparcie dla seniorów samotnych i schorowanych, pilnować, czy władze wspomagają osoby 60, 70, 80+ realnie czy jedynie deklarują dobre chęci w tym zakresie. Rady seniorów to odpowiedź na realne potrzeby osób starszych w Polsce. Prognozy pokazują jednoznacznie, że liczba seniorów systematycznie wzrasta, jednocześnie w najbliższych latach wzrastać będzie ich zaangażowanie społeczne. Dla samorządu gminnego rada seniorów to nowoczesny sposób dialogu z mieszkańcami zarówno tymi, których sprawy seniorskie dotyczą bezpośrednio, jak i tymi, którzy jedynie im się przyglądają. Samorząd wsparty głosem najstarszych mieszkańców gminy zyskuje sojusznika merytorycznego, który podzieli się wiedzą o potrzebach i problemach, często niewidocznych zza urzędniczego biurka. Dnia 11 kwietnia 2023 roku weszły w życie kolejne przepisy nowelizujące ustrojowe ustawy samorządowe w zakresie powoływania i funkcjonowania rad seniorów.

EN

Seniors’ councils are collegial bodies of a consultative, advisory and initiative nature that support municipal councils in the implementation of seniors’ policy. They were defined in this form by the amendment to the Act on Municipal Self-Government, which entered into force on November 30, 2013. Since then, there has been a noticeable upward trend in the number of councils appointed. Polish society is aging, which is an undeniable fact, resulting in the need for public authorities to take actions aimed at promoting intergenerational solidarity and creating conditions for stimulating the civic activity of older people in the local community. Councils have an important mission to play in the local community: they can create a strategy, engage seniors with great potential in social work and program support for lonely and sick seniors, monitor whether the authorities actually support people 60, 70 or 80+ or only declare good intentions in this regard. scope. Senior Councils are a response to the real needs of older people in Poland. Forecasts clearly show that the number of seniors is systematically increasing, and at the same time their social involvement will increase in the coming years. For the municipal government, the seniors’ council is a modern way of entering into dialogue with residents, both those who are directly affected by senior issues and those who only observe them. The local government, supported by the voice of the oldest inhabitants of the commune, gains a substantive ally who will share knowledge about needs and problems, often invisible from the perspective of officials. On April 11, 2023, further regulations came into force amending the local government laws regarding the establishment and operation of seniors’ councils.

6

Ewolucja samorządowego prawa wyborczego oraz jego wpływ na bezpieczeństwo wyborcze w Polsce

Chrzanowski Mariusz

Studia Bezpieczeństwa Narodowego

|

2023

|

R. 13, Nr 29

57--74

PL

Celem artykułu jest omówienie ewolucji samorządowego prawa wyborczego w Polsce. Wybory mają kluczowe znaczenie dla utrzymania wolnych i uczciwych społeczeństw w krajach na całym świecie. Dlatego też bezpieczeństwo wyborów i zapewnienie uczciwości, odporności i bezpieczeństwa związanych z nimi procesów ma ogromne znaczenie dla utrzymania zaufania publicznego do funkcji demokratycznej. Bezpieczeństwo wyborów chroni wszystkie elementy infrastruktury wyborczej - w tym urzędników wyborczych, sprzęt i technologię do głosowania oraz społeczność. Zapobiega potencjalnym problemom z cyberbezpieczeństwem wyborów i pomaga łagodzić zagrożenia dla bezpieczeństwa wyborów. Zabezpieczenie infrastruktury wyborczej ma kluczowe znaczenie dla utrzymania zaufania społecznego do procesu i systemu wyborczego. Przy badaniu źródeł historycznych w niniejszym artykule, wykorzystano metodę odczytywania informacji źródłowych, która jest włączona do etapu krytyki źródeł, jak i również ustalenia faktów. Zastosowano również metodę bezpośrednią i pośrednią w ustalaniu faktów na podstawie informacji źródłowych. Posłużono się w tym wnioskowaniu pewnym prawem, stanowiącym podsumowanie historyków, które mówi, że źródło jest autentyczne oraz informacje wiarygodne, to wtedy te fakty, o których te informacje mówią, w rzeczywistości istniały. W niniejszym artykule poddano również szczegółowej analizie okres od odzyskania przez Polskę niepodległości w 1918 r. do uchwalenia kodeksu wyborczego w 2011 r. z późniejszymi zmianami. Przedstawione zostały konstytucyjne i ustawowe regulacje dotyczące podstawowych zasad prawa wyborczego oraz metod ustalania wyników wyborów. Po wielu próbach zainicjowania prac legislacyjnych ogromnym sukcesem okazało się uchwalenie kodeksu wyborczego, który obejmuje przepisy wyborcze dotyczące wszystkich rodzajów wyborów w jednym akcie. Przedstawiając ewolucję prawa samorządowego warto wspomnieć o propozycjach zmian ustawodawstwa wyborczego, które zostały zawarte w dokumentach Niezależny samorządny Związek Zawodowy (NSZZ) „Solidarność”. Odbywający się w dwóch turach (5-10 września oraz 26 września-7 października 1981 r.). Niniejszy artykuł, w ocenie autora może stanowić przyczynek do dyskusji i dalszych badań w tej problematyce.

EN

The aim of the article is to indicate the evolution of local government electoral law in Poland. Elections are crucial to maintaining free and fair societies in countries around the world. Therefore, the security of elections and ensuring the fairness, resilience and security of the processes involved is of paramount importance to maintaining public trust in the democratic function. Election security protects all elements of election infrastructure - including election officials, voting equipment and technology, and the community. Prevents potential election cybersecurity problems and helps mitigate threats to election security. When examining historical sources in this article, the method of reading source information was used, which is included in the stage of source criticism and establishing facts. Direct and indirect methods were also used to establish facts based on source information. In this conclusion, a certain law was used, constituting a summary of historians, which states that if the source is authentic and the information is reliable, then the facts about which this information actually existed. Securing electoral infrastructure is crucial to maintaining public confidence in the electoral process and system. The period from Poland regaining independence in 1918 until the adoption of the Electoral Code in 2011, as amended, is analyzed in detail. Constitutional and statutory regulations regarding the basic principles of electoral law and methods of determining election results were presented. After many attempts to initiate legislative work, the adoption of the Electoral Code, which includes electoral regulations for all types of elections in one act, turned out to be a huge success. When presenting the evolution of local government law, it is worth mentioning the proposals for changes to electoral legislation, which were included in the documents of the Independent Self-Governing Trade Union (NSZZ) "Solidarity". Held in two rounds (September 5-10 and September 26-October 7, 1981). This article, in the author's opinion, may constitute a contribution to discussion and further research on this issue.

7

Ulga B+R w samorządowej działalności gospodarczej

Machelski Tomasz

Przegląd Komunalny

|

2023

|

nr 3

56--60

PL

Obowiązujące regulacje prawa pozwalają gminom, powiatom i województwom na wykonywanie działalności gospodarczej. Jednostki te, wykonując działalność w ramach dopuszczalnych aktywności oraz form organizacyjno-prawnych, realizują ustalone ustawowe cele. Nierzadko, obok podstawowej działalności operacyjnej, prowadzą w mniejszym czy większym stopniu działalność, którą można nazwać badawczo-rozwojową.

8

Transformacja energetyczna priorytetem miast i gmin

Porawski Andrzej

Przegląd Komunalny

|

2023

|

nr 5

92--94

PL

Planowanie rozwoju gminy opiera się na zintegrowanym podejściu, które w coraz większym stopniu bierze pod uwagę wykorzystywanie i rozwijanie lokalnych potencjałów w miejsce poprzedniego priorytetu, jakim przez lata było pozyskiwanie inwestorów zewnętrznych.

9

Prawo do mieszkania : obowiązki samorządów

Gawroński Henryk

Przegląd Komunalny

|

2023

|

nr 5

68--72

PL

Powszechna deklaracja praw człowieka ONZ, przyjęta 10 grudnia 1948 r. w Paryżu (art. 25), oraz uchwalony na jej bazie Międzynarodowy pakt praw gospodarczych, społecznych i kulturalnych, przyjęty 16 grudnia 1966 r. (art. 11), traktują odpowiedni standard życia, w tym posiadanie mieszkania, jako podstawowe prawo człowieka. Polska ratyfikowała obydwa dokumenty. Ich adaptacja do krajowych warunków nałożyła na gminy istotne obowiązki prawne w dziedzinie mieszkalnictwa.

10

Planowanie przestrzenne na celowniku

Leśniewski Bartłomiej

Przegląd Komunalny

|

2023

|

nr 5

107

PL

Prawdopodobieństwo znalezienia osoby zadowolonej z obecnego stanu prawnego regulującego planowanie przestrzenne w Polsce równe jest prawdopodobieństwu znalezienia igły w stogu siana. Potrzeba dokonania zmian jest zatem ewidentna. Prawdopodobne jest jednak i to, że dokonana zmiana, zamiast poprawić, dodatkowo pogorszy obowiązujący stan rzeczy. Tego właśnie obawia się Unia Metropolii Polskich.

11

Energetyka obywatelska w miastach - nowe otwarcie

Marzec Tomasz, Mądry Tymoteusz

Przegląd Komunalny

|

2023

|

nr 8

73--75

PL

Ustawodawca, projektując rozwiązania prawne regulujące energetykę obywatelską, dotychczas nieco pomijał miasta, gdyż większość rozwiązań adresowano do mieszkańców obszarów wiejskich i mniejszych miejscowości. Sytuację zmienia przyjęty przez Sejm w połowie czerwca br. projekt nowelizacji ustawy Prawo energetyczne, wprowadzający do polskiego porządku prawnego obywatelskie społeczności energetyczne.

12

Fotogrametryczny Poznań

Radziemski Artur

Geodeta : magazyn geoinformacyjny

|

2023

|

nr 1

28--31

13

Problems and Directions of Cooperation of the National Rescue and Firefighting System with the Structures of Local Self-Government

Wyszomirska Monika, Konieczny Adam

Safety & Fire Technology

|

2022

|

Vol. 60, iss. 2

60--76

EN

Aim: The aim of the article is to identify directions for improving cooperation between the national rescue and firefighting system (KSRG) and local government units. The authors of this article have analysed the structure of KSRG and the powers of local government in the area of public safety, with particular emphasis on issues relating to the principles of operation, potential and tasks of the rescue and firefighting system, as well as the organizational structure of local government and its tasks in maintaining public safety. The discussion of the cooperative strategy of KSRG and local government units was also a contribution to formulating conclusions and postulates that can be used to set new directions for improving cooperation between the two entities. This is important due to the fact that they play an important role in building a security system for citizens and their property. Introduction: Ensuring security is one of the top priorities in every country’s policy. In the area of public safety, in addition to national units (State Fire Service, State Medical Rescue) and local government units, properly prepared, organized and specialized formations such as OSP, ZHP, WOPR, GOPR, TOPR and others also participate. Regardless of the type of security units, in any case, the identification of potential hazards is the basis for planning preventive measures, it allows to define the areas that involve the greatest risk of natural disasters and technical failures. Methodology: The article uses theoretical research methods, including an analysis of the provisions of the Act on Fire Protection, the Regulation on the Detailed Organization of the National Rescue and Firefighting System, the provisions of the Constitution of the Republic of Poland, the Act on Volunteer Fire Brigades and the acts regulating the status and tasks of local government. The article discusses the structure and tasks of the national rescue and firefighting system, with particular emphasis on the cooperation of KSRG with the local government units. The publication also formulates de lege ferenda postulates. While presenting proposals to improve the cooperation of entities operating within KSRG, the authors also used their knowledge and experience gained during many years of work and service for fire protection. Conclusions: The national rescue and firefighting system is an integral part of our country’s public safety system. The experience of recent years has confirmed that it is an effective guarantee of the safety of people and property, while its structure forms a coherent system of rescue forces and resources centred around various entities. Constant technological and political-economic changes impose the need to improve the system and adapt it to current social needs. Therefore, the development of KSRG still requires setting new tasks and looking for solutions to effectively achieve the goals of the system. An important element to improve the operation of KSRG is the construction of the best possible form of cooperation between the rescue formations of the PSP and OSP and local government, since effective security protection is not possible without the cooperation of government and local administration.

PL

Cel: Celem artykułu jest wskazanie kierunków doskonalenia współpracy między krajowym systemem ratowniczo-gaśniczym (KSRG) a jednostkami samorządu terytorialnego. Autorzy niniejszej pracy przeanalizowali strukturę KSRG oraz kompetencje samorządu terytorialnego w obszarze bezpieczeństwa powszechnego, ze szczególnym uwzględnieniem zagadnień dotyczących zasad funkcjonowania, potencjału oraz zadań systemu ratowniczo-gaśniczego, a także struktury organizacyjnej samorządu terytorialnego oraz jego zadań z zakresu utrzymania bezpieczeństwa powszechnego. Omówienie kooperacyjnej strategii KSRG i jednostek samorządu było również przyczynkiem do sformułowania wniosków i postulatów, które mogą posłużyć do wyznaczenia nowych kierunków doskonalenia współpracy obu podmiotów. Jest to o tyle ważne, gdyż odgrywają one istotną rolę w budowaniu systemu bezpieczeństwa obywateli i ich mienia. Wprowadzenie: Zapewnienie bezpieczeństwa jest jednym z najważniejszych priorytetów w polityce każdego państwa. W dziedzinie bezpieczeństwa powszechnego, obok jednostek państwowych (Państwowa Straż Pożarna, Państwowe Ratownictwo Medyczne) oraz jednostek samorządu terytorialnego, uczestniczą również odpowiednio przygotowane, zorganizowane i wyspecjalizowane formacje, takie jak OSP, ZHP, WOPR, GOPR, TOPR i inne. Niezależnie od rodzaju jednostek działających na rzecz bezpieczeństwa, w każdym przypadku identyfikacja potencjalnych zagrożeń stanowi podstawę planowania działań profilaktycznych, pozwala zdefiniować obszary, które wiążą się z największym ryzykiem występowania klęsk żywiołowych i awarii technicznych. Metodologia: W pracy wykorzystano teoretyczne metody badawcze, w tym analizę przepisów ustawy o ochronie przeciwpożarowej, rozporządzenia w sprawie szczegółowej organizacji krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego, postanowień Konstytucji RP, ustawy o ochotniczych strażach pożarnych oraz ustaw regulujących status i zadania samorządu terytorialnego. W artykule omówiono strukturę oraz zadania krajowego systemu ratowniczo- -gaśniczego, ze szczególnym uwzględnieniem współpracy KSRG z jednostkami samorządu terytorialnego. W publikacji sformułowano także postulaty de lege ferenda. Autorzy, przedstawiając propozycje usprawnienia współpracy podmiotów działających w ramach KSRG, wykorzystali również swoją wiedzę i doświadczenie zdobyte podczas wieloletniej pracy i służby na rzecz ochrony przeciwpożarowej. Wnioski: Krajowy system ratowniczo-gaśniczy stanowi integralną część systemu bezpieczeństwa powszechnego naszego państwa. Doświadczenia ostatnich lat potwierdziły, że jest on skutecznym gwarantem bezpieczeństwa ludzi i mienia, zaś jego struktura tworzy spójny układ sił i środków ratowniczych skupionych wokół różnych podmiotów. Ciągłe zmiany technologiczne i polityczno-gospodarcze wymuszają konieczność doskonalenia systemu i dostosowywania go do aktualnych potrzeb społecznych. Rozwój KSRG wymaga zatem wyznaczania wciąż nowych zadań oraz szukania rozwiązań, które pozwolą na efektywne realizowanie celów systemu. Istotnym elementem usprawniającym działanie KSRG jest skonstruowanie jak najlepszej formy współpracy pomiędzy formacją ratowniczą PSP i OSP a samorządem terytorialnym, gdyż skuteczna ochrona bezpieczeństwa nie jest możliwa bez współdziałania administracji rządowej i samorządowej.

14

Wpływ zmian ustrojowych w Polsce na funkcjonowanie nadzoru budowlanego

Smarż Joanna

Przegląd Budowlany

|

2022

|

R. 93, nr 1-2

65--70

PL

Utworzony w 1928 roku nadzór budowlany, którego zadaniem było czuwanie nad bezpieczeństwem i porządkiem publicznym w procesie budowlanym, ulegał istotnym zmianom zarówno w zakresie struktury organizacyjnej, jak i w zakresie katalogu powierzonych do realizowanych zadań. Na kształt obecnie funkcjonującego nadzoru budowlanego decydujący wpływ miały przede wszystkim przekształcenia ustrojowe, jakie zaszły w Polsce w 1989 r., a które doprowadziły do odbudowy samorządu terytorialnego. Wdrożenie reformy ustrojowej państwa, w tym wprowadzenie trójstopniowego podziału administracyjnego kraju, skutkowało dokonaniem podziału administracji państwowej działającej w dziedzinie budownictwa na dwa odrębne piony: organy administracji architektoniczno-budowlanej oraz organy nadzoru budowlanego. Podział ten, pomimo pojawiającej się krytyki odnośnie skuteczności działania tych organów, nadal obowiązuje.

EN

The construction supervision, established in 1928, whose task was to ensure security and public order in the construction process, underwent significant changes both in terms of the organizational structure and the catalog of entrusted to fulfill tasks. However, the shape of the currently functioning construction supervision was primarily influenced by the political transformations that took place in Poland in 1989 and which led to the reconstruction of the local government. The implementation of the state system reform, including the introduction of a three-level administrative division of the country, resulted in the division of the state administration operating in the field of construction into two separate divisions: architectural and construction administration bodies and construction supervision bodies. This division, despite the emerging criticism regarding the effectiveness of these bodies, still applies.

15

Odnawialne źródła energii drogą do pełnej zeroemisyjności

Kowalczyk Artur

Energia i Recykling : gospodarka obiegu zamkniętego

|

2022

|

nr 5

PL

Odnawialne źródła energii przez ostatnie lata na dobre zadomowiły się w polskich jednostkach samorządu terytorialnego, a także w przedsiębiorstwach komunalnych funkcjonujących w ich ramach. Powoli aklimatyzują się w obiektach należących do uczelni, kolei, spółdzielni mieszkaniowych, a nawet instytucji kultu religijnego.

16

The local self-government’s place in the cybersecurity domain. Examples of Poland and Hungary

Hoffman István, Karpiuk Mirosław

Cybersecurity and Law

|

2022

|

Vol. 7 (1)

171--190

EN

Local self-government, as a structure within which civil society can thrive, where the digital competencies of the local and regional community come to life, must have the right tools to ensure adequate cybersecurity. These days, e-government, also at the local self-government level, is a common form of performing public tasks, and as a result, its activities in cyberspace must be properly secured. Many tasks are performed using ICT systems that are exposed to external attacks, and therefore, they should meet the appropriate security standards. The article refers to the legal solutions in the field of cybersecurity operating within local self-government in Poland and Hungary.

PL

Samorząd terytorialny jako struktura, w której może rozwijać się społeczeństwo obywatelskie, gdzie dochodzą do głosu kompetencje cyfrowe lokalnej i regionalnej wspólnoty, musi mieć odpowiednie narzędzia pozwalające na zapewnienie odpowiedniej ochrony cyberbezpieczeństwa. E-administracja, w tym na poziomie samorządu terytorialnego, jest dzisiaj powszechną formą wykonywania zadań publicznych, w związku z czym prowadzone w jej ramach działania w cyberprzestrzeni muszą być odpowiednio zabezpieczone. Ponieważ wiele zadań jest wykonywanych z wykorzystaniem systemów teleinformatycznych, które są narażone na ataki z zewnątrz, więc powinny one spełniać odpowiednie standardy bezpieczeństwa. Artykuł odnosi się do rozwiązań prawnych w zakresie cyberbezpieczeństwa funkcjonujących w ramach samorządu terytorialnego w Polsce i na Węgrzech.

17

Gotowi – do startu – start? Przyczynek do dyskusji nad gotowością jednostek samorządu terytorialnego do zapewniania cyberbezpieczeństwa

Włodyka Ewa Maria

Cybersecurity and Law

|

2022

|

Vol. 7 (1)

202--219

PL

Pandemia koronawirusa w 2020 roku pokazała, że dotychczasowe schematy społeczno-gospodarcze i polityczne nie sprawdziły się w nowej rzeczywistości zarówno w sektorze gospodarczym, jak i publicznym. Jednakże to dla sektora publicznego w dobie ograniczeń spowodowanych pandemią niezbędne okazało się zapewnienie szybkiej i adekwatnej reakcji administracji publicznej na potrzeby obywateli. Wszak dostępność usług w ramach e-administracji stale się powiększa, a w związku ze skierowaniem wielu pracowników, także samorządowych, do pracy zdalnej wprowadzono w urzędach m.in. elektroniczny obieg dokumentów czy dostęp do wspólnych zasobów w chmurze. Nieprawdą byłoby wskazanie pandemii jako jedynej przyczyny digitalizacji wielu procesów administracyjnych. Sytuacja ta wymusiła jedynie przyspieszenie procesów cyfryzacji. Ustawa o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne obowiązuje od 2005 roku, nowelizacje wprowadzające m.in. obowiązek rejestrowania cyfrowego obrad sesji rady gminy, powiatu czy sejmiku wojewódzkiego – od 20018 roku. Ustawa o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa weszła w życie w 2018 roku, tzw. ustawy samorządowe regulujące zasady ustrojowe jednostek samorządu terytorialnego w trójstopniowym podziale – od roku 1999. Czy przez te ponad 20 lat jednostki samorządu terytorialnego przygotowały się na kolejne, dodatkowe, oprócz licznych zadań własnych czy zleconych, zadania związane z cyberbezpieczeństwem w związku chociażby z przytoczonymi ustawami? Hipoteza wynikająca z analizy wniosków po kontroli Najwyższej Izby Kontroli w kwestii zapewnienia bezpieczeństwa działania systemów informatycznych wykorzystywanych do realizacji zadań publicznych nie napawa optymizmem.

EN

The 2020 coronavirus pandemic has shown that previous socio-economic and political patterns have not worked in the new reality-both in the economic and public sectors. However, it was essential for the public sector, in an era of pandemic-induced constraints, to ensure a rapid and adequate public administration response to citizens’ needs. After all, the range of services available within the framework of e-government is steadily growing, and in connection with the fact that many employees, including local government employees, have moved to remote work, offices have introduced, among others, electronic document circulation or access to shared resources in the cloud. However, it would be wrong to point to the pandemic as the only reason for the digitalisation of many administrative processes. This situation only forced the acceleration of digitisation processes: The Act on Informatisation of the Activities of Entities Performing Public Tasks has been in force since 2005, amendments introducing, among others, the obligation to digitally record the sessions of a commune, county or voivodship assembly – since 20018. Similarly, the Act on the National Cyber Security System came into force in 2018. The so-called Local Government Acts, regulating the political system of local government units in a three-tier division – since 1999. However, have these slightly more than twenty years prepared local government units for further, additional to numerous own or commissioned tasks, tasks related to the issue of cyber security in the face of, for example, the cited acts? The hypothesis resulting from the analysis of post-control conclusions of the Supreme Chamber of Control in the matter of ensuring the security of operation of IT systems used for the implementation of public tasks is not optimistic.

18

Administrative and legal obligations of the auditee in connection with the performance of an audit task in local government units

Romaniuk Paweł

Cybersecurity and Law

|

2022

|

Vol. 7 (1)

191--201

EN

This article concerns internal auditing, which is an active tool supporting the head of the unit of the public finance sector in fulfilling their duties. In connection with the implementation of assurance tasks, there are legal obligations of the auditee to cooperate with the internal auditor, necessary for the proper course of such activities. Transfer of information about the planned implementation of the assurance task begins the process of preparation by the audited unit of all documentation and transmission of various information, closely related to the task in question.

PL

Artykuł dotyczy audytu wewnętrznego, który jest aktywnym narzędziem wspierającym kierownika jednostki sektora finansów publicznych w wypełnianiu obowiązków. W związku z realizacją zadań zapewniających pojawiają się prawne obowiązki audytowanego w zakresie współpracy z audytorem wewnętrznym, niezbędne do prawidłowego sposobu przeprowadzenia takich czynności. Przełożenie informacji o planowanej realizacji zadania zapewniającego rozpoczyna proces przygotowania przez komórkę audytowaną całej dokumentacji i przekazywania różnych informacji ściśle powiązanych z przedmiotowym zadaniem.

19

Porozumienia administracyjne w sprawie delegowania niektórych kompetencji wojewódzkiego konserwatora zabytków

Gwardzińska Żaneta

Wiadomości Konserwatorskie

|

2021

|

Nr 66

7--20

PL

W artykule została omówiona problematyka zawierania przez wojewodów porozumień w sprawie przekazania niektórych kompetencji wojewódzkich konserwatorów zabytków. Poczyniona analiza porozumień administracyjnych została zestawiona z liczbą zabytków w województwie oraz liczbą delegatur właściwego miejscowo Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków. Powstałe w efekcie wnioski ukazały obraz prowadzonej przez poszczególnych wojewodów polityki ochrony zabytków, gdzie centralizacja władzy konserwatorskiej w województwie styka się z jej decentralizacją, sprawiając, że brak jest unitarnych rozwiązań dotyczących scedowywania zadań wojewódzkich konserwatorów zabytków na jednostki samorządu terytorialnego szczebla powiatowego i gminnego oraz lokalne instytucje kultury.

EN

This paper discusses the issue of concluding agreements by voivodes on the transfer of certain competences to Voivodeship Conservator of Monuments. An analysis of administrative agreements was compared with the number of monuments in the voivodship and the number of delegations of the locally competent Voivodeship Conservator of Monuments. The conclusions showed the image of the monument protection policy pursued by individual voivodes, where the centralization of the conservation authority in the voivodeship met its decentralization, which means that there are no unified solutions regarding the transfer of tasks of voivodeship monument conservators to local government units at the powiat and municipal level and local cultural institutions.

20

Selected aspects of ensuring energy security in the municipality

Stachowiak Klaudia

Scientific Journal of the Military University of Land Forces

|

2021

|

Vol. 53, No. 4(202)

690--701

EN

In a modern democratic state, it is fully justified that local governments influence on energy policy. The most serious reasons for municipalities to pursue their energy policy include implementing principles such as decentralization, subsidiarity, autonomy, and independence by local governments. It should be remembered that local governments are public authorities acting to meet the local communities’ needs. In the Polish institutional conditions, local governments may be jointly responsible for the national energy policy only if they can create local energy policy based on their energy potential. Bearing in mind the above, the relationship between the local energy policy and the national energy policy is different for each commune, depending on a given territorial unit’s specific conditions. The specificity and quality of these relationships are also determined by the municipal authorities, which can approach the policies they create strategically or rely on improvisation. In the first case, local governments plan and implement specific activities that make up the energy policy process, while in the second case, they wait for the activity and involvement of government administration bodies.

PL

We współczesnym państwie demokratycznym w pełni uzasadnione jest, że samorządy terytorialne również mają wpływ na politykę energetyczną. Do najpoważniejszych przesłanek, uzasadniających prowadzenie przez gminy własnej polityki energetycznej, należy zaliczyć wcielanie przez samorządy terytorialne takich zasad, jak: decentralizacja, subsydiarność, autonomia i samodzielność. Należy pamiętać, że samorządy terytorialne są organami władzy publicznej, działającymi na rzecz zaspokojenia potrzeb społeczności lokalnych. W polskich uwarunkowaniach instytucjonalnych, samorządy lokalne mogą współodpowiadać za politykę energetyczną państwa tylko wówczas, jeśli są w stanie kreować lokalną politykę energetyczną na bazie własnego potencjału energetycznego. Mając na uwadze powyższe, związek między lokalną polityką energetyczną a polityką energetyczną państwa jest dla każdej gminy inny, uzależniony od specyficznych warunków właściwych danej jednostce terytorialnej. O specyfice i jakości tych związków decydują również same władze gmin, które mogą podejść do kreowanej przez siebie polityki w sposób strategiczny lub oprzeć się na improwizacji. W pierwszym z wymienionych przypadków, samorządy lokalne planują i realizują określone czynności składające się na proces polityki energetycznej, natomiast w przypadku drugim oczekują na aktywność i zaangażowanie organów administracji rządowej.