Wyniki wyszukiwania - BazTech

1

Trendy energetyczne:oczywisty, smutny i zdumiewający

Szczęśniak Andrzej

Kierunek Chemia

|

2025

|

Nr 4

12-14

PL

W powodzi bieżących informacji na temat energetyki w Polsce gubią się pewne kluczowe trendy. Co się dzieje w krajowym systemie elektroenergetycznym, patrząc z trochę dalszej perspektywy niż codzienna „newsowa bieżączka”?

2

Analiza wytrzymałości dielektrycznej wybranych materiałów wytworzonych w technologii druku 3D

Rak Mateusz, Najgebauer Mariusz, Jędryka Jarosław, Wilk Patryk, Kosiński Kacper

Journal of Engineering 360

|

2025

|

Vol. 1, Iss. 1/25

15--22

PL

W poniższej publikacji przedstawiono wyniki badań wytrzymałości dielektrycznej wybranych materiałów. Przedstawiono sposób tworzenia próbek wykorzystanych do badań przy użyciu dwóch technologii druku przestrzennego. Użyte do badań próbki zostały wytworzone z czterech materiałów o różnych właściwościach, tj. PLA, ABS, PA12 oraz pochodzącego z recyklingu (e-PLA). Wykazano znaczne różnice w wytrzymałości dielektrycznej zarówno dla poszczególnych materiałów, jak i dla samych technologii. Stwierdzono, że próbki wytworzone z materiału PA12 w technologii opartej na spiekaniu laserowym (SLS) wykazują najwyższą wytrzymałość dielektryczną. Celem badań było sprawdzenie możliwości, poprzez zbadanie wytrzymałości dielektrycznej, wytwarzania osprzętu izolacyjnego elektroenergetycznych linii przesyłowych i rozdzielczych. Wstępne wyniki badań pokazały, że przy zastosowaniu odpowiedniej technologii oraz właściwego materiału istnieje możliwość aplikacji tego typu technologii produkcyjnej.

XX

This publication presents the results of dielectric strength tests conducted on selected materials. The methodology for sample fabrication is described, utilizing two different spatial printing technologies. The tested samples were manufactured from four materials with varying properties: PLA, ABS, PA12, and a recycled material (e-PLA). Significant differences in dielectric strength were observed, both among the individual materials and between the applied manufacturing technologies. It was determined that samples made of PA12, produced using laser sintering (SLS) technology, exhibited the highest dielectric strength. The objective of the study was to evaluate the feasibility of producing insulating components for power transmission and distribution lines through dielectric strength testing. Preliminary results indicate that, with the appropriate technology and material selection, this manufacturing approach may be a viable alternative for such applications.

3

Współczesne zagadnienia rozwoju elektroenergetyki

Nowak Wiesław, Barczentewicz Szymon, Benesz Mariusz, Bień Andrzej, Danioł Mateusz, Duda Krzysztof, Florkowski Marek, Kmak Jarosław, Korbiel Tomasz, Marszałek Zbigniew, Moskwa Szczepan, Nabielec Jerzy, Sroka Ryszard, Tarko Rafał, Wetula Andrzej, Zydroń Paweł

Energetyka Rozproszona

|

2025

|

nr 13-14

207--224

PL

W artykule przedstawiono wybrane obszary działalności naukowej zespołu badawczego Elektroenergetyka funkcjonującego na Wydziale Elektrotechniki, Automatyki, Informatyki i Inżynierii BiomedycznejAGH, które dotyczą rozwoju elektroenergetyki w kontekście zachodzących procesów transformacji energetycznej i wynikającego z nich rozwoju energetyki rozproszonej. Opisano zagadnienia analizy i modelowania systemów elektroenergetycznych, integracji rozproszonych źródeł wytwórczych z systemem elektroenergetycznym, wspomagania projektowania układów izolacyjnych urządzeń elektroenergetycznych oraz metod diagnostyki układów izolacyjnych w elektroenergetyce. Przedstawiono również model zarządzania dystrybucją energii w sieciach SMART łączący prognozowanie zapotrzebowania, dynamiczne ceny rynkowe oraz warunki pogodowe z optymalizacją pracy magazynu energii i inwertera sieciowego.

EN

The paper presents selected areas of scientific activity of the Electrical Power Engineering Research Team, which relate to the development of the electrical power in the aspect of the energy transition processes taking place and the resulting development of distributed generation. Issues of analysis and modeling of electric power systems, integration of distributed generation sources into the electric power system, support for the design of insulating systems of electric power equipment and methods of diagnostics of insulating systems in the electric power industry are presented. A model for the management of energy distribution in SMART networks is also presented, combining demand forecasting, dynamic market prices and weather conditions with optimization of energy storage and grid inverter operation.

4

Zabezpieczenia i automatyka – Komitet Studiów B5

Rzepka Piotr

Energetyka

|

2025

|

nr 2

188--197

PL

W artykule omówiono najważniejsze kwestie i wybrane referaty zaprezentowane w ramach Komitetu Studiów B5 Zabezpieczenia i Automatyka na sesji CIGRE 2024. Intensywność dyskusji na temat scentralizowanych, zrytualizowanych i wielkoobszarowych systemów zabezpieczeń, automatyzacji i sterowania wskazuje na istotny trend rozwojowy, w którym kluczową rolę odgrywa rozpowszechnianie się standardu IEC 61850.

EN

Discussed are the most important issues and selected papers presented within the framework of the Protection and automation – Study Committee B5. Intensity of the discussion concerning centralized, ritualized and widespread systems of protection, automation and control indicates a substantial development trend in which a crucial role is played by the more and more common IEC 61850 standard.

5

Patron Roku 2025 polskich elektryków prof. Kazimierz Kopecki (1904-1984)

Marecki Jacek, Ronkowski Mieczysław

Energetyka

|

2025

|

nr 1

3--13

PL

W artykule przedstawiono biografię prof. Kazimierza Kopeckiego (1904-1984): okres studiów na Politechnice Lwowskiej, pracy w Pomorskiej Elektrowni Krajowej Gródek pod kierownictwem inż. Alfonsa Hoffmanna, pracy na Politechnice Gdańskiej. W kwietniu 1945 r. przybył do Gdańska i wziął udział w odbudowie i organizacji Politechniki Gdańskiej. Został powołany na stanowisko dziekana Wydziału Elektrycznego, a w listopadzie 1945 r. objął wykłady na Wydziale Elektrycznym Politechniki Gdańskiej. Zorganizował katedrę na Wydziale Elektrycznym Politechniki Gdańskiej, która w latach 1945-1953 istniała pod nazwą Katedry Urządzeń Elektrycznych, Sieci i Gospodarki Elektrycznej, potem została przemianowana na Katedrę Elektroenergetyki, a w latach 1969-1991 wchodziła w skład Instytutu Elektroenergetyki i Automatyki Politechniki Gdańskiej. Działalność naukowa K. Kopeckiego, prowadzona w Katedrze Elektroenergetyki do 1969 r., a później w Instytucie Elektroenergetyki i Automatyki na Wydziale Elektrycznym Politechniki Gdańskiej, obejmowała głównie: badania kosztów energii, niezawodności systemów energetycznych, modeli optymalizacyjnych rozwoju i zarządzania wielkimi systemami; energetykę kompleksową.

EN

The article presents the biography of Professor Kazimierz Kopecki (1904-1984): the period of studies at the Lviv Polytechnic, the period of work at the Pomeranian National Power Plant „Gródek” under the management of engineer Alfons Hoffmann, the period of work at the Gdańsk University of Technology. In April 1945 he came to Gdańsk and took part in the reconstruction and organization of the Gdańsk University of Technology. He was appointed to the position of Dean of the Faculty of Electrical Engineering and in November 1945 he took over lectures at the Faculty of Electrical Engineering of the Gdańsk University of Technology. He organized a department at the Faculty of Electrical Engineering of the Gdańsk University of Technology, which in the years 1945-1953 existed under the name of the Department of Electrical Devices, Networks and Electrical Economy, then it was renamed the Department of Power Engineering, and in the years 1969-1991 it was part of the Institute of Power Engineering and Automation of the Gdańsk University of Technology. K. Kopecki’s scientific activity, conducted at the Department of Power Engineering until 1969, and later at the Institute of Power Engineering and Automation at the Faculty of Electrical Engineering of Gdańsk University of Technology, included mainly: research on energy costs, reliability of power systems and optimization models for the development and management of large systems; complex energy.

6

Życie i działalność zasłużonego elektroenergetyka Jerzego Majewskiego (1913-1980)

Strzałka Jan, Majewski Zbigniew

Zeszyty Naukowe Wydziału Elektrotechniki i Automatyki Politechniki Gdańskiej

|

2024

|

nr 77

193--196

PL

Jerzy Majewski był inżynierem elektrykiem – projektantem, szczególnie zasłużonym w odbudowę i rozwój krajowego systemu elektroenergetycznego. Studiował we Lwowie i w Grenoble we Francji. Uczestniczył w Kampanii Wrześniowej. Lata wojenne spędził na Zachodzie we Francji, Kanadzie i w Wielkiej Brytanii, gdzie pełnił służbę w 304 Dywizjonie Bombowym. Po powrocie do kraju całe życie zawodowe związał z elektroenergetyką, w szczególności z przedsiębiorstwem Energoprojekt. Pracował jako wykładowca AGH. Uczestniczył w pracach CIGRE. Posiada znaczący dorobek publikacyjny.

EN

This article provides a biography and the key professional achievements of Mr. Jerzy Majewski (1913 – 1980), a distinguished Polish electric power engineer, lead of numerous engineering projects aiming at construction of the highest voltage transmission system in Poland. As the head and technical lead of Energoprojekt, the state level institution in charge of designing the highest voltage (110kV -750 kV) lines and substations as well as related studies and country level regulations. he significantly marked development of the power grid and pioneered implementation of the related technics in the devastated, after the WWII, country. Graduated from the Polytechnic Universities of Lvov and Grenoble (France), spent the war and the immediate post war period in France, Canada and the UK. In the years 1938-1940 served in the Polish Army participating in defense of Poland in 1939 and then, in the years 1942-1946 served as an airman in the British R.A.F

7

Inżynier technolog Cyprian Marian Apanowicz, budowniczy i dyrektor elektroenergetyki częstochowskiej

Gąsiorski Aleksander Kazimierz

Zeszyty Naukowe Wydziału Elektrotechniki i Automatyki Politechniki Gdańskiej

|

2024

|

nr 77

173--176

PL

W pracy pokazano tylko część biogramu inżyniera technologa Cypriana Mariana Apanowicza (ur. 1874 r., zm. 1954 r.) dotyczącą dzieciństwa, studiów i rodziny, zarysu działalności zawodowej oraz nie zrealizowanej Jego koncepcji rozwoju elektroenergetyki w Polsce po pierwszej wojnie światowej. Ściślej omówiono podejmowane przez niego trzykrotne próby, w latach 1919, 1939 i 1946 założenia Oddziału Stowarzyszenia Elektryków Polskich w Częstochowie. W pracy pominięto Jego działalność społeczną, szczegółową działalność techniczną w zakresie produkcji i rozprowadzania energii elektrycznej prądu stałego i prądu przemiennego trójfazowego oraz życie prywatne.

EN

The work shows only part of the biography of the technological engineer Cyprian Marian Apanowicz (born 1874, died 1954) regarding his childhood, studies and family, an outline of his professional activity and his unrealized concept of the development of electricity in Poland after the First World War. His three attempts, in 1919, 1939 and 1946, to establish a branch of the Association of Polish Electrical Engineers in Częstochowa were discussed in more detail. The work omitted his social activities, detailed technical activities in the field of production and distribution of direct current and three-phase alternating current electricity, and his private life.

8

Programowalny sterownik logiczny – ET-DCS

Zając Michał

Wiadomości Elektrotechniczne

|

2024

|

R. 92, nr 11

26--28

PL

Rodzina sterowników ET-DCS powstała dzięki wieloletnim doświadczeniom firmy SPIE Energotest sp. z o.o. w konstruowaniu i produkcji urządzeń na potrzeby elektroenergetyki, które od lat z powodzeniem stosowane są przez użytkowników z branży energetycznej i przemysłowej. Urządzenia spełniają normy i wymagania przewyższające te, stosowane w urządzeniach automatyki przemysłowej.

9

Zapotrzebowanie budynków akademickich na energię elektryczną w latach 2019-2022 – studium przypadku

Buczaj Marcin

Przegląd Elektrotechniczny

|

2024

|

R. 100, nr 1

269--274

PL

Budynki akademickie to coraz częściej obiekty naszpikowane nowoczesnymi systemami sterowania i nadzoru oraz odpowiednimi układami wykonawczymi umożliwiającymi realizację procesów w sposób automatyczny i ciągły. Udział układów pracujących w sposób ciągły w ogólnym bilansie energetycznym rośnie wraz z poziomem zaawansowania technicznego budynku. W artykule przedstawiono wyniki analiz związanych ze zużyciem energii elektrycznej w wybranych typach obiektów akademickich w latach 2019-2022. Okres do analizy wybrano nieprzypadkowo. Jest to okres, w którym występowały różne anomalie wpływające na stopień wykorzystania tych budynków (pandemia COVID, wojna na Ukrainie oraz kryzys energetyczny).

EN

Academic buildings are more and more often objects packed with modern control and supervision systems as well as appropriate executive systems that enable the implementation of processes in an automatic and continuous manner. The share of systems operating continuously and automatic in the overall energy balance increases with the level of technical advancement of the building. The article presents the results of analyses related to electricity consumption in selected types of academic facilities in 2019-2022. The period for the analysis was chosen not accidentally. This is a period in which there were various anomalies affecting the degree of use of these buildings (COVID pandemic, war in Ukraine and energy crisis).

10

Funkcjonowanie magazynów energii jako układów ograniczających koszty zakupu energii elektrycznej

Buczaj Marcin, Sumorek Andrzej, Buczaj Agnieszka

Przegląd Elektrotechniczny

|

2024

|

R. 100, nr 4

277--280

PL

Wielu odbiorców energii elektrycznej funkcjonuje obecnie na rynku energii jako prosumenci. Ważnym aspektem funkcjonowania prosumentów na rynku energii jest sposób rozliczana się za pobieraną i oddawaną do sieci energię elektryczną. Układy prosumenckie coraz częściej doposażane są w magazyny energii. W artykule zwrócono uwagę na możliwość wykorzystania magazynów energii elektrycznej jako układów mających na celu ograniczenie kosztów zakupu energii elektrycznej. W tym celu zaproponowano i przeanalizowano rozwiązanie polegające celowym i zaplanowanym kształtowaniu przebiegów krzywych zmienności obciążenia u odbiorcy przez magazyn energii i wykorzystaniu różnic cenowych wynikających ze zmienności opłat w taryfach wielostrefowych.

EN

Many electricity consumers currently operate on the energy market as prosumers. An important aspect of the functioning of prosumers on the energy market is the way in which electricity consumed and transmitted to the electrical grid is settled. Prosumer systems are increasingly often equipped with energy storage. The article draws attention to the possibility of using electricity storage as systems aimed at reducing the costs of purchasing electricity. For this purpose, a solution was analyzed, which involved the deliberate and planned shaping of load variability curves at the recipient by the energy storage and the use of price differences resulting from the variability of fees in multi-zone tariffs.

11

Warianty energetycznej transformacji

Moskwik Kamil

Kierunek Energetyka

|

2024

|

Nr 2

30--36

PL

W zmieniającym się otoczeniu geopolitycznym kwestia bezpieczeństwa energetycznego staje się krytycznym elementem kształtującym rzeczywistość oraz budującym przyszłość gospodarki. Bazowanie w możliwie największym stopniu na krajowych zasobach energii odnawialnej to z jednej strony eliminacja zależności od importu energii, z drugiej zaś stymulacja i poprawa konkurencyjności polskiej gospodarki dzięki inwestycjom w wykorzystanie najtańszych źródeł energii.

12

Elektroenergetyka w Polsce 2024… z wyników, wyzwań i zagrożeń

Gabryś Herbert Leopold

Energetyka

|

2024

|

nr 12

495--503

PL

Przedstawiono próbę podsumowania stanu elektroenergetyki w Polsce w końcówce roku 2024. Generacja energii elektrycznej z węgla (kamiennego i brunatnego) stanowiła istotny element nie tylko w zaspokojeniu potrzeb pracy dla KSE w podstawie, ale coraz bardziej w możliwościach regulacyjnych. Pracę w podstawie ubezpieczają bloki węglowe. Stanowią one najtańszą rezerwę KSE na czas transformacji. Stanowią także istotny potencjał regulacyjny na czas, gdy nie ma dostatecznej generacji ze źródeł pogodozależnych.

EN

Presented is an attempt to summarize the state of the Polish power industry in the end of the year 2024. Generation of the electric energy from hard coal and lignite constituted an essential factor not only in meeting the basic needs of the PPS but also increasingly in regulatory possibilities. Basic needs are secured by coal-fired units and this is the cheapest capacity reserve of the PPS during the transition period. They form also a crucial regulatory potential for the times when there is no sufficient generation from weather-dependent sources.

13

Elektroenergetyka w Polsce 2024 – wybrane z wyników i wyzwań

Gabryś Herbert Leopold

Energetyka

|

2024

|

nr 2

49--57

PL

Artykuł powstał na podstawie danych zawartych w raporcie Międzynarodowej Agencji Energii w Paryżu IEA WORLD ENERGY 2023 (WEO2023). Z autorskimi osądami i odniesieniami. W wariantowych rozważaniach jest okazaniem drogi dla polityki klimatyczno-energetycznej naszej unijnej wspólnoty. Niezmiennie ambitnej i konsekwentnej. Konsekwentnej mimo dramaturgii zdarzeń ostatnich kilku lat, a zwłaszcza kilkunastu ostatnich miesięcy. Choć ceny paliw kopalnych zmniejszyły się nieco po szokowym wzroście w 2022 roku, to rynki energii pozostały niestabilne. Ceny nadal są napięte i wrażliwe. Ciągłym walkom na Ukrainie towarzyszy obecnie groźba długotrwałego konfliktu na Bliskim Wschodzie. Nastroje makroekonomiczne są negatywne. Taki stan rzeczy istotnie wpływa na prognozy przyszłości elektroenergetyki globalnej. Widoczny jest w wynikach z ostatnich lat. Co nieco różnie w różnych regionach świata. Ale w tendencjach zmian choć z różną dynamiką podobnych. To specyficzny, wart zauważenia obraz wyzwań dla energetyki, także w Polsce.

EN

The paper is based on the data included in the report of the International Energy Agency in Paris IEA WORLD ENERGY 2023 (WEO2023). In variant considerations it is an indication of the way that the climate and energy policy of our EU community should follow. The way invariably ambitious and consequent, especially consequent despite the dramatic events over the last few years and in particular during the last several months. Though the fossil fuel prices have fallen somewhat after the shock growth in 2022, the energy markets remain unstable and the prices are still strained and vulnerable to external occurrences. Continuous fights in Ukraine are now accompanied by the threat of a long-term conflict in the Middle East and macroeconomic sentiments are negative. Such a state of affairs has significant influence on forecasts concerning the future of global electric power industry that is clearly seen in results of the last years. To be correct, a little bit differently in various regions of the world but similar in trends of changes though with different dynamics. It makes it a specific and worth noticing picture of challenges posed for energy industry also in Poland.

14

O zeroemisyjnych źródłach energii elektrycznej

Gajer Mirosław, Handzel Zbigniew

Wiadomości Elektrotechniczne

|

2023

|

R. 91, nr 12

3--6

PL

W nadchodzących latach polską elektroenergetykę czekają fundamentalne zmiany, ponieważ elektrownie cieplne, dostarczając obecnie ponad trzy czwarte energii elektrycznej, mają zostać w zdecydowanej większości całkowicie zlikwidowane. Ponieważ elektrownie te trzeba będzie w końcu zastąpić, z jednej strony kreślone są perspektywy budowy krajowej energetyki jądrowej, a z drugiej strony prezentowane są utopijne wizje świetlanej przyszłości, w której praktycznie cała energia elektryczna pochodzić będzie ze źródeł zeroemisyjnych. W artykule autorzy poddali gruntownej weryfikacji koncepcje związane z przestawieniem krajowej energetyki na źródła zeroemisyjne, wykazując nierealność tego rodzaju przedsięwzięcia. Co więcej, w artykule pokazano, że tzw. źródła zeroemisyjne w istocie nie istnieją, ponieważ każda ze znanych obecnie technologii energetycznych jest w jakimś stopniu szkodliwa dla środowiska naturalnego

EN

In the coming years, the Polish electricity sector is facing a number of fundamental changes, as thermal power stations, currently supplying more than three quarters of the country's electricity, are to be decommissioned in their vast majority. As these power plants will eventually have to be replaced by something, on the one hand the prospects for the construction of a domestic nuclear power industry are outlined, and on the other hand utopian visions of a bright future in which virtually all electricity will come from zero-emission sources are presented. In the article, the authors thoroughly verified the concepts related to the conversion of the domestic energy sector to zero-emission sources, demonstrating the unrealistic nature of such an undertaking. Moreover, the article shows that so-called zero-emission sources do not actually exist, as each of the currently known energy technologies is to some extent harmful to the environment

15

Wyspowe zasilanie obiektów

Sztymelski Krzysztof

Śląskie Wiadomości Elektryczne

|

2023

|

Nr 4 (148)

4--11

PL

Artykuł zawiera podstawowe informacje dotyczące zasilania obiektów niepodłączonych do sieci elektroenergetycznej EE lub obiektów z długotrwałymi przerwami w dostawach energii elektrycznej. Artykuł zawiera również przegląd dostępnych urządzeń małej mocy do zasilania wyspowego oraz uproszczoną analizę kosztów eksploatacyjnych i inwestycyjnych takich urządzeń.

EN

The article contains basic information on the power supply of facilities not connected to the power grid or facilities with long-term interruptions in the supply of electricity. The article also contains an overview of available low-power devices for off-grid power supply and a simplified analysis of operating and investment costs of such devices.

16

Elektroenergetyka Górnośląska w latach międzywojennych (1922/1923-1939)

Kołakowski Tomasz E.

Śląskie Wiadomości Elektryczne

|

2023

|

Nr 1 (145)

26--28

PL

W artykule przedstawiono dzieje elektroenergetyki śląskiej w okresie międzywojennym. Opisano zmiany jakie zaszły po przyłączeniu części ziem Górnego Śląska do odradzającego się Państwa Polskiego. Zwrócono uwagę na ogromny wpływ, jaki miał podział Górnego Śląska na część polską i niemiecką, na sytuację prawną, organizacyjną i ekonomiczną działających elektrowni.

17

The use of quantitative methods as measures for forecast electricity demand on the local market in a short time horizon

Niekurzak Mariusz

Przegląd Elektrotechniczny

|

2023

|

R. 99, nr 3

86--93

EN

The article builds a model of an hourly system for short-term forecasting of electricity demand on the local market of the Krakow area in 2019-2022. Including quantitative methods. The time series representing the hourly system-wide electricity demand was decomposed. A comprehensive statistical analysis of the data was performed in order to select the best optimization method used to select the optimal coefficients of the developed method of estimating the quality of forecasts. In addition, the results of numerical experiments aimed at determining the impact of the y parameter value on the quality of forecasts for various forecast horizons were presented, and the relationships between the number of historical data and the quality of forecasts were established. Due to the periodic nature of the examined time series, a detailed analysis of seasonality and periodicity of a given signal was carried out using spectral analysis and autocorrelation. This analysis allowed the author create an effective tool for accurate local electricity demand forecasting in the time horizon "an hour before delivery". On the basis of data from the distribution company, the built system was verified. An analysis of profits and losses after applying the selected forecasting model was made. The proposed concept of the model is an effective analytical tool of the analyzed problem, which will make it easier for operators of energy companies to effectively support their decisions in forecasting electricity demand.

PL

W artykule zbudowano model godzinowego systemu do krótkoterminowego prognozowania zapotrzebowania na energię elektryczną na lokalnym rynku obszaru Krakowa w latach 2019-2022. Z wykorzystaniem metod ilościowych dokonano dekompozycji szeregu czasowego reprezentującego godzinowe ogólnosystemowe zapotrzebowanie na energię elektryczną. Wykonano wszechstronną analizę statystyczną danych w celu wyboru najlepszej metody optymalizacyjnej służącej do doboru optymalnych współczynników opracowanej metody szacowania jakości prognoz. Dodatkowo zaprezentowano wyniki eksperymentów numerycznych mających na celu ustalenie wpływu wartości parametru y na jakość prognoz dla różnych horyzontów prognoz oraz ustalono związki między liczbą danych historycznych a jakością prognoz. Ze względu na okresowy charakter badanego szeregu czasowego została przeprowadzona szczegółowa analiza sezonowości oraz okresowości danego sygnału przy pomocy analizy spektralnej oraz autokorelacji. Analiza ta pozwoliła autorowi stworzyć skuteczne narzędzie do dokładnego lokalnego prognozowania zapotrzebowania na energię elektryczną w horyzoncie czasowym „godzina przed dostawą”. Na podstawie danych ze spółki dystrybucyjnej dokonano weryfikacji zbudowanego systemu. Dokonana została analiza zysków i strat po zastosowaniu wybranego modelu prognostycznego. Zaproponowany koncepcja modelu jest skutecznym narzędziem analitycznym analizowanego problemu, które ułatwi operatorom spółek energetycznych, skuteczne wspomaganie podejmowanych decyzji w prognozowaniu zapotrzebowania na energię elektryczną.

18

Technologie szybkiego prototypowania 3D w elektroenergetyce

Rak Mateusz, Najgebauer Mariusz, Jędryka Jarosław

Przegląd Elektrotechniczny

|

2023

|

R. 99, nr 11

236--240

PL

W pracy opisano techniki modelowania trójwymiarowego stosowane w przemyśle, w tym zasady modelowania metodą MES, która obecnie jest powszechnie stosowana podczas procesów projektowych w różnorodnych gałęziach przemysłu. Omówiono najbardziej popularne metody druku przestrzennego stosowane do wytwarzania zaprojektowanych elementów. Wskazano, że druk przestrzenny nie jest jeszcze rozpowszechniony w branży energetycznej tak jak w innych gałęziach przemysłu, co warunkuje możliwość jego zastosowania do produkcji izolacyjnych elementów konstrukcyjnych linii energetycznych. W pracy zaprezentowano w pełni funkcjonalny element osprzętu linii energetycznej wykonany przy użyciu technologii FDM wraz z wynikami badań.

EN

Publication presents the variety of 3D modeling techniques in industry, and describes the principle of FEM modeling, which is now commonly used in design processes in various industries. The 3D printing methods of designed elements were also shown, and the most popular ones were described. It was pointed out that the 3D printing in the power industry is not yet as popular as in other industries, which significantly increases the possibilities for the development of insulation parameters of power line construction elements. A fully functional element made using FDM technology was presented, which shows the usefulness of this technology as well as gives further opportunities for its development.

19

Is photovoltaic capable to replace heat power plants in the future?

Gajer Mirosław, Handzel Zbigniew

Polish Technical Review

|

2023

|

No. 2

1--13

EN

A sudden gain of power installed in Polish photovoltaics during the recent years has been undoubtedly a great surprise for all. From the marginal position few years ago photovoltaics has become the unquestionable leader in respect of the installed power value from among the different types of renewable electric energy sources. It is anticipated that in the current year, the total value of power installed in Polish photovoltaic system will exceed value of 15 GW, leaving far behind – in this respect - wind energetics, even not mentioning other renewable sources of electric energy. Obtaining such high results was mainly possible owing to the state subsidies, developed governmental programs but also to a common enthusiasm which was the share of broad masses of our society – possessing of own power plant on the roof of one’s house became, at a certain moment, something fashionable and also, something which the majority of the owners of single family houses wanted to possess (at least to impress the neighbours). A specific euphoria which appeared in connection with the photovoltaics causes that there are announced extremely ambitious plans for its further development and the anticipated future values of the power installed in the photovoltaic panels make you feel dizzy. During the mentioned discussions, we forget that the heat power plants in Poland still constitute the basis of functioning of electric energy system. They produce still more than ca. ¾ of electric energy, produced in our country. Meanwhile, we may often and often meet the publicly announced opinion that heat power plants are no longer necessary because in the nearest future, the decided majority of the electric energy consumed in the country will come only and exclusively from renewable sources; the supreme role will be, of course, played by photovoltaics. Indeed, according to the respective decisions, which were once undertaken by the governmental authorities, most of the Polish coal-fired power plants will cease completely their activity as soon as during the nearest several years. The authors of the present paper undertake the attempt to answer the question: whether photovoltaics will be able to replace, in the future, Polish heat power plants, intended for liquidation. The answer to such question is univocally negative and not only due to the seasonality of electric energy production in photovoltaic installations but, first of all, due to the impossibility to introduce a very high power (order of tens of gigawatts) to electric network at the peak moment of its generation in photovoltaic installations. The necessary balancing of such high levels of power in the national electro-energetic system is also impossible. The authors try also to give the answer to the question: where we are now in respect of the degree of advancement of investments in photovoltaics and in connection with it, how much electric power may be additionally installed in Polish photovoltaic power plants. The next problem, undertaken by the authors is the attempt to estimate what percentage of the national demand on electric energy may be covered from photovoltaic installations, with the simultaneous economic justification.

PL

Gwałtowny przyrost w ostatnich latach mocy zainstalowanej w polskiej fotowoltaice był bez wątpienia dla wszystkich sporym zaskoczeniem. Z pozycji jeszcze kilka lat temu wyraźnie marginalnej fotowoltaika wysunęła się obecnie pod względem wartości mocy zainstalowanej na niekwestionowanego lidera spośród różnego rodzaju odnawialnych źródeł energii elektrycznej. Przewiduje się, że w bieżącym roku całkowita wartość mocy zainstalowanej w polskiej fotowoltaice przekroczy wartość 15 GW, daleko dystansując pod tym względem energetykę wiatrową, a o innych odnawialnych źródłach energii elektrycznej nawet nie wspominając. Uzyskanie tak wysokiego wyniku stało się możliwe głównie dzięki dotacjom państwowym, rozbudowanym programom rządowym, ale także poprzez zwykły entuzjazm, który udzielił się szerokim masom naszego społeczeństwa - posiadanie na dachu jednorodzinnego domku własnej elektrowni stało się w pewnym momencie po prostu czymś modnym, a także czymś, co większość właścicieli budynków jednorodzinnych chciałaby koniecznie posiadać, chociażby po to, aby zaimponować swoim sąsiadom. Swoista euforia, która zapanowała wokół fotowoltaiki powoduje, że powszechnie głoszone są niezwykle ambitne plany dalszego jej rozwoju, a przewidywane w przyszłości wartości mocy zainstalowanej w panelach fotowoltaicznych przyprawiają wręcz o zawrót głowy. Podczas tego rodzaju dyskusji zapomina się, że w Polsce elektrownie cieplne nadal stanowią podstawę funkcjonowania systemu elektroenergetycznego i to właśnie w nich wytwarzane jest nadal około trzech czwartych produkowanej w naszym kraju energii elektrycznej. Tymczasem coraz częściej można spotkać się z wygłaszanymi na forum publicznym opiniami, że elektrownie cieplne nie są nam już więcej potrzebne, ponieważ w najbliższej przyszłości zdecydowana większość konsumowanej w kraju energii elektrycznej pochodziła będzie tylko i wyłącznie ze źródeł odnawialnych, gdzie oczywiście nadrzędną rolę odgrywać będzie fotowoltaika. Istotnie, zgodnie z ustaleniami, która zapadły swego czasu na szczeblu rządowym zdecydowana większość polskich elektrowni cieplnych opalanych węglem kamiennym bądź brunatnym ma przestać całkowicie istnieć już w przeciągu najbliższych kilkunastu lat. Autorzy artykułu podejmują próbę udzielenia odpowiedzi na pytanie, czy fotowoltaika będzie mogła w przyszłości zastąpić przeznaczone do likwidacji polskie elektrownie cieplne. Odpowiedź na tak postawione pytanie jest jednoznacznie negatywna i to nie tylko z powodu sezonowości produkcji energii elektrycznej w instalacjach fotowoltaicznej, ale przed wszystkim z powodu niemożności wprowadzenia do sieci elektroenergetycznych mocy rzędu dziesiątek gigawatów w szczycie jej produkcji w instalacjach fotowoltaicznych oraz niewykonalności koniecznego zbilansowania tak wielkich poziomów mocy w krajowym systemie elektroenergetycznym. Autorzy usiłują także udzielić odpowiedzi na pytanie, w jakim miejscu pod względem stopnia zaawansowania inwestycji w fotowoltaikę obecnie się znajdujemy i w związku z tym, ile mocy elektrycznej można w polskich elektrowniach fotowoltaicznych jeszcze dodatkowo zainstalować. Kolejną kwestią poruszoną przez autorów, jest próba oszacowania, jaki procent krajowego zapotrzebowania na energię elektryczną można maksymalnie pokryć z instalacji fotowoltaicznych, aby tego rodzaju postępowanie było jeszcze w jakikolwiek sposób uzasadnione ekonomicznie.

20

Przyłączenie do sieci elektroenergetycznej w trybie tzw. komercyjnym (cywilnym). Jak to działa?

Nowakowska Patrycja, Przyśliwska-Urbanek Ewa

Nowa Energia

|

2023

|

nr 2

27--31

PL

Każdy podmiot, który chce pobierać lub wprowadzać energię elektryczną do sieci Operatora (przesyłowego lub dystrybucyjnego) musi się zmierzyć z procedurą opisaną w art. 7 Prawa energetycznego1. Użycie słowa „zmierzyć się” jest tu jak najbardziej celowe, ponieważ wieloetapowa i wielowariantowa procedura przyłączenia do sieci jest jednym z najbardziej skomplikowanych prawnie zagadnień w całej ustawie. Wielokrotna nowelizacja art. 7 wraz ze zmianą polityki klimatycznej UE oraz rozwojem technologicznym m. in. Odnawialnych źródeł energii spowodowała, że jest to przepis rozbudowany i nieczytelny. W doktrynie zgłaszane są nawet postulaty, aby kwestie przyłączenia do sieci wyodrębnić jako osobny rozdział ustawy Prawo energetyczne2.