Wyniki wyszukiwania - BazTech

1

Analiza ryzyka cybernetycznego dla systemów automatyki w elektrowniach: identyfikacja słabych punktów i rekomendacje zabezpieczeń

Czapla Łukasz, Klucznik Jacek, Jemielity Jacek, Ogryczak Tomasz

Przegląd Elektrotechniczny

|

2026

|

R. 102, nr 6

239--247

PL

W tym przeglądowym artykule przedstawiono podstawy oceny ryzyka systemów automatyki w elektrowni. W pierwszej części zidentyfikowano zagrożenia, uwzględniając zarówno awarie techniczne jak i incydenty naruszenia bezpieczeństwa cybernetycznego. W dalszej części przedstawiono środki zaradcze, takie jak właściwa architektura sieci, systemy wykrywania włamań, sieć zarządcza oraz kontrola dostępu. Zwrócono również uwagę na poufność przesyłanych i przechowywanych danych oraz konieczność właściwego przeszkolenia personelu.

EN

This review article provides an overview of the fundamentals of risk assessment for power plant automation systems. The first section identifies threats, taking into account both technical failures and cybersecurity incidents. The following section presents security measures such as proper network architecture, intrusion detection systems, the management network and access control. The confidentiality of transmitted and stored data and the need for proper personnel training are also highlighted.

2

Przypadkowe zwarcie w rozdzielni 400 kV w stacji Rogowiec lekcją dla elektrowni jądrowej - Polak przed szkodą mądry

Majcher Jerzy

Wiadomości Elektrotechniczne

|

2025

|

R. 93, nr 4

4--7

PL

Artykuł omawia przypadek zwarcia doziemnego na szynach elektrowni systemowej z najwyższym jak dotychczas zmierzonym w KSE prądem zwarcia, w wyniku którego awaryjnie została wyłączona cała elektrownia. Analizowane są stany dynamiczne wybranej turbiny, odnotowane odchylenie częstotliwości i działania zaradcze służb dyspozytorskich oraz skutki rynkowe tego incydentu wraz z oceną odporności KSE na tak głębokie zakłócenie. W konkluzjach zredagowano wpływ omawianych zjawisk na budowę i użytkowanie przyszłej elektrowni jądrowej.

EN

The article discusses the case of a ground fault on the busbars of a power plant with the highest short circuit current measured in the National Power System to date, as a result of which the entire power plant was shut down in an emergency. The dynamic states of the selected turbine, the recorded frequency deviation and remedial actions of the dispatching services and the market effects of this incident are analyzed together with an assessment of the National Power System's resistance to such a deep disturbance. The conclusions include the impact of the discussed phenomena on the construction and use of the future Nuclear Power Plant.

3

Analysis and Determination of Technological Trends of the Development of an Afterburning Chamber of Turbofan Engines

Rublev Volodymyr, Loginov Vasyl, Kozel Dmytro

Transactions on Aerospace Research

|

2025

|

Nr 4 (281)

1--27

EN

This study identifies global technological and parametric trends in afterburner design for turbofan engines used in combat aircraft. A sample of 22 third-, fourth-, and fifth-generation aircraft was assembled, and propulsion systems were grouped by Maximum Afterburning (Max AB) thrust: <50 kN, 50-100 kN, and >100 kN. Three efficiency criteria were developed: (i) K1, relating thrust-to-weight to total air mass flow; (ii) K2, integrating thrust-to-weight with specific fuel consumption at Max AB; and (iii) K3, an integral system indicator combining engine thrust, fuel efficiency, number of engines, aircraft maximum speed, combat load, and takeoff weight. Normalized values (0-1) and trends versus development year were analyzed. Results show clear, but non-linear, improvements across generations. Low- and medium-thrust classes exhibit the steepest gains, while the high-thrust class improves more moderately due to platform-level constraints (e.g., weight growth) and stealth-driven afterburner/nozzle compromises that can reduce pressure recovery and K1. Despite these trade-offs, modern designs achieve higher integrated efficiency (K3) via better balances of thrust, fuel economy, and payload/speed. Convergence of normalized indicators suggests proximity to practical technological limits for afterburning sections under current constraints. The methodology provides a quantitative basis for comparing AES concepts and supports future work on variable-cycle/adaptive systems and low-observability-compatible combustor/nozzle solutions.

4

Susza energetyczna w kontekście braku wody. Wyzwania i perspektywy dla Polski

Czarzasty-Zybert Maja

Nowa Energia

|

2025

|

nr 1

4--7

PL

Susza energetyczna to zjawisko, w którym niedobór wody wpływa negatywnie na produkcję energii. W Polsce, gdzie duża część systemu energetycznego opierasię na elektrowniach węglowych i cieplnych, problem ten staje się coraz bardziej aktualny. Wysoka zależność od wody do procesów chłodzenia oraz rosnąca częstotliwość susz związanych ze zmianami klimatycznymi - stawiają Polskę przed poważnym wyzwaniem zapewnienia stabilnych dostaw energii.

5

Wspólnicy sektora paliwowo-energetycznego Galicji – Marian Wieleżyński i Władysław Szaynok

Kryzaniwskyi Andrij, Ivakhiv Orest

Zeszyty Naukowe Wydziału Elektrotechniki i Automatyki Politechniki Gdańskiej

|

2024

|

nr 77

163--168

PL

W artykule przedstawiono wspólną pracę w sektorze paliwowo-energetycznym Galicji na przełomie XIX i XX w., która połączyła losy dwóch utalentowanych organizatorów – chemika Mariana Wieleżyńskiego i elektryka Władysława Szaynoka.

EN

Working together in the fuel and energy sector of Galicia at the turn of the 19th and 20th centuries connects the fate of two more talented organizers - the chemist Marian Wieleżyński and the electrician Władysław Szaynok. Marian Wieleżyński is an outstanding chemist, founder of the "Gazolina" factory in the Drohobych region, which was the first in Europe to produce gasoline from waste gas. He was a co-founder of fuel and energy companies that largely contributed to the construction of the Borysław Power Plant. Władysław Szaynok - an outstanding Lviv energy engineer, initiator of the construction of power plants, power lines and gas pipelines in the Lviv region.

6

Początki elektroenergetyki przemyskiej

Bator Janusz

Zeszyty Naukowe Wydziału Elektrotechniki i Automatyki Politechniki Gdańskiej

|

2024

|

nr 77

89--92

PL

Początki rozwoju elektrotechniki w Galicji i w Przemyślu sięgają końcówki XIX w. Najwcześniej pojawiła się nowa technika we Lwowie. Już w 1882 r. stałe oświetlenie lampami łukowymi zainstalowano w Sali Poselskiej w gmachu Galicyjskiego Sejmu Krajowego we Lwowie [1]. Pierwsze elektrownie w Galicji powstały: we Lwowie w 1893 r. na potrzeby zasilania trakcji tramwajowej, - w Nowym Targu w 1895 r. na potrzeby młyna i tartaku, w Przemyślu w 1896 r. – dla zasilania oświetlenia ulicznego Starego Miasta [3].

EN

The origins of the development of electrical engineering in Galicia and Przemysl date back to the late 19th century. The first developments come from Lviv and concern the permanent illumination by arc lamps installed in the Deputies' Hall in the building of the Galician National Sejm in Lviv [1]. The first power plants in Galicia were established successively: in Lviv in 1893 to power the tramway traction, then in Nowy Targ in 1895 for a mill and sawmill, another in Przemysl in 1896. - to power the street lighting of the Old Town [3]. The history of electrification of the city of Przemysl began in 1895. [6]. This is how the history of the electrification of Przemysl began; at first direct current was used, only in the new power plant in the 1920s 6.3 kV generators were put into operation and a network of transformer stations connected by underground cables was built. From 1907, the power plant took the name “Municipal Electric Plant in Przemysl” (MZE).

7

Energetyka wytwórcza w Stalowej Woli – historia i teraźniejszość

Chudzik Wojciech, Karkoszka Daniel

Zeszyty Naukowe Wydziału Elektrotechniki i Automatyki Politechniki Gdańskiej

|

2024

|

nr 77

105--112

PL

Niniejszy tekst jest próbą ujęcia historii energetyki stalowowolskiej od jej początków, tj. budowy Elektrowni Stalowa Wola w latach 1938-1939 – jednego z zakładów energetycznych Centralnego Okręgu Przemysłowego, a skończywszy na utworzeniu nowoczesnej Elektrociepłowni działającej w układzie parowo-gazowym. Przeanalizowane zostały poszczególne etapy rozbudowy elektrowni, jako zakładu pionierskiego w elektryfikacji regionu. W ujęciu historycznym przeanalizowane zostały również kwestie związane z wytwarzaniem energii cieplnej oraz ochroną środowiska naturalnego. W tekście zwrócono uwagę na wyzwania jakie w poszczególnych dekadach lat 1939-2024 stawały przed stalowowolską energetyką i wpływały na kierunki jej rozwoju.

EN

This text is an attempt to present the history of the Stalowa Wola energy industry from its beginnings, i.e. the establishment of the Stalowa Wola Power Plant in 1939 as one of the energy plants of the Central Industrial District, ending with the establishment of the modern Combinecd cycle gas turbine (CCGT) Power Plant operating today. The creation of the Stalowa Wola Power Plant was associated with electrification plans on a state scale from the very beginning. The local role of Gerhard Francke's private power plant in Nisko was also recalled, powering his industrial plants and supplying the town of Nisko with lighting. Individual stages of the expansion of the Stalowa Wola Power Plant were analyzed as a plant with a pioneering role in the electrification of the region. All stages of the plant's development are presented in chronological order: Stalowa Wola I Power Plant, Stalowa Wola II Power Plant, Stalowa Wola III Power Plant and the heating element for the sulfur industry, and finally the CCGT Power Plant with a gas and steam unit. Attention was also paid to adaptation and modernization investments. Problems that builders encountered during the construction of large industrial facilities were also mentioned. From a historical perspective, issues related to the production of thermal energy and the protection of the natural environment, which is particularly important today, were also analyzed. The text draws attention to the challenges that the Stalowa Wola energy industry faced in the particular decades of 1939-2024 in the context of the latter's development directions.

8

Energetyczne papiery wartościowe

Kwiatkowski Marian

Zeszyty Naukowe Wydziału Elektrotechniki i Automatyki Politechniki Gdańskiej

|

2024

|

nr 77

119--122

PL

Papiery wartościowe, jakimi są akcje, obligacje elektrowni to niewątpliwy wkład sztuki graficznej w tę bardzo stechnicyzowaną dziedzinę gospodarki. To również przedstawienie wartości spółki. Wszak bogatą spółkę stać było na dobrego projektanta, na zastosowanie zabezpieczeń (skomplikowane bordiury, znaki wodne) chroniących przed fałszerstwami. Obecnie mamy wirtualną postać papierów wartościowych, najczęściej w formie wydruku stanu konta posiadanych walorów. Cóż, trochę łza się w oku kręci za papierową postacią majątku akcyjnego.

EN

Securities such as power plant shares and bonds are an undeniable contribution to graphic art into this highly technical branch of economy. They also served as a tangible manifestation of the company true value. After all, only wealthy companies could afford a renowned designer or the application of intricate decorative borders and watermarks as protection against forgeries. Nowadays we only have a virtual form of securities majority of which are can only see on the printout of the account balance of held securities. Nonetheless, the paper form of joint stock property brings a tear to my eye.

9

Optimization of the conditions of cooperation of hybrid solutions of wind farms and solar farms for the area of Poland

Twaróg Bernard

Technical Transactions

|

2024

|

Vol. 121, iss. 1

art. no. e2024009

EN

With the increase in the share, with variable production of renewable energy sources in power systems, many studies and expert opinions have appeared in scientific research and the energy market to determine their optimal technological and locational cooperation. Modern Portfolio Theory (MPT) has often been applied in this context. However, some key aspects important in energy planning have not been included in these analyses. This article presents the use of the Markowitz model (Modern Portfolio Theory) in analyzing the hybrid co-option of selected energy sources, assuming two approaches that take into account gross potential and constraints imposed by technological capabilities. The goal is to determine the optimal value of the participation rate of wind farms and solar farms in the energy production co-op assuming the minimization of risk. The value of risk here is determined by a measure of dispersion for the delivery of a certain amount of energy. The results of the analysis are the determination of a map of optimal values of participation factors between the components of the hybrid energy complex for the area of Poland. Analyses were made for gross potential, showing the possibilities of maximum energy production, and for potential limited by technological possibilities. The study used data characterizing the potential of wind energy and solar energy and temperature. The data used in the analyses are publicly available for research purposes. The analyses were supported by graphs and commentary.

10

Thermodynamic modelling of waste to energy power plant: A case study in Makassar City, Indonesia

Hamzah Nur, Suryanto Suryanto, Anshar Muhammad, Firman Firman, Djalal Muhammad Ruswandi, Al Afgan Muhammad Alif

Przegląd Elektrotechniczny

|

2024

|

R. 100, nr 2

114--117

EN

Waste is a major problem in big cities in Indonesia, one of which is Makassar City. Every year the amount of waste generated by the residents of Makassar City continues to increase, but this is not proportional to the capacity of the landfill. Therefore, researchers want to design a waste-to-energy power plant system in Makassar City or other words apply the waste-to-energy concept. The waste-to-energy concept aims to process waste into energy and reduce the volume of waste in landfills. Then the research method used is thermodynamic modelling using STEAG Ebsilon Professional version 13.02 software. From this analysis it was found that the capacity of the waste that can be burned is 742.648 tons/day, the thermal input of the incinerator is 39.011 MW, the thermal capacity of the boiler is 30.749 MW, the thermal efficiency of the waste-to-energy boiler with direct method 83.123 % and with indirect method 82.107 %, the mechanical power of the steam turbine is 10.816 MW, the heat duty of the high-pressure feed-water heater is 1,681.321 kW, the heat duty of the low-pressure feedwater heater is 1,780.234 kW, and the cooling duty of the air-cooled condenser 20.337 MW. This design has a net thermal efficiency of 24.110%, a gross plant heat rate of 12,683.130 kJ/kg, a net plant heat rate of 13,816.942 kJ/kg, an auxiliary load of 912.744 kW, a net plant power of 9.638 MWe, the specific fuel consumption 1.124 kg/kWh for each unit at the maximum load, and reducing municipal solid waste generation per year by 271,066.520 tons.

PL

Odpady stanowią poważny problem w dużych miastach Indonezji, jednym z nich jest Makassar City. Każdego roku ilość odpadów wytwarzanych przez mieszkańców Makassar City stale rośnie, jednak nie jest to proporcjonalne do pojemności składowiska. Dlatego badacze chcą zaprojektować system elektrowni przetwarzających odpady na energię w mieście Makassar, czyli innymi słowy zastosować koncepcję przetwarzania odpadów na energię. Koncepcja waste-to-energy ma na celu przetwarzanie odpadów na energię i zmniejszenie ilości odpadów trafiających na składowiska. Następnie zastosowaną metodą badawczą jest modelowanie termodynamiczne z wykorzystaniem programu STEAG Ebsilon Professional wersja 13.02. Z analizy tej wynika, że wydajność spalania odpadów możliwych do spalenia wynosi 742,648 ton/dobę, moc cieplna spalarni wynosi 39,011 MW, moc cieplna kotła wynosi 30,749 MW, sprawność cieplna spalarni -kocioł energetyczny metodą bezpośrednią 83,123 % i metodą pośrednią 82,107 %, moc mechaniczna turbiny parowej 10,816 MW, obciążenie cieplne wysokociśnieniowego podgrzewacza wody zasilającej 1681,321 kW, obciążenie cieplne niskociśnieniowego Moc podgrzewacza wody zasilającej wynosi 1780,234 kW, a wydajność chłodnicza skraplacza chłodzonego powietrzem 20,337 MW. Konstrukcja ta charakteryzuje się sprawnością cieplną netto wynoszącą 24,110%, współczynnikiem ciepła brutto instalacji wynoszącym 12 683,130 kJ/kg, współczynnikiem ciepła netto instalacji wynoszącym 13 816,942 kJ/kg, obciążeniem pomocniczym wynoszącym 912,744 kW, mocą netto instalacji wynoszącą 9,638 MWe, zużycie paliwa 1,124 kg/kWh na każdą jednostkę przy maksymalnym obciążeniu oraz ograniczenie wytwarzania odpadów komunalnych w skali roku o 271 066,520 ton

11

Wybrane przyczyny awarii stalowych konstrukcji budowlanych w elektrowniach

Hotała Eugeniusz

Przegląd Budowlany

|

2024

|

R. 95, nr 5

80--83

PL

Przedstawiono analizy wybranych przypadków awarii stalowych konstrukcji budowlanych w elektrowniach, które spowodowane były zjawiskami losowymi, takimi jak pożary i wybuchy pyłów. Zaprezentowano również awarie takich konstrukcji po ich przebudowie lub w wyniku oddziaływań zmęczeniowych. Przedstawiono przyczyny i opisano ogólnie przebieg tych awarii. Wnioski z analiz mogą być przydatne w zapobieganiu awariom konstrukcji budowlanych w elektrowniach na etapie ich projektowania oraz podczas okresowych kontroli ich stanu technicznego.

EN

Analyses of selected cases of failures of steel building structures in power plants, which were caused by random phenomena such as fires and dust explosions, are presented. Failures of such structures after their reconstruction or as a result of fatigue impacts are also presented. The causes are presented and the course of these failures is described in general. The conclusions of the analyses can be useful in preventing the failure of building structures in power plants at the stage of their design and during periodic inspections of their technical condition.

12

Experimental study of dispersed flow in the thermopressor of the intercooling system for marine and stationary power plants compressors

Konovalov Dmytro, Kobalava Halina, Radchenko Mykola, Løvås Terese, Pavlenko Anatoliy, Radchenko Roman, Radchenko Andrii

Bulletin of the Polish Academy of Sciences. Technical Sciences

|

2024

|

Vol. 72, nr 1

art. no. e148439

EN

This study investigates the use of a thermopressor to achieve highly dispersed liquid atomization, with a primary focus on its application in enhancing contact cooling systems of the cyclic air for gas turbines. The use of a thermopressor results in a substantial reduction in the average droplet diameter, specifically to less than 25 μm, within the dispersed flow. Due to practically instantaneous evaporation of highly atomized liquid droplets in accelerated superheated air the pressure drop is reduced to minimum. A further increase of the air pressure takes place in diffuser. In its turn, this allows for the compensation of hydraulic pressure losses in the air path, thereby reducing compressive work. Experimental data uncover a significant decrease in the average droplet diameter, with reductions ranging from 20 to 30 µm within the thermopressor due to increased flow turbulence and intense evaporation. The minimum achievable droplet diameter is as low as 15 µm and accompanied by a notable increase in the fraction of small droplets (less than 25 µm) to 40–60%. Furthermore, the droplet distribution becomes more uniform, with the absence of large droplets exceeding 70 µm in diameter. Increasing the water flow during injection has a positive impact on the number of smaller droplets, particularly those around 25 μm, which is advantageous for contact cooling. The use of the thermopressor method for cooling cyclic air provides maximum protection to blade surfaces against drop-impact erosion, primarily due to the larger number of droplets with diameters below 25 μm. These findings underline the potential of a properly configured thermopressor to improve the efficiency of contact cooling systems in gas turbines, resulting in improved performance and reliability in power generation applications. The hydrodynamic principles explored in this study may have wide applications in marine and stationary power plants based on gas and steam turbines, gas and internal combustion engines.

13

Pionierska elektrownia trójfazowa w kopalni ozokerytu w Borysławiu z 1897 roku

Rataj Piotr, Hickiewicz Jerzy

Przegląd Elektrotechniczny

|

2023

|

R. 99, nr 8

274--277

PL

W referacie przybliżono jedną z najstarszych elektrowni prądu przemiennego trójfazowego w Galicji, zlokalizowaną w kopalni ozokerytu w Borysławiu, która rozpoczęła pracę w 1897 r. Została ona zbudowana przez węgierską firmę Ganz. Służyła nie tylko do oświetlenia, ale także do napędzania pomp, wentylatorów i maszyn wyciągowych w szybach. Szczególnie warto podkreślić, iż utworzono tam system wytwarzania, przesyłu i rozdziału energii elektrycznej, umożliwiający elektryczny, indywidualny napęd poszczególnych maszyn roboczych. Opisano wyposażenie techniczne elektrowni, a także ekonomiczną stronę tej wyjątkowej inwestycji.

EN

The paper takes a closer look at one of the oldest power plants of three-phase alternating current in Galicia, at the Boryslaw oil and ozokerite mine, which began operation in 1897. It was built by the Hungarian company Ganz. It was used not only for lighting, but also to drive pumps, fans and hoisting machinery in shafts. It is particularly noteworthy that an electric power transmission system was set up there, allowing electric individual drive of individual working machines. The technical equipment of the power plant is described, as well as the economic side of this unique investment.

14

Autonomous hybrid power plants based on renewable and traditional sources of electricity

Sadykov Maksat, Almanbetov Aibek, Ryskulov Ilias, Barpybaev Turdumambet, Kurbanbaev Alaibek

Polityka Energetyczna

|

2023

|

T. 26, z. 4

149--164

EN

The purpose of this study is to consider a passive balancing system for battery storage which in the future will increase their reliability, reduce maintenance costs, reduce wear and tear and increase service life, as well as to study a new method of quasi-opposition search for harmony in order to stabilize the supplied electricity. To this end, various theoretical methods of scientific study (analysis, concretization, comparison, generalization) were applied. The method considered in this article for improving the performance of batteries using a passive balancing system, using the example of a typical structural diagram of an autonomous hybrid power plant presented here, would increase the efficiency of pre-project work on the development of highly efficient design and circuit solutions and increase the battery life. The new method of quasi-opposition searches for harmony for hybrid power plants based on renewable and traditional energy sources, taking into account features of their design and operation, would make it possible to stabilize the load frequency of the consumer at the time of switching the station between power sources. This study can be useful for the circle of people associated with energy, for students studying renewable energy in higher education institutions, as well as their teachers, in order to familiarize themselves with the problems of hybrid stations and find options for their solutions.

PL

Celem niniejszego artykułu jest rozważenie pasywnego systemu równoważenia akumulatorów, który w przyszłości zwiększy ich niezawodność, zmniejszy koszty konserwacji, zmniejszy zużycie i wydłuży żywotność, a także zbadanie nowej metody quasi-opozycyjnego poszukiwania harmonii w celu stabilizacji dostarczanej energii elektrycznej. W tym celu zastosowano różne teoretyczne metody badań naukowych (analiza, konkretyzacja, porównanie, uogólnienie). Rozważana w tym artykule metoda poprawy wydajności akumulatorów przy użyciu pasywnego systemu równoważenia, na przykładzie przedstawionego tutaj typowego schematu strukturalnego autonomicznej elektrowni hybrydowej, zwiększyłaby efektywność prac przedprojektowych nad opracowaniem wysoce wydajnych rozwiązań projektowych i obwodowych oraz wydłużyłaby żywotność baterii. Nowa metoda quasi-opozycyjnego poszukiwania harmonii dla hybrydowych elektrowni opartych na odnawialnych i tradycyjnych źródłach energii, z uwzględnieniem i tradycyjnych źródeł energii, biorąc pod uwagę cechy ich konstrukcji i działania, umożliwiłaby stabilizację częstotliwości obciążenia odbiorcy w momencie przełączania stacji pomiędzy źródłami zasilania. Niniejsze opracowanie może być przydatne dla środowiska osób związanych z energetyką, dla studentów studiujących energetykę odnawialną na uczelniach wyższych, a także dla ich wykładowców i ich nauczycieli, w celu zapoznania się z problemami stacji hybrydowych i znalezienia możliwości ich rozwiązania.

15

Minimization of motion resistance in prosumer wind power plant

Mikuła Jarosław, Mikuła Stanisław, Strzelecki Stanisław

Polish Technical Review

|

2023

|

No. 1

7--11

EN

By their very nature, prosumer wind farms must be installed in the vicinity of human settlements. These locations have very limited wind energy resources due to limited installation heights, terrain obstacles, tall trees and buildings. All solutions that increase their energy efficiency are of particular importance for this type of power plant. The article describes the selected design solutions of turbine rotors with a vertical axis of rotation that enable the improvement of the efficiency of prosumer power plants. A new design solution for the bearing of the power plant shaft was suggested. High durability, low noise, ease of use and safety of use characterize it. This bearing system ensures the minimization of movement resistance, in particular at start-up, which means that the power station can operate effectively at low wind speeds.

PL

Ze swej natury prosumenckie farmy wiatrowe muszą być instalowane w pobliżu osiedli ludzkich. Lokalizacje te mają bardzo ograniczone zasoby energii wiatrowej ze względu na ograniczone wysokości instalacji, przeszkody terenowe, wysokie drzewa i budynki. Szczególne znaczenie dla tego typu elektrowni mają wszelkie rozwiązania zwiększające ich efektywność energetyczną. W artykule opisano wybrane rozwiązania konstrukcyjne wirników turbin z pionową osią obrotu, które umożliwiają poprawę sprawności elektrowni prosumenckich. Zaproponowano nowe rozwiązanie konstrukcyjne łożyska wału elektrowni. Cechuje go wysoka trwałość, niski poziom hałasu, łatwość obsługi i bezpieczeństwo użytkowania. Taki układ łożysk zapewnia minimalizację oporów ruchu, w szczególności przy rozruchu, co sprawia, że elektrownia może efektywnie pracować przy niskich prędkościach wiatru.

16

Investigation of the efficiency of a dual-fuel gas turbine combustion chamber with a plasma‒chemical element

Serbin Serhiy, Diasamidze Badri, Dzida Marek, Chen Daifen

Polish Maritime Research

|

2023

|

nr 2

68--75

EN

The study is devoted to the possibility of increasing the efficiency of the working process in dual-fuel combustion chambers of gas turbine engines for FPSO vessels. For the first time, it is proposed to use the advantages of plasma‒chemical intensification of the combustion of hydrocarbon fuels in the dual-fuel combustion chambers, which can simultaneously operate on gaseous and liquid fuels. A design scheme of a combustion chamber with a plasma‒chemical element is proposed. A continuous type mathematical model of a combustion chamber with a plasma‒chemical element has been developed, which is based on the solution of a system of differential equations describing the processes of chemical reactions in a turbulent system, taking into consideration the initiating effect of the products of plasma‒chemical reactions on the processes of flame propagation. A modified six-stage kinetic scheme of hydrocarbon oxidation was used to simultaneously predict the combustion characteristics of the gaseous and liquid fuels, taking into account the decrease in the activation energy of carbon monoxide oxidation reactions when the products of the plasma‒chemical element are added. The results reveal that the addition of plasma‒chemical products significantly reduces CO emissions in the outlet section of the flame tube (from 25‒28 ppm to 3.9‒4.6 ppm), while the emission of nitrogen oxides remains practically unchanged for the studied combustion chamber. Further research directions are proposed to enhance the working process efficiency of a dual-fuel combustion chamber for gas turbine engines as part of the power plant of FSPO vessels.

17

Perspektywy wydobycia wapieni w ZG KWB „Bełchatów” dla przemysłowego wykorzystania w IOS Elektrowni Bełchatów

Sośniak Edward, Kałużny Damian

Nowa Energia

|

2023

|

nr 3

31--35

PL

Eksploatacji węgla brunatnego w Zakładzie Górniczym KWB „Bełchatów” towarzyszy występowanie kopalin towarzyszących. Na obszarze objętym eksploatacją węgla brunatnego, występują kopaliny towarzyszące takie jak: piaski, iły, kreda jeziorna, głazy narzutowe, bruki, pospółki krzemienne oraz wapienie i margle. W 2012 r. powstał pomysł wykorzystania części wapieni z Oddziału KWB Bełchatów do Instalacji Odsiarczania Spalin (IOS) w Elektrowni Bełchatów. W ramach prowadzonych od 2012 r. prac, zostało wykonanych szereg prac rozpoznawczych, projektowych, laboratoryjnych oraz przygotowawczych do eksploatacji. Analizie poddano możliwe rejony pozyskania wapienia w Zakładzie Górniczym KWB „Bełchatów” (Pole Bełchatów oraz Pole Szczerców - rejon 1 i rejon 2).

18

Elektrownia w technologii gazowo-parowej z wysokotemperaturowym reaktorem jądrowym chłodzonym helem

Bartnik Ryszard

Nowa Energia

|

2023

|

nr 1

98--106

PL

W pracach [1-4] zaprezentowano analizę termodynamiczną i ekonomiczną 4 wariantów innowacyjnych elektrowni i elektrociepłowni w hierarchicznej technologii gazowo-gazowej z wysokotemperaturowymi reaktorami jądrowymi (ang. HTGR - High Temperature Gas-cooled Reactor) i helem jako czynnikiem obiegowym. W siłowniach tych realizowane są sprzęgnięte ze sobą dwa obiegi Joule’a: jeden wysoko- i drugi niskotemperaturowy. W niniejszej pracy przedstawiono natomiast analizę termodynamiczną i ekonomiczną zmodyfikowanej konwencjonalnej elektrowni gazowo-parowej.

19

Czy możliwa jest budowa elektrowni szczytowo-pompowej na terenach po wydobyciu węgla brunatnego? Analiza zagrożeń, ograniczeń i korzyści

Naworyta Wojciech, Sikora Mateusz

Nowa Energia

|

2023

|

nr 3

38--43

PL

Idea elektrowni szczytowo-pompowej (ESP) jest stara, ma co najmniej kilkadziesiąt lat. Jednak obecne zupełnie nowe okoliczności związane z czasową nadprodukcją energii z OZE, sprawiają, że budowa tych kosztownych instalacji hydrotechnicznych coraz częściej staje się przedmiotem publicznej dyskusji.

20

Zespół elektrowni Państwowej Wytwórni Prochu i Materiałów Kruszących w Zagożdżonie-Pionkach

Tucholski Zbigniew, Kozak Bartosz

Kwartalnik Historii Nauki i Techniki

|

2023

|

T. 68, nr 3

111--153

EN

The article describes the former power plant complex at the State Powder and Crushing Materials Factory in Zagożdżon (now Pionki), dating back to the mid-1920s. It begins with an introduction outlining the company’s history, followed by a presentation of the history of the power plant and accompanying facilities, with a focus on the evolution of technical equipment and related architectural layers. Subsequently, an analysis of the architectural form of the complex is conducted, aiming to determine the historical value of the objects. Finally, the article describes the complex’s current state of preservation, its evaluation, and conservation recommendations.