W artykule przedstawiono zagadnienia dotyczące relacji na styku nauka-edukacja- przemysł w aspekcie efektywnej współpracy dla uzyskania odpowiedniego poziomu synergii w rozwiązywaniu problemów energetyki, w szczególności samowystarczalności energetycznej i konieczności wdrażania innowacyjnych rozwiązań w tym obszarze. Odniesiono się do metod oceny prowadzenia badań naukowych w uczelniach i jednostkach badawczych, podkreślając konieczność większego docenienia i wspierania prac aplikacyjnych. Przedstawiono stan kadr naukowych z zakresu szeroko pojętej energetyki oraz problemy kształcenia kadr technicznych. Podkreślono konieczność wprowadzenia nowych zagadnień i form edukacji oraz prowadzenia ciągłego propagowania w społeczeństwie roli i znaczenia energetyki jako dziedziny gospodarki niezbędnej dla sprawnego funkcjonowania państwa, co wobec ograniczonych zasobów surowców energetycznych stanowi istotny problem.
EN
The paper presents issues concerning the relations at the crossroad of research, education and industry in the aspect of effective cooperation to obtain the proper level of synergy for solving power engineering problems, especially energy self-sufficiency and requirements of applying innovative solutions in this area. Methods of assessment of research works in universities and research institutions have been discussed, underlining the necessity to provide greater appreciation and support of application research. Scientific staff availability in the area of broadly defined power engineering has been assessed and problems of engineers’ education have been described. The need for new directions and forms of education as well as for continuous promotion of the significance of power engineering as a branch of economy is essential for efficient operation of the country, which in view of limited energy resources is a major issue.
2
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
W artykule przeanalizowano stan i dalszy rozwój krajowego sektora wytwarzania energii elektrycznej w świetle najnowszych raportów Międzynarodowej Agencji Energetycznej, wskazujących potencjalne trendy i perspektywy w światowej energetyce. Na tle przewidywanego wzrostu zapotrzebowania na energię elektryczną wskazano na możliwość istotnego ograniczenia emisji CO2 drogą zastąpienia przestarzałych, nieefektywnych elektrowni węglowych, nowymi wysokosprawnymi blokami w zaawansowanej technologii węglowej oraz blokami gazowo-parowymi. Oceniono możliwości rozwoju energetyki jądrowej oraz odnawialnych źródeł energii. Wskazano na wagę problematyki efektywności użytkowania energii oraz zarządzania nergią po stronie popytowej.
EN
The paper analyzed the further development of the national electricity generation sector including the latest reports of the International Energy Agency, indicating the potential trends and prospects in the global energy sector. On the background of the anticipated increase in electricity demand, indicated the possibility of a significant reduction in CO2 emissions through the replacement of obsolete, inefficient coal-fired power plants, with high efficiency advanced coal power units and combined gas-steam units. Rated opportunities for development of nuclear power and renewable energy sources. Pointed to the importance of the efficiency of energy use and the demand side management.
3
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
W artykule przeanalizowano stan aktualny i kierunki rozwoju krajowego systemu przesyłowego w kontekście potrzeb gospodarki krajowej. Przedstawiono znaczenie sieci przesyłowych oraz rolę operatorów systemu przesyłowego i systemów dystrybucyjnych w sektorze energetycznym. Oceniono możliwości rozwoju przy uwzględnieniu aktualnych prognoz zapotrzebowania na energię, wytyczono potencjalne kierunki rozwoju. Przedstawiono priorytety inwestycyjne w zakresie budowy, rozbudowy i modernizacji infrastruktury sieciowej, oszacowano efekty rzeczowe i systemowe planowanych działań.
EN
The paper analyzed the state of art and trends in the development of the Polish transmission system for electricity to meet electricity demand by national economy. The role of power transmission and distribution lines was presented. The posssibilites of development, taking into account current projections of electricity demand were estimated. Development trends were drawn. Priorities of investment in terms of construction, reconstruction and modernization of power grid were presented. Economic and power system effects of planned actions were evaluated.
4
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
W artykule przeanalizowano rozwój wspólnotowego rynku energii elektrycznej, politykę energetyczną Polski i UE, sytuację i działania Polski na wspólnotowym rynku energii elektrycznej, a następnie przeanalizowano nowe regulacje prawne dla współpracy rozproszonych źródeł energii elektrycznej i sieci inteligentnych z systemem krajowym, dla zwrotu energii odzyskiwanej z systemów elektromechanicznych do zasilającej sieci elektroenergetycznej lub innych odbiorców, a nadto wymagania specjalne dla energetyki jądrowej i ochrony radiologicznej.
EN
The article analyzes the development of the EU electricity market, energy policy in Poland and the EU, and also Polish situation and activities on the EU electricity market. Then the new legal regulations for cooperation of dispersed electricity sources and smart grids with the national electricity system for reimbursement of the energy recovered from electromechanical systems to the power network or other recipients, and also special requirements for nuclear power and radiological protection, are discussed.
5
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
W artykule dokonano przeglądu aktualnych technologii magazynowania energii elektrycznej oraz zestawiono uzyskiwane parametry w aspekcie zastosowań w zasobnikach systemowych. Przedstawiono studium możliwości magazynowania energii z odnawialnych źródeł energii (OŹE) w zasobnikach akumulatorowych i elektrowniach szczytowo-pompowych w Polsce. Omówiono także możliwości wykorzystania systemów zasobnikowych w transporcie dla wykorzystania energii hamowania. Druga część artykułu prezentuje wodór jako nośnik energii oraz zagadnienia związane z gospodarką wodorową: produkcja, transport, magazynowanie i zastosowania w ogniwach paliwowych.
EN
This article reviews the up-to-dated energy storage technologies for electricity and summarizes the parameters achieved in terms of applications in the large systems. It presents study of the possibility of storing energy from renewable energy sources (RES) in the battery storage and pumped storage power plants in Poland. Also discusses the possibilities of using energy storage in the transport system for the use of braking energy. The second part of the article presents hydrogen as an energy carrier and issues related to the economy of hydrogen: production, transport, storage and use in dedicated applications in fuel cells.
6
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
W artykule przeanalizowano źródła energii pierwotnej, ich wystarczalność i dywersyfikację w skali lokalnej i globalnej, problem dekarbonizacji polskiej elektroenergetyki na tle europejskiej polityki klimatycznej, osiągalność źródeł gazu jako efektywnego paliwa dla energetyki, polski program energetyki jądrowej, bezpieczeństwo zasilania elektrycznych systemów trakcyjnych jako strategicznej alternatywy dla transportu wykorzystującego paliwa płynne, bezpieczeństwo sieci elektroenergetycznych, w tym sieci inteligentnych.
EN
The article analyzes the source of primary energy, their sufficiency and diversification in the local and global scale, problem of decarbonization of the Polish energetics against the background of European climate policy, availability of sources of gas as an efficient fuel for energetics, Polish nuclear energy program, the security of supply of electrical traction systems as a strategic alternative to transport using liquid fuels, security of power grids, including smart grids.
W niniejszej pracy podjęliśmy próbę identyfikacji i po części wyjaśnienia relacji (zgodności, odmienności, rozbieżności) zachodzących między działką ewidencyjną i działką rolną. Rozbieżności pomiędzy ewidencją gruntów i budynków a „ewidencją” prowadzoną przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wynikają z usterek danych wejściowych (nieaktualność i błędy ewidencji państwowej lub błędy w identyfikacji i pomiarach obszarów upraw). Aktualność danych ewidencyjnych jest różna na terenie całego naszego kraju. Nie jest jednak obecnie znany dokładnie procent zaktualizowanej bazy danych tej ewidencji. Różne szacunki tego procentu są rozbieżne.
EN
This paper presents an attempt to identify and partially explain relations between a cadastral parcel and an agricultural parcel (compliance, differences, discrepancies). Discrepancies between the lands and buildings register and the "land register" maintained by the Agency for Restructuring and Modernisation of the Agriculture, result from imperfections of input data (out-of-dateness and errors in the state land register or errors of identification and surveys of arable lands). Up-to-dateness of data differs in different regions of Poland. However, the percentage of updated land register databases is not known. Its estimated values are mutually different.
8
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Najczęściej wykorzystywane do dezynfekcji wody i instalacji wodociągowych są metody chemiczne bazujące na chlorze i jego związkach. Jednak nie zawsze są one skuteczne w przypadku zasiedlenia instalacji przez bakterie z rodzaju Legionella. W przeprowadzonych badaniach oceniono skuteczność elektrolitycznej metody dezynfekcji wody jonami miedzi i srebra w instalacji wody ciepłej w obiekcie użyteczności publicznej, gdzie wcześniej stwierdzono skażenie instalacji wodnej pałeczkami Legionella (>103 jtk/ml). Zainstalowanie urządzenia wprowadzającego do wody metodą elektrolityczną jony miedzi i srebra oraz badania wykonywane podczas jego pracy wykazywały stopniową redukcję liczby pałeczek Legionella. Początkowe stężenie jonów miedzi wynosiło w poszczególnych punktach instalacji od 1,33 mg/l do 2,0 mg/l. Stężenie jonów srebra w trakcie całego procesu dezynfekcji nie przekraczało wartości 0,01 mg/l. Po 20 dniach prowadzenia dezynfekcji, w 66,7% badanych próbek, liczba bakterii Legionella nie przekraczała dopuszczalnego limitu 100 jtk/100 ml. Po około 3 miesiącach działania generatora odsetek próbek wody o zredukowanej liczbie tych mikroorganizmów wzrósł do 90,0%. W tym czasie stężenie dozowanych jonów miedzi zostało zmniejszone do 0,75 mg/l. Z przeprowadzonych badań wynika, że zastosowana metoda charakteryzuje się wysoką skutecznością i z czasem może znaleźć szerokie zastosowanie do zwalczania i zapobiegania namnażaniu się bakterii z rodzaju Legionella w wodzie i instalacjach wodociągowych.
EN
Chemical methods based on chlorine and its compounds are the most commonly used to disinfect the water and water installation. These methods are not always effective in case of water supply being colonized by Legionella. The aim of the study was to evaluate the effectiveness of electrolytic water disinfection method with copper and silver ions in the public buildings where the hot water system had been contaminated with Legionella organisms (>103 cfu/100 ml). Installation of device that applied copper - silver ionisation and research conducted during its work has shown gradual reduction in number of Legionella. Initial concentration of copper ions in individual points of water installation was 1,33 mg/1 to 2,0 mg/1. Silver ions concentration during whole disinfection process did not exceed 0,01 mg/1. After 20 days of conducted disinfection, in 66,7% of tested samples, Legionella counts did not exceed acceptable limit of 100 cfu/100 ml. After about 3 months of device operation water samples percentage with reduced microorganisms quantity raised to 90,0%. During this period copper ion concentration was reduced to 0,75 mg/1. Research indicated that silver and copper ionisation method shows high effectiveness and in time can be widely applied for controlling Legionella in water and water systems.
Stan transportu kolejowego w Polsce. Czynniki rozwoju transportu kolejowego, w tym kolei dużych prędkości. Syntetyczny opis programu wieloletniego : cele, struktura, zasady organizacyjne, warunki realizacji. Wyniki realizacji programu dla kraju i sektora transportowego.
EN
Condition of railway transport in Poland. Determinants of railway transport development, including high-speed railways. Synthetic description of the multiannual program: objectives, structure, organizational principles, the conditions of implementation. The effects of implementation of the program for the country and the transport sector.
10
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
The aim of this work was to evaluate the applicability of optical fiber Bragg grating (FBG) sensors to the monitoring of deformation in historical textiles and paintings on canvas. Fibers with a ceramic coating were selected for strain investigation in textiles due to both their almost perfect strain transfer and much shorter relaxation times compared to fibers with an acrylate coating. FBG sensors were attached to fabrics in a non-destructive manner using specially designed magnetic clamps. Local strain measurements using these sensors were consistent with general strains measured using either a universal testing machine (UTM) or a laser triangulator when varying external load or relative humidity. However, strain magnitudes measured by the different methods were comparable only after correction for the influence of the fiber on the textile under study. Strain measurements in model paintings on canvas were carried out using uncoated fibers embedded in the gesso layers on the canvas. Despite some drawbacks, the FBG sensors were found to be useful in monitoring strain in historic textiles and consequently, for the assessment of environmental risk of these works-of-art.
11
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
W przeprowadzonych badaniach oceniono skuteczności dezynfekcji instalacji wody ciepłej z zastosowaniem automatycznego systemu generowania C102w obiekcie użyteczności publicznej, gdzie wcześniej stwierdzono skażenie instalacji wody ciepłej pałeczkami Legionella. Ocenę działania C102 wykonano na podstawie wyników badań mikrobiologicznych prowadzonych w latach 2008-2010 w zakresie wykrywania bakterii Legionella metodą filtracji membranowej wg PN-EN ISO 11731-2:2008.
EN
The aim of the study was to evaluate the effectiveness of hot water disinfection system using a C102 automate generation unit in the public buildings where the hot water system had been contaminated with Legionella organisms. Assessment of the chlorine dioxide effects were based on the results of microbiological tests to detect Legionella bacteria by membrane filtration method according to PN-EN 11731-2:2008, carried out in 2008-2010.
Pierwotniaki pasożytnicze z rodzaju Cryptosporidium i Giardia, obok bakterii wskaźnikowych, takich jak E. coli, bakterie grupy coli, paciorkowce kałowe i beztlenowce z rodzaju Clostridium redukujące siarczyny, są istotnym elementem kontroli jakości wody przeznaczonej do spożycia. W pracy dokonano oceny występowania Giardia i Cryptosporidium w wodzie powierzchniowej ujmowanej przez zakłady wodociągowe w Warszawie, Płocku i Białymstoku. Próbki do badań pobrano równolegle z ujęć oraz przed i po procesie filtracji pospiesznej. Określono też liczbę bakterii wskaźnikowych i spor klostridiów redukujących siarczyny. Wykazano, że zanieczyszczenie wody na ujęciach oocytami Cryptosporidium sp. było stosunkowo nieduże, średnio 0,23 w 1 dm3, w przeciwieństwie do liczby cyst Giardia sp., średnio 1,1 w 1 dm3. We wszystkich próbkach wody stwierdzono obecność paciorkowców kałowych i spor klostridiów redukujących siarczyny, natomiast bakterie grupy coli i E. coli oznaczono jedynie w części próbek. Jednocześnie badania wskazały, że technologia oczyszczania wody stosowana w analizowanych zakładach wodociągowych, w tym filtracja pospieszna, stanowiła skuteczną barierę zabezpieczającą wodę przed pierwotniakami pasożytniczymi oraz sporami klostridiów redukujących siarczyny.
EN
Parasite protozoa of the genera Cryptosporidium and Giardia play an equally significant part in controlling the quality of the water intended for human consumption as do such indicator organisms as Escherichia coli, coliform bacteria, fecal streptococci and anaerobic sulfite-reducing clostridia. The aim of this study was to assess the occurrence of Cryptosporidium and Giardia in the surface water taken in by the waterworks of Warsaw, Plock and Bialystok. Water was sampled simultaneously at the intake, before rapid filtration and after rapid filtration. Simultaneously were also determined the counts of indicator bacteria and those of the sulfite-reducing clostridia spores. It has been demonstrated that water contamination with Cryptosporidium sp. oocysts was relatively low (0.23 per 1 dm3 on average) in contrast to the contamination by Giardia sp. cysts (1.1 per 1 dm3). Fecal streptococci and spores of sulfite-reducing clostridia were detected in all of the water samples, whereas the presence of coliform bacteria and E. coli was determined only in some of them. The results of the study have revealed that the treatment trains used in the investigated waterworks, and specifically the rapid filtration processes, provide a kind of 'safety fence' protecting against parasite protozoa and spores of sulfite-reducing clostridia.
Budowa wielosystemowych lokomotyw dużej mocy i prędkości do transkontynentalnego prowadzenia pociągów pasażerskich lub towarowych jest obecnie możliwa dzięki nowoczesnej technice napędów przekształtnikowych, wykorzystujących półprzewodnikowe elementy mocy i silniki asynchroniczne. W krajach Europy występują cztery podstawowe systemy zasilania trakcji kolejowej: 3 kV i 1,5 kV prądu stałego oraz 15 kV 16,7 Hz i 25 kV 50 Hz (marginalne, inne systemy [3] pominięto). Dąży się do wyeliminowania wymiany lokomotyw na granicy systemów zasilania, jest to bowiem równoznaczne ze skróceniem czasu podróży i zmniejszeniem kosztów. Obecnie w krajach Unii Europejskiej eksploatowanych jest ponad 1000 lokomotyw wielosystemowych.
14
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
W artykule przedstawiono stan światowych zasobów ropy, gazu, węgla, uranu i hydratów metanu. Przedyskutowano prognozę globalnego zapotrzebowania energii pierwotnej i przyszłe problemy paliwowo-energetycznego zaopatrzenia świata. Przeanalizowano możliwości globalnego wyczerpania źródeł energii pierwotnej w nieodległej przyszłości wskutek zjawiska "energy peak" (analogicznego do "oil peak"). Przedstawiono projekt strategicznego programu "Doskonalenie systemów wytwarzania i użytkowania energii elektrycznej", wykorzystującego zasobniki energii.
EN
The current world reserves of oil, gas, coal, uranium and methane hydrate are described in the paper. Forecast of primary energy demand in the global scale and future problems of world’s fuels and energy supply are discussed. Possibilities of global lack of primary energy sources in the near future, as a consequence of "energy peak" phenomenon (similar to "oil peak") are analysed. The proposal of strategic research project on Development of systems of electric energy generation and consumption, using energy storage devices, is presented.
Analiza zasobności energetycznej poszczególnych źródeł energii pierwotnej wykazuje, iż żadna z wykorzystywanych dotychczas metod jej pozyskiwania nie pozwala na wyeliminowanie zagrożenia naszej cywilizacji globalnym kryzysem energetycznym. Obecny poziom rozwoju EJ, bazującej na energii rozszczepienia atomów, również nie pozwala spokojnie patrzeć w przyszłość. W obecnej sytuacji w Polsce jest konieczne z jednej strony wprowadzenie EJ jako niezawodnego i relatywnie taniego źródła energii, zwłaszcza elektrycznej, z drugiej strony rozwijanie odnawialnych technologii wytwarzania i przetwarzania energii, w synergicznym połączeniu z rozwojem energooszczędnych technologii użytkowania wszystkich rodzajów energii.
EN
The analysis of energy capability of many individual primary energy resources shows that none of the hitherto applied methods of energy generation allows for elimination of a global energy crisis threat to our civilisation. The present level of nuclear energy development, based on energy from nuclear fission, does not allow to look safely into the future, either. Present situation in Poland makes it necessary from one side to implement nuclear energy as a reliable and relatively cheap energy source, especially the electric one, and from the other side, to develop renewable technologies of energy generation and conversion in a synergic combination with the development of energy-saving technologies applied for utilization of all kinds of energy.
W artykule przeanalizowano wymagania dotyczące ultraszybkich wyłączników próżniowych prądu stałego klasy V, wykorzystujących metodę impulsu przeciwprądu IPP. Opisano wyłączanie metodą IPP silnych prądów stałych zgodnych oraz wstecznych (występujących m. in. podczas rekuperacji energii), zarówno w obwodach o przewadze indukcyjności jak i rezystancji. Wykazano przydatność metody IPP w dowolnych warunkach łączeniowych w trakcji kolejowej.
EN
The requirements concerning the ultrafast high voltage switches of the direct current of V class using the method of the IPP backward current impulse are analysed in this article. It is described the switching off of the compatible and backward high direct currents (occuring among other things during the recuperation of energy) in the circuits with the majority of both inductance and resistance with the IPP method. The suitability of the IPP method in any connecting conditions in the railway traction is shown.
17
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Ultraszybkie, synchronizowane wyłączniki próżniowe SVB są nowością w skali światowej. Nie mają dotychczas odpowiedników konstrukcyjnych na rynkach światowych. Ich zasady działania i budowy są odmienne od wykorzystywanych w wyłącznikach tradycyjnych, dotychczas stosowanych w systemach trakcji kolejowej prądu przemiennego. W artykule opisane zostały podstawy teoretyczne i możliwości praktycznej realizacji wyłączników SVB, zwłaszcza problemy związane z synchronizowanym załączaniem i ultraszybkim synchronicznym wyłączaniem przemiennych prądów zwarciowych. Zaprezentowano podstawowe wymagania dla nowoczesnych komór próżniowych stosowanych w wyłącznikach synchronizowanych dla systemów kolei dużych prędkości o napięciach 25 kV/50 Hz albo 15 kV/16.7 Hz. Opisano podstawowe metody synchronizacji napędu w warunkach zwarciowych. Przeanalizowano korzyści wynikające z synchronizowanego załączania i wyłączania prądów przemiennych w porównaniu z klasycznymi wyłącznikami próżniowymi. Podano również najważniejsze parametry znamionowe wyłączników SVB.
EN
The SVB synchronized ultra-high-speed vacuum circuit-breakers are a world-scale novelty. The SVBs have no constructional equivalents on world markets so far. Their principles of operation and design are different from those of traditional circuit breakers used till now in AC railway traction systems. Theoretical principles and the practical realization of SVBs, particularly essential problems connected with the synchronized switching - on and ultra-high-speed synchronized breaking of short-circuit currents by SVB are described in this paper. Basic requirements stated for modern vacuum chambers applied in synchronized circuit-breakers for the high-speed rail traction systems of 25 kV/50 Hz or 15 kV/16.7 Hz voltages are presented. Basic methods of SVB operating mechanism synchronization under short - circuit conditions are described. Advantages of synchronized switching-on and -off of alternating currents and the operational performance of SVB are compared with those of classical vacuum circuit-breakers. Ratings of SVB are given. Profits yielded by introducing the circuit breakers into service in traction vehicles and supply systems will be accumulated mainly at users.
18
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
W artykule przedstawiono stan światowych zasobów ropy, gazu, węgla, uranu i hydratów metanu. Przedyskutowano prognozę globalnego zapotrzebowania energii pierwotnej i przyszłe problemy paliwowo - energetycznego zaopatrzenia świata. Przeanalizowano możliwości globalnego wyczerpania źródeł energii pierwotnej w nieodległej przyszłości wskutek zjawiska "energy peak" (analogicznego do "oil peak "). Przedstawiono projekt strategicznego programu "Doskonalenie systemów wytwarzania i użytkowania energii elektrycznej", wykorzystującego zasobniki energii.
EN
The current world reserves of oil, gas, coal, uranium and methane hydrate are described in the paper. Forecast of primary energy demand in the global scale and future problems of world's fuels and energy supply are discussed. Possibilities of global lack of primary energy sources in the near future, as a consequence of "energy peak" phenomenon (similar to "oil peak") are analysed. The proposal of strategic research project on Development of systems of electric energy generation and consumption, using energy storage devices, is presented.
Zwiększanie przewozów pociągami dużych prędkości jest znacznie szybsze, niż innymi środkami transportu. Dzięki sukcesywnie rozszerzanej sieci szybkich przewozów, udział kolei w rynku transportowym zwiększa się, stanowiąc coraz ważniejszy i wpływający na wzrost gospodarczy składnik międzynarodowego i krajowych systemów transportowych. Takie są dotychczasowe doświadczenia większości państw Unii Europejskiej i strategiczne założenia rozwoju transportu, na co mają również wpływ walory ekologiczne transportu kolejowego.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.