Wyniki wyszukiwania - BazTech

1

Własności cieplne ścian w tradycyjnych budynkach z opoki

Gorączko Aleksandra, Gorączko Marcin, Szczepaniak Paula

Przegląd Budowlany

|

2025

|

R. 96, nr 2

126--128

PL

Przeprowadzono obliczenia współczynnika przenikania ciepła U typowej ściany murowanej z opoki na zaprawie glinianej, charakterystycznej dla regionalnego budownictwa wiejskiego w centralnej Polsce. Budynki te stanowią istotny element miejscowego dziedzictwa kulturowego oraz przedmiot interdyscyplinarnych badań i ochrony konserwatorskiej. Wykorzystanie programu THERM umożliwiło dokładne odwzorowanie poszczególnych elementów składowych muru, z uwzględnieniem jego struktury oraz właściwości fizycznych naturalnych materiałów – opoki i gliny. Zagadnienie komfortu cieplnego rozpatrywane jest w kontekście możliwości zachowania i dalszej eksploatacji tego typu budynków.

EN

Calculations of the thermal transmittance U-value of a typical masonry wall made of soft silica limestone with clay mortar, characteristic of regional rural architecture in central Poland, were conducted. These buildings constitute a significant element of the local cultural heritage and are the subject of interdisciplinary research and conservation efforts. The use of the THERM software allowed for an accurate representation of the individual components of the wall, taking into account its structure and the physical properties of natural materials – soft silica limestone and clay. The issue of thermal comfort is considered in the context of the possibility of preserving and further utilizing this type of buildings.

2

Szkło fotowoltaiczne jako element obudowy budynku. Część II. Efekty zastosowania

Nowak Łukasz, Waliduda Michał

Przegląd Budowlany

|

2025

|

R. 96, nr 4

193--195

PL

W obliczu postępujących zmian klimatu sukcesywne zwiększanie udziału produkcji energii pochodzącej z odnawialnych źródeł w zapotrzebowaniu budynków na energię jest jednym z podstawowych działań. Przezroczysta część fasady budynku odgrywa istotną rolę w bilansie energetycznym budynku, a zastosowanie w niej półprzezroczystych lub przezroczystych modułów fotowoltaicznych (PV) w elewacji może pozwolić dodatkowo na produkcję energii elektrycznej z odnawialnego źródła energii. Artykuł przedstawia wybrane aspekty aktualnego stanu wiedzy w zakresie zastosowania szkła PV w elewacji budynku i wpływu na uzyskany efekt wizualny, zapotrzebowanie na energię, komfort cieplny i wizualny jego użytkowników oraz ślad węglowy budynku.

EN

In the face of ongoing climate change, the gradual increase in the share of energy production from renewable sources in the energy demand of buildings is one of the basic actions. The transparent part of the building façade plays an important role in the energy balance of the building, and the use of semitransparent or transparent photovoltaic (PV) modules in the façade can additionally allow for the production of electricity from a renewable energy source. The article presents selected aspects of the current state of knowledge regarding the use of PV glass in building facades and its impact on the obtained visual effect, energy demand, thermal and visual comfort of its users and the carbon footprint of the building.

3

Komfort cieplny oczami pracowników medycznych

Młynarczyk Magdalena, Orysiak Joanna

Instal

|

2025

|

nr 3

35--42

PL

Odczuwanie komfortu cieplnego przekłada się na sprawność psychomotoryczną. „Wytrącenie” ze stanu równowagi i odczuwanie dyskomfortu, powoduje poczucie niezadowolenia, brak skupienia, wzrost popełnianych błędów, a także pogorszenie funkcji psychomotorycznych. W zawodach zaufania publicznego, odczuwanie komfortu cieplnego jest zatem szczególnie ważne. W artykule omówiono szczegółowo czynniki wpływające na odczucia cieplne pracowników sektora ochrony zdrowia, z uwzględnieniem odzieży chroniącej przed czynnikami infekcyjnymi. Przedstawiono także wyniki badań ankietowych dot. odczuć subiektywnych komfortu cieplnego, wśród polskich pracowników sektora ochrony zdrowia stosujących odzież chroniącą przed czynnikami infekcyjnymi obecnie, a także podczas trwania pandemii COVID-19.

EN

Feeling thermal comfort translates into psychomotor efficiency. Being “off balance” and feeling discomfort causes a sense of dissatisfaction, lack of concentration, an increase in errors made and deterioration of psychomotor functions. In public trust professions, feeling thermal comfort is particularly important. The article discusses in detail the factors influencing the thermal comfort of healthcare workers, including clothing protecting against infection agents (PPE). The results of survey studies on subjective feelings of thermal comfort among Polish healthcare workers using clothing protecting against infectious agents currently and during the COVID-19 pandemic were also presented.

4

Spersonalizowane systemy kontroli środowiska (PECS) jako klucz do indywidualizacji komfortu cieplnego w nowoczesnym budownictwie

Fuhrmann Mirella, Lipczyńska Aleksandra, Ferdyn-Grygierek Joanna

Ciepłownictwo, Ogrzewnictwo, Wentylacja

|

2025

|

T. 56, nr 6

17--23

PL

Współczesne budynki stawiają wysokie wymagania w zakresie komfortu użytkowników i efektywności energetycznej, jednak w praktyce zapewnienie satysfakcji wszystkim osobom przebywającym w pomieszczeniach nadal pozostaje wyzwaniem. Ze względu na znaczne różnice w indywidualnym odczuwaniu warunków środowiskowych przez poszczególne osoby, coraz większą uwagę poświęca się Spersonalizowanym Systemom Kontroli Środowiska (PECS, ang. Personal Environmental Control Systems). Systemy te umożliwiają lokalną regulację mikroklimatu w bezpośrednim otoczeniu użytkownika zgodnie z jego preferencjami, co pozwala zwiększyć komfort cieplny, poprawić jakość powietrza oraz zoptymalizować zużycie energii. W artykule omówiono wpływ środowiska wewnętrznego na zdrowie, komfort i produktywność użytkowników budynków. Zwrócono uwagę na ograniczenia tradycyjnych systemów ogrzewania, wentylacji i klimatyzacji i przedstawiono zalety rozwiązań PECS. Przedstawiono także przykłady komercyjnych wdrożeń PECS oraz wyniki pilotażowych badań prowadzonych na Politechnice Śląskiej. W artykule podkreślono potrzebę dalszych badań nad integracją PECS z inteligentnymi systemami zarządzania budynkiem (BMS) oraz optymalizacją algorytmów sterowania, aby w pełni wykorzystać ich potencjał w kontekście zdrowia publicznego, komfortu użytkowników i efektywności energetycznej budynków.

EN

Modern buildings impose high demands on user comfort and energy efficiency. However, in practice, ensuring satisfaction for all occupants remains a challenge. Due to significant differences in how individuals perceive environmental conditions, increasing attention is being given to Personal Environmental Control Systems (PECS). These systems enable local adjustment of the microclimate in the user’s immediate surroundings according to their preferences, which helps to increase thermal comfort, improve air quality, and optimize energy consumption. The article discusses the impact of the indoor environment on the health, comfort, and productivity of building occupants. It highlights the limitations of traditional heating, ventilation, and air conditioning systems and presents the advantages of PECS solutions. The article also reviews examples of commercial PECS implementations and the results of pilot studies conducted at the Silesian University of Technology. It emphasizes the need for further research on integrating PECS with intelligent Building Management Systems (BMS) and optimizing control algorithms to fully harness their potential in terms of public health, user comfort, and building energy efficiency.

5

Jakość powietrza w pomieszczeniach sypialnych w różnych porach roku

Blaszczok Monika, Adamczyk Oskar

Ciepłownictwo, Ogrzewnictwo, Wentylacja

|

2025

|

T. 56, nr 6

24--29

PL

Jakość powietrza wewnątrz sypialni ma bezpośredni wpływ na jakość snu użytkowników tych pomieszczeń. Zapewnienie komfortu cieplnego oraz niskiego stężenia CO2 w pomieszczeniach, gdzie wymianę powietrza zapewnia wentylacja naturalna może być w niektórych okresach roku niemożliwe. W okresie zimowym dość łatwo jest kształtować temperaturę wewnętrzną za pomocą ogrzewania zaopatrzonego w termostaty, jednak często w tym okresie stężenie CO2 przekracza zalecane 1000 ppm, z powodu niskiej skuteczności działania wentylacji (szczelne okna) i rzadkiego wietrzenia pomieszczeń z powodu złej jakości powietrza zewnętrznego, jak i szybkiego wychładzania pomieszczeń. Z kolei latem dużo łatwiej utrzymać niskie stężenie CO2 w pomieszczeniach, gdyż bardzo często stosowane jest wietrzenie pomieszczeń, jednak wysoka temperatura powietrza zewnętrznego i brak instalacji chłodzenia w budynkach nie pozwala na utrzymanie komfortowej temperatury wewnątrz pomieszczeń. Celem badań było sprawdzenie jak w różnych okresach roku można zapewnić warunki komfortowego snu w sypialniach i jakie były preferencje oraz odczucia cieplne użytkowników tych pomieszczeń zlokalizowanych w budynku z wentylacją naturalną.

EN

The air quality inside the bedroom has a direct impact on the quality of the user’s sleep. Providing thermal comfort and low CO2 concentration in rooms where air exchange is ensured by natural ventilation may be impossible in some periods of the year. In winter, it is quite easy to assure proper indoor temperature using a heating system with thermostats, but often in this period the CO2 concentration exceeds the recommended 1000 ppm, due to the low efficiency of ventilation (tight windows) and infrequent ventilation of rooms by opening window due to poor outdoor air quality, as well as rapid cooling of rooms. In turn, in summer it is much easier to maintain a low CO2 concentration in rooms, because opening the window is very common, but the high outdoor air temperature and lack of cooling installations in buildings do not allow maintaining a comfortable temperature inside the rooms. The aim of the study was to check how to ensure comfortable sleep conditions in bedrooms in different periods of the year and what were the preferences and thermal sensations of the users of these rooms located in a building with natural ventilation.

6

Evaluation of the factors determining thermal comfort and occupational health conditions of employees in multi-storey business buildings in the light of expert experiences

Cal Murat, Yilmaz Fatih

Bulletin of the Polish Academy of Sciences. Technical Sciences

|

2025

|

Vol. 73, nr 1

art. no. e152215

EN

Previous studies generally focused on the indoor temperature of buildings and air supplies to their environment. The effect of outdoor pollutants on thermal conditions has also attracted some interest in recent years. However, the number of studies on other factors that may potentially affect thermal comfort and health in high-rise buildings is limited. A structured analytical hierarchy process and an improved data envelopment analysis method are used in this study to determine the indoor and outdoor spatial features and climatic effects that influence thermal comfort in multi-storey business buildings. The impact levels of these factors on thermal conditions are determined with heuristic algorithms. Further, two climate zones in two countries are compared in terms of the factors that affect thermal comfort and their individual impact levels. The most critical criterion for Kuwait is external insulation features, whereas for Turkey it is indoor air conditioning. The most critical sub-criterion is temperature for Kuwait, whereas for Turkey it is insufficient heat and light insulation of windows. Data envelopment analysis yields that respiratory health diseases are the most critical effect in Kuwait, and work accidents are the most important effect in Turkey. Temperature and humidity play a significant role in thermal comfort in Kuwait. Insulation and air conditioning are crucial factors in thermal comfort conditions in Turkey.

7

Impact of external wall insulation of office buildings on the interior microclimate

Nakielska Magdalena, Kaczmarek Anna

Materiały Budowlane

|

2024

|

nr 10

101--108

EN

The feeling of thermal comfort, is a state of thermal equilibrium between a person and the surrounding space. Thermal comfort for a person in an office space occurs when neither heat nor cold is felt, as well as when there is no feeling of draught. If any of the basic air parameters are disturbed, the wellbeing of the office occupants can be adversely affected and their health and efficiency at work can be negatively affected. This article aims to analyse selected microclimate parameters (temperature, air humidity and air movement velocity and ambient radiation temperature) affecting the thermal comfort of office rooms undergoing thermal upgrading. The study was conducted in four rooms located in a building that underwent thermal modernisation. The results obtained indicate that the thermomodernisation did not significantly affect the analysed parameters of the microclimate of the rooms and the comfort of people's work, their efficiency, as well as their well-being and health.

PL

Odczucie komfortu cieplnego to stan równowagi termicznej człowieka z otaczającą go przestrzenią. W przypadku osoby znajdującej się w pomieszczeniu biurowym występuje wówczas, jeśli nie odczuwa się ciepła, chłodu oraz przeciągu. Zaburzenie któregokolwiek z podstawowych parametrów powietrza może mieć negatywny wpływ na samopoczucie osób przebywających w biurze oraz ich zdrowie i efektywność w pracy. W artykule przeanalizowano wybrane parametry mikroklimatu (temperaturę, wilgotność powietrza oraz prędkość ruchu powietrza i temperaturę promieniowania otoczenia) wpływających na komfort cieplny pomieszczeń biurowych poddanych procesowi termomodernizacji. Badania przeprowadzono w czterech pomieszczeniach znajdujących się w budynku po termomodernizacji. Uzyskane wyniki wskazują, że termomodernizacja nie wpłynęła znacznie na analizowane parametry mikroklimatu pomieszczeń i na komfort pracy osób, ich efektywność oraz samopoczucie i zdrowie.

8

Study of the internal environment quality monitoring system for a laboratory model of a mining separator at key sensitive points of operation and process control using artificial intelligence

Romańska Anna, Dudzik Marek, Progorowicz Jakub, Kuc Sabina, Kopała Maciej, Pyznar Mateusz

Inżynieria Bezpieczeństwa Obiektów Antropogenicznych

|

2024

|

Nr 4

97--112

EN

Modeling the quality of the indoor environment in buildings using neural networks, as an element supporting automatic process control, has become extremely popular nowadays. By analogy, attempts are being made to use the experience gained in construction and implement it in industry. The publication proposes a method of modeling feedforward neural networks, thanks to which it is possible to obtain the most efficient network with one hidden layer in terms of the given quality criterion. This network was implemented in the control system of the mining separator operation as part of pilot studies. The research included testing a laboratory model of the separator placed in a sea container modified for the separator function, in which modern automation technologies and monitoring of environmental parameters were integrated. Among others, time, outside temperature, set temperature, temperature error and controller output were measured. The measurements were taken at the points of installation of devices sensitive to the working environment - controllers, I/O modules, X-ray (XRT-DE) and optical analysis (VIS-NIR), enabling precise examination of the composition and quality of mineral resources. The internal environmental conditions in the housings of the above-mentioned sensitive elements and in the server room were the basis for the analysis. The aim was to develop a performance model enabling effective improvement of the working environment of all electrical and mechanical devices affecting energy efficiency and the internal environment. Separators operate in a very diverse environment, such as: tropical forests, Canadian Tundra, or desert areas in Africa, as well as EU countries, the USA and Australia. These devices are used in both open pit and underground mines. The use of modern technologies and mobile solutions in the mining industry contributes to increased efficiency, operational safety and, consequently, minimizing the negative impact on the environment. The research results confirmed that precise monitoring and control to ensure environmental conditions at selected separator points is crucial to ensuring the continuity and quality of the separation process.

9

Klimatyzacja ekologiczna vs. konwencjonalna

Chmielowski Krzysztof Jan

Inżynier Budownictwa

|

2024

|

nr 2

40--43

10

Selected issues of indoor environment conditions in polish educational buildings in the light of current regulations and recommendations

Ciuman Piotr, Palmowska Agnieszka, Brągoszewska Ewa

Instal

|

2024

|

nr 3

20--30

EN

Ensuring optimal thermal comfort conditions and air quality in educational buildings is crucial for students and teachers’ health. Appropriate indoor environment not only contributes to good physical well-being but also impacts the effectiveness of the teaching process, supporting focused learning. Also, systematic control and monitoring of the levels of microbiological air pollutants, along with the identification of their emission sources, constitute the foundation of an effective strategy to improve indoor air quality (IAQ). Efficient management of these parameters contributes not only to health protection but also to increased comfort during both learning and work. The presented paper is of a review nature. Its aim was to develop a comprehensive study related to shaping optimal thermal and humidity conditions and ensuring proper IAQ, including microbiological IAQ, in educational buildings. The authors reviewed various uninform legal regulations and recommendations (both Polish and international) regarding thermal comfort parameters and IAQ. Different measurement and assessment methods of these conditions were described, including examples of measurement equipment. Finally, ways in which indoor environment can be shaped using energy-efficient heating, ventilation and air-conditioning (HVAC) system solutions in such facilities were presented. The paper can provide assistance in designing new educational buildings or retrofitting existing ones, as well as improving indoor environment management systems. It can inspire investments in modern HVAC systems, as well as promote the use of renewable energy sources. Furthermore, it might be a source of knowledge to raise awareness regarding the impact of indoor environment conditions on health and learning efficiency.

PL

Zapewnienie optymalnych warunków komfortu termicznego i jakości powietrza w budynkach edukacyjnych jest kluczowe dla zdrowia uczniów i nauczycieli. Odpowiednie warunki środowiska wewnętrznego nie tylko przyczyniają się do dobrego samopoczucia fizycznego, ale także wpływają na skuteczność procesu nauczania, wspierając koncentrację podczas nauki. Również systematyczna kontrola i monitorowanie poziomów mikrobiologicznych zanieczyszczeń powietrza, wraz z identyfikacją ich źródeł emisji, stanowią fundament skutecznej strategii poprawy jakości powietrza wewnątrz pomieszczeń. Efektywne zarządzanie tymi parametrami przyczynia się nie tylko do ochrony zdrowia, ale także do zwiększenia komfortu zarówno podczas nauki, jak i pracy. Zaprezentowany artykuł ma charakter przeglądowy. Jego celem było przygotowanie kompleksowego opracowania dotyczącego kształtowania optymalnych warunków cieplnych i wilgotnościowych oraz zapewnienia odpowiedniej jakości powietrza w budynkach edukacyjnych, uwzględniając także mikrobiologiczną jakość powietrza. Autorzy omówili różne niejednolite przepisy prawne i zalecenia (zarówno polskie, jak i międzynarodowe) dotyczące parametrów komfortu termicznego i jakości środowiska wewnętrznego. Opisano metody pomiaru i oceny tych warunków, wraz z przykładami sprzętu pomiarowego. Przedstawiono sposoby kształtowania środowiska wewnętrznego za pomocą energooszczędnych rozwiązań systemów ogrzewania, wentylacji i klimatyzacji (HVAC) w takich obiektach. Artykuł może być pomocny przy projektowaniu nowych budynków edukacyjnych lub modernizacji istniejących, a także przy poprawie funkcjonowania systemów zarządzania środowiskiem wewnętrznym. Może stanowić źródło inspiracji do inwestowania w nowoczesne systemy HVAC oraz promować wykorzystanie odnawialnych źródeł energii. Ponadto, może być źródłem wiedzy zwiększającej świadomość na temat wpływu warunków środowiska wewnętrznego na zdrowie i efektywność nauki.

11

Problem integracji systemów sterowania stropami aktywowanymi termicznie i wentylacji w budynkach edukacyjnych

Pałaszyńska Katarzyna, Bandurski Karol, Porowski Mieczysław

Instal

|

2024

|

nr 3

31--38

PL

W artykule przedstawiono zagadnienie sterowania systemami HVAC (ang. Heating, Ventilation, Air Conditioning) ze stropami aktywowanymi termicznie - TABS (ang. Thermally Activated Building Slabs) dla budynków edukacyjnych charakteryzujących się dużymi i zmiennymi w czasie wewnętrznymi obciążeniami chłodniczymi. Zidentyfikowano problem odprowadzenia obciążeń chłodniczych przez system TABS w tych budynkach, zaproponowano wykorzystanie powietrza wentylacyjnego do odprowadzenia części tych obciążeń oraz porównano proste algorytmy sterowania integrujące system TABS i system powietrzny. Jako narzędzia badawcze opracowano model symulacyjny działania tego systemu w ciągu całego roku w programie TRNSYS17. Rozwiązano problem wyboru sterowania energooptymalnego, w którym ograniczeniami było spełnienie warunków komfortu cieplnego (temperatury odczuwalnej w wymaganym przedziale), a funkcją celu minimum zapotrzebowania na energię pierwotną systemu HVAC w ciągu roku. Algorytmy sterowania systemem TABS oparto na krzywych grzania i chłodzenia wyznaczonych na podstawie metody UBB (ang. Unknown-But-Bounded - nieznany, ale ograniczony [profil obciążeń]), w których temperatury przełączenia wyznaczono opierając się na oryginalnej autorskiej metodzie. Obliczenia przeprowadzono dla studium przypadku - sali wykładowej w budynku edukacyjnym. Wykazano, iż tylko współpraca systemu TABS z wentylacją działającą również na potrzeby odprowadzenia części obciążeń termicznych - TABS+VAV (ang. Variable Air Volume), pozwala na utrzymanie wartości temperatury odczuwalnej w wymaganym przedziale komfortu cieplnego - 83% czasu użytkowania dla najkorzystniejszego komfortowo wariantu sterowania. W przypadku, gdy wentylacja działała wyłącznie na potrzeby higieniczne - TABS+DCV (ang. Demand Control Ventilation) czas, w którym temperatura odczuwalna mieściła się w przedziale komfortowym wynosił dla najkorzystniejszego wariantu sterowania tylko 14% czasu użytkowania pomieszczenia.

EN

In the article, the issue of control HVAC (Heating, Ventilation, Air Conditioning) systems with thermally activated building systems (TABS) in educational buildings, characterized by large and dynamically changing internal cooling loads, is presented. The problem of dissipating cooling loads through the TABS system in this kind of building was identified. The use of ventilation air to dissipate a portion of these loads was proposed, and simple control algorithms integrating the TABS system and the air system were compared. A simulation model of the system’s operation throughout the year was developed using the TRNSYS17 program as a research tool. The optimization problem of selecting energy-optimal control was solved, where the constraints were to meet thermal comfort conditions (operative temperature within the required range), and the objective function was to minimize the primary energy demand of the HVAC system throughout the year. TABS system control algorithms were based on: heating and cooling curves determined with the Unknown-But-Bounded (UBB) method and switching temperatures were determined with an original author’s method. Calculations were carried out for a case study - a lecture room in an educational building. It was demonstrated that only the integration of the TABS system with ventilation, also acting to dissipate part of the thermal loads TABS+VAV (Variable Air Volume), allows maintaining the operative temperature within the required comfort range for 83% of the occupation time for the most favorable comfort control variant. In the case where ventilation only served hygiene purposes - TABS+DCV (Demand Control Ventilation), the time of operative temperature within the comfort range was only 14% of the room’s occupation time for the most favorable control variant.

12

Energochłonność budynku jednorodzinnego wyposażonego w podłogową instalacją ogrzewczą przy uwzględnieniu i nieuwzględnieniu strat ciepła do gruntu

Muniak Damian P.

Ciepłownictwo, Ogrzewnictwo, Wentylacja

|

2024

|

T. 55, nr 11

7--13

PL

Zużycie energii przez budynki, w tym przez budynki mieszkalne, stanowi jeden z głównych punktów debaty, jaka toczy się od lat na najwyższych szczeblach unijnych i światowych szczytów klimatycznych i gospodarczych. Jest to podyktowane gwałtownie zachodzącymi zmianami klimatycznymi, będącymi efektem działalności człowieka i wynikającej z tego coraz większej emisji gazów cieplarnianych. Jednym z jej głównych składników jest emisja wynikająca z zaspokajania potrzeb cieplnych budynków, głównie potrzeb ogrzewczych. W skali globalnej budynki zużywają średnio około 35% całkowitej energii zużywanej przez człowieka, a w krajach członkowskich Unii Europejskiej jest to ok. 40%, przy czym energia ta pochodzi głównie ze źródeł nieodnawialnych. Zmiany prawne, jakie zachodzą w zakresie energochłonności budynków skupiają się głównie na termomodernizacji oraz na źródłach energii i nośnikach energii pierwotnej, wskazując na potrzebę przejścia w pełni na odnawialne źródła energii. W dyskusji tej mówi się również o wskaźnikach energetycznych różnego rodzaju systemów ogrzewczych. W tym kontekście w artykule przeanalizowano zagadnienie związane z pracą podłogowej instalacji ogrzewczej i jej wpływem na energochłonność budynku przy uwzględnieniu i nieuwzględnieniu strat ciepła do gruntu. Jest to warunek wyboru, który nie występuje w przypadku klasycznej instalacji ogrzewczej wyposażonej w grzejniki konwekcyjne, dla których nie można pominąć strat ciepła z pomieszczenia do gruntu, przez podłogę na gruncie. Różnica taka wynika stąd, że w przypadku grzejników podłogowych temperatura podłogi jest wyższa, niż temperatura powietrza w pomieszczeniu, więc ciepło jest przekazywane od podłogi do tego pomieszczenia i w związku z tym nie występują straty ciepła z pomieszczenia do gruntu, przez tę podłogę. W przypadku grzejników konwekcyjnych sytuacja jest odwrotna. Analizy dokonano dla typowego budynku mieszkalnego jednorodzinnego, zlokalizowanego w Polsce i dla kilku wybranych lokalizacji, ze wszystkich pięciu stref klimatycznych na które, zgodnie z prawem, kraj podzielony jest w okresie zimowym. Analiza przeprowadzona jest z użyciem specjalistycznego oprogramowania komputerowego, służącego do wyznaczania projektowego obciążenia cieplnego i sezonowego zapotrzebowania na ciepło oraz równoważeniu cieplno-hydraulicznemu instalacji. Wyniki wskazują, że w przypadku nieuwzględniania strat ciepła przez podłogę na gruncie sezonowe zapotrzebowanie na ciepło jest mniejsze średnio o ok. 4,8% w stosunku do sytuacji uwzględnienia tych strat. Na podobnym poziomie kształtuje się różnica w całkowitej zużywanej energii, jako suma energii elektrycznej i ciepła. Projektowe obciążenie cieplne budynku jest mniejsze średnio o ok. 19,6%. Wyniki obliczeń porównano też do sytuacji, w której analizowany budynek obsługuje instalacja z grzejnikami konwekcyjnymi. W tym przypadku odnotowano jeszcze większe różnice w łącznym sezonowym zapotrzebowaniu na ciepło do ogrzania budynku i w energii elektrycznej zużywanej przez pompę obiegową – ok. 24%. W projektowym obciążeniu cieplnym różnica wyniosła ok. 26%.

EN

Energy consumption in buildings, including residential buildings, is one of the main points of the debate that has been going on for years at the highest levels of EU and global climate and economic summits. This is dictated by rapidly occurring climate changes, which are the effects of human activity and the resulting increasing emissions of greenhouse gases. One of the main components of this emission is the emission resulting from meeting the thermal needs of buildings, mainly heating needs. Globally, buildings consume on average about 35% of the total energy consumed by humans, and in the European Union member states it is about 40%, with this energy coming mainly from non-renewable sources. Legal changes taking place in the field of energy consumption of buildings focus mainly on thermal modernization and on energy sources and primary energy carriers, indicating the need to fully switch to renewable energy sources. This discussion also talks about energy indicators of various types of heating systems. In this context, the article analyzes the issue related to the operation of the underfloor heating system and its impact on the building’s energy consumption, taking into account and excluding heat losses to the ground. This is a selection condition that does not occur in the case of a classic heating installation equipped with convection radiators, for which heat losses from the room to the ground, through the floor, cannot be ignored. This difference is due to the fact that in the case of underfloor radiators, the floor temperature is higher than the air temperature in the room, so the heat is transferred from the floor to the room and therefore there are no heat losses from the room to the ground through the floor. In the case of convection heaters, the situation is the opposite. The analysis was performed for a typical detached house located in Poland and for several selected locations from all five climatic zones into which, according to law, the country is divided in winter. The analysis is carried out using specialized computer software used to determine the design heat load and seasonal demand for heat energy, as well as thermal-hydraulic balancing of the installation. The results indicate that when heat losses through the floor on the ground are not taken into account, the seasonal demand for thermal energy is lower on average by approximately 4.8% compared to the situation when these losses are taken into account. The difference in total energy consumed as the sum of heat and electricity is at a similar level. The design thermal load of the building is reduced by approximately 19.6% on average. The calculation results were also compared to the situation in which the analyzed building is equipped with an installation with convection radiators. In this case, even greater differences were noted in the total seasonal heat demand for heating the building and in the electricity consumed by the circulation pump – approx. 24%. In the design heat load, the difference was approx. 26%.

13

Analiza energochłonności budynku jednorodzinnego w zależności od systemu jego ogrzewania. Cz. 1 Model obliczeniowy

Muniak Damian P.

Ciepłownictwo, Ogrzewnictwo, Wentylacja

|

2024

|

T. 55, nr 3

19--25

PL

Energochłonność budynków, w tym budynków mieszkalnych, jest od lat jednym z głównych tematów europejskiej dyskusji dotyczącej emisji gazów cieplarnianych i spowodowanych nią zmian klimatu. Według szacunków budynki zużywają ok. 35% całkowitej ilości energii, a w krajach członkowskich Unii Europejskiej zużycie to stanowi ok. 40%, przy czym energia ta pochodzi głównie ze źródeł nieodnawialnych. W ostatnich kilku latach nastąpiło, zwłaszcza w Unii Europejskiej, mocne przyspieszenie w zmianach prawnych dotyczących energochłonności budynków i tzw. zielonej transformacji. Nowe zapisy nowelizowanych dyrektyw oraz programów, a m.in. EPBD, Europejskiego Zielonego Ładu, Fali Renowacji zmierzają do uzyskania zeroemisyjnego budownictwa oraz tzw. „zielonego” budownictwa, i to w relatywnie krótkim czasie. W związku z tym w artykule przeanalizowano możliwość zmniejszenia energochłonności jednorodzinnego budynku mieszkalnego w zależności od systemu jego ogrzewania, przy czym przedmiotem analizy będą dwa popularne w Polsce systemy ogrzewania - „klasyczny”, z grzejnikami konwekcyjnymi i system niskotemperaturowy z grzejnikami podłogowymi. Analizowany budynek zlokalizowany będzie w pięciu obliczeniowych strefach klimatycznych, na które podzielony jest teren Polski. Analizy dokonano z użyciem programów komputerowych służących do obliczania projektowego obciążenia cieplnego i sezonowego zapotrzebowania na energię oraz do cieplno-hydraulicznego równoważenia instalacji. Do programów tych wprowadzono model budynku oraz instalacji i zdefiniowano parametry wejściowe odpowiednio do stref klimatycznych i wybranych miast znajdujących się w tych strefach. W analizie uwzględniono również energię elektryczną zużywaną do napędu pomp obiegowych instalacji ogrzewania. Wyniki analizy wskazują na możliwość redukcji zużycia energii do ogrzewania budynku za pomocą instalacji z grzejnikami podłogowymi w stosunku do instalacji z grzejnikami konwekcyjnymi. Zużycie energii do ogrzewania za pomocą instalacji z grzejnikami podłogowymi jest o ok. 18,5% mniejsze niż w instalacji z grzejnikami konwekcyjnymi. W przypadku energii zużywanej do napędu pomp obiegowych, w większości analizowanych przypadków wyniki wskazują na instalację z grzejnikami konwekcyjnymi, jako rozwiązanie korzystniejsze. Jednak z uwagi na relatywnie niewielką ilość tej energii w stosunku do energii zużywanej do ogrzewania, w każdym z analizowanych przypadków instalacja z grzejnikami podłogowymi zapewnia zmniejszenie całkowitego zużycia energii.

EN

The energy consumption of buildings, including residential buildings, has for years been one of the main points of European discussion regarding human greenhouse gas emissions and the resulting climate change. It is estimated that on a global scale, buildings consume on average about 35% of the total energy consumed by humans, and in the European Union member states it is about 40%, with this energy coming mainly from non-renewable sources. The last few years have resulted, especially in Europe, in a significant acceleration in legal changes regarding the energy consumption of buildings and the so-called green transformation. New provisions of the amended EPBD directives, the European Green Deal, the Renovation Wave – all these documents and programs focus on the pursuit of zero-emission construction and “green” construction, and in a relatively short time. In this context, the article analyzes the possibility of changing the energy consumption of a single-family residential building depending on the type of heating system used, and the two most popular systems in Poland were selected for analysis - “classic”, based on convection radiators and a system with underfloor radiators. The analyzed building is located in Poland, and the calculations were made for all five climatic zones into which, according to law, the country is divided in winter time. The analysis was performed using dedicated computer packages for calculating the design heat load and seasonal demand for heat energy, as well as thermal-hydraulic balancing. The building and installation model was introduced and the input parameters were defined in accordance with the assumptions of the article, for all the climatic zones mentioned and selected cities located in these zones. The analysis took into account the electricity consumed by the circulation pump. The results indicate the possibility of reducing the thermal energy consumed by the building’s heating system in the variant with underfloor radiators compared to the variant with convection radiators. The average difference in energy demand for heating is approximately 18.5%, in favor of installations with underfloor radiators. In the case of energy consumed by the circulation pump, in most of the analyzed cases, the results indicate an installation with convection radiators as a more advantageous solution. However, due to the relatively small value of this energy in relation to thermal energy, in each of the analyzed cases, the installation with underfloor radiators ensures lower total energy consumption

14

Analiza energochłonności budynku jednorodzinnego w zależności od systemu jego ogrzewania. Cz. 2 - Obliczenia

Muniak Damian P.

Ciepłownictwo, Ogrzewnictwo, Wentylacja

|

2024

|

T. 55, nr 4

9--14

PL

Energochłonność budynków, w tym budynków mieszkalnych, jest od lat jednym z głównych tematów europejskiej dyskusji dotyczącej emisji gazów cieplarnianych i spowodowanych nią zmian klimatu. Według szacunków budynki zużywają ok. 35% całkowitej ilości energii, a w krajach członkowskich Unii Europejskiej zużycie to stanowi ok. 40%, przy czym energia ta pochodzi głównie ze źródeł nieodnawialnych. W ostatnich kilku latach nastąpiło, zwłaszcza w Unii Europejskiej, mocne przyspieszenie w zmianach prawnych dotyczących energochłonności budynków i tzw. zielonej transformacji. Nowe zapisy nowelizowanych dyrektyw oraz programów, a m.in. EPBD, Europejskiego Zielonego Ładu, Fali Renowacji zmierzają do uzyskania zeroemisyjnego budownictwa oraz tzw. „zielonego” budownictwa, i to w relatywnie krótkim czasie. Związku z tym w artykule przeanalizowano możliwość zmniejszenia energochłonności jednorodzinnego budynku mieszkalnego w zależności od systemu jego ogrzewania, przy czym przedmiotem analizy będą dwa popularne w Polsce systemy ogrzewania – „klasyczny”, z grzejnikami konwekcyjnymi i system niskotemperaturowy z grzejnikami podłogowymi. Analizowany budynek zlokalizowany będzie w pięciu obliczeniowych strefach klimatycznych, na które podzielony jest teren Polski. Analizy dokonano z użyciem programów komputerowych służących do obliczania projektowego obciążenia cieplnego i sezonowego zapotrzebowania na energię oraz do cieplno-hydraulicznego równoważenia instalacji. Do programów tych wprowadzono model budynku oraz instalacji i zdefiniowano parametry wejściowe odpowiednio do stref klimatycznych i wybranych miast znajdujących się w tych strefach. W analizie uwzględniono również energię elektryczną zużywaną do napędu pomp obiegowych instalacji ogrzewania. Wyniki analizy wskazują na możliwość redukcji zużycia energii do ogrzewania budynku za pomocą instalacji z grzejnikami podłogowymi w stosunku do instalacji z grzejnikami konwekcyjnymi. Zużycie energii do ogrzewania za pomocą instalacji z grzejnikami podłogowymi jest o ok. 18,5% mniejsze niż w instalacji z grzejnikami konwekcyjnymi. W przypadku energii zużywanej do napędu pomp obiegowych, w większości analizowanych przypadków wyniki wskazują na instalację z grzejnikami konwekcyjnymi, jako rozwiązanie korzystniejsze. Jednak z uwagi na relatywnie niewielką ilość tej energii w stosunku do energii zużywanej do ogrzewania, w każdym z analizowanych przypadków instalacja z grzejnikami podłogowymi zapewnia zmniejszenie całkowitego zużycia energii.

EN

The energy consumption of buildings, including residential buildings, has for years been one of the main points of European discussion regarding human greenhouse gas emissions and the resulting climate change. It is estimated that on a global scale, buildings consume on average about 35% of the total energy consumed by humans, and in the European Union member states it is about 40%, with this energy coming mainly from nonrenewable sources. The last few years have resulted, especially in Europe, in a significant acceleration in legal changes regarding the energy consumption of buildings and the so-called green transformation. New provisions of the amended EPBD directives, the European Green Deal, the Renovation Wave – all these documents and programs focus on the pursuit of zero-emission construction and “green” construction, and in a relatively short time. In this context, the article analyzes the possibility of changing the energy consumption of a single-family residential building depending on the type of heating system used, and the two most popular systems in Poland were selected for analysis – “classic”, based on convection radiators and a system with underfloor radiators. The analyzed building is located in Poland, and the calculations were made for all five climatic zones into which, according to law, the country is divided in winter time. The analysis was performed using dedicated computer packages for calculating the design heat load and seasonal demand for heat energy, as well as thermal-hydraulic balancing. The building and installation model was introduced and the input parameters were defined in accordance with the assumptions of the article, for all the climatic zones mentioned and selected cities located in these zones. The analysis took into account the electricity consumed by the circulation pump. The results indicate the possibility of reducing the thermal energy consumed by the building’s heating system in the variant with underfloor radiators compared to the variant with convection radiators. The average difference in energy demand for heating is approximately 18.5%, in favor of installations with underfloor radiators. In the case of energy consumed by the circulation pump, in most of the analyzed cases, the results indicate an installation with convection radiators as a more advantageous solution. However, due to the relatively small value of this energy in relation to thermal energy, in each of the analyzed cases, the installation with underfloor radiators ensures lower total energy consumption.

15

Assessment of indoor environmental comfort for individuals wearing face masks of different thickness

Orman Łukasz Jan, Dębska Luiza, Dąbek Lidia, Honus Stanislav, Adamczak Stanisław

Archives of Environmental Protection

|

2024

|

Vol. 50, no. 4

43--50

EN

The present paper experimentally analyses the subjective assessment of indoor environment comfort based on a questionnaire survey conducted in a climate chamber located at Kielce University of Technology (Poland), if two types of face masks are worn by the respondents: thin (medical) and thick (cotton-made) masks. Air temperature and relative humidity in the chamber ranged from around 19 to 28oC and 20 – 70%, respectively. Precise measurement of the microclimate parameters was obtained with a microclimate meter, which recorded air temperature and relative humidity at the moment of completing the questionnaires. The respondents were of similar age (22 – 31 years old) and wore two types of clothing during the experiments: summer and winter, which differed by thermal resistance. This value amounted to 0.5 clo for the summer outfit and 0.8 clo for the winter one. In total 960 questionnaires were analysed in the study. The results indicate that the increase in air temperature led to poorer overall comfort, while the largest comfort sensation was recorded for the most favourable thermal sensation range. In general, thicker masks provided lower overall comfort than thinner masks for all relative humidity values.

PL

Artykuł dotyczy analizy eksperymentalnej komfortu cieplnego środowiska wewnętrznego w oparciu o anonimowe ankiety przeprowadzone w komorze klimatycznej Politechniki Świętokrzyskiej w Kielcach dla dwóch wariantów masek ochronnych na twarz: cieńszych (medycznych) i grubszych (bawełnianych). Temperatura powietrza i wilgotność względna w komorze wynosiły odpowiednio 19 – 28oC i 20 – 70%. Pomiary parametrów mikroklimatycznych zostały wykonane z wykorzystaniem miernika mikroklimatu, który rejestrował temperaturę powietrza i jego wilgotność względną w czasie wypełniania kwestionariuszy. Ankietowani byli w podobnym wieku (22 - 31 lat) i podczas badań mieli na sobie dwa rodzaje odzieży: letnią i zimową, różnice się oporem cieplnym. Wartość ta wynosiła 0,5 clo i 0,8 clo odpowiednio dla ubioru letniego i zimowego. W sumie uzyskane i przeanalizowano 960 kwestionariuszy. Wyniki dowodzą, że wzrost temperatury powietrza prowadził do zaniżenia oceny komfortu, podczas gdy najwyższy poziom zadowolenia ankietowani odnotowali przy najbardziej korzystnym zakresie wrażeń termicznych. Generalnie, grubsze maski ochronne zapewniały niższy poziom komfortu niż maski cieńsze dla wszystkich wartości wilgotności względnej.

16

Adaptation of public spaces to climate change case study of Lodz

Bochenek Anna, Klemm Katarzyna, Stefańska Magdalena

Architecture Civil Engineering Environment

|

2024

|

Vol. 17, no. 4

129--145

EN

Climate change is nowadays one of the most important problems that affects urban areas, where over half of the population lives. Due to the continuously growing population, significant number of citizens will be affected by its impact. For this reason, one of the steps to adapt cities to changing climate conditions is the implementation of adaptation strategies based on blue-green infrastructure elements. In this article, the existing conditions of two selected public spaces in Lodz (Poland) and the impact of the proposed modernization projects were examined. The aim of the study was to determine the extent to which the proposed projects will improve microclimatic conditions and thermal comfort, and to select a more efficient urban planning option. Simulations of meteorological conditions and thermal comfort for representatives of four groups of space users were done by using the ENVI-met program. This study reveals the relevance of the thermal comfort subject, especially for people over 65 years of age, due to the increased sensations of elderly during high temperatures and the increasing participation of this demographic group in the population of Lodz.

17

Experimental study on thermal comfort at university buildings in Slovakia

Orman Łukasz J., Kapjor Andrej

Structure and Environment

|

2023

|

Vol. 15, no. 1

1--5

EN

The paper discusses the issue of thermal comfort expressed by the students of the University of Žilina in anonymous questionnaires. The volunteers rated their thermal sensations, preferences as well as lighting conditions in the autumn season. The students were in favour of the prevailing thermal conditions - almost 88% of the volunteers expressed positive opinions about their environment. The comparison of the test results for a computer laboratory with the Fanger model calculation results was also made and indicated differences between the experimental data and values determined with the model.

PL

W artykule omówiono zagadnienie komfortu cieplnego studentów Uniwersytetu w Żylinie w oparciu o anonimowe ankiety. Ochotnicy oceniali swoje odczucia termiczne, preferencje oraz warunki oświetleniowe w okresie jesiennym. Studenci wyrazili się pozytywnie w zakresie panujących warunków termicznych - blisko 88% odpowiedzi. W pracy dokonano również porównania wyników badań w laboratorium komputerowym z wynikami obliczeń wg modelu Fangera i wykazano różnice między danymi eksperymentalnymi a wartościami wyznaczonymi modelem.

18

Użytkownicy i użytkowanie w procesie projektowania oraz eksploatacji budynków. Cz. 1

Bandurski Karol

Rynek Instalacyjny

|

2023

|

Nr 3

81--87

PL

Transformacja energetyczna wymaga od nas wprowadzania nowych rozwiązań technicznych, które umożliwią zwiększanie efektywności energetycznej budynków: mniejsze zapotrzebowanie na energię i większy udział OZE w pokryciu tego zapotrzebowania. Zmodyfikowany w konsekwencji tego bilans energetyczny budynków i ich technicznego wyposażenia jest bardziej wrażliwy na sposób użytkowania, m.in.: wewnętrzne zyski ciepła, regulację przez użytkowników czy sposób sterowania. Dlatego ważne jest odpowiednie uwzględnienie tego aspektu w praktyce projektowej i eksploatacyjnej. W pierwszej części artykułu omówiono wpływ użytkowania na bilans energetyczny budynków i sposoby modelowania użytkowania budynków w analizach energetycznych oraz wyjaśniono różnicę między dwoma pozornie sprzecznymi modelami komfortu cieplnego: Fangera i adaptacyjnym.

EN

The energy transition implies the deployment of new technical solutions to increase the energy efficiency of buildings: a lower energy demand and a higher share of RES to cover this demand. The resulting modified energy balance of buildings and their technical equipment is more dependent on the way the buildings are used, for example: internal heat gains, adjustment by users or the way the building is controlled. Therefore, it is important to properly consider this aspect in design and operation practice. The first part of the paper discusses the impact of users on the energy balance of buildings, how building users could be modeled in energy analyses, and explains the difference between two seemingly contradictory thermal comfort models: Fanger and adaptive.

19

Ogrzewanie i wentylacja budynków wielorodzinnych

Ryńska Joanna

Rynek Instalacyjny

|

2023

|

Nr 9

30--38

PL

Projektowanie instalacji dla nowych i modernizowanych budynków wielorodzinnych to dziś kompleksowe zadanie zapewnienia odpowiedniej jakości środowiska wewnętrznego, na którą w znaczącym stopniu składa się komfort cieplny i czyste powietrze. W przypadku tych budynków na współpracujące instalacje ogrzewania i wentylacji warto patrzeć nie tylko z punktu widzenia spełnienia wymagań prawnych, ale też uwzględnienia często odległych aspektów - możliwości uzyskania dotacji lub pożyczki oraz oszczędności eksploatacyjnych czy kierunków zmian dyrektywy EPBD, za sprawą której budynek o dziś "wystarczającym" standardzie może za kilka lat wymagać kolejnej renowacji.

20

Ocena jakości środowiska wewnętrznego oraz komfortu użytkowania w modułowym budynku przedszkola wybudowanego w standardzie pasywnym

Kaczorek Dobrosława, Piasecki Michał

Przegląd Budowlany

|

2023

|

R. 94, nr 11-12

138--143

PL

Koncepcja standardu pasywnego zakłada stosowanie rozwiązań efektywnych energetycznie, które zapewniają zarówno komfortowe warunki wewnętrzne, jak i bardzo niskie zużycie energii. Autorzy artykułu przeprowadzili badanie empiryczne w modułowym budynku przedszkola wybudowanym w standardzie pasywnym, w którym skupili się na ocenie czterech głównych czynników jakości środowiska: komfortu termicznego, jakości powietrza wewnętrznego, komfort akustycznego i jakości oświetlenia naturalnego. W wytypowanej sali zabaw wykonano pomiary wybranych parametrów komfortu klimatycznego w dwóch sesjach pomiarowych w okresie zimowym i letnim. Uzyskane z pomiarów wartości wraz z informacjami zawartymi w dokumentacji obiektu posłużyły do wyznaczenia wskaźnika jakości środowiska wewnętrznego oraz funkcjonalnej oceny obiektu.

EN

The concept of a passive standard involves the use of energy-efficient solutions that provide both comfortable indoor conditions and very low energy consumption. The authors of the article conducted an empirical study, in a modular kindergarten building built in a passive standard focusing on the assessment of four main factors: thermal comfort, indoor air quality, acoustic comfort, and natural lighting quality. Measurements of selected climate comfort parameters were taken in a designated playroom during two measurement sessions in both winter and summer periods. The values obtained from the measurements, along with information from the facility’s documentation, were used to determine the indoor environmental quality index and the functional assessment of the facility.