Wyniki wyszukiwania - BazTech

1

Budynki szkół powszechnych zaprojektowane w okresie dwudziestolecia międzywojennego na Lubelszczyźnie przez architekta Bohdana Kelles-Krauzego

Miłkowska Ewa

Teka Komisji Architektury, Urbanistyki i Studiów Krajobrazowych

|

2023

|

T. 19, nr 2

96--105

PL

Powszechny brak budynków szkół powszechnych w początkach II RP dał możliwość działania architektom tego okresu. Sztywne obwarowania ministerialne, co do układów funkcjonalno-przestrzennych budynków szkolnych, a także brak ujednoliconego prawa budowlanego na terenie odrodzonej Polski, uniemożliwiło jednak wprowadzenie oryginalnych rozwiązań dla budynków szkolnych, a także dla ich otoczenia. Powszechnie korzystano ze wzorników wydanych przez Ministerstwo Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego. W Obwodzie Szkolnym Lubelskim aż dziewięć obiektów zostało zaprojektowanych przez Bohdana Kelles-Krauzego. Były to projekty autorskie, które mimo tego respektowały ogólne przepisy przeznaczone dla obiektów tego typu.

EN

A general lack of primary school buildings at the start of the Second Polish Republic encouraged architects of that period to take action. However, strict ministerial criteria concerning the functional and spatial layout of school buildings, as well as lack of consistent construction law in the reborn Poland made it impossible to introduce original solutions to both school buildings and their surroundings. Pattern books published by the Ministry of Religious Beliefs and Public Enlightenment were commonly used. Within the Lublin School District, as many as nine school buildings were designed by Bohdan Kelles-Krauze. Although original projects, they complied with the general regulations applicable for this type of buildings.

2

Stan zachowania wernakularnych obiektów drewnianych Muzeum Wsi Lubelskiej

Kendzierawska Weronika, Trochonowicz Maciej

Teka Komisji Architektury, Urbanistyki i Studiów Krajobrazowych

|

2022

|

T.18, nr 3

7--17

PL

Skansen to potoczne określenie muzeum na wolnym powietrzu, w którym prezentowane są obiekty kultury ludowej danego regionu. W 2012 roku Dyrekcja Muzeum Wsi Lubelskiej w porozumieniuz Katedrą Konserwacji Zabytków Wydziału Budownictwa i Architektury Politechniki Lubelskiej rozpoczęła program całościowej inwentaryzacji i oceny stanu technicznego obiektów znajdujących się w zasobach lubelskiego skansenu. Mając tak obszerną i kompleksową dokumentację archiwalną zdecydowano o ponownej analizie. Porównano stopień i skalę zniszczeń po upływie 10 lat. W niniejszym artykule skupiono się na ocenie stanu technicznego elewacji obiektów. Określono stan techniczny ścian i pokryć dachowych. Nie stwierdzono istotnych problemów konstrukcyjnych, a uszkodzenia mają, w większości przypadków, charakter powierzchniowy.

EN

The open-air museum is a place where objects of folk culture of a particular region are presented. In 2012, the Lublin Village Museum, in consultation with the Conservation Department of the Faculty of Construction and Architecture at the Lublin University of Technology, started a programme of comprehensive inventory and assessment of the technical condition of the objects. Based on the extensive and comprehensive archival documentation, it was decided to carry out an analysis allowing to compare changes in the buildings' condition. This article focuses on the assessment of the building facades’ technical condition. The assessment was based on determination of the technical condition of the walls and roof coverings and a comparison of the degree and extent of damage in relation to documentation submitted 10 years ago. No significant structural problems were found and the damages are, in most cases, superficial.

3

Budownictwo z opoki wapnistej na terenie Lubelszczyzny

Drobek Katarzyna, Trochonowicz Maciej

Teka Komisji Architektury, Urbanistyki i Studiów Krajobrazowych

|

2021

|

T. 17, nr 4

64--73

PL

Na terenie Polski występują złoża skał wapiennych i pokrewnych, ich lokalizacja jest nierównomierna. Koncentracja tych złóż znajduje się głównie w południowych regionach kraju. W innych jego częściach występuje w znacznie mniejszych ilościach. Niniejszy artykuł skupia się głównie na przedstawieniu obiektów z obszaru Wyżyny Lubelskiej, który jest bogaty w złoża opoki wapnistej. Ze względu na jej dostępność, łatwość w pozyskiwaniu oraz stosunkowo dobre parametry fizyczne, na terenie Lubelszczyzny kamień ten wykorzystywano na masową skalę jako materiał murowy. Początki budownictwa z wykorzystaniem opoki sięgają prawdopodobnie X w. Jednak najstarsze zachowane obiekty z kamienia wapiennego na Lubelszczyźnie, tj. zamek w Janowcu i Kazimierzu Dolnym pochodzą z XVI w. W czasach obecnych materiał ten jest zdecydowanie rzadziej wykorzystywany ze względu na trudną dostępność i dość wysoką cenę.

4

The influence of the foreign invader on the shape of wooden architecture of the end of the 19th and beginning of the 20th century in the Lublin region

Netczuk-Pol Ewa

Architectus

|

2021

|

Nr 1 (65)

11--20

EN

The aim of the article was to present the influence of the Russian national architecture on the wooden architecture of the Lublin region, created at the turn of the 19th and 20th centuries, which was characterized by great distinctiveness. The subject of the work was to show the importance of increased Russification, which touched not only the spheres of social and cultural life, but also architecture.The article analyzes the preserved wooden architecture from the turn of the century in the present-day Lubelskie Region. The starting material used was the available archival materials and documentation prepared for the needs of the provincial conservator of monuments (the card for the records of architectural and construction monuments) and a local inspection was made to prepare photographic documentation of the current state. Characteristic wooden buildings were used as comparative material, built at the end of the 19th and the beginning of the 20th century in Samara, Russia. The buildings have a well-documented history and are well researched by local scientists. Additionally, they are kept almost intact. During the research, a comparative method was used for the existing wooden buildings in the Lublin region from the turn of the century with the Russian wooden buildings, mainly in terms of detail and façade decoration. It allowed us to notice the similarities between the details used in traditional wooden construction in the Lublin Province. It is especially visible in the details of the window decorations – richly decorated drip and window sills. It is an element characteristic only for the analyzed period, which confirms the thesis about the influence of the foreign invaders on the shape of architecture.

PL

Celem artykułu było przedstawienie wpływu architektury narodowej rosyjskiej na drewnianą architekturę Lubelszczyzny powstałą na przełomie XIX i XX w., która charakteryzowała się dużą odrębnością. Przedmiotem pracy było ukazanie znaczenia wzmożonej rusyfikacji, która dotykała nie tylko sfery życia społecznego, kulturalnego, ale także architektury.W artykule dokonano analizy zachowanej architektury drewnianej powstałej na przełomie wieków na terenie obecnego województwa lubelskiego. Jako materiał wyjściowy wykorzystano dostępne materiały archiwalne oraz dokumentację stworzoną na potrzeby wojewódzkiego konserwatora zabytków (karta ewidencji zabytków architektury i budownictwa) oraz dokonano wizji lokalnej w celu przygotowania dokumentacji fotograficznej stanu aktualnego. Jako materiał porównawczy posłużyła charakterystyczna zabudowa drewniana powstała pod koniec XIX i na początku XX w. w Samarze w Rosji. Zabudowa ta ma dobrze udokumentowaną historię oraz jest dobrze zbadana przez lokalnych naukowców. Dodatkowo przetrwała do dziś w stanie prawie nienaruszonym.Podczas badań porównano istniejącą zabudowę drewnianej Lubelszczyzny z przełomu wieków z zabudową drewnianą rosyjską przede wszystkim pod względem detalu i dekoracji fasady. Pozwoliło to na zauważenie podobieństw między detalami stosowanymi w tradycyjnym budownictwie drewnianym na terenie województwa lubelskiego. Szczególnie jest to widoczne w detalu stolarki okiennej – bogato dekorowane nad- i podokienniki. Jest to element charakterystyczny tylko dla badanego okresu, co potwierdza tezę o wpływie zaborcy na kształt architektury.

5

Determinants and significance of university-business cooperation in the regional context

Jakubiak Monika, Cholewa-Wiktor Marta

Zeszyty Naukowe. Organizacja i Zarządzanie / Politechnika Śląska

|

2020

|

z. 149

263--272

EN

Purpose: The objective of the study was to identify factors determining the pursuit of cooperation between universities and enterprises, and to evaluate the significance of the cooperation in the regional context. Design/methodology/approach: Empirical studies were conducted in 2019 by means of a case study method. The review of literature and available documentation enabled an interview questionnaire to be developed. Individual interviews were conducted in May 2019 with several people responsible for university-business cooperation in Lublin region. Findings: The results of the study indicated a significant impact of university-business cooperation upon the development of the region. Originality/value: The subject matter of the present paper pertains to university-business cooperation in Lublin region. The region is relatively low on industrialization. However, due to several universities and colleges located in the region, strong academic potential is available.

6

Dwór/pałac w Gardzienicach – dzieje budowy od XVI do połowy XX wieku

Brykowska Maria

Studia do Dziejów Architektury i Urbanistyki w Polsce

|

2020

|

nr 3

36--67

PL

Gardzienice znajdują się na południe od Lublina w sąsiedztwie miasteczka Piaski (Luterskie). Wieś i dwór/pałac z ogrodem i folwarkiem, położone na skarpie, nad rzeką Giełczew, należały do znakomitych rodów szlacheckich i magnackich. Impulsem do podjęcia niniejszego tematu był pomiar i opis rezydencji z 1922 roku i rysunki wykonane pod kierunkiem Oskara Sosnowskiego w 1935 roku – w Zbiorach Zakładu Architektury Polskiej. W latach 2005–2006 autorka opracowała dzieje zespołu i architektury rezydencji na podstawie publikowanych źródeł (m.in. Adam Soćko) oraz analizy ikonografii, terenu i murów pałacu. Ale dopiero badania terenowe prowadzone przez autorkę i archeologa Łukasza Rejniewicza, przy udziale Pracowni „Cempla i Partnerzy” w Krakowie (2009) i Krzysztofa Janusa (2011–2013), odkryły nieznane mury i umożliwiły napisanie na nowo dziejów dworu/pałacu w Gardzienicach.

EN

Gardzienice is located south of Lublin, near the town of Piaski (formerly Piaski Luterskie). The village and manor house/palace, together with its garden and grange, is located on an escarpment of the River Giełczew. It belonged to illustrious noble and magnate families. The impulse to take up this topic was a survey and description of the residence from 1922 as well as drawings found in the ZAP collections, made under the supervision of Oskar Sosnowski in 1935. The author developed the history of the residential complex and its architecture over the years 2005–2006 published sources (including by Adam Soćko) and analysis of the iconography, grounds, and walls of the palace. However, it was not until field research conducted by the author and archeologist Łukasz Rejniewicz, with the participation of the Studio “Cempla and Partners” of Cracow (2009) and Krzysztof Janus (2011–2013), that unknown walls were discovered and it became possible to write the new history of the manor house/palace in Gardzienice.

7

Ocena zanieczyszczenia gleby na Lubelszczyźnie na podstawie badań monitoringowych

Malec Agnieszka, Borowski Gabriel

LAB Laboratoria, Aparatura, Badania

|

2019

|

R. 24, nr 1

32--38

8

Municipal gardens as the synergic element of the structure of selected towns of Lublin region

Boguszewska Kamila

Budownictwo i Architektura

|

2019

|

Vol. 18, nr 2

31--45

EN

Planning of municipal gardens as the integral part of urban landscape in the Lublin region was typified by the activity of the outstanding garden planners: engineer Feliks Bieczyński and Walerian Kronenberg. This movement to create public, municipal green areas commenced in 19th century and continued with success during the inter-war period. This process took place in the big cities of Lublin, Zamość or Lubartów. Newly established public gardens were usually located on the outskirts of the city as for example, Park Saski (1837), Ogród Bronowicki (the Bronowicki Garden) - formerly called the Foksal Park in Lublin, or Park Miejski im. Jana Kanclerza Zamoyskiego (the Zamoyski Municipal Park - 1926) located in the former fortification area in Zamość. The situation in smaller cities such as Lubartów, Radzyń Podlaski (1755, planner: Jakub Fontana) and Kock (planner: Szymon Bogumił Zug) was slightly different. The former garden complex adjacent to the magnate residence served a key role in the urban structure of the settlement (thus, determining its development) was later adapted to the function of a municipal park. The article describes three selected garden complexes. The spatial relations of the parks in the context of their urban structure are analysed. The article takes into account their contemporary use and the state of preservation of their historic elements as presented in the original composition as presented in historic images and maps.Planning of municipal gardens as the integral part of urban landscape in the Lublin region was typified by the activity of the outstanding garden planners: engineer Feliks Bieczyński and Walerian Kronenberg. This movement to create public, municipal green areas commenced in 19th century and continued with success during the inter-war period. This process took place in the big cities of Lublin, Zamość or Lubartów. Newly established public gardens were usually located on the outskirts of the city as for example, Park Saski (1837), Ogród Bronowicki (the Bronowicki Garden) - formerly called the Foksal Park in Lublin, or Park Miejski im. Jana Kanclerza Zamoyskiego (the Zamoyski Municipal Park - 1926) located in the former fortification area in Zamość. The situation in smaller cities such as Lubartów, Radzyń Podlaski (1755, planner: Jakub Fontana) and Kock (planner: Szymon Bogumił Zug) was slightly different. The former garden complex adjacent to the magnate residence served a key role in the urban structure of the settlement (thus, determining its development) was later adapted to the function of a municipal park. The article describes three selected garden complexes. The spatial relations of the parks in the context of their urban structure are analysed. The article takes into account their contemporary use and the state of preservation of their historic elements as presented in the original composition as presented in historic images and maps.

9

Lotnictwo sowieckie i niemieckie wobec formacji partyzanckich na Lubelszczyźnie w 1944 r. Wybrane przykłady

Paluch Marcin

Zeszyty Naukowe / Lotnicza Akademia Wojskowa

|

2018

|

nr 1-2

343--355

PL

Lubelszczyzna w 1944 r. stała się obszarem wzmożonej aktywności sowieckich zgrupowań rajdowych, jak i polskich, niepodległościowych oddziałów partyzanckich. Samoloty bombowe Armii Czerwonej z coraz większą skutecznością operowały nad tym terenem, naprowadzone na niemieckie obiekty wojskowe oraz ośrodki przemysłowe przez radiostacje sowieckich formacji partyzanckich. Odpowiedzią niemieckich sił okupacyjnych na wzmożoną aktywność bojową sowieckich i polskich formacji partyzanckich było wprowadzenie do walki lotnictwa bombowego i rozpoznawczego. Udział samolotów rozpoznawczych typu Storch i bombowych typu Junkers stał się stałym elementem niemieckich dużych operacji antypartyzanckich tj. „Maigewitter”, „Sturmwind I” i „II” oraz „Wirbelsturm”, prowadzonych na Lubelszczyźnie w 1944 r.

EN

In 1944, Lubelszczyzna (the region in Poland with its major city in Lublin) became an area of the increased activity of Soviet raid groupings, as well as Polish independence guerilla units. The fact that bombers operating above this area were guided to German military installations and industrial centres by Soviet partisan units’ radio stations contributed greatly to the increase in their effectiveness. The response of the German occupying forces to this increased battle activity of Soviet and Polish partisan bodies was the introduction of bomb and surveillance aircraft. The participation of surveillance aircraft such as Storch and bombers such as Junkers became a permanent element of German big anti-partisan operations, like „Maigewitter”, „Sturmwind I” i „II”, and „Wirbelsturm”, all carried out in Lubelszczyzna in 1944.

10

Współczesne problemy zabytkowych parków Lubelszczyzny

Trzaskowska Ewa, Adamiec Paweł

Topiarius. Studia krajobrazowe

|

2018

|

Nr 7

73--79

PL

Zabytkowe parki stanowią przestrzeń o ogromnym potencjale kulturowym, przyrodniczym i użytkowym, wpływając na funkcjonowanie dużych aglomeracji, jak i miasteczek. W artykule, analizie poddano dane historyczne oraz aspekty przyrodnicze, funkcjonalno-przestrzenne i kompozycyjne parków Lubelszczyzny, wskazując na zakres obecnego poszanowania dla tradycji miejsca. Ustalenia i wyniki uzyskane podczas badań mogą stanowić pomoc w kierunkach kształtowania przestrzeni parków historycznych.

11

Wpływ zbiornika Nielisz na wyrównywanie przepływów niskich Wieprza

Raczyński K.

Gospodarka Wodna

|

2018

|

Nr 7

197--200

PL

Celem artykułu jest ocena wpływu sztucznego zbiornika retencyjnego Nielisz na wyrównanie przepływów niskich rzeki Wieprz. Zbiornik jest położony we wschodniej Polsce w zlewni górnego Wieprza. Materiał wejściowy stanowił zbiór dobowych wielkości przepływu za lata hydrologiczne 1976-2014 w czterech przekrojach wodowskazowych. Przeprowadzona analiza wykazała, że realizacja inwestycji pozytywnie wpłynęła na wyrównanie przepływów niskich Wieprza. Przepływy niżówkowe poniżej zapory uległy całkowitemu zanikowi, a przepływ nienaruszalny zapewniano praktycznie nieprzerwanie od 2009 r. Podniesienie poziomu wód podziemnych w okolicy zbiornika wpłynęło na poprawę warunków krążenia wód w zlewniach przyległych. Zasięg oddziaływania zbiornika pozwala również na stabilizację przepływów poniżej ujęcia wód do kanału Wieprz-Krzna, najdłuższego kanału w Polsce.

EN

The aim of this article is to assess the impact of the Nielisz artificial retention reservoir on Iow flows of the Wieprz River. The reservoir is located in the Eastern Poland, in the upper Wieprz River catchment area. The input material were daily flow data series collected for the hydrological years 1976-2014 at four gauging stations. The performed analysis confirmed the positive impact of the investment on reduction of the occurrence of the Wieprz River Iow flows. The streamflow droughts downstream of the dam were eliminated and the environmental flow has been maintained almost uninterruptedly since 2009. An increase of the ground waters level in the area of the reservoir contributed to an improvement of the water circulation conditions in the adjacent catchment areas. The range of the reservoir's impact allows also for stabilisation of flows downstream the water intake point for the Wieprz-Krzna canal, the longest canal in Poland.

12

Ocena zanieczyszczenia gleby na Lubelszczyźnie na podstawie badań monitoringowych

Malec A., Borowski G.

Inżynieria Ekologiczna

|

2017

|

Vol. 18, nr 5

135--146

PL

W pracy przedstawiono ocenę zmian zanieczyszczenia gleby w latach 1995–2010 na terenie Lubelszczyzny w oparciu o wyniki badań monitoringowych. Przytoczono zasady, cel i zadania monitoringu gleby prowadzonego w skali kraju, jak i lokalnie. Omówiono rodzaje i źródła zanieczyszczenia gleby, metody oznaczania tych zanieczyszczeń, a także procedurę oznaczania próbek gleby do analizy. Następnie przedstawiono i oceniono wyniki zawartości poszczególnych pierwiastków i związków w próbkach gleby. Zawartości związków fosforu, potasu i magnezu w glebie okazały się zróżnicowane. Występowało także lokalne nadmierne zasolenie i zanieczyszczenie gleby siarką z przyczyn antropogenicznych. Brak jednak nadmiernego zanieczyszczenia gleby związkami WWA oraz metalami ciężkimi. Zanotowano lokalnie podwyższone zawartości niektórych metali w glebie. W podsumowaniu stwierdzono potrzebę wapnowania oraz prowadzenia działań agrotechnicznych dla zwiększenie zasobności i żyzności gleby. Jako ważne czynniki jakości gleby w pierwszej kolejności określono zakwaszenie gleby oraz niedostatek próchnicy, następnie zaś udział potencjalnie toksycznych zanieczyszczeń.

EN

The paper presents the evaluation of soil contamination changes in the years 1995–2010 in the Lubelskie province based on the results of monitoring studies. The principles, objectives and tasks of soil monitoring, both nationally and locally, were presented. The types and sources of soil contamination, the methods for determining these pollutants, and the procedure for determining soil samples for analysis are discussed. The results of the content of particular elements and compounds in soil samples were subsequently presented and evaluated. The content of phosphorus, potassium and magnesium compounds in the soil proved to be diverse. There was also local excessive salinity and pollution of the soil with sulfur due to the anthropogenic causes. However, there is no excessive contamination of the soil with PAHs and heavy metals. The elevated content of some metals in soil have been reported locally. In summary, the need for liming and farming activities to increase the soil abundance and fertility has been identified. The identified important factors of soil quality included acidification and humus deficiency, as well as the share of potentially toxic impurities.

13

Zasługi Jana Samsonowicza dla polskiego górnictwa

Mizerski W.

Hereditas Minariorum

|

2017

|

Vol. 4

251--260

PL

Omówiono badania geologiczne Jana Samsonowicza w Górach Świętokrzyskich i na Lubelszczyźnie prowadzące do odkryć złóż rud żelaza w Rudkach koło Nowej Słupii, fosforytów w rejonie Annopola-Rachowa oraz węgla kamiennego w Zagłębiu Lubelskim, których konsekwencją było uruchomienie eksploatacji tych surowców mineralnych i kopalin energetycznych; dwa pierwsze surowce były intensywnie eksploatowane od czasów międzywojennych do końca lat 60. ubiegłego wieku, a eksploatację węgla kamiennego na Lubelszczyźnie podjęto w latach 80.

EN

The author presents geological research of Jan Samsonowicz in Holy Cross Mts and in the Lublin area. This research has led to discovery of the deposit of iron ore in Rudki near Nowa Słupia, ore of phosphorites in Annopol-Rachów region and deposit of coal in the Lublin area. The results of these discovers were exploitations of those mineral deposits. The ores of iron and phosphorites were exploited from before World War II until the end of 60s while the exploitation of coal in the Lublin area begun in the 80s.

14

Skały Lubelszczyzny w budownictwie i architekturze regionu – glaukonit

Gazda L.

Budownictwo i Architektura

|

2017

|

Vol. 16, nr 3

143--154

PL

W artykule, który w zamyśle autora jest pierwszym z cyklu omawiającego materiały kamienne i surowce mineralne Lubelszczyzny wykorzystywane na przestrzeni dziejów w budownictwie i architekturze oraz innych działaniach inżynierskich i technologicznych, przedstawiono glaukonityt. Ta charakterystyczna, zielona skała jest stosunkowo mało znana, oszczędnie wymieniana w podręcznikach petrografii i surowców skalnych. Skała ta pojawiła się w architekturze najprawdopodobniej tylko w ziemi chełmskiej w XIII wieku i była wykorzystana wyłącznie do budowy I fazy stołecznego Chełma. Później nie była już wykorzystywana i mało znane stały się miejsca jej występowania i pozyskiwania. Skała ta pozwalała na wykonywanie, w porównaniu do innych skał Lubelszczyzny, dużych formatowych bloków oraz obróbki kamieniarskiej o stosunkowo wyrazistych reliefach oraz skomplikowanych kompozycjach. Gwarantowało to możliwość realizacji założeń ideowych pierwszych kamiennych budowli romańskich na obszarze między Wisłą i Bugiem i to od razu w dojrzałym wydaniu stylistyki XII-wiecznej szkoły pizańskiej. Analiza petrograficzna i materiałowa tego unikatowego surowca kamiennego i śladów jego wystąpień złożowych pozwala w przybliżeniu lokalizować historyczną eksploatację glaukonitu oraz inne rejony występowania tej skały. Na podstawie dostępnych obiektów budowlanych i architektonicznych oraz narzędzi możliwa jest wstępna rekonstrukcja warsztatu kamieniarskiego oraz architektury XIII- wiecznych założeń sakralnorezydencjonalnych Wysokiej Górki w Chełmie.

EN

The paper, intended as the first one in the cycle discussing Lubelszczyzna’s rock materials and mineral raw materials used in construction, architecture and other engineering and technological enterprises in the course of history, looks into glauconite. This characteristic green rock is relatively unknown to the public, rarely mentioned in petrography and rock raw materials handbooks. The rock first appeared in architecture probably only in Chełm Land in 13th century and was used in the 1st phase of the construction of the capital of Chełm. Later, it was no longer in use, and its locations and places of sourcing became quite forgotten. From glauconite large-scale blocks could be produced as well as quite pronounced reliefs and complex compositions. It enabled the implementation of the ideological assumptions of the first Romanesque stone buildings between the Vistula and the Bug Rivers and, moreover, directly in the mature style of the Pisan School of 13th century. A petrographic and material analysis of this unique stone as well as the remains of its deposits make it possible to approximately locate the historical mining sites of glauconite and other areas where it occurred. On the basis of the accessible architectural and other structures as well as tools, a preliminary reconstruction of the stone workshop and architecture of the 13th century sacral-residential complexes of Wysoka Górka in Chełm can be performed.

15

Zagospodarowanie otoczenia szkół powszechnych w dwudziestoleciu międzywojennym na przykładzie Lubelszczyzny

Przesmycka Elżbieta, Miłkowska Ewa

Teka Komisji Architektury, Urbanistyki i Studiów Krajobrazowych

|

2016

|

T. 12, nr 4

124--131

PL

W okresie międzywojennym powstawało wiele założeń szkolnych. Większość z nich charakteryzowała dbałość o zagospodarowanie ich otoczenia. Autorki przedstawiają na kilku przykładach zasady zagospodarowania terenów przy szkołach na przykładzie realizacji na Lubelszczyżnie. Większość z projektowanych otoczeń szkół już nie istnieje, albo jest bardzo zmieniona, co często wpływa negatywnie na rodzimy krajobraz wielu miejsc w Polsce.

EN

In the interwar period, many school assumptions arose. Most of them were characterized by care for the development of their surroundings. The authors present, on a few examples, the rules for the development of lands near schools on the example of implementation in the Lubelszczyzna region. Most of the planned environments of schools no longer exist or are very changed, which often negatively affects the native landscape of many places in Poland.

16

Metody separacji niżówek na zdarzenia niezależne na przykładzie rzek Polski Wschodniej

Raczyński K.

Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie

|

2015

|

T. 15, z. 4

39--56

PL

W pracy przeprowadzono analizę zmienności parametrów niżówek w zależności od przyjętej metody separacji na zdarzenia niezależne. Analizę wykonano na podstawie wartości dobowych przepływów dla 17 przekrojów wodowskazowych IMGW, zlokalizowanych na rzekach Lubelszczyzny w okresie 01.11.1976–31.10.2013. Do wyznaczenia okresów niżówkowych zastosowano metodę TLM (ang. Threshold Level Method). Za wartość graniczną przyjęto przepływ o prawdopodobieństwie przewyższenia 90% (Q90), odczytaną z krzywej czasów przewyższenia przepływu. Do separacji niżówek na zdarzenia niezależne zastosowano metodę SPA (ang. Sequent Peak Algorithm), opartą na bilansie objętości oraz deficytów odpływu, metodę średniej ruchomej, MA (ang. moving average), z 10-dniowym okresem uśrednienia, metodę POT (ang. Peak Over Threshold) oraz kryterium IC (ang. Inter-event time and volume based Criterion), dla którego przyjęto za maksymalną długość trwania przewyższenia przepływu granicznego okresy 3-, 5-, 6-, 10- oraz 15-dniowe. Wartości parametrów niżówek separowanych metodą SPA odstawały od pozostałych metod. Często występowały również zależności odwrotne, jednak zasadniczą różnicą między metodą SPA, a pozostałymi kryteriami było występowanie susz wieloletnich. Prowadziło to do występowania zmniejszonej liczby niżówek z jednoczesnym wydłużonym czasem ich trwania. Długie okresy bilansowania przepływu przekładały się na zmniejszenie wielkości sum deficytów odpływu uzyskiwanych tą metodą. Spośród zastosowanych kryteriów czasowych najlepszym dopasowaniem charakteryzowały się metoda MA oraz kryterium mieszane IC6. Wydłużanie czasu trwania przewyższenia przepływu tcrit dla kryterium IC powodowało przybliżanie parametrów niżówek do tych uzyskanych metodą SPA. Największe natężenie niżówek uzyskano metodą POT oraz kryterium IC3. Epizody identyfikowane tymi metodami były najkrótsze, a ich deficyty największe. Również zróżnicowanie między parametrami niżówek, z zastosowaniem metod POT oraz IC3 w zależności od charakteru zlewni, było najmniejsze.

EN

This study presents variability of low flow parameters depending on the method of separation into independent episodes. The analysis was based on daily flow data for the period from 01.11.1976 to 31.10.2013 for 17 profiles located in eastern Poland. Threshold level method was applied to determine low flow episodes. Flow with 90% probability of exceedance (Q90) taken from flow duration curve made for each river was adopted as the threshold level in this study. Low flow episodes were specified by using sequent peak algorithm (SPA), peak over threshold (POT) and 10-day moving average (MA) method as well as inter-event time and volume based criterion (IC) with tc criterion length equal to 3-, 5-, 6-, 10- and 15-days. Parameters of episodes separated by SPA algorithm deviated from those obtained with other methods. The use of SPA algorithm resulted in multiyear droughts observations which led to the occurrence of lower number of episodes with significantly extended time of duration. Application of SPA method to long periods led to the reduction of total value of flow deficits. MA and IC6 methods gave the best adjustment for applied time-based criteria. Elongation of the time criterion for IC method resulted in the approximation of low flow parameters to those obtained with SPA algorithm. The greatest intensity of low flows was noted with POT and IC3 methods. Episodes determined by these methods were shorter and their deficits were greater than the episodes from any other used criterion. Differences of parameters between episodes observed in catchments of different character were lowest with POT and IC3 methods.

17

Problemy kształtowania krajobrazu małych miast na przykładzie Frampola

Sosnowska Małgorzata

Teka Komisji Architektury, Urbanistyki i Studiów Krajobrazowych

|

2015

|

T. 11, nr 1

86--91

PL

Lubelszczyzna posiada bogatą historię współistnienia i przenikania się różnych tradycji, kultur i religii, świadkami wielokulturowej przeszłości tych ziem są miasta i miasteczka. Małe miasta Lubelszczyzny borykają się obecnie z różnorodnymi problemami przestrzennymi, które związane są m.in. z organizacją i rewitalizacją przestrzeni publicznych, postępującym rozproszeniem zabudowy czy zmianami w rozwiązaniach układów komunikacji. Celem opracowania jest przedstawienie problematyki dotyczącej kształtowania krajobrazu oraz rewitalizacji małych miast Lubelszczyzny na przykładzie Frampola.

EN

The Lublin region has a rich history of coexistence and interpenetration of different traditions, cultures and religions, witnessed by its cities and towns. Small towns of the Lublin region are now facing a variety of spatial problems which are related to, among others, the organization and revitalization of public spaces, progressive scattering of housing development or changes in the organisation of traffic. The aim of this article is to present problems connected with landscape design and the revitalization of small towns of the Lublin region as exemplified by Frampol.

18

Losy wybranych kaplic grobowych towarzyszących założeniom rezydencjonalnym na terenie województwa lubelskiego

Boguszewska Kamila Lucyna

Teka Komisji Architektury, Urbanistyki i Studiów Krajobrazowych

|

2015

|

T. 11, nr 1

7--15

PL

Zespoły rezydencjonalne wraz z folwarkami miały za zadanie tworzenie spójnych, samowystarczalnych układów. Budynkowi pałacu bądź dworu zawsze towarzyszył rozległy park w którym właściciele wznosili różnego rodzaju obiekty małej architektury. Część stanowiły obiekty sakralne takie jak: kaplice parkowe, kapliczki, krzyże czy grobowce. W artykule Autor szczegółowo przedstawia historię trzech wybranych kaplice grobowych z terenu województwa lubelskiego (kaplica w Neplach, Trawnikach, Stryjowie). W pracy przeanalizowana zostanie ich lokalizacja w zespole parkowym, forma architektoniczna oraz obecne wykorzystanie na tle ogólnej charakterystyki kaplic grobowych Lubelszczyzny.

EN

Residential complexes were designed to create coherent and self-sufficient systems. The building of palace or manor house was always accompanied by a large park. In the park objects of small landscape architecture were located. Part of them was represented by sacral buildings such as chapels, crosses, tombs. In the article author presents the story of three selected funerary chapels of Lublin province (chapel in Neple, Trawniki, Stryjów). The work will analyze their location in the residential complex, architectural form and current use in the general characteristics of the tomb chapels in Lublin region.

19

Trudne dziedzictwo wielokulturowości. Zamość i Lubartów: dwa przykłady z Lubelszczyzny

Wrana J., Fitta A.

Przestrzeń i Forma

|

2015

|

nr 23/1

183--194

PL

Lubelszczyzna to rejon, gdzie od wieków mieszały się wyznania, narodowości i kultury. Również dziś – jako teren pogranicza – jest miejscem barwnym i tolerancyjnym. Wielokulturowe dziedzictwo tego regionu jest zarazem jego szansą i obciążeniem – doskonale widać to na przykładzie dwóch miast: słynnego Zamościa i mniej znanego Lubartowa. Różni je geneza powstania, wielkość i popularność, łączy wielokulturowy charakter i cenne historyczne dziedzictwo, a także burzliwe dzieje.

EN

Lubelszczyzna is a region where religions, nationalities and cultures have been mixing for ages. Today, the region – being the Borderland area – is also a diverse place full of tolerance. Multicultural heritage of the region is, both, its chance and burden – it can be clearly seen on the examples of two cities: famous Zamość and less known Lubartów. They differ as far as their origin, size and popularity are considered, yet they are linked via multicultural character and precious historic heritage, as well as their tempestuous history.

20

Ekonomiczne aspekty biogazu

Olchowik J. M., Prażmo P., Szczepaniuk T., Wiśniewski M.

Czasopismo Inżynierii Lądowej, Środowiska i Architektury / Journal of Civil Engineering, Environment and Architecture

|

2015

|

z. 62, nr 3/I

303--310

PL

Polityka zrównoważonego rozwoju, stosowana powszechnie w krajach Unii Europejskiej, ma na celu redukcję negatywnego wpływu działalności człowieka na środowisko naturalne, Jednym z głównych założeń tej polityki jest inwestycja w „zielone” technologie wytwarzania energii, zwanych inaczej Odnawialnymi Źródłami Energii (OZE). Technologie te wykorzystują odnawialne i praktycznie niewyczerpalne zasoby energii Słońca, wiatru, biomasy czy geotermii do produkcji energii. Jednym ze sposobów wykorzystania biomasy na cele energetyczne jest przetworzenie jej w procesie fermentacji beztlenowej i wytworzenie biogazu w obiektach zwanych biogazowniami, a następnie spaleniu i uzyskaniu energii elektrycznej. Biogazownie rolnicze już od kilku lat obecne SA na polskim rynku produkcji energii z odnawialnych źródeł. Konkurują pod względem ekonomicznym z takimi technologiami jak fotowoltaika czy energetyka wiatrowa. Artykuł skupia się na przedstawieniu analizy ekonomicznych aspektów wytwarzania biogazu, w szczególnym odniesieniu do regionu Lubelszczyzny i panujących w nim warunków dostępności biomasy. Potencjał energetyczny biomasy w tym regionie jest bardzo duży ze względu na jego rolniczy charakter. W artykule opisany został również proces inwestycji w biogazownie z wyszczególnieniem procentowych udziałów nakładów poszczególnych elementów biogazowi, kosztów utrzymania oraz zysków wygenerowanych przez produkcję i sprzedaż energii z tego paliwa. Biogazownie rolnicze mogą stać się jednym z uzupełniających źródeł odnawialnej energetyki, która zapewni stały dopływ prądu na terenie Lubelszczyzny.

EN

The policy of sustainable development aims to reduce the negative impact of human activity on the environment, one of the main goals of this policy is to invest in "green" energy generation technologies, otherwise known as Renewable Energy Sources (RES). These technologies using renewable and virtually inexhaustible energy resources sun, wind, biomass or geothermal energy production. One way to use biomass for energy purposes is processed by anaerobic digestion and produce biogas in facilities known as biogas plants, then burned and obtaining electricity. Agricultural biogas plants for several years, the current SA in the Polish market of energy production from renewable sources. They compete economically with technologies like photovoltaics or wind power. Agricultural biogas plants can become one of the supporting renewable sources of energy that will ensure a steady supply of electricity in the Lublin region. The article focuses on the presentation of the analysis of the economic aspects of biogas production, with particular reference to the region of Lublin and the conditions prevailing in the availability of biomass. The article shows the method for calculating the annual yield of methane in the biogas plant and also presents the energy potential of biomass in the region of Lublin which is very large in the region due to its agricultural character. The article also described the process of investing in biogas plants, specifying the percentage shares of individual elements of biogas investment, maintenance costs and profits generated by the production and sale of energy from that fuel.