Wyniki wyszukiwania - BazTech

1

Czy warto zamieszkać w mieście 15-minutowym? Część II. Wyniki badań

Kuna Julia, d’Obyrn Maciej, Nowak Paweł, Romański Jakub

Przegląd Budowlany

|

2025

|

R. 96, nr 5

188--191

PL

Druga część artykułu (wprowadzenie do tematyki opisano w PB 7/2024) przedstawia wyniki projektu naukowego, prowadzonego przez członków Międzywydziałowego Koła Naukowego SmartCity na Wydziale Inżynierii Lądowej Politechniki Warszawskiej w roku 2024, pt. „Subiektywna ocena jakości życia w relacji do ilości i jakości infrastruktury publicznej”. Rezultatem prac jest przedstawienie wyników ankietyzacji mieszkańców aglomeracji warszawskiej oraz wniosków uzyskanych na ich podstawie.

EN

The second part of the article (first part to be found in PB 7/2024) presents the results of the scientific project conducted by members of the SmartCity Interfaculty Scientific Club at the Faculty of Civil Engineering of the Warsaw University of Technology in 2024, entitled: „Subjective assessment of the quality of life in relation to the quantity and quality of public infrastructure” – short summary of results of the survey conducted among the citizens of Warsaw (Poland) and the conclusions of the study.

2

Hierarchy of urban agglomerations and attraction theory: case study of Laghouat

Tabai Brahim Amor, Alkama Djamel, Saoud Wahid Saad

Geomatics, Landmanagement and Landscape

|

2025

|

no. 1

173--198

EN

Based on the observation of the great imbalance in the development policies in the rural urban centers of the wilaya of Laghouat, which caused the exacerbation of the phenomenon of rural displacement towards the capital of the wilaya and the emergence of the unemployment crisis, and in addition to all this the gross lack of provision of necessary services and facilities that contribute to the stabilization and stability of the population, this study came as an attempt to determine the urban pattern ‘dysfunctional/balanced’. The study also seeks to determine whether the urban system of the network of urban centers in the wilaya of Laghouat takes the pattern of the first dominant city or takes the regular pattern. The aim is providing planners with the opportunity to control the direction and distribution of the development process in a regular and equiTable manner and reduce the intensity of urban dominance to break the population concentration confined to the state capital. The article is based on the latest statistical data issued by the Directorate of Planning and Programming of the wilaya of Laghouat ‘2023’ with a comprehensive sample of all municipalities of the region ‘24’. It also uses mathematical measurement models for urban growth and concentration ‘Lorenz’s curve and index, Hoover’s index, and Zipf ’s rank and size base,’ in addition to a comprehensive comparative study of groups of jobs as well as economic and service activities. The study showed strong variations in that the environmental frame does not correspond to human exploitation, as spatial boundaries reflect a spatial political organization that is inconsistent with ideal hierarchical relationships.

PL

Na podstawie obserwacji wielkiej nierównowagi w polityce rozwoju w wiejskich ośrodkach miejskich wilaya Laghouat, która spowodowała zaostrzenie zjawiska przesiedleń wiejskich w kierunku stolicy wilaya i pojawienie się kryzysu bezrobocia, a oprócz tego wszystkiego rażącego braku zapewnienia niezbędnych usług i udogodnień, które przyczyniają się do stabilizacji i stabilności populacji, niniejsze badanie stanowiło próbę określenia „dysfunkcyjnego/zrównoważonego” wzorca miejskiego. Badanie ma również na celu ustalenie, czy system miejski sieci ośrodków miejskich w wilaya Laghouat przyjmuje wzorzec pierwszego dominującego miasta, czy też przyjmuje regularny wzorzec. Celem jest zapewnienie planistom możliwości kontrolowania kierunku i dystrybucji procesu rozwoju w sposób regularny i sprawiedliwy oraz zmniejszenie intensywności dominacji miejskiej w celu przełamania koncentracji populacji ograniczonej do stolicy stanu. Artykuł opiera się na najnowszych danych statystycznych wydanych przez Dyrekcję Planowania i Programowania wilaya of Laghouat „2023” z kompleksową próbką wszystkich gmin regionu „24”. Wykorzystuje również matematyczne modele pomiarowe dla wzrostu i koncentracji obszarów miejskich „krzywa i indeks Lorenza, indeks Hoovera oraz baza rangi i wielkości Zipfa”, oprócz kompleksowego badania porównawczego grup miejsc pracy, a także działalności gospodarczej i usługowej. Badanie wykazało silne różnice w tym, że ramy środowiskowe nie odpowiadają eksploatacji człowieka, ponieważ granice przestrzenne odzwierciedlają przestrzenną organizację polityczną, która jest niezgodna z idealnymi relacjami hierarchicznymi.

3

The use of photovoltaic micro-installations in selected regional cities in Poland

Heffner Krystian, Halama Arkadiusz, Majorek-Gdula Agnieszka, Klemens Brygida, Misiurski Przemysław

Economics and Environment

|

2025

|

No. 3

art. no. 1059

EN

The aim of the paper is to assess the use of RES, i.e. solar energy (through investment in PV installations) in selected regional cities in Poland. We focused on the area of five regional capital cities, selected in terms of representativeness and fulfilling regional administrative or administrative and self-governmental functions. The research hypothesis is that installations are mainly mounted on new buildings, while income is a factor that determines the choice of PV. The methodological part features an analysis of the literature in the selected area. This was followed by an analysis of the statistical data available in the public statistics (Statistics Poland's data) and on the basis of primary data collected from the main electricity distributors (Tauron Dystrybucja S.A. and ENEA). The data for the analysis comes from before the COVID pandemic and the war in Ukraine, as these were characterised by a relative stabilisation of electricity prices and consumption in Poland. A correlation analysis based on the Pearson coefficient was carried out to investigate a possible relationship between the number of micro-installations in the cities reviewed and the other variables. An econometric model was built to analyse the variables studied, which have a significant impact on the number of PV micro-installations in the urban areas studied. The article fills a gap in the literature concerning the identification of conditions responsible for location preferences for renewable energy in the existing settlement patterns of fast-growing cities, dispersed in external zones, as well as in the urbanising rural environment. Research on prosumer energy in these areas is completely new. An in-depth analysis of the behaviour of prosumers and their preferences regarding photovoltaic installations may be the basis for optimising the economic instruments used in Poland to encourage investment in renewable energy sources.

PL

Celem artykułu jest ocena wykorzystania OZE, tj. energii słonecznej (poprzez inwestycje w instalacje fotowoltaiczne) w wybranych miastach wojewódzkich w Polsce. Skupiliśmy się na obszarze pięciu stolic województw, wybranych pod względem reprezentatywności i pełniących regionalne funkcje administracyjne lub administracyjno-samorządowe. Hipoteza badawcza zakłada, że instalacje montowane są głównie na nowych budynkach, a czynnikiem determinującym wybór PV są dochody. Część metodologiczna obejmuje analizę literatury w wybranym obszarze. Następnie przeprowadzono analizę danych statystycznych dostępnych w statystyce publicznej (dane GUS) oraz na podstawie danych pierwotnych zebranych od głównych dystrybutorów energii elektrycznej na danym obszarze (Tauron Dystrybucja S.A. i ENEA). Dane do analizy pochodzą sprzed pandemii COVID i wojny na Ukrainie, ponieważ charakteryzowały się one względną stabilizacją cen energii elektrycznej i zużycia. W celu zbadania ewentualnego związku między liczbą mikroinstalacji w badanych miastach a innymi zmiennymi, przeprowadzono analizę korelacji opartą na współczynniku Pearsona. Zbudowano model ekonometryczny do analizy badanych zmiennych, które mają istotny wpływ na liczbę mikroinstalacji PV w badanych obszarach miejskich. Artykuł wypełnia lukę w literaturze dotyczącą identyfikacji uwarunkowań odpowiedzialnych za preferencje lokalizacyjne dla energetyki odnawialnej w istniejących układach osadniczych szybko rozwijających się miast, rozproszonych w strefach zewnętrznych, a także w urbanizującym się środowisku wiejskim. Badania nad energetyką prosumencką na tych obszarach są zupełnie nowe. Pogłębiona analiza zachowań prosumentów i ich preferencji wobec instalacji fotowoltaicznych może być podstawą do optymalizacji stosowanych w Polsce instrumentów ekonomicznych zachęcających do inwestowania w odnawialne źródła energii.

4

Evaluation of public transport satisfaction in the Tri-City: implications for sustainable mobility

Pawłowska Barbara, Szmelter-Jarosz Agnieszka, Chmiel Beata

Economics and Environment

|

2025

|

No. 3

art. no. 1057

EN

Urbanisation, defined as the process of increasing urban population and the development of cities, is a global phenomenon with diverse directions and scenarios across different world regions, including Europe. Currently, 50% of the world’s population lives in cities; by 2050, it will be nearly 68% (Multiple sources compiled by World Bank, 2024). In Europe, 80% of the population already resides in urban areas. However, urbanisation is a complex process with many recognised benefits stemming from well-developed urban areas, but also significant challenges and risks. As a result of contemporary transformations, a reverse phenomenon is being observed. In many regions, suburban areas are expanding, leading to urban sprawl into rural territories, often without adequate spatial planning and transport infrastructure. Increasing emphasis is placed on creating environmentally friendly, inclusive cities with efficient public transportation, green spaces, and sustainable construction. Assessing public transport user satisfaction is a key element in supporting efforts toward sustainable regional development. This article aims to examine the opinions of Tri-City (Gdansk, Sopot, Gdynia) residents regarding the functioning of public transport. Analysing passenger feedback allows for identifying the strengths and weaknesses of the urban transport system, which is essential for implementing effective strategies to improve service quality. Surveys with city users of the Tri-City Metropolitan Area provide valuable insights into the current state of urban transport and highlight areas requiring improvement.

PL

Urbanizacja, czyli proces wzrostu liczby ludności miejskiej oraz rozwoju miast, jest zjawiskiem globalnym o zróżnicowanych kierunkach i scenariuszach w różnych regionach świata, w tym w Europie. Obecnie 50% ludności świata żyje w miastach, natomiast przewiduje się, że do roku 2050 2/3 ludności będzie stanowiło społeczeństwo miejskie (Multiple sources compiled by World Bank, 2024). W Europie już obecnie w miastach mieszka 80% ludności. Urbanizacja jest jednak złożonym procesem, gdzie istnieje wiele znanych korzyści wynikających z rozwoju obszarów miejskich (jeśli są one dobrze rozwinięte) (Bloom, Canning, Fink, 2008), ale też identyfikuje się wiele zagrożeń i wyzwań (Henderson, 2003). Stąd jako efekt współczesnych przemian obserwuje się zjawisko odwrotne. W wielu regionach dochodzi do rozwoju obszarów podmiejskich, co prowadzi do rozlewania się miast na tereny wiejskie, często bez odpowiedniego planowania przestrzennego i zagospodarowania transportowego. Coraz większy nacisk kładzie się na tworzenie miast przyjaznych środowisku, inkluzywnych, z efektywnym transportem publicznym, zielonymi przestrzeniami i zrównoważonym budownictwem. Ocena satysfakcji użytkowników transportu publicznego stanowi kluczowy element wspierający działania na rzecz zrównoważonego rozwoju regionu. Celem artykułu jest zbadanie opinii mieszkańców Trójmiasta na temat funkcjonowania transportu publicznego. Analiza opinii pasażerów pozwala na identyfikację mocnych i słabych stron systemu komunikacji miejskiej, co jest niezbędne do wdrażania efektywnych strategii poprawy jakości usług. Badania ankietowe przeprowadzone wśród mieszkańców Obszaru Metropolitalnego Trójmiasta dostarczają cennych informacji na temat bieżącej oceny funkcjonowania komunikacji miejskiej oraz wskazują obszary wymagające usprawnienia.

5

Eksurbanizacja współczesnych miast

Mielicki Krzysztof

Zieleń Miejska

|

2024

|

Nr 9

54--55

PL

W dobie rosnącej świadomości ekologicznej ucieczka z miasta na tereny podmiejskie – do zieleni, ciszy i świeżego powietrza, do miejsc bez korków – wydaje się rozsądnym krokiem w kierunku lepszej przyszłości. Czy aby na pewno? Po kilku latach może się okazać, że miasto, z którego wyemigrowaliśmy, nas dogoniło…

6

Parkingi w mieście. Próba wstępnego uporządkowania poglądów w kontekście wyzwań rozwojowych dla miast, na przykładzie Górnośląsko - Zagłębiowskiej Metropolii (GZM)

Gachowski Marek

Zeszyty Naukowe Wyższej Szkoły Technicznej w Katowicach

|

2024

|

T. 18

23--48

PL

W artykule podjęto próbę uporządkowania poglądów na problem dostępności nieograniczonej liczby miejsc parkingowych, w obszarach śródmiejskich i centralnych miast o historycznie ukształtowanej strukturze urbanistycznej. Obserwuje się bowiem obecnie istotny konflikt interesów, pomiędzy zwolennikami przywrócenia miast pieszym (na przykład idea miasta piętnastominutowego), a zwolennikami nieograniczonej możliwości parkowania samochodów osobowych w tych obszarach. Ze względu na charakter struktur urbanistycznych historycznie kształtowanych, pogodzenie tych sprzecznych tendencji jest bardzo trudne, lub wręcz niemożliwe. W artykule wskazano, że za ograniczeniem ilości miejsc parkingowych w tych obszarach przemawiają zarówno aspekty urbanistyczno - funkcjonalne (sprzeczność pomiędzy potrzebami człowieka pieszego, a użytkownika samochodu) oraz aspekty finansowe (bardzo wysokie koszty, przy braku ogólnospołecznych korzyści). Wnioski wydają się wskazywać, że opisany powyżej konflikt jest de facto konfliktem cywilizacyjnym pomiędzy podejściem konserwatywnym i indywidualistycznym, a podejściem postępowym, zakładającym współdziałania społeczności miejskiej na wielu płaszczyznach.

EN

The article attempts to organize the views on the problem of the availability of an unlimited number of parking spaces in the areas of downtown and central cities with a historically shaped urban structure. There is currently a significant conflict of interest between the supporters of the restoration of cities to pedestrians, for example, the idea of a fifteen-minute city, and the supporters of unlimited parking of passenger cars in these areas. Due to the nature of historically shaped urban structures, it is very difficult, if not impossible, to reconcile these contradictory tendencies. The article indicates that the limitation of the number of parking spaces in these areas is supported by both urban and functional aspects (contradiction between the needs of the first person and the car) and financial aspects (very high costs with the lack of general social benefits). The conclusions seem to indicate that the conflict described above is in fact a civilizational conflict between the conservative approach and the individualistic approach to the progressive approach, assuming the cooperation of the urban community on many levels.

7

Urban development ethics in the light of professor Zbigniew K. Zuziak’s research and body of work

Ogrodnik Daniel

Teka Komisji Urbanistyki i Architektury Oddział PAN w Krakowie

|

2024

|

T. 52

347--366

EN

Professor Zbigniew K. Zuziak, who unexpectedly passed away in April 2023, was an eminent scholar, urbanist, and architect actively involved in the development of Kraków, open to the views of others and constantly seeking the essence of the phenomena that he studied. He engaged in discussions on a variety of issues within the realms of architecture, urban planning, and spatial planning in the context of humanities and economics, aiming to enrich the art of city building. Particularly significant in the Professor’s approach was the precise definition of concepts, naming of phenomena, and expression of ideas, which he considered crucial for the development of both professional scientific and practical workshops. Professor Zuziak addressed challenges related to the construction of urban form, including its aesthetic and ethical aspects. Drawing inspiration from philosophical currents that define beauty in ethical terms as moral beauty, he outlined the challenge of balancing conflicting interests and seeking new relationships between communities and individuals, as well as between culture and nature. In this article, the author attempts to outline the issues of ethical city development based on themes derived from the rich legacy of his Master. The results of reflections on the works of Professor Z. Zuziak were presented in the context of the current state of research. The findings were systematized in three thematic areas, outlining the framework for ethical urban development. Conclusions summarize the author’s exploration of the Professor’s main arguments and messages

PL

Profesor Zbigniew K. Zuziak, który zmarł niespodziewanie w kwietniu 2023 roku, był wybitnym uczonym, urbanistą i architektem zaangażowanym w sprawy rozwoju Krakowa, otwartym na poglądy innych i stale poszukującym istoty badanych zjawisk. Prowadził rozważania różnorodnych zagadnień na płaszczyźnie architektury, urbanistyki i planowania przestrzennego w kontekście nauk humanistycznych i ekonomicznych, starając się wzbogacać sztukę budowania miast. Szczególnie ważne w podejściu Profesora było precyzyjne definiowanie pojęć, nazywanie zjawisk, wyrażanie idei, które traktował jako kluczowe dla rozwoju profesjonalnego warsztatu naukowego i praktycznego. Profesor Zuziak zajmował się problemami budowania formy urbanistycznej, w tym estetycznymi i etycznymi aspektami jej rozwoju. Nawiązywał do nurtów filozofii definiujących piękno w kategoriach etycznych - jako piękno moralne. W tym kontekście nakreślił wyzwanie, jakim będzie równoważenie sprzecznych interesów i poszukiwanie nowych relacji pomiędzy społecznością i pojedynczym człowiekiem oraz kulturą i naturą. W niniejszym artykule autor przedstawia próbę zarysowania problematyki etycznego rozwoju miasta w świetle wątków zaczerpniętych z bogatego dorobku swojego Mistrza. Na tle stanu badań zaprezentowano efekty rozważań nad pracami Prof. Zuziaka. Wyniki usystematyzowano w trzech obszarach tematycznych definiując ramy etycznego rozwoju urbanistycznego. Wnioski podsumowują poszukiwania autora dotyczące głównych tez i przesłania Profesora.

8

Czy warto zamieszkać w mieście 15-minutowym? Część I. Wprowadzenie

Kuna Julia, d’Obyrn Maciej, Nowak Paweł, Romański Jakub

Przegląd Budowlany

|

2024

|

R. 95, nr 7

100--103

PL

Pierwsza część artykułu przedstawia założenia projektu naukowego, prowadzonego przez członków Międzywydziałowego Koła Naukowego SmartCity na Wydziale Inżynierii Lądowej Politechniki Warszawskiej w roku 2024 pt. „Subiektywna ocena jakości życia w relacji do ilości i jakości infrastruktury publicznej”. Prace przyniosły efekty w postaci wyników i wniosków z ankietyzacji mieszkańców metropolii warszawskiej podnoszącej temat subiektywnej oceny jakości życia oraz przeglądu nowych kierunków rozwoju miast, wyzwań, jakie przed nimi stoją i sposobów na optymalne wykorzystanie dostępnych sił i środków w celu poprawy jakości życia mieszkańców.

EN

The first part of the article presents the assumptions of the scientific project conducted by members of the SmartCity Interfaculty Scientific Circle at the Faculty of Civil Engineering of the Warsaw University of Technology in 2024, entitled: „Subjective assessment of the quality of life in relation to the quantity and quality of public infrastructure”. The work brought results in the form of results and conclusions from a survey of residents of the Warsaw metropolis, raising the issue of subjective assessment of the quality of life and an overview of new directions in the development of cities, the challenges they face and ways to optimally use available forces and resources to improve the quality of life of residents.

9

Smart city – miasta rozwijające się ku przyszłości

Tomkowiak Marcin

Logistyka

|

2024

|

nr 1

33--37

PL

Era postępu technologicznego wpływa na wszystkie gałęzie rozwoju, a inteligentne rozwiązania zaczynają rewolucjonizować sposób, w jaki żyjemy i funkcjonujemy w obecnej rzeczywistości. Dotyka to także miast i kierunków ich rozwoju. Jeden z nich, inteligentne miasta – smart city, staje się coraz bardziej rzeczywisty, obiecując lepsze warunki życia, zrównoważony rozwój i efektywniejsze wykorzystanie zasobów. W ślad za tym idą zmiany społeczne i oczekiwania mieszkańców miast. Ale czym dokładnie jest idea smart city i dlaczego staje się ona tak ważna dla przyszłości naszych społeczności?

10

How permitting process length influences development costs and real estate prices

Lukavec Martin, Čáp Vilém, Čermáková Klára

Economics and Environment

|

2024

|

No. 2

art. no. 768

EN

The study presents a methodology which can be employed by a wide array of stakeholders in the urban real estate market: policymakers, developers, investors as well as individuals. The methodology is widely applicable globally, and various economic variables can be appropriately linked to its results in order to make the economic implications of the length of permitting processes more transparent and promote affordable housing development and sustainable urban development. Across a unique primary dataset of 189 development projects in Prague, we find significant differences in the time required to obtain permits and to undertake construction work for buildings of different functional types. We attribute these differences primarily to public resistance to certain types of development. Our research also quantifies the percentage increase in construction prices that results from delays in the pre-construction process. We find that residential and mixed-use developments face significantly longer permitting processes than industrial development. This is a surprising finding, as these functions generally don’t give rise to as many externalities, necessitating stricter regulation. In addition, we also find that central locations face longer delays and greater price increases.

11

Urban planning approaches to planning the beautification system of residential areas during their reconstruction

Sokolan Iuliia, Mashovets Nataliia

Czasopismo Inżynierii Lądowej, Środowiska i Architektury / Journal of Civil Engineering, Environment and Architecture

|

2024

|

Vol. 71

5--18

EN

The analysis of planning experience of inhabited localities urban beautification in view of reconstruction was undertaken in the article. The question of Ukrainian experience of urban beautification system in accordance with approved standards and State Constructional Standards was envisaged. Analysis of validation state of local documents in urban beautification field was carried out and it has shown deficient percentage of regulatory documents approval on local level, which is one of key issues of urban beautification development. Furthermore, detailed analysis of foreign experience of urban beautification planning and development trend of this system I such countries, as USA, Canada, France, Singapore, Hong Kong, Japan was carried out. It is shown that first and critical stage of planning of effective urban beautification is preparing and approving corresponding certificates and standards. Emphasis added to functioning normative legal documents on issues relating to urban beautification, in accordance to which the territory reconstruction in mentioned countries is realized. It was established that reference direction of urban beautification development in mentioned countries lies in parking lots removing out of the borders of curtilage or underground parking arrangement, landscape gardening development and classification of such territories by levels of urban gardening, territory reconstruction in accordance with typical schemes of street infrastructure development, urban gardening, cycle paths, etc. It is shown that problem solution of habitable open grounds organization on city level resides in usage intensification of such territories, and on the level of residential compounds – in increasing exploitation properties of open grounds. As a result of undertaken analysis it was established that raised problem of increasing the effectiveness of residential area usage within residential areas imposes complex approach, including question of land development intensiveness, architectural and planning organization and open grounds beautification.

12

Rozwój współczesnych budynków wielofunkcyjnych w dążeniu do zrównoważonego rozwoju środowiska mieszkaniowego

Taraszkiewicz Antoni, Gerigk Mateusz

Środowisko Mieszkaniowe

|

2023

|

nr 44

14--24

PL

Współczesne ośrodki miejskie rozwijają się w oparciu o budowanie coraz bardziej złożonych struktur pod względem gabarytowym, jak i przeznaczenia, które określane są budynkami wielofunkcyjnymi. Zjawisko to ma swoje przyczyny w rozwoju ośrodków miejskich oraz w dążeniu do optymalizacji zagospodarowania terenów zabudowanych. Artykuł przedstawia teorię podejścia do projektowania obiektów wielofunkcyjnych z ukierunkowaniem na funkcję mieszkaniową i charakter środowiska, które obiekty te kształtują. Badania prowadzone w kierunku optymalizacji modelu projektowego ukazują wielowątkowość dążenia do określania jego cech użytkowych. Niniejsza praca przedstawia całościowe modelowe podejście do projektowania struktur wielofunkcyjnych z funkcją mieszkaniową na podstawie rozważań teoretycznych oraz wiedzy praktycznej. Przykłady pokazują trend wzrostowy budowanych założeń mieszkaniowych. Przedstawione wyniki badań ukazują oryginalne, systemowe ujęcie zagadnienia od kontekstu urbanistycznego po założenie architektoniczne, które ma na celu udoskonalenie modelu projektowego stanowiącego element większych założeń funkcjonalnych. Integracja teorii systemów, projektowania architektonicznego i wykonywania polityki przestrzennej stanowi ramy metodologiczne pracy.

EN

Development of contemporary urban centers depends on the basis that buildings present more and more complex structures in terms of size and purpose. They are referred to as multifunctional buildings. This aspiration has its origins in the development of urban centers and in the desire to optimize the built-up areas. The article presents the theory of the approach to the design of multifunctional buildings with a focus on the residential function and the nature of environment that these objects shape. The optimization of the design model shows the multi-threaded nature in the pursuit of determining its functional features. This paper presents a model based approach to the design of multifunctional structures with the residential function based on theoretical considerations and practical knowledge. Examples show an upward trend in the construction of residential complexes. The presented research results show an original, systemic approach to the issue, from the urban context to the architectural environment, which aims to improve the design model constituting a part of larger functional complexes. The integration of systems theory, architectural design and spatial execution provides the methodological framework of the work.

13

Suburbanizacja, jej skutki i postrzeganie

Sobczak-Rzewnicka Maja, Haupt Patrycja

PUA Przestrzeń Urbanistyka Architektura

|

2023

|

Vol. 1

126--137

PL

Artykuł dotyczy problematyki suburbanizacji, jej konsekwencji oraz postrzegania jej przez osobyz różnych grup społecznych. Na podstawie literatury przedmiotu, badań in situ oraz sondaży internetowychpoddano analizie wpływ pochodzenia, wieku i innych czynników na postrzeganie urbanizacjiprzedmieść. Pozwoliło to na ustalenie możliwych płaszczyzn, na które należy zwrócić uwagę przy rozwojuobszarów podmiejskich.

EN

The article deals with the issue of suburbanization, its consequences and the perceptions of people from different social groups. On the basis of the literature on the subject, in situ research and Internet surveys, the influence of origin, age and other factors on the perception of suburbanization was analyzed. This made it possible to identify possible areas to pay attention to in suburban development.

14

Qualitative assessment of selected factors of positive development of public urban spaces

Stefańska Anna, Chudzińska Agnieszka

Przestrzeń i Forma

|

2023

|

nr 55

205--224

EN

Public spaces serve as central hubs of urban life, a role that becomes even more significant following a period of enforced social isolation. This article identifies the elements responsible for shaping aesthetically pleasing and captivating urban environments that attract people. A comprehensive literature review was conducted to explore what makes a beautiful and funcinal urban space. This review led to the identification of a core set of pivotal traits characterizing a well-designed urban space. Subsequently, these identified good urban space features were juxtaposed with the outcomes of the 2022 competition for the finest public space in Poland, organized by the Polish Association of Town Planners. This methodology facilitates an assessment of the impact of the chosen aspects and provides a fresh outlook on creating a positive ambience in public areas throughout Poland.

PL

Przestrzenie publiczne stanowią centralne punkty życia w miastach, a ta rola nabiera szczególnego znaczenia po okresie przymusowej izolacji społecznej. Niniejszy artykuł podejmuje próbę zidentyfikowania czynników, które przyczyniają się do kształtowania pięknych i atrakcyjnych środowisk miejskich, mających zdolność przyciągania ludzi. W celu zbadania tego, co tworzy piękną i funkcjonalną przestrzeń miejską, dokonano przeglądu literatury, na podstawie którego wyłoniono zestaw kluczowych cech charakteryzujących dobrą przestrzeń miejską. Następnie te cechy zostały skonfrontowane z wynikami konkursu na najlepszą przestrzeń publiczną w Polsce, zorganizowanego przez Polskie Stowarzyszenie Urbanistów w 2022 roku. Metoda ta pozwala na ocenę wpływu wybranych aspektów i przedstawia nową perspektywę generowania dobrej atmosfery w przestrzeniach publicznych w Polsce.

15

Wyzwania zrównoważonej mobilności miejskiej na tle polityki miejskiej Unii Europejskiej: wybrane przykłady

Sydorów Martyna, Chmiel Beata, Żukowska Sandra

Prace Komisji Geografii Komunikacji PTG

|

2023

|

nr 26(1)

9--21

PL

Celem artykułu jest zaprezentowanie koncepcji zrównoważonej mobilności miejskiej oraz przedstawienie jej umiejscowienia na tle europejskiej polityki miejskiej. Analizą objęto zakres związany z kwestią problematyki kształtowania zrównoważonego transportu w miastach. Szczególną uwagę poświęcono charakterystyce różnic pomiędzy zagadnieniami nowej kultury mobilności a klasycznym podejściem do polityki rozwoju transportu. Omówiono przykłady implementowania rozwiązań zrównoważonej mobilności w wybranych krajach zachodnioeuropejskich. Pogłębiona analiza jakościowa skupiła się jednak na dużych, polskich ośrodkach miejskich.

EN

The aim of this article is to present the concept of sustainable urban mobility and to situate it in the context of European urban policy. The analysis covers the issue of shaping sustainable urban transport. Particular attention is paid to characterising the differences between the issues of the new mobility culture and the classic approach to transport development policy. Examples of the implementation of sustainable mobility solutions in selected western European countries are discussed. However, an in-depth qualitative analysis focused on large Polish urban centres.

16

Macromodeling of local power supply system balance forecasting using fractal properties of load and generation schedules

Jarykbassov Daniyar, Lezhniuk Petr, Hunko Iryna, Lysyi Vladyslav, Dobrovolska Lyubov

Informatyka, Automatyka, Pomiary w Gospodarce i Ochronie Środowiska

|

2023

|

T. 13, nr 3

79--82

EN

A method of forecasting the balance of electricity consumption of urban development objects, civil purposes using discrete macromodels is proposed. We consider the power supply system (PSS) of the district, which is characterised by power supply from general-purpose power grids, as well as having its own generation of electricity from renewable energy sources (RES). Such a local electric power system (LES) under certain conditions can be operated as an independent balanced electrical facility. For optimal operation of the LES under these conditions, it is necessary to predict its power consumption schedules. The proposed macromodelling method allows to develop deterministic models of power consumption with the required accuracy on the basis of retrospective information without the use of data preprocessing procedures. The solution to the problem of forecasting electricity consumption schedules is simplified by using only basic or deterministic characteristics in the construction of the model. These include fractal properties of PSS load schedules.

PL

Zaproponowano metodę prognozowania bilansu zużycia energii elektrycznej przez obiekty miejskie o przeznaczeniu cywilnym z wykorzystaniem makromodeli dyskretnych. Rozważany jest system zasilania (SZ) dzielnicy, który charakteryzuje się zasilaniem z sieci ogólnego przeznaczenia, a także posiada własną produkcję energii elektrycznej z odnawialnych źródeł energii (OZE). Taki lokalny system elektroenergetyczny (LES) w pewnych warunkach może być eksploatowany jako niezależny, zrównoważony obiekt elektryczny. Aby zapewnić optymalne działanie LES w takich warunkach, konieczne jest przewidywanie jego harmonogramów poboru mocy. Proponowana metoda makromodelowania pozwala na opracowanie deterministycznych modeli poboru mocy z wymaganą dokładnością na podstawie informacji retrospektywnych bez stosowania procedur wstępnego przetwarzania danych. Rozwiązanie problemu prognozowania planów zużycia energii elektrycznej jest uproszczone poprzez wykorzystanie w konstrukcji modelu jedynie podstawowych lub deterministycznych charakterystyk. Obejmują one fraktalne właściwości harmonogramów obciążenia SZ.

17

Analiza potencjału wybranych elementów z zakresu optymalnego kształtowania i użytkowania zasobów przyrodniczych w świetle strategii rozwoju miasta Gliwice do roku 2040 „Gliwice 2040”

Opania Szymon, Baran Patrycja, Stawinoga Agnieszka, Świderski Szymon, Zych Paulina

Builder

|

2023

|

R.27, nr 11

41--47

PL

Artykuł prezentuje wyniki prowadzonych przez autorów badań mających na celu weryfikację potencjału wybranych elementów z zakresu optymalnego kształtowania i użytkowania zasobów przyrodniczych w świetle strategii rozwoju miasta Gliwice do roku 2040 „Gliwice 2040”. Dokument ten przedstawia wizję dochodzenia Gliwic do modelu miasta: kompaktowego, odpornego, ekologicznego, kreatywnego i inteligentnego. W realizacji tych postanowień pomóc mają zadania rozwoju w odniesieniu do społeczeństwa, gospodarki i przestrzeni miasta, które zostały zapisane w sposób hierarchiczny jako cele strategiczne i przyporządkowane im cele operacyjne zgrupowane w czterech obszarach priorytetowych. W badaniach autorzy poddali analizie cel operacyjny koncentrujący się na optymalnym kształtowaniu i użytkowaniu zasobów przyrodniczych, w ramach którego realizowane mają być zadania: wspólnego działania na rzecz przyrody, realizacji elementów błękitno-zielonej infrastruktury, realizacji elementów rozwiązań opartych o przyrodę i walka z miejską wyspą ciepła. W tym celu, z wykorzystaniem metody Desk Research polegającej na wyszukiwaniu informacji, gromadzeniu i analizowaniu danych wtórnych, przeanalizowano i porównano planowane rozwiązania z rozwiązaniami już zrealizowanymi i opisanymi w dostępnej literaturze. Następnie, przy użyciu metody Researc by Design, polegającej na zorganizowaniu procesu bazującego na kreatywności i innowacyjności projektantów, wykonano oraz przeanalizowano możliwe rozwiązania projektowe w wytypowanych lokalizacjach, koncentrując się na potrzebach przyszłych użytkowników. Powstałe w ten sposób warianty skorelowano z modelowymi rozwiązaniami. We wszystkich przypadkach rozwiązania modelowe badano w Obszarach Strategicznych Interwencji OSI, wskazanych w Strategii 2040, wśród których są: OSI Kultura i Kreatywność, łączący tereny Śródmieścia, dzielnicy akademickiej wraz z parkami Chopina oraz Chrobrego oraz OSI Kłodnica, tworzący funkcjonalnie ciągły zielony teren rekreacyjny w całym biegu rzeki na obszarze miasta.

EN

The article presents the results of the authors' research to verify the potential of selected elements from the field of optimal formation and use of natural resources considering the development strategy of the city of Gliwice until 2040 »Gliwice 2040«. The document presents a vision of Gliwice's pursuit of a city model: compact, resilient, ecological, creative and intelligent. The realization of these provisions is to be assisted by development tasks in relation to the society, economy and space of the city, which have been written in a hierarchical manner as strategic goals and assigned operational goals grouped in four priority areas. In the research, the authors analyzed the operational goal focusing on the optimal shaping and use of natural resources, within the framework of which the following tasks are to be carried out: joint action for nature, implementation of elements of blue-green infrastructure, implementation of elements of nature-based solutions and the fight against the urban heat island. For this purpose, using the Desk Research method of searching for information, collecting and analyzing secondary data, the planned solutions were analyzed and compared with those already implemented and described in the available literature. Then, using the method, Research by Design, consisting in organizing a process, based on the creativity and innovation of designers, possible design solutions were made and analyzed, in selected locations, focusing on the needs of future users. The resulting variants were correlated with model solutions. In all cases, the model solutions were studied in the OSI (Strategic Intervention Areas) identified in Strategy2040, among which are: OSI Culture and Creativity, connecting the areas of the Downtown, the academic district along with Chopin and Chrobry parks, and OSI Klodnica, creating a functionally continuous green recreational area across the river in the city area.

18

The concept of smart city development in the context of the Covid-19 pandemic on the example of Kraków and Barcelona – cities combining tradition with modernity

Jankowicz Bogdan

Geomatics, Landmanagement and Landscape

|

2022

|

no. 4

81--94

EN

The concept of a smart city is still being developed despite the lack of a single universally accepted definition. It is implemented through different approaches in different cities around the world. The presented study concerns the improvement of this idea and the possibility of applying the solutions from Barcelona to the city of Kraków. This paper is based on the author’s experience and observations during a trip to Catalonia and its capital – Barcelona – as well as a study of literature on the smart city. The author takes into account the specific topographical and environmental conditions of each city and the human-environment interactions that have shaped both cities over the centuries. The paper continues to focus on the challenges to smart cities following the COVID-19 pandemic. The pandemic has demonstrated the need to modify ICT (Information and Telecommunications Technologies) applications related to the functioning of the city. Preliminary conclusions drawn from the pandemic also indicate that further development of smart cities should be based not only on ICT applications in public services and public spaces, but also on guaranteeing individual spaces for citizens to live in long-term isolation. In addition, attention was drawn to the need to improve both direct and electronic communication, especially by telephone with the authorities of Kraków, to enable “co-governance” in areas where the voice of the city’s residents can be very valuable.

PL

Koncepcja „Smart City” jest wciąż rozwijana pomimo braku jednej powszechnie akceptowanej definicji. W różnych miastach na świecie stosowane są rozmaite podejścia do jej realizacji. Przedstawione opracowanie dotyczy doskonalenia tej idei oraz możliwości zastosowania osiągnięć Barcelony dla miasta Krakowa. Niniejszy artykuł powstał w oparciu o doświadczenia i obserwacje autora w trakcie podróży po Katalonii i jej stolicy - Barcelony jak i studium literatury w zakresie tematu dot. smart-city. Autor bierze pod uwagę specyficzne warunki topograficzne i środowiskowe każdego miasta oraz interakcje człowiek – środowisko, które ukształtowały oba miasta w ciągu wieków. W dalszym ciągu artykułu skoncentrowano się na wyzwaniach dla inteligentnych miast związanych z pandemią COVID 19. Pandemia ujawniła potrzebę modyfikacji aplikacji ICT (Technologie Informacyjno-Telekomunikacyjne) w funkcjonowaniu miasta. Wstępne wnioski z pandemii wskazują również, że dalszy rozwój inteligentnych miast powinien opierać się nie tylko na zastosowaniach ICT w usługach publicznych i przestrzeni publicznej, ale także na zapewnieniu indywidualnej przestrzeni umożliwiającej obywatelom życie w czasie długotrwałej izolacji. Ponadto zwrócono uwagę na konieczność poprawy komunikacji zarówno bezpośredniej jak i elektronicznej, szczególnie telefonicznej z władzami Krakowa, aby umożliwić „współrządzenie” w obszarach, gdzie ten głos mieszkańców miasta może być bardzo cenny. Stąd bardzo przydatna byłaby centralna platforma komunikacyjna, która automatycznie kierowałaby określoną propozycję lub uwagę ze strony mieszkańców - już do konkretnej jednostki w urzędzie miejskim lub odpowiedniej jednostce decyzyjnej.

19

The importance of dialogue and cooperation with the residents for urban development, on the example of the city of Rzeszów

Kuźniar Wiesława

Zeszyty Naukowe. Organizacja i Zarządzanie / Politechnika Śląska

|

2021

|

z. 152

143--153

EN

Purpose: The article aims to present possible means of residents’ participation in a city’s development as well as to identify selected areas of such activity, on the example of the city of Rzeszów. Methodology: The article employs critical analysis of the literature on the subject and the case study method. Findings: Interaction between a territorial unit and its residents can, in the Author's opinion, be developed and strengthened with the use of the DART model proposed by Prahalad and V. Ramaswama. Based on its assumptions, four basic elements of the model were adapted in the theoretical for the needs of a territorial unit: Dialogue, Access, Transparancy, Risk Assessment. Empirical verification, based on the example of Rzeszów, allows a conclusion that various forms of a dialogue with residents, transparency and timeliness of the information transfer, and the city's openness to new forms of contact with its residents fit into the assumptions of the DART model. Practical implications: In addition to the traditional forms of utilizing the Rzeszów residents’ potential, such as public consultations or participatory budgeting, Urban Lab, which has been operating in Rzeszów since 2019, is another important instrument enabling residents’ participation in the city's development. Urban Lab is a modern cooperation platform available to everyone who wants to change something and set directions for the city's future development, by sharing ideas, exchanging thoughts and views. Residents can participate in the projects implemented that are addressed to various target groups, listen to experts’ opinions, as well as formulate questions and express their own opinions and suggestions publicly. Originality: Various modes in which Urban Lab can be applied as a form of residents’ involvement in a city's development have been presented, which, based on the example of Gdynia and Rzeszów, should be an incentive for other cities to launch this type of initiatives enabling the use of local community’s potential.

20

A study on the maintenance of spatial order in the development perspectives of the city of Nowy Targ

Kasprzyk Hubert, Mika Monika, Kotlarz Paweł

Geomatics, Landmanagement and Landscape

|

2021

|

no. 4

87--101

EN

The study aims to analyse the functioning of the city of Nowy Targ in the context of maintaining the principles of spatial order. The concept of spatial order is used not only by city planners, but also by other representatives of sciences related to spatial management. Spatial order is an interdisciplinary concept as it appears in many fields of sciences, not only technical ones. Inextricably linked to the idea of sustainable development, spatial order combines issues from urban planning, architecture, economy, and environmental protection. It can be considered in relation to several categories, such as: conscious space design, development of appropriate spatial patterns, protection of characteristic spatial systems, shaping space in accordance with tradition and culture, and counteracting spatial disharmony trends. This study begins by discussing various definitions of spatial order found in the literature. A study on the maintenance of the principles of spatial order in Nowy Targ covered a range of factors from the socio-economic, functional, cultural, environmental to compositional and aesthetic. While developing such a topic it is important to verify the stages of implementation of the assumptions of source documentation, like the ‘Nowy Targ City Development Strategy for 2019‒2023 with an outlook to 2030’. The following research tools were used in the study: Desk Research (a review of publicly available data, including a study of legal regulations and a review of the literature on the subject) and CAWI (Computer Assisted Web Interviews – an online survey addressed to a wider audience). The results of the analyses showed Nowy Targ’s significant potential for the implementation of spatial order principles and high social awareness of the need to respect them by its inhabitants.

PL

Przedmiotem niniejszego opracowania jest analiza funkcjonowania miasta Nowy Targ w kontekście zachowania zasad ładu przestrzennego. Pojęcie ładu przestrzennego używane jest nie tylko przez urbanistów, ale także przez innych przedstawicieli nauk związanych z gospodarką przestrzenną. Ład przestrzenny jest pojęciem interdyscyplinarnym, ponieważ pojawia się w wielu dziedzinach nauk, nie tylko technicznych. Łączy on w sobie zagadnienia z zakresu urbanistyki, architektury, ekonomii, ochrony środowiska i jest on nierozłącznie powiązany z ideą zrównoważonego rozwoju. Można go rozpatrywać w kilku kategoriach takich jak: świadome projektowanie przestrzeni, wypracowanie odpowiednich wzorów przestrzennych, ochrona charakterystycznych układów przestrzennych, kształtowanie przestrzeni zgodnie z tradycją i kulturą oraz przeciwdziałanie tendencjom dysharmonii przestrzennej. W niniejszych badaniach, w pierwszej kolejności wykonano dyskusję literaturową różnorodnych definicji ładu przestrzennego. Badaniom nad zachowaniem zasad ładu przestrzennego, na terenie niniejszego miasta, poddano zarówno czynniki społeczno-gospodarcze, funkcjonalne, kulturowe, środowiskowe jak i kompozycyjno-estetyczne. Istotny element opracowania tematu stanowi weryfikacja etapów realizacji założeń dokumentacji źródłowej w postaci Strategii Rozwoju Miasta Nowy Targ na lata 2019-2023 z perspektywą do roku 2030. W badaniach wykorzystano następujące narzędzia badawcze: Desk Research (przegląd ogólnodostępnych danych, w tym studium przepisów prawnych oraz przegląd literatury przedmiotu oraz CAWI (Computer Assisted Web Interviews)- ankietę internetową, skierowaną do szerokiej grupy odbiorców.