Ograniczanie wyników
Czasopisma help
Autorzy help
Lata help
Preferencje help
Widoczny [Schowaj] Abstrakt
Liczba wyników

Znaleziono wyników: 338

Liczba wyników na stronie
first rewind previous Strona / 17 next fast forward last
Wyniki wyszukiwania
Wyszukiwano:
w słowach kluczowych:  sorpcja
help Sortuj według:

help Ogranicz wyniki do:
first rewind previous Strona / 17 next fast forward last
PL
Wciąż rosnące zainteresowanie mikrozanieczyszczeniami oraz zagrożeniami wynikającymi z ich obecności w ekosystemie wodnym, mogą prowadzić do zaostrzania przepisów związanych z ich monitoringiem. W niniejszej pracy zebrano wstępne wyniki analizy efektywności redukcji mikrozanieczyszczeń oraz ogólnej materii organicznej wykorzystując procesy alternatywne dla klasycznych technologii uzdatniania wód przeznaczonych do spożycia przez ludzi. Zaproponowane technologie wdrożone zostały do mobilnej, modułowej stacji badawczej również opisanej w tym artykule. Rozpatrywanymi procesami były: koagulacja, filtracja membranowa, sorpcja i wymiana jonowa oraz fotoliza.
EN
Constantly growing interest in micropollutants and with threats resulting from their presence in the aquatic ecosystem may result in stricter regulations related to their monitoring. This paper presents results of the preliminary micropollutants and total organics reduction effectiveness analysis, with processes alternative to classical technologies of water treatment intended for human consumption. The proposed technologies are implemented in a mobile, modular pilot plant also described in this paper. The considered processes were: coagulation, membrane filtration, sorbtion and ion exchange, and photolysis.
2
PL
Omówiono wybrane zagadnienia związane z produkcją mineralnych nawozów fosforowych oraz przedstawiono wyniki monitoringu gleb prowadzonego w latach 2008-2016 przez Okręgowe Stacje Chemiczno-Rolnicze w odniesieniu do zawartości fosforu przyswajalnego. Stwierdzono, że niemal 60% gleb w kraju charakteryzuje się wysoką i bardzo wysoką zasobnością w fosfor przyswajalny, co czyni je podatnymi na straty tego biogenu do środowiska wodnego. Jednocześnie 25% stanowią gleby o bardzo niskiej i niskiej zawartości fosforu przyswajalnego, na których konieczne jest racjonalne nawożenie tym makroskładnikiem. W Polsce notuje się duże zróżnicowanie regionalne w zużyciu nawozów fosforowych. Z uwagi na zmniejszające się światowe zasoby fosforytów należy skoncentrować się na poszukiwaniu alternatywnych źródeł tego pierwiastka, również poprzez jego odzysk z odpadów.
EN
A review, with 28 refs., of the prodn. and consumption of P fertilizers in Poland as well as of the time and spacediversified content of P in soils.
3
Content available remote Przyczyny zawilgacania budynków
PL
Przedmiotem artykułu są zagadnienia dotyczące hydroizolacji budynków. Omówiono w nim warunki gruntowo-wodne rzutujące na dobór odpowiednich do nich izolacji. Przeanalizowano magazynowanie i transport wody w materiałach porowatych, a także zjawiska sorpcji, kondensacji powierzchniowej i dyfuzji pary wodnej.
EN
This paper concerns the issues related with waterproof insulation of buildings. It also describes the soil and water conditions that affect the selection of proper insulation materials. Storage and transfer of water in porous materials, as well as sorption, surficial condensation and water vapour diffusion have been analysed.
4
Content available Naphthalene Removal with Layered Double Hydroxides
EN
Naphthalene is a hazardous pollutant. It has a negative impact on human health and environment. Its manufacturing process is accompanied by gaseous naphthalene emissions into the air of the premises and then into the atmosphere, thus polluting the environment. There is currently no existing method to remove naphthalene from the gas phase which is capable of meeting the required environmental standards. The goal of this research was to investigate the mechanism of naphthalene removal from the gas phase by the sorption method using Mg/(Al+Mg) layered double hydroxides (LDHs) and to develop naphthalene removal technology to meet the required environmental standards. The methods for obtaining selective sorbents of naphthalene and its derivatives have been investigated. The technology of naphthalene removal from gas phase using Mg/(Al+Mg) LDHs has been developed. The technological parameters of reactors have been calculated. The final concentration of naphthalene of 12 mg/m3 was obtained which appeared to be lower than the maximum allowed concentration. The efficiency of naphthalene sorption with LDHs was found to be over 95%.
PL
Naftalen należy do niebezpiecznych substancji, które mają negatywny wpływ na ludzkie zdrowie i środowisko. Procesowi jego produkcji towarzyszy emisja naftalenu gazowego do atmosfery, co przyczynia się do zanieczyszczenia innych elementów środowiska przyrodniczego. Obecnie nie istnieje efektywny sposób usuwania naftalenu z fazy gazowej, który zapewniłby spełnienie wymaganych standardów ekologicznych. Celem niniejszych badań było zbadanie mechanizmu usuwania naftalenu z fazy gazowej metodą sorpcji z zastosowaniem warstwowych materiałów nieorganicznych i na tej podstawie opracowanie efektywnej technologii usuwania naftalenu. Ob liczono parametry technologiczne reaktorów oraz opracowano technologię usuwania naftalenu i jego pochodnych z zastosowaniem selektywnych sorbentów: warstwowych podwójnych wodorotlenków na bazie Mg/(Al+Mg). W wyniku eksperymentu realizowanego w warunkach laboratoryjnych z zastosowaniem opracowanej metody udało się osiągnąć stężenia naftalenu w fazie gazowej na poziomie 12 mg/m3 , co nie przekracza ustalonych maksymalnych dopuszczalnych wartości. Efektywność redukcji naftalenu za po mocą warstwowych podwójnych wodorotlenków wynosi w tym przypadku ponad 95%.
EN
The aim of the research was to analyse the influence of the initial heat treatment of polyacrylonitrile fibres on their sorption properties in relation to selected basic and disperse dyes, in order to select the dyeing variants most beneficial from the point of view of increasing the sorption capacity of commonly used dyes and improving the dyeing process. Research was carried out on a fibre produced on an industrial scale, using dyes of basic application importance, which differ in the diffusion properties of the molecules and the mechanism of binding with the fibre material. Thermal treatment of the fibre was carried out in various media (air, water, steam), with various variants of the temperature and its duration, i.e. under the conditions commonly used in fibre preprocessing processes and their "improvement". During the research, several different measurement methods were used to assess changes in the molecular and supramolecular structure of the fibre material: the infrared absorption spectroscopy method, the critical fibre dissolution measurement method, the densitometric method, and the interferential polarisation microscopy method. Fibre sorption changes resulting from the modification of the structure of the fibre under the influence of thermal treatment were analysed from the point of view of improving the efficiency of dye use and shortening the dyeing time based on commonly accepted values of the sorption index Cb and kinetic sorption index: t0.5 for basic dyes and t0.7 for disperse dyes.
PL
Celem badań było określenie wpływu wstępnej obróbki cieplnej badanych włókien poliakrylonitrylowych na ich właściwości sorpcyjne w stosunku do wybranych barwników zasadowych i zawiesinowych. Badania prowadzono na włóknach produkowanych w skali przemysłowej, używając barwników o dużym znaczeniu aplikacyjnych, różniących się właściwościami dyfuzyjnymi cząsteczek oraz mechanizmem wiązania z tworzywem włókna. Obróbkę termiczną prowadzono w różnych mediach (powietrze, woda, para wodna), w różnych wariantach temperatury i czasu jej trwania. W badaniach zastosowano metody pomiarowe, pozwalające oceniać zmiany parametrów budowy cząsteczkowej i nadcząsteczkowej tworzywa włókien: metodę spektroskopii absorpcyjnej w podczerwieni, metodę pomiaru krytycznego czasu rozpuszczania włókien, metodę densytometryczną oraz metodę mikroskopii interferencyjno-polaryzacyjnej. Zmiany zdolności sorpcyjnej włókien analizowano z punktu widzenia poprawy efektywności wykorzystania barwników i skrócenia czasu barwienia w oparciu o wartości wskaźnika sorpcji Cb oraz kinetycznych wskaźników sorpcji: t0,5 dla barwnika zasadowego i t0,7 dla barwników zawiesinowych.
EN
A mathematical model for the purposes of methane hazard assessment in mines was developed in the Central Mining Institute as part of the statutory activities conducted in 2017 and 2018. The model describes the course of kinetics of methane sorption on coal samples while taking into account the diffusion coefficient. The paper presents the formulas describing the mathematical model of methane emission from coal sidewall to longwall working, taking into account the sorption properties of coal-sorption capacity of coal (related to methane) and the effective diffusion coefficient of methane in coal. In the light of the conducted research, such a methodology for describing this phenomenon enables a more precise determination of the amount of methane released to the longwall from the exploited coal seam, which in turn makes it possible to select appropriate methane prevention measures.
EN
The presented work introduces a simple modification of coal fly ash (FA) with 30% solution of H2O2, used as a new efficient sorbent for the removal of organic dye crystal violet (CV) in the presence of Cu(II) ions in single- and bi-component systems Cu(II)-CV. FT-IR, TG, SEM-EDS, and XRD suggested that the mechanism of Cu(II) and CV sorption onto FA-H2O2 includes ion-exchange and surface adsorption process. Comparing the values of the reduced chi-square test (χ2/DoF) and the determination coefficient R2 obtained for CV of the considered isotherms, the fitting degree follows the sequence: Jovanović > Langmuir > Elovich > Freundlich > Redlich-Peterson (R-P) > Tóth > Halsey > BET. Sorption of Cu(II) ions in a single system by means of FA-H2O2 was well fitted by the Langmuir and R-P model. The studies of equilibrium in a bi-component system by means of extended Langmuir (EL), extended Langmuir-Freundlich (ELF), and Jain-Snoeyink (JS) models were analysed. The estimation of parameters of sorption isotherms in a bi-component system Cu(II)-CV has shown that the best of fit calculated values of experimental data for both sorbates have been the EL model and the JS model, but only in the case of a CV dye. The sorption kinetic of Cu(II) and CV onto FA-H2O2 was discussed by means of the PFO, PSO, and intra-particle diffusion models.
PL
W pracy przedstawiono prostą modyfikację popiołu lotnego węglowego (FA) za pomocą 30% roztworu H2O2 oraz wykorzystanie go jako nowego skutecznego sorbentu do usuwania barwnika organicznego fioletu krystalicznego (CV) w obecności jonów Cu(II) w układzie jedno- i dwuskładnikowym Cu(II)-CV. Badania FT-IR, TG, SEM-EDS i XRD potwierdziły, że mechanizm sorpcji Cu(II) i CV na FA- H2O2 obejmuje proces wymiany jonowej i adsorpcji powierzchniowej. Porównując wartości zredukowanego testu chi-kwadrat (χ2/DoF) i współczynnika determinacji R2 uzyskane dla rozpatrywanych izoterm CV, stopień dopasowania odpowiednich modeli odpowiada następującej kolejności: Jovanović > Langmuir > Elovich > Freundlich > Redlich-Peterson (RP) > Tóth > Halsey > BET. Sorpcja jonów Cu(II) w układzie jednosładnikowym za pomocą FA-H2O2 została dobrze opisana za pomocą modelu Langmuira i R-P. Przeanalizowano badania równowagi w układzie dwuskładnikowym wykorzystując rozszerzony model Langmuira (EL), rozszerzony Langmuira-Freundlicha (ELF) i Jain-Snoeyinka (JS). Estymacja parametrów izoterm sorpcji w układzie binarnym Cu(II)-CV wykazała, że najlepsze dopasowanie wartości obliczonych do danych doświadczalnych dla obu sorbatów posiada model EL oraz model JS, ale tylko w przypadku barwnika CV. Kinetykę sorpcji Cu(II) i CV na FA-H2O2 przeanalizowano za pomocą modeli PFO, PSO i dyfuzji wewnątrzziarnowej.
EN
The textile industry is one of the largest in many low and middle-income countries, especially in Asia, second only to agriculture. Textile wastewater is discharged into the environment due to the lack of affordable and sustainable solutions to adsorb or remove the dye from the water. Biochar is generated by pyrolysis of organic material from plant waste in low-oxygen conditions, and is considered carbon-negative. Biochar for dye adsorption in textile wastewater effluent was proven to be highly effective. However, adsorption efficiency varies with experimental parameters, therefore there is a gap in application especially in small dye houses. Efforts should be made to find innovative and affordable solution to make the textile industry more sustainable, by developing methods for collection and reuse, recycle and upcycle of textile waste, by reducing the consumption of water, energy and chemicals and by developing methods for treatment of the textile wastewater.
EN
Demand for energy resources such as oil is constantly growingF. There is still a problem of the impact of the developing automotive industry on the natural environment. Potential hazard is contamination of soils and waters by petroleum products transported by the tankers or used as fuel or operating fluids. The aim of the study was to analyze how the sorbate temperature will affect the sorption intensity of selected sorbents used by chemical and ecological rescue units. Greater absorption was demonstrated during the tests performed at a higher initial temperature of the sorbate. The changes in the absorbency varied within the limits: for peat 12–23%, Compakt 6–16% and Damsorb 5–8%.
PL
Zapotrzebowanie na surowce energetyczne, jak ropa naftowa, stale rośnie. Ciągle więc istnieje problem wpływu rozwijającego się przemysłu motoryzacyjnego na środowisko naturalne. Potencjalne zagrożenie to skażenie gleb i wód przez substancje ropopochodne przewożone cysternami lub stosowane jako paliwo czy płyny eksploatacyjne. Celem badań było przeanalizowanie jak temperatura sorbatu wpłynie na intensywność sorpcji wybranych sorbentów używanych przez jednostki ratownictwa chemicznego i ekologicznego. Większą chłonność wykazano podczas prób wykonywanych przy wyższej temperaturze początkowej sorbatu. Zmiany chłonności wahały się w granicach: dla torfu 12–23%, Compaktu 6–16% i Damsorbu 5–8%.
EN
During car accidents the leakage of petroleum substances together with the vehicle fluids appear. One of the basic duties of the Fire Department in the field of ecological protection is to support the area of car accident with the use of sorbates. Therefore, the aim of the study was to compare the sorption process for the different sorbates in contact with the compact sorbent. The analysis of sorption process in a laboratory scale was performed with the use of a dedicated installation. Contact of two sorbates with the compact sorbent was investigated. Each time 50 cm3 of the sorbent was contacted with 100 cm3 of the sorbate in the following properties: 100% of brake fluid, 100% of diesel, 75% of brake fluid and 25% of diesel, 50% of brake fluid and 50% of diesel, 25% of brake fluid and 75% of diesel. Finally, the results of the mathematical description of the sorption process with a non-linear regression were prepared. It was observed that the sorption process for pure brake fluid that contacted with the compact sorbent was stopped after the absorption of 24.80±0.27 g, while, for pure diesel it was stopped after 21.09±0.35 g. The average sorption was equal to 0.83 and 0.72 for brake fluid and diesel, respectively. Furthermore, for a mixture of brake fluid (75%) – diesel (25%) the sorption process was stopped after the absorption of 18.39±0.17 g, while for a mixture of brake fluid (25%) – diesel (75%) it was stopped after 22.06± 0.54 g. The average sorption was equal to 0.63 and 0.37 for brake fluid (75%) and diesel (25%), as well as for brake fluid (25%) and diesel (75%). Finally, for the mixture of brake fluid (50%) and diesel (50%) the sorption process was stopped after the absorption of 21.85±0.49 g, with average sorption equal to 0.72. It was observed that the sorption process was longer for brake fluid compared to diesel. The decrease of brake fluid amount led to the decrease of the sorption value. Moreover, the higher amount of brake fluid was associated with the higher value of the correlation coefficients after the application of fifth degree polynomial adjustment.
PL
Podczas wypadków samochodowych pojawiają się wycieki substancji ropopochodnych, a także płynów eksploatacyjnych. Jednym z obowiązków straży pożarnej jest zabezpieczenie miejsca zdarzenia drogowego. Celem przedmiotowych badań była analiza procesu sorpcji różnych sorbatów przy pomocy sorbentu compakt. Analiza procesu sorpcji dwóch sorbatów w skali laboratoryjnej została przeprowadzona z wykorzystaniem dedykowanej aparatury eksperymentalnej. Za każdym razem kontaktowano 50 cm3 sorbentu compakt z 100 cm3 sorbatu o następującym składzie: 100% płynu hamulcowego, 100% oleju napędowego, 75% płynu hamulcowego i 25% oleju napędowego, 50% płynu hamulcowego i 50% oleju napędowego, 25% płynu hamulcowego i 75% oleju napędowego. Co więcej, wyniki eksperymentów zostały opisane przy pomocy nieliniowej regresji. Zaobserwowano, że proces sorpcji czystego płynu hamulcowego (100%) w kontakcie z sorbentem compakt zakończył się po zaabsorbowaniu 24.80±0.27 g sorbatu, podczas gdy proces sorpcji dla czystego oleju napędowego (100%) zatrzymał się po zaabsorbowaniu 21.09±0.35 g sorbatu. Średnia sorpcja wynosiła odpowiednio 0.83 i 0.72 dla płynu hamulcowego i oleju napędowego. Co więcej, dla mieszaniny płyn hamulcowy (75%) – olej napędowy (25%) proces sorpcji zatrzymał się po zaabsorbowaniu 18.39±0.17 g sorbatu. Natomiast dla mieszaniny płyn hamulcowy (25%) – olej napędowy (75%) proces sorpcji zatrzymał się po zaabsorbowaniu 22.06± 0.54 g sorbatu. Średnia sorpcja wynosiła odpowiednio 0.63 i 0.37 dla mieszaniny płyn hamulcowy (75%) i olej napędowy (25%) i płyn hamulcowy (25%) i olej napędowy (75%). Na koniec przeanalizowano procesu sorpcji dla mieszaniny płyn hamulcowy (50%) i olej napędowy (50%). Proces sorpcji zatrzymał się po zaabsorbowaniu 21.85±0.49 g sorbatu, a średnia sorpcja wynosiła 0.72. Proces sorpcji był znacznie dłuższy dla płynu hamulcowego w porównaniu do oleju napędowego. Zmniejszenie zawartości płynu hamulcowego prowadziło do zmniejszenia wartości sorpcji. Co więcej, większa zawartość płynu hamulcowego korelowała z wyższymi wartościami współczynników korelacji dla wielomianu piątego stopnia opisującego wyniki eksperymentu.
PL
Opisano właściwości nanomateriałów, ze szczególnym uwzględnieniem nanocząstek srebra (NC-Ag), ich pochodzenie i źródła oraz możliwe drogi przedostawania się nanocząstek do środowiska naturalnego. Obecność NC-Ag w środowisku wywołuje negatywny wpływ na organizmy żywe, co przy wysokim stężeniu metalu może prowadzić do degradacji środowiska. Podjęto próbę opisania możliwych transformacji (agregacji, rozpuszczania, utleniania) NC-Ag w środowisku glebowym w zależności od właściwości gleby. Poznanie zjawisk i procesów związanych z obecnością nanocząstek w glebie pozwoli na określenie progów toksyczności NC-Ag w glebie i zastosowanie środków zaradczych. Jak wynika ze wstępnych obserwacji, możliwe jest zmniejszenie stężenia NC-Ag w glebie poprzez sorpcję na porowatym produkcie pirolizy, jakim jest biowęgiel.
EN
The review, with 32 refs., of sources of Ag nanoparticles formation in the environment, their circulation in air, water and soil, toxicity thresholds of Ag nanoparticles on living organisms and uses of the biochar to reduce the environmental contamination with nanoparticles.
12
Content available remote Wpływ wilgoci na pojemność sorpcyjną węgla kamiennego względem CH4 i CO2
PL
W pracy wykonano badania wpływu wilgoci na właściwości sorpcyjne węgla kamiennego względem metanu i dwutlenku węgla. Zgodnie z literaturą wilgoć obecna w węglu znacznie ogranicza zdolność sorpcji gazów, w tym w większym stopniu ma to miejsce w przypadku CH4, niż CO2. Zaprezentowane w artykule badania obejmowały analizy próbek węgla z kopalni „Sobieski”, rozdrobnionego do klasy ziarnowej 0,20-0,25 mm. Badania przeprowadzono w warunkach izotermicznych i izobarycznych za pomocą autorskiego urządzenia wolumetrycznego – sorpcjomatu manometrycznego. Wyniki badan wykazały, że wilgoć ogranicza sorpcję CH4 i CO2 w podobnym stopniu. Największy spadek pojemności sorpcyjnej odnotowano pomiędzy próbkami suchymi, a zawierającymi odpowiednio 2.8% wilgoci (dla CH4 jako adsorbatu) oraz 2.5% (dla CO2). Przy dalszym nasycaniu próbek parą wodną, odnotowane spadki pojemności sorpcyjnej były na niższym poziomie.
EN
In the paper the results of the influence of moisture on the sorption properties of hard coal in relation to methane and carbon dioxide were presented. According to the literature, moisture present significantly reduces the sorption capacity of coal to gases, including to a greater extent CH4 than CO2. The research presented in the article included analyses of coal samples from the “Sobieski” mine, crushed to grain class 0.20-0.25 mm. The research was carried out under isothermal and isobaric conditions with the use of an original volumetric device – manometric sorption analyser. The results showed that moisture limits the sorption of coal to CH4 and CO2 to a similar degree. The greatest decrease in sorption capacity was recorded between dry samples and wet samples containing 2.8% moisture (for CH4 as adsorbate) and 2.5% (for CO2) respectively. With further saturation of the samples with water vapour, the recorded decrease in sorption capacity were at a lower level.
EN
The saponite-containing product from the stage of process water clearing at benefication plant of the PAO Severalmaz was thickened using the electrochemical separation for use as sorbent of nickel and copper ions. The product features a high sorption capacity relatively the nickel and copper ions. It has been established that the sorption capacity can be enhanced by roasting the product at 750°С to 194 and 212 mg/g for the nickel and copper ions respectively. An organomineral sorbent for nickel ions based on copper-nickel ore tailings of the JSC „The Kolskaya Mining and Metallurgical Company”, thermally activated at 700ºС, has been synthesized. The surface modification was performed by using the non-covalent immobilization of dimethylglyoxime.
PL
Produkt zawierający saponit z etapu oczyszczania wody technologicznej w zakładzie wzbogacania PAO Severalmaz został zagęszczony przy użyciu rozdzielania elektrochemicznego w celu zastosowania jako sorbent jonów niklu i miedzi. Produkt cechuje się dużą pojemnością sorpcyjną, w stosunku do jonów niklu i miedzi. Ustalono, że pojemność sorpcyjna może być zwiększona przez prażenie produktu w temperaturze 750°C do 194 i 212 mg/g odpowiednio dla jonów niklu i miedzi. Zsyntetyzowano organo-mineralny sorbent dla jonów niklu oparty na odpadach z wzbogacania rud miedzi i niklu JSC „The Kolskaya Mining and Metalurgical Company”, aktywowany termicznie w 700ºС. Modyfikację powierzchni przeprowadzono stosując niekowalencyjną immobilizację dimetyloglioksymem.
14
Content available Scouring Test of Sheep Wool Intended for Sorption
EN
Sheep wool intended for sorption examination was scoured using three procedures consisting of (1) an ultrasonic tempered bath with tap water, (2) the same as (1) but with detergent, and (3) dichloromethane extraction. The loss of wool mass and removal of Cu, Zn and Pb-cations by the scoured wool as a sorbent were tested. While the loss of mass indicated consistency among all procedures, the cation removal was slightly variable. However, the differences are acceptable, concluding that an ultrasonic water bath without any agent is most favoured. The omission of a detergent or carcinogenic solvent can make the scouring process cleaner and environmentally-friendlier.
PL
Wełnę owczą przeznaczoną do badania sorpcji oczyszczono stosując trzy sposoby: (1) kąpiel ultradźwiękowa z użyciem wody wodociągowej; (2) to samo, jak (1), ale z detergentem i (3) ekstrakcja dichlorometanem. Badano utratę masy wełny i usuwanie kationów Cu, Zn i Pb. Podczas, gdy utrata masy występowała we wszystkich trzech przypadkach, usuwanie kationów było nieznacznie zmienne. Stwierdzono, że kąpiel ultradźwiękowa bez jakiegokolwiek środka jest najbardziej optymalna. Pominięcie detergentu lub rakotwórczego rozpuszczalnika może sprawić, że proces prania stanie się bardziej przyjazny dla środowiska.
15
Content available remote Sorption of hydrogen chloride in the fluidized bed reactor
EN
Combustion of fuels, including renewable fuels and thermal treatment of waste (CFCs, pesticides), is associated with emissions of pollutants including halogens. The reversible process of sorption/desorption of HCl, in a fluidized (bubbling) bed reactor (BFB), during co-combustion of Cl-materials, was carried out. The thermal decomposition of methylene chloride (DCM, CH2Cl2) in an inert sand bed with the addition of the hydroxyapatite sorbent (HAp, Ca5(PO4)3(OH)) was investigated. The process parameters were as follows: temperature - 930 °C, the air excess - 1.3, stream rate of CH2Cl2 - 50 cm3/h. The concentration of HCl, CCl4, CHCl3, CH2Cl2, CH3Cl, COCl2 in the exhaust gases were monitored online with FTIR spectroscopy. The main chlorine product was hydrogen chloride. Samples of unprocessed HAp, taken from the bed during the process, and solid apatite residues were analyzed by X-ray diffraction (XRD). The content of chlorapatite (Ca5(PO4)3Cl) in the analyzed samples was respectively 11, 53 and 19 %. X-ray fluorescence (XRF) analysis showed the molar ratio of Ca:P:Cl was: 1.00:0.36:0.01, 1.00:0.36:0.09, 1.00:0.37:0.04 respectively. The HAp could be used as an sorbent of the HCl(g) during combustion of materials containing chlorine.
16
Content available remote Fluoride removal from groundwater by technological process optimization
EN
Fluoride removal from aqueous solutions was studied using nanofiltration and sorption techniques which have always been best key ways to deal with water contaminated by fluoride. In this presented work, we were firstly interested on fluoridated rejected water overcoming the drawback of RO membrane process of groundwater treatment plant in Baltic region (Kretinga, Lithuania). Opoka sorbent has shown effective results of fluoride sorption with efficiency higher than 77 %. In order to understand the sorption phenomenon and to validate the results obtained, we have applied experimental data on Freundlich and Langmuir isotherms which allow us to determine isotherms parameters (KF; 1/n and KL; qmax) and to confirm the experiment. Because of the unacceptable tariff of drinking water treated by RO, defluoridation with nanofiltration method is proposed in this study as a solution which can replace reverse osmosis technique. For that, tests of nanofiltration for fluoride removal were carried out at laboratory scale by using nanofiltration flat sheet membranes (NF270 and NF90).
EN
Around 7·10 tons of dyes are produced annually to supply for the needs of the global textile, tanning and paper industry. Due to the low susceptibility of some materials to dyeing process and high solubility of dyes, up to 50% get into sewage, about 15% of which goes to the natural environment. Colored substances are mostly difficult to biodegrade, so decolorization of wastewater using biological methods used on conventional wastewater treatment plants is not effective. One of the most effective, cheap and environmentally friendly methods of removing dyes from wastewater is the adsorption process. However, the practical application of this process encounters a number of limitations, mainly due to the high cost of commercial sorbents and difficulties in their regeneration. Therefore, many studies focus on the search for cheap and effective sorbents. Recently, chitin, which is one of the most widespread biopolymers in nature, is becoming more and more popular among sorbents. According to literature data, the annual global production of chitin by living organisms reaches up to 1011 tons and 120,000-200,000 tons of chitin are obtained in the world from the waste of marine invertebrates processing annually. However, not all kinds of waste from various industry sectors are characterized by a high sorption capacity for dyes. That encourages seeking various methods of modifying potential sorbents to improve this ability. The study investigated the possibility of increasing the adsorption capacity of chitin in relation to the RB5 dye by initial modification of the sorbent. Modifying factors such as ultrasound, microwaves, magnetic field and ozone were used. Due to appropriate modification, the maximum sorption capacity of chitin in relation to the anionic dye Reactive Black 5 has changed. It was found that the effectiveness of the RB5 dye on chitin was influenced by the initial concentration of the solution and the type of modifying agent. Among the tested sorbents, the highest sorption capacity of 38.02 mg/dm3 was obtained for chitin modified with magnetic field at an induction of 15 mT. The efficiency of removing the anionic dye on this sorbent was higher than the maximum sorption capacity of unmodified chitin by 25%. In order to determine the exact effect of the magnetic field on chitin, additional and more detailed studies would have to be carried out. The lowest sorption capacity was obtained for chitin treated with ozone in the amount of 2 g of O3, where the result of 13.17 mg/dm3 was obtained. Ozonation affected negatively the sorption capacity of chitin by its partial depolymerisation and disruption of bonds, such as hydrogen bonds, responsible for the sorption of impurities in the form of anions.
PL
Na potrzeby światowego przemysłu włókienniczego, garbarskiego i papierniczego wytwarzanych jest rocznie około 7·105 ton barwników. Z powodu niskiej podatności niektórych materiałów na barwienie i wysokiej rozpuszczalności barwników nawet do 50% z nich po procesie barwienia przedostaje się do ścieków, z czego koło 15% trafia do środowiska naturalnego. Substancje barwne w większości są trudno-biodegradowalne, więc dekoloryzacja ścieków za pomocą metod biologicznych stosowanych na konwencjonalnych oczyszczalniach ścieków nie jest skuteczna. Jedną z efektywniejszych, tańszych i przyjaznych dla środowiska metod usuwania barwników ze ścieków jest proces adsorpcji. Pomimo tego jej praktyczne zastosowanie napotyka na szereg ograniczeń, głównie z uwagi na wysoki koszt komercyjnych sorbentów i trudności w ich regeneracji. W związku z tym wiele badań koncentruje się na poszukiwaniu sorbentów tanich a zarazem efektywnych. W ostatnim czasie coraz większym zainteresowaniem wśród sorbentów cieszy się chityna, która jest jednym z najbardziej rozpowszechnionych biopolimerów w przyrodzie. Według danych literaturowych roczna światowa produkcja chityny przez organizmy żywe osiąga nawet 1011 ton, a z odpadów przetwórstwa bezkręgowców morskich rocznie na świecie pozyskuje się 120 000-200 000 ton chityny. Jednak wszelkiego rodzaju odpady z różnych sektorów przemysłu nie zawsze charakteryzują się wysoką pojemnością sorpcyjną względem barwników. W związku z tym poszukuje się różnych metod modyfikacji potencjalnych sorbentów w celu poprawienia tej zdolności. W pracy zbadano możliwość zwiększenia zdolności adsorpcyjnej chityny względem barwnika RB5 poprzez wstępną modyfikację sorbentu. Jako czynnik modyfikujący chitynę przed sorpcją wykorzystano ultradźwięki, mikrofale, pole magnetyczne i ozonowanie W wyniku odpowiedniej modyfikacji maksymalna pojemność sorpcyjna chityny względem barwnika anionowego Reactive Black 5 uległa zmianie. Stwierdzono, iż na efektywność sorpcji barwnika RB 5 na chitynie miały wpływ początkowe stężenie roztworu oraz rodzaj czynnika modyfikującego. Spośród testowanych sorbentów największą pojemnością sorpcyjną wynoszącą 38,02 mg/ dm3 charakteryzowała się chityna modyfikowana polem magnetycznym o indukcji 15 mT. Efektywność usuwania barwnika anionowego na tym sorbencie była wyższa od maksymalnej pojemności sorpcyjnej chityny niemodyfikowanej o 25%. W celu określenia dokładnego wpływu pola magnetycznego na chitynę, należałoby przeprowadzić dodatkowe i bardziej szczegółowe badania. Natomiast najniższą pojemność sorpcyjną odnotowano dla chityny poddanej działaniu ozonu w ilości 2 g O3, gdzie uzyskano wynik 13,17 mg/ dm3. Ozonowanie negatywnie wpłynęło na zdolność sorpcyjną chityny poprzez jej częściową depolimeryzację oraz rozrywanie wiązań, takich jak wiązania wodorowe, odpowiedzialnych za sorpcję zanieczyszczeń w formie anionów.
EN
The aim of the study was to evaluate the removal of carcinogenic PAHs during integrated processes: catalytic oxidation and sorption. Technological research was conducted using biologically treated industrial wastewater (coke plant wastewater). Oxidation was carried out with dihydrogen peroxide. The adsorption process was carried out onto powdered activated carbon. TiO2 was added to the wastewater as a catalyst of oxidation reaction. The experiment was carried out for 24 hours. The concentration of PAHs at the begining, after 2 and after 24 hours of integrated processes was analyzed. The effectiveness of PAHs degradation was evaluated based on the the individual compounds concentration changes before and after process. Quantitative and qualitative determination of polycyclic aromatic hydrocarbons was conducted using gas chromatograph - mass spectrometer system. The experiments were conducted under constant pH as well as under constant temperature. The efficiency of oxidation of the analyzed hydrocarbons under oxidation conditions ranged from 27 to 55%. In the presence of the titanium catalyst the efficiency of PAHs degradation was enhanced to 38-72%. During the integrated process (catalytic oxidation and adsorption on activated carbon) the PAHs removal was in the range 67-86%. The results lead to the conclusion that simultaneous oxidation and adsorption can be successfully apply in the final treatment of industrial wastewater and results in the minimizing PAHs load discharged to the environment.
PL
Celem badań było określenie efektywności degradacji rakotwórczych WWA w zintegrowanym procesie utleniania i sorpcji. Badania technologiczne prowadzono z wykorzystaniem biologicznie oczyszczonych ścieków koksowniczych. Utlenianie prowadzono z wykorzystaniem ditlenku diwodoru. Proces adsorpcji polegał na wprowadzeniu pylistego węgla aktywnego. Katalizatorem reakcji utleniania był ditlenek tytanu. Badania prowadzono przez 24 godz. Stężenia WWA oznaczano przed procesem oraz po 2 godz. i 24 godz. trwania procesu utleniania. Efektywność degradacji WWA wyliczono na podstawie zmian stężenia WWA przed i po procesie. Analizę jakościowo-ilościową WWA prowadzono z wykorzystaniem układu chromatografu gazowego i spektrometru masowego. Badania prowadzono przy stałym odczynie środowiska i stałej temperaturze. Efektywność degradacji analizowanych węglowodorów w warunkach utleniania była w zakresie od 27 do 55%. Obecność katalizatora tytanowego wspomagała utlenianie, co powodowało, że efektywność degradacji węglowodorów była w zakresie od 38 do 72%. W procesie zintegrowanym (utlenianie katalityczne w warunkach sorpcji) efektywność degradacji WWA była w granicach od 67 do 86%. Wyniki badań potwierdzają że proces utleniania i sorpcji może być skuteczny w doczyszczaniu ścieków przemysłowych i zapewniać ograniczenie ładunku WWA wprowadzanego do środowiska.
PL
Omówiono modele adsorpcji metanu i węglowodorów w pokładach węglowych oraz w złożach łupkowych. Dobór odpowiednich modeli adsorpcji/desorpcji zależy głównie od struktury porowatej adsorbentu. Dla próbek skał łupkowych i węgla składających się głównie z mikroporów i mezoporów procesy sorpcji przebiegają zgodnie z typem pierwszym klasyfikacji IUPAC. Wykonano porównanie danych laboratoryjnych sorpcji z modelami izotermy Langmuira, Freundlicha, DR (Dubinina i Raduszkiewicza), DA (Dubinina i Astachowa) oraz BET (Brunauera, Emmetta i Tellera) celem najlepszego dopasowania. Wykonane badania potwierdziły zasadność stosowania modeli Langmuira i DR oraz częściowo BET do opisu zjawisk sorpcji w złożach niekonwencjonalnych gazu.
EN
Fundamentals and a review, with 12 refs. of models of adsorption of hydrocarbons in coal seams and in shale rock. The best fit was achieved by using the Langmuir and DR models and partly BET for the description of sorption phenomena in unconventional gas reservoirs.
PL
W artykule przedstawione zostaną aktualne kierunki badań naukowych związanych z nowoczesną konstrukcją systemów chłodzenia. Głównym celem badań jest zwiększenie sprawności pracy tych urządzeń poprzez opracowanie innowacyjnych rozwiązań konstrukcyjnych wykorzystujących ciepło odpadowe oraz energię odnawialną solarną i geotermalną.
EN
The article presents the current directions of scientific research related to the modern design of cooling systems. The main aim of the research is to increase the efficiency of these devices by developing innovative construction solutions using waste heat as well as solar and geothermal renewable energy.
first rewind previous Strona / 17 next fast forward last
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.