Wyniki wyszukiwania - BazTech

1

Wpływ eksploatacji węgla kamiennego na środowisko w Polsce – analiza wybranych danych z monitoringu ARP SA

Chmiela Andrzej, Barszczowska Beata, Kine Mirosław

Zeszyty Naukowe Instytutu Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią PAN

|

2026

|

nr 114

153--162

PL

Działalność przemysłowa ludzkości i wspierające ją wydobycie surowców mineralnych, są jednymi z największych emitentów czynników degradujących środowisko naturalne. Niezależnie od formy prowadzenia działalności górniczej, zarówno aktualna, jak i zaniechana działalność górnicza wpływa na litosferę, hydrosferę i atmosferę. Procesy dekarbonizacji gospodarek powodują odchodzenie od pozyskiwania energii z paliw kopalnych. Polska energetyka w znacznej mierze opiera się na pozyskiwaniu energii z paliw kopalnych. Natychmiastowe odejście polskiej energetyki od węgla jest niemożliwe. Dla bezpiecznego przejścia transformacji konieczny jest okres przejściowy. Zgodnie z zawartą tzw. umową społeczną z prowadzeniem działalności górniczej w Polsce należy się liczyć co najmniej do 2049 roku. W okresie przejściowym zadaniem polskich producentów węgla kamiennego będzie dostarczenie wystarczającego wolumenu paliw dla energetyki, a przy tym należy się liczyć z ciągłą emisją czynników negatywnie wpływających na środowisko naturalne. Nawet natychmiastowe zaprzestanie działalności górniczej nie spowoduje szybkiej poprawy. Katowicki Oddział Agencji Rozwoju Przemysłu SA od 2003 r. monitoruje przebieg restrukturyzacji sektora wydobycia węgla kamiennego w Polsce. Podstawą prawną prowadzonego nadzoru jest art. 25 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o funkcjonowaniu górnictwa węgla kamiennego. Dodatkowo rokrocznie zawierane są umowy z ministrem właściwym ds. gospodarki złożami kopalin. Dane na poziomie zagregowanym, obejmujące zarówno spółki wydobywcze państwowe, jak i prywatne, publikowane są na stronie www.polskirynekwegla.pl. Na podstawie zbieranych przez ARP SA, danych sprawozdawczych sektora, w artykule zaprezentowano wybrane środowiskowe skutki eksploatacji węgla kamiennego w Polsce w latach 2015–2024 r. Dla zaprezentowanych w tekście skutków środowiskowych wskazano najważniejsze przyczyny ich powstawania. Przedstawione wyniki statystycznego przeglądu zakresu i zmian w emisji do środowiska mogą posłużyć przy prognozowaniu potencjalnych zmian i kierunków transformacji sektora wydobycia węgla kamiennego.

EN

Humanity’s industrial activity and the mineral extraction that supports it are among the largest emitters of environmentally degrading factors. Regardless of the form of mining activity, both current and abandoned mining operations impact the lithosphere, hydrosphere, and atmosphere. Decarbonization processes are leading to a shift away from fossil fuel energy sources. The Polish energy sector relies heavily on fossil fuels. An immediate transition from coal is impossible. A transition period is necessary to safely transition. According to the so-called social contract, mining operations in Poland should continue until at least 2049. During this transition period, Polish hard coal producers will be responsible for providing sufficient fuel volumes for the energy sector, while also recognizing the continued release of emissions that negatively impact the natural environment. Unfortunately, even an immediate cessation of mining operations will not bring about a rapid improvement. The Katowice Branch of the Industrial Development Agency (ARP) has been monitoring the restructuring of the Polish hard coal mining sector since 2003. The legal basis for this oversight is Article 25 of the Act of 7 September 2007 on the Functioning of the Hard Coal Mining Industry. Additionally, agreements are concluded annually with the minister responsible for the management of mineral deposits. Aggregated data covering both state-owned and private mining companies is published on the website www.polskirynekwegla.pl. Based on sector reporting data collected by ARP SA, this article presents selected environmental impacts of hard coal mining in Poland from 2015 to 2024. The most important causes of the environmental impacts presented in the text are identified. The presented results of a statistical review of the scope and changes in environmental emissions can be used to forecast potential changes and directions of transformation in the hard coal mining sector.

2

Obraz sektora górnictwa węgla kamiennego po 8 miesiącach 2025 roku

Barszczowska Beata, Skibski Mirosław, Chmiela Andrzej

Zeszyty Naukowe Instytutu Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią PAN

|

2026

|

nr 114

141-152

PL

W niniejszym opracowaniu przedstawiono aktualną sytuację sektora górnictwa węgla kamiennego w Polsce na podstawie danych za okres ośmiu miesięcy 2025 roku. Analiza została przeprowadzona w oparciu o wybrane wskaźniki i mierniki obrazujące kondycję branży, pochodzące z badania statystycznego „Górnictwo węgla kamiennego i brunatnego”, realizowanego przez katowicki Oddział Agencji Rozwoju Przemysłu SA w Warszawie. Zaprezentowano także zagadnienia związane z pomocą publiczną dla sektora.

EN

In this study, the current state of the hard coal mining sector in Poland is presented based on data covering the first eight months of 2025. The analysis was conducted using selected indicators and metrics that reflect the condition of the industry, derived from the statistical survey “Hard and Lignite Coal Mining”, carried out by the Katowice Branch of the Industrial Development Agency (Agencja Rozwoju Przemysłu SA) in Warsaw. The study also addresses issues related to public aid provided to the sector.

3

Zdolności wydobywcze polskiego górnictwa węglowego – stan po jedenastu miesiącach 2024

Chmiela Andrzej, Barszczowska Beata, Skibski Mirosław, Smoliński Adam

Rynek Energii

|

2025

|

Nr 3

68--76

PL

Od lat 90-tych XX wieku Polska prowadzi restrukturyzację górnictwa węgla kamiennego. górnictwo dostosowuje się do nowych uwarunkowań technicznych i rynkowych. W ostatnich latach na te uwarunkowania nakładają się kryzysy światowe oraz transformacja przemysłu do gospodarki zeroemisyjnej. Przewidywane jest odejście od pozyskiwania energii z paliw kopalnych. Wymogi bezpieczeństwa energetycznego sprawiają, że natychmiastowe odejście Polski od węgla jest niemożliwe. Konieczny będzie okres przejściowy, w którym przynajmniej część energii będzie pochodziła ze spalania węgli i to polskie górnictwo węgla kamiennego musi zapewnić wystarczający wolumen węgli do stabilizacji sieci przez elektrownie węglowe. W artykule przeanalizowano podstawowe wskaźniki charakteryzujące wydobycie węgla kamiennego w polskich kopalniach. Opracowana baza danych będzie podstawą do opracowywania bieżących potencjalnych kierunków zmian sektora węglowego w najbliższym czasie.

EN

Since the 1990s, Poland has been restructuring its hard coal mining industry. Mining is adapting to new technical and market conditions. In recent years, these conditions have been compounded by global crises and the transformation of the industry to a zero-emission economy. A move away from obtaining energy from fossil fuels is expected. Energy security requirements make it impossible for Poland to immediately move away from coal. A transition period will be necessary, during which at least part of the energy will come from burning coal, and it is the Polish hard coal mining industry that must provide a sufﬁcient volume of coal to stabilize the network through coal-ﬁred power plants. The article analyzes the basic indicators characterizing hard coal extraction in Polish mines. The developed database will be the basis for developing cur- rent potential directions of changes in the coal sector in the near future.

4

Analiza stanu i przyczyny zagrożenia tąpaniami w kopalniach węgla kamiennego w latach 2015–2024

Burtan Zbigniew, Chlebowski Dariusz, Rawicki Zbigniew

Bezpieczeństwo Pracy i Ochrona Środowiska w Górnictwie

|

2025

|

nr 4

11-20

EN

The article presents the current state of seismicity and rock burst hazard in hard coal mines. Based on the defined, extraction-related seismicity indicators (frequency and energy of high-energy tremors) and accident rates (frequency and severity of accidents) resulting from rock bursts and stress relief in rock mass, an analysis of changes in the level of tremors and rock burst hazard in the years 2015–2024 was carried out. The analysis of the variability of these indicators clearly shows that despite the decline in extraction, the ma gnitude of the seismic hazard and the accident rate resulting from rock bursts and stress reliefs is gradually increasing. This increase is greater in relation to extraction from seams at risk of rock bursts than in relation to total extraction. During identification of the causes of the high level of seismic and rock burst hazard, reference was made to geological and mining conditions such as mining depth, thick-layered rock mass structure, geological distur bances, mining operations, and residual areas. Attention was also drawn to the impact of draining liquidated water reservoirs in the vicinity of mining operations on the seismic activity of the rock mass. The increase in the level of seismic and rock burst hazard in recent years, including the number of rock bursts and stress relief, indicates the need to intensify actions to improve, assess and combat this hazard, especially in relation to conducting mining works in restricted geological and mining conditions.

PL

W artykule przedstawiono stan zagrożenia sejsmicznego i tąpaniami w kopalniach węgla kamiennego. W oparciu o zdefiniowane wskaźniki sejsmiczności oraz wypadkowości w wyniku tąpnięć i odprężeń, odnoszące się do całkowitego wydobycia i wydobycia z pokładów zagrożonych tąpaniami, przeprowadzono analizę zmian poziomu zagrożenia tąpaniami w latach 2015–2024. Wskazując na przyczyny wysokiego poziomu tego zagrożenia, odniesiono się do warunków geologiczno-górniczych, takich jak: głębokość eksploatacji, grubowarstwowa budowa górotworu, zaburzenia geologiczne, zaszłości eksploatacyjne i obszary resztkowe. Zwrócono uwagę na wpływ odwadniania likwidowanych zbiorników wodnych w sąsiedztwie prowadzenia robot górniczych na aktywność sejsmiczną górotworu.

5

Zatrudnienie firm usługowych w kopalniach węgla kamiennego w Polsce

Kielerz Anna

Zeszyty Naukowe Instytutu Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią PAN

|

2024

|

nr 112

115--125

PL

W górnictwie węgla kamiennego zadania są wykonywane pod ziemią i na powierzchni nie tylko przez pracowników kopalń węgla kamiennego, ale również przez pracowników firm usługowych. W niniejszym rozdziale zostało omówione średnie zatrudnienie (suma średniego zatrudnienia w poszczególnych miesiącach roku podzielona przez liczbę miesięcy), roboczodniówki (dzień pracy, składający się określonej liczby godzin, w czasie których pracownik wykonuje swoje obowiązki) i kategorie prac wykonywanych przez pracowników firm usługowych na terenie kopalni węgla kamiennego. W okresie 2009–2013 obserwujemy wzrost rok do roku przepracowanych roboczodniówek, a w kolejnych latach następuje systematyczny spadek rok do roku przepracowanych roboczodniówek przy utrzymaniu się średniego zatrudnienia pracowników firm usługowych na stałym poziomie. W 2013 roku odnotowano największą liczbę przepracowanych średnio kwartalnie w roku roboczodniówek. Wyniosła ona 1 647 719 roboczodniówek ogółem oraz 1 449 504 roboczodniówek przepracowanych w dniach poniedziałek-piątek. Liczba przepracowanych roboczodniówek przy utrzymaniu się średniego zatrudnienia pracowników firm usługowych utrzymała się na stałym poziomie w latach 2015–2016, natomiast w 2017 roku nastąpił spadek liczby pracowników firm usługowych, a następnie w okresie 2017–2019 utrzymał się na zbliżonym poziomie. W latach 2020–2022 następuje coroczny spadek liczby przepracowanych roboczodniówek porównując rok do roku oraz w odniesieniu do 2019 roku. W 2023 roku widzimy wzrost średniego zatrudnienia o 12% oraz liczby przepracowanych roboczodniówek ogółem o 9% w odniesieniu do 2022 roku. Od 2015 roku występuje zauważalny spadek średniej liczby firm usługowych wykonujących prace w kopalniach. W konsekwencji następował również systematyczny spadek średniego zatrudnienia pracowników firm usługowych, w okresie 2017–2019 nastąpiła stabilizacja na średnio tym samym poziomie, od 2020 roku widoczny jest spadek rok do roku do 385 firm usługowych średnio w I półroczu 2023 roku.

EN

In hard coal mining, tasks are performed underground and on the surface not only by employees of hard coal mines, but also by employees of service companies. This chapter discusses the average employment (he sum of average employment in individual months of the year divided by the number of months), working days (working day, consisting of a specific number of hours during which the employee performs his duties) and categories of work performed by employees of service companies in a hard coal mine. In the period 2009–2013, we observe a year-on-year increase in the number of working days worked, and in the following years there is a systematic year-on-year decrease in the number of working days worked, while the average employment of employees of service companies remains at a constant level. In 2013, the highest number of working days worked on average quarterly during the year was recorded. It amounted to 1,647,719 total workdays and 1,449,504 work-days worked on Monday-Friday. The number of working days worked while maintaining the average employment of employees of service companies remained at a constant level in 2015–2016, while in 2017 there was a decrease in the number of employees of service companies, and then in the period 2017–2019 it remained at a similar level. In the years 2020–2022, there is an annual decrease in the number of working days worked, comparing year to year and in relation to 2019. In 2023, we see an increase in average employment by 12% and the number of total work days worked by 9% compared to 2022. Since 2015, there has been a noticeable decline in the average number of service companies performing work in mines. As a consequence, there was also a systematic decline in the average employment of employees of service companies, in the period 2017–2019 there was stabilization at the same level on average, from 2020 there was a visible year-on-year decline to 385 service companies on average in the first half of 2023.

6

Tests Result of the Prototype Monitoring System for the Operating Parameters of the Powered Roof Support in Real Conditions

Szurgacz Dawid, Trzop Konrad

Civil and Environmental Engineering Reports

|

2024

|

Vol. 34, no. 3

165--181

EN

Monitoring of operating parameters of machines and devices is recently used more often in hard coal mining. This solution is one of the elements of the intelligent mine concept. This concept means that the enterprise uses innovative technologies while considering economic and social factors. The aim of applying practical solutions under the guiding idea is to increase the efficiency of the production line and the safety of the crew's work. The authors propose introducing a system monitoring the geometrical parameters of the powered roof support. The proposed system fits the requirements of creating an intelligent mine, a plant that meets the global safety and efficiency requirements. The article depicts studies of the underground working conditions of the section geometry monitoring system. The tests contributed to determining sensor installation locations and clarifying the geometric parameters of the measurement and recording system. The system is a solution so far not used in Polish hard coal mining at such a highly advanced level. Based on the measurements, the tested system determined the transverse and longitudinal inclinations of the essential elements of the section. In addition, through the designated angles, the working height of the section in the wall excavation was determined.

7

Podejmowanie decyzji w kopalniach węgla kamiennego ze wsparciem wybranych metod stochastycznych

Snopkowski Ryszard, Sukiennik Marta, Napieraj Aneta

Mining – Informatics, Automation and Electrical Engineering

|

2023

|

R. 61, nr 4

24--28

PL

W artykule przedstawiono wybrane metody modelowania procesów stochastycznych, które mogą wspierać decydentów w polskich kopalniach węgla kamiennego. Przedstawiono klasyfikację determinant, które mają istotny wpływ na procesy realizowane w kopalniach. W opracowaniu rozróżniono również decyzje programowane i nieprogramowane podejmowane przez kadry zarządzające w kopalniach. Następnie omówiono trzy wybrane metody, które umożliwiają decydentom podejmowanie skutecznych decyzji, które mogą mieć kluczowe znaczenie dla procesów realizowanych w kopalniach węgla kamiennego

EN

The article presents selected methods of stochastic process modeling that can support decision-makers in Polish hard coal mines. It outlines the classification of determinants that have a significant impact on the processes carried out in the mines. The article also distinguishes between programmed and non-programmed decisions made by the management in the mines. In the following sections, three selected methods are presented, enabling decision-makers to make more effective decisions that may be crucial for the processes implemented in hard coal mines.

8

Decision-making in hard coal mines with the support of selected stochastic methods

Snopkowski Ryszard, Sukiennik Marta, Napieraj Aneta

Mining – Informatics, Automation and Electrical Engineering

|

2023

|

R. 61, nr 4

19--23

EN

The article presents selected methods of stochastic process modeling that can support decision-makers in Polish hard coal mines. It outlines the classification of determinants that have a significant impact on the processes carried out in the mines. The article also distinguishes between programmed and non-programmed decisions made by the management in the mines. In the following sections, three selected methods are presented, enabling decision-makers to make more effective decisions that may be crucial for the processes implemented in hard coal mines.

PL

W artykule przedstawiono wybrane metody modelowania procesów stochastycznych, które mogą wspierać decydentów w polskich kopalniach węgla kamiennego. Przedstawiono klasyfikację determinant, które mają istotny wpływ na procesy realizowane w kopalniach. W opracowaniu rozróżniono również decyzje programowane i nieprogramowane podejmowane przez kadry zarządzające w kopalniach. Następnie omówiono trzy wybrane metody, które umożliwiają decydentom podejmowanie skutecznych decyzji, które mogą mieć kluczowe znaczenie dla procesów realizowanych w kopalniach węgla kamiennego.

9

The role, importance and impact of the methane hazard on the safety and efficiency of mining production

Palka Dorota, Brodny Jarosław, Tutak Magdalena, Nitoi Dan

Production Engineering Archives

|

2022

|

Vol. 28, Iss. 4

390--397

EN

Underground mining production is an extremely important process for the economy and carried out in very difficult and complex environmental conditions. The disturbance of the balance of this environment makes it also a very dangerous process. Due to the importance of coal, mainly as an energy raw material, the process of its exploitation is carried out all over the world. The specificity of its production is mainly determined by mining and geological conditions, which determine the method of operation and the selection of machines and devices for this process. One of the most dangerous natural hazards associated with this process are ventilation hazards, including methane hazard. The reason for this threat is methane, an odorless and colorless gas, which becomes a flammable and explosive gas under certain criteria. These features make this gas a huge threat to mining operations. Its huge amounts, contained in coal seams, are released into the mine atmosphere during the exploitation process, causing a very high threat to work safety. Events related to the occurrence of methane are most often the cause of mining disasters, in which people die and the technical and mining infrastructure is destroyed. The reason for the growing methane hazard is the increasingly difficult mining conditions, and mainly the increasing depth of mining, and thus also the increase in methane-bearing capacity of the seams. Taking into account the huge impact of methane hazard on the mining process, the article discusses its impact on the safety and efficiency of this process. The results of the literature review with regard to this risk are presented and the accident statistics are presented. On the basis of actual data, an analysis of interruptions in the exploitation process related to exceeding the permissible me-thane concentrations was carried out in one of the mines. The problem of limiting the production process due to these exceedances is an important factor reducing the efficiency of this process. The obtained results clearly indicate that the losses resulting from these breaks deteriorate the profitability of the entire process and affect the economic efficiency of the industry. In order to effectively counteract the dangerous phenomena related to the methane hazard and to improve the efficiency of the mining production process, solutions were proposed to improve this state and the directions for further research were proposed.

10

Wybieranie węgla systemem filarowym

Gierlotka Stefan

Bezpieczeństwo Pracy i Ochrona Środowiska w Górnictwie

|

2022

|

nr 4

8--11

PL

W artykule opisano system filarowego wybierania pokładu węgla kamiennego, dawniej powszechnie stosowany w górnictwie. Przedstawiono rozwój mechanizacji robót górniczych i odstawy urobku. Opisano stosowane dawniej sposoby wykonywania robót strzałowych przy wybieraniu pokładu. Ważnym czynnikiem podczas prowadzenia podziemnej eksploatacji węgla jest wentylacja wyrobisk. Omówiono rodzaje dawniej stosowanych metod wentylacyjnych w górnictwie. Filarowy system wybierania węgla wykorzystywany był w kopalniach na Śląsku przez cały wiek XIX i w początkach XX w., a w niektórych kopalniach jeszcze w latach 60. XX w. W połowie XX w. system filarowo-zabierkowy został wyparty przez ścianowy system wybierania węgla.

EN

In the second half of the 18th century, coal was mined in the Upper Silesian Coal Basin using an inefficient and dangerous system of extraction galleries. In order to increase the output, the pillar system was introduced, which by the beginning of the 19th century was already used in all Silesian mines. Exploitation of the pillar system required cutting the seam with pillar galleries that ran perpendicular to the main gallery. The pillars were picked by means of shortwalls along the ascent of the seam, at a height equal to the thickness of the seam (up to 10 m), until 1951, when the regulations [11] limited it to 4 m. In order to separate from the neighbouring, already selected pillar, the roof was supported by a narrow strip of raw coal, 0.8-1.3 m wide, or by densely placed racks, the so-called organs. Initially manual: cutting, mining, loading and transporting coal, these were gradually replaced by more efficient methods. The 19th century saw the introduction of dynamite and electric igniters, pneumatic drills and percussion hammers, and pole and chain chipmakers, and in the 20th century conveyors with shock chutes, belt conveyors and scraper conveyors were introduced. The problem was ventilation of the pillar pits. The pits could be ventilated by diffusion over a length of 6-10 m, and up to 30 m in non-gas fields. Longer workings were ventilated using brazing fans or special fairings. In Silesia, pillar systems were used throughout the 19th century and into the early 20th century, and in some mines as late as the 1960s. In the middle of the 20th century, the pillar-and-shortwalls system was replaced by the longwall system.

11

Modeling and Simulation of the Methane Risk in the Mining Production Process

Palka Dorota

Multidisciplinary Aspects of Production Engineering

|

2021

|

Vol. 4, Iss. 1

1--13

EN

The mining production process is of particular importance for the area of Upper Silesia, as well as a very significant impact on the economy of the entire country. One of the most common and most dangerous threats to this process is the methane hazard. It is related to the presence of methane in coal seams, which under appropriate conditions is a flammable and explosive gas. Events related to the methane hazard constitute a huge threat to the life and health of the crew as well as the infrastructure and equipment of excavations. Therefore, they have a huge impact on the efficiency of the entire mining production process. In order to ensure the safety and continuity of the production process, it is necessary to prevent the formation of dangerous methane concentrations in the area covered by the operation. One of the tools that can be used to assess the state of methane hazard are model studies supported by numerical simulation. Based on these studies, the article analyzes the distribution of methane concentration in the mining area. This area included an actual mining excavation in one of the hard coal mines. The model tests were carried out with the use of the finite volume method in the ANSYS Fluent software. The obtained results can be used for preventive measures and constitute an important source of information for the assessment of the methane hazard state.

12

Badania przepuszczalności i współczynnika filtracji w ocenie warunków hydrogeologicznych i stanu zagrożeń wodnych w kopalniach podziemnych

Augustyniak Iwona

Bezpieczeństwo Pracy i Ochrona Środowiska w Górnictwie

|

2021

|

nr 11

10--16

PL

W artykule przedstawiono metodykę prowadzenia laboratoryjnych oznaczeń przepuszczalności i współczynnika filtracji na próbkach piaskowców karbońskich, pobranych z otworów wiertniczych odwierconych w przykładowym obszarze badań, i analiz warunków krążenia wód w strefie rozdzielającej zroby kopalni zlikwidowanej i czynne wyrobiska kopalni chronionej. Na podstawie uzyskanych wyników badań oszacowano natężenie przepływu wody przez caliznę skalną w strefie oddzielającej występowanie zrobów obydwu kopalń. Ponadto omówiono znaczenie metod i wielkości tych parametrów hydrogeologicznych w ocenie procesów i oszacowaniach natężenia przepływu wody między kopalniami oraz w prognozowaniu zagrożenia wodnego z uwagi na wydajność systemów odwadniania kopalń.

EN

Water damming up in the goafs of the abandoned mine may result in uncontrolled flows from the water reservoir to the workings of the neighboring mines. This flow increases the water hazard. The assessment of the water hazard of an active mine located in the vicinity of the abandoned mine includes primarily the analysis of safety pillars and drainage systems. The safety pillars are assessed for their tightness (permeability) and strength. The evaluation of drainage systems is based on determining the maximum capacity and reserve of the system drainage. The reliability of water filtration calculations in the pillar zone is strictly dependent on the accuracy of the recognition of the per meability (filtration coefficient) of the safety pillar rock mass. The highest values of filtration coefficient are usually assumed during assessing water filtration through safety pillars. This allows to estimate the filtration intensity with an excess and to obtain a certain safety margin essential for the functioning of the drainage systems of protected mines. The simulation calculations of the water flow through the safety pillar presented in the article should allow to determine the safety condition of the protected mine. The results of the permeability studies of the safety pillars rocks, with sufficient accuracy, can be obtained using the PDPK 400 permeameter.

13

Geophysical and analytical determination of overstressed zones in exploited coal seam: a case study

Chlebowski Dariusz, Burtan Zbigniew

Acta Geophysica

|

2021

|

Vol. 69, no. 2

701--710

EN

A variety of geophysical methods and analytical modeling are applied to determine the rockburst hazard in Polish coal mines. In particularly unfavorable local conditions, seismic profling, active/passive seismic tomography, as well as analytical state of stress calculating methods are recommended. They are helpful in verifying the reliability of rockburst hazard forecasts. In the article, the combined analysis of the state of stress determined by active seismic tomography and analytical mod eling was conducted taking into account the relationship between the location of stress concentration zones and the level of rockburst hazard. A longwall panel in the coal seam 501 at a depth of ca.700 m in one of the hard coal mines operating in the Upper Silesian Coal Basin was a subject of the analysis. The seismic tomography was applied for the reconstruction of P-wave velocity felds. The analytical modeling was used to calculate the vertical stress states basing on classical solutions ofered by rock mechanics. The variability of the P-wave velocity feld and location of seismic anomaly in the coal seam in relation to the calculated vertical stress feld arising in the mined coal seam served to assess of rockburst hazard. The applied methods partially proved their adequacy in practical applications, providing valuable information on the design and performance of mining operations.

14

Soil Productivity Index in the Selected Area of Post-Mining Geomechanical Deformations

Klatka Sławomir

Journal of Ecological Engineering

|

2020

|

Vol. 21, nr 5

148--154

EN

Geomechanical and hydrological surface deformation caused by the underground hard coal extraction leads to limited agricultural and natural soil use. The paper presents results of soil productivity indices determined in the area of post-mining subsidence depression near Libiąż. The algorithm of method suggested by Zhengi Hu et al. [1992] was used for the computations. The obtained results of field and laboratory analyses indicate soils degradation due to water logging and a necessity to undertake reclamation measures to restore their previous values. Determined productivity indices (PI) characterise the selected ground as the area with poor conditions for agricultural production. The reason for low PI values is a change in the soil properties because of degradation. The methods presented in the paper may be used to determine the degree of soil degradation in the areas of hard coal mining.

15

Zastosowanie metody wartości wypracowanej (EVM) do oceny projektów górniczych – podejście krytyczne – część 2 – doświadczenia z stosowania

Getler Adam, Tchórzewski Seweryn

Inżynieria Mineralna

|

2020

|

no. 2, vol. 2

171--176

PL

Cel artykułu: celem publikacji jest zaprezentowanie na praktycznych przykładach możliwości zastosowania oraz ograniczeń w zastosowaniu metody wartości wypracowanej (EV), jako narzędzia służącego ocenie postępu prac w projektach realizowanych w przedsiębiorstwach górniczych węgla kamiennego w Polsce. Metoda badawcza/narzędzia: metodą badawczą będzie analiza wybranych, typowych przypadków projektów oraz możliwość ich oceny za pomocą metody wartości wypracowanej. Oryginalne rezultaty: wynikami pracy będą referencje w zakresie skutecznego wykorzystania metody wartości wypracowanej w projektach realizowanych w górnictwie węgla kamiennego.

EN

Purpose of the article: the aim of the publication is to present practical examples of the application possibilities and limitations in the use of the earned value (EV) method as a tool for assessing the progress of work in projects implemented in hard coal mining enterprises in Poland. Research method / tools: the research method will be the analysis of selected, typical project cases and the possibility of their evaluation using the earned value method. Original results: the results of the work will be references in the effective use of the value-generated method in projects implemented in the hard coal mining industry.

16

Possibilities of reclamation and using of large-surface coal mining dumping grounds in Poland

Marcisz Marek, Probierz Krystian, Gawor Łukasz

Gospodarka Surowcami Mineralnymi

|

2020

|

T. 36, z. 1

105--122

EN

There was done an inventarization of 41 coal mining dumping grounds, gathering waste material from 27 mines. Considering the fact, that five mines belong to multi-motion plants the research comprised 32 hard coal deposits. Source data with localization of particular dumps have been obtained from archival materials from the mines and municipalities, in the boundaries where the dumps occur as well as free accessible published materials (books, scientific papers). The data have been verified, in the beginning on the basis of topographical maps, orthophotomaps and aerial photographs and then, after vision done during field works they have been drawn on the topographic base, what resulted in creating the map of post-mining dumping grounds. Valorisation of coal mining waste dumps, using already repeatedly presented method, included defining of: name of the dump, coal mine from where the wastes come from, state of the dump, surface of the dump, type of technical and biological reclamation, accessibility of the object, possibilities of recovery of coal and the results have been drawn on the map. On the basis of collected and elaborated data there was done an attempt of defining of potential possibilities of recovery of coal from the dumps and connecting of coal quality in exploited deposits and coal content in waste material. The results showed that in spite of initial information that the majority of the dumps comprise potential objects of coal recovery of coal from waste material, eventually only in some cases (thirteen objects) the recovery seems to be economically justified.

PL

Dokonano inwentaryzacji 41 zwałowisk odpadów pogórniczych pochodzących z 27 kopalń. Z uwagi na fakt, że pięć kopalń są kopalniami wieloruchowymi, badania objęły swoim zasięgiem aż 32 złoża węgla kamiennego. Dane źródłowe (wraz z miejscami lokalizacji poszczególnych zwałowisk) pozyskano, zarówno z materiałów archiwalnych, jakimi dysponują zakłady górnicze i urzędy miast (w granicach których występują te zwałowiska), jak również z powszechnie dostępnych materiałów opublikowanych (tj. książek, monografii, artykułów naukowych). Zweryfikowane, początkowo na podstawie dostępnych map topograficznych, ortofotomap oraz aktualnych zdjęć lotniczych, a następnie na podstawie wizji w ramach prac terenowych, dane zostały naniesione na podkład topograficzny, czego rezultatem jest mapa zwałowisk odpadów pogórniczych. Waloryzacja zwałowisk, wykorzystująca wielokrotnie już zaprezentowaną metodę, obejmowała określenie: nazwy zwałowiska, kopalni, z której pochodzą zwałowane odpady, stanu zwałowiska, powierzchni zwałowiska, rodzaju rekultywacji technicznej i biologicznej, dostępności obiektu oraz możliwości odzysku węgla, zaś jej wyniki zostały naniesione na wykonaną uprzednio mapę. Na podstawie zebranych i opracowanych danych podjęto próbę określenia potencjalnych możliwości odzysku węgla ze zwałowisk oraz powiązania jakości węgla w złożach eksploatowanych i węgla w materiale odpadowym. Wyniki badań wykazały, iż pomimo wstępnej informacji, że większość badanych zwałowisk stanowi potencjalne obiekty odzysku węgla z materiału odpadowego, ostatecznie tylko w kilkunastu przypadkach (trzynaście obiektów) odzysk ten wydaje się ekonomicznie uzasadniony.

17

Competitiveness of the Polish hard coal mining sector as a fuel supplier for heat and power generation

Kaszyński Przemysław, Komorowska Aleksandra, Malec Marcin

Gospodarka Surowcami Mineralnymi

|

2020

|

T. 36, z. 4

5--32

EN

The paper investigates the competitiveness of the Polish hard coal mining sector as a fuel source for heat and power generation. The main objective of the study is to make a quantitative assessment of the impact of the price relationship between domestic and imported steam coal on the consumption of domestic fine coal in the Polish heat and power generation sector. For this purpose, a long-term mathematical model of the Polish steam coal market is employed and scenarios that mimic the relationship between domestic and imported steam coal prices is developed. The following results are analysed: - the volume of total domestic steam coal consumption under the scenarios analysed, - the absolute difference in domestic steam coal consumption under the scenarios analysed in comparison with the scenario 0%, - the total imported and domestic steam coal consumption in the period analysed. In addition, the results were depicted in cartograms in order to present the distribution of domestic and imported coal consumption in the various regions of Poland. The results of the study indicate that the supply of steam coal in Poland can be completely covered by domestic mines when the price of domestic coal is from –40% to –20% lower than that of imported coal. For the remaining scenarios, the consumption of imported coal increases and reaches its highest value in the scenario +40%, in which imported coal covered of 71% of total steam coal consumption in Poland over the period. The conclusions presented in this paper provide valuable findings and policy insights into the competitiveness of domestic mines and management of domestic production both in Poland and other countries in which power generation systems are mostly dominated by coal.

PL

W artykule przeanalizowano konkurencyjność krajowego węgla energetycznego w porównaniu z węglem importowanym w kontekście jego wykorzystania do produkcji energii elektrycznej i ciepła. Przeprowadzona została ilościowa ocena wpływu relacji cenowej węgla krajowego do węgla importowanego na stopień wykorzystania poszczególnych źródeł dostaw węgli. W tym celu wykorzystany został długoterminowy model krajowego rynku węgla energetycznego oraz opracowane zostały scenariusze odzwierciedlające różne relacje cenowe pomiędzy surowcem krajowym a importowanym. Analizie poddano następujące wyniki: - wolumen całkowitego zapotrzebowania na węgiel kamienny energetyczny w krajowym systemie wytwarzania, - bezwzględną różnicę zapotrzebowania na krajowy węgiel w porównaniu ze scenariuszem referencyjnym, - sumaryczne zapotrzebowanie na węgiel krajowy i importowany w analizowanym okresie. Ponadto wyniki zostały zaprezentowane na kartogramach w celu przedstawienia zapotrzebowania na węgiel krajowy i importowany w poszczególnych regionach Polski. Wyniki przeprowadzonych badań wskazują, że zapotrzebowanie na węgiel energetyczny może być w całości pokryte przez paliwo produkowane w krajowych kopalniach, gdy jego cena jest niższa od węgla importowanego w zakresie od 20 do 40%. W pozostałych przypadkach zapotrzebowanie na surowiec importowany wzrasta i osiąga najwyższą wartość w scenariuszu zakładającym cenę węgla importowanego o 40% niższą w porównaniu z ceną węgla krajowego. Wyniki przeprowadzonej analizy umożliwiają sformułowanie wniosków dotyczących konkurencyjności krajowych kopalń i zarządzania krajową produkcją nie tylko w Polsce, ale również w innych państwach, w których dominującym paliwem jest węgiel kamienny.

18

Prawne wymagania dla systemów monitorowania zagrożeń w kopalniach węgla kamiennego w Polsce

Dylong Artur, Kuciara Irena, Trenczek Stanisław

Bezpieczeństwo Pracy i Ochrona Środowiska w Górnictwie

|

2020

|

nr 6

9--15

PL

W artykule przedstawiono aspekty prawne mające wpływ na sposób prowadzenia eksploatacji górniczej oraz zapewnienie bezpieczeństwa infrastruktury kopalń węgla kamiennego i pracujących w nich ludzi. Jako podstawę prawną przyjęto przepisy i normy, których stosowanie wynika z ustawy - Prawo geologiczne i górnicze, dotyczące zagrożeń naturalnych w zakładach górniczych.

EN

The article present current mining regulations in Poland regarding natural hazards. They contain rules and the most important criteria for the classification of rock outburst, methane and endogenous fire hazards. For monitoring particular hazards there are in use the following monitoring systems: seismic and seismic-acoustic Systems - for rock outburst hazard, automatic methane content in the ventilation air systems - for methane one, as well as automatic carbon monoxide monitoring systems - for fire hazard. It should be emphasized that each monitoring system must meet the requirements of Polish standards (adapted to European standards) as well as be supervised by dispatchers. The dispatchers, because of high responsibility of them, reguire very high competences and gualifications.

19

Restructuring conditions for traditional industry enterprises in Poland

Kotelska Jolanta

Zeszyty Naukowe. Organizacja i Zarządzanie / Politechnika Śląska

|

2019

|

z. 134

94--108

EN

The primary objective of the article is to identify conditions of restructuring from the point of view of Polish enterprises operating in the traditional industry, black coal mining, iron and steel metallurgy and the power industry. They are strongly connected with one another and play a strategic role in the economy of the country.

20

Ukierunkowane hydroszczelinowanie skał - nowe rozwiązania i zastosowania

Myszkowski Jacek, Makówka Janusz, Merta Grzegorz

Przegląd Górniczy

|

2019

|

T. 75, nr 5

43--50

PL

Metody ukierunkowanego szczelinowania skał (UHS – ukierunkowane hydroszczelinowanie skał i USS – ukierunkowane szczelinowanie strzelnicze), których istotą jest wytworzenie w górotworze szczelin dzielących warstwy skalne na bloki czy płyty o określonych wymiarach i kształtach powstały w latach 90. ubiegłego wieku. Od tego czasu, metody te były szeroko stosowane w kopalniach węgla kamiennego jako aktywne metody profilaktyki tąpaniowej lub też dla potrzeb związanych z poprawą stateczności wyrobisk górniczych, znajdujących się w strefach oddziaływania wysokich naprężeń. Z początkiem roku 2018 odnotowano wyraźny wzrost zainteresowania zastosowaniem metody ukierunkowanego szczelinowania skał. W kilku kopalniach zdecydowano się zastosować tę metodę dla ochrony wyrobisk przyścianowych, jak również dla uzyskania wyprzedzającej destrukcji warstw stropowych w rejonach prowadzonej eksploatacji ścianowej oraz w celu poprawy rabowalności stropu. W większości przypadków stosowano wersję hydrauliczną metody. W artykule przytoczono przykłady udanych zastosowań z kilku miesięcy 2018 roku, wraz ze szczegółami projektów UHS. Pewną niedogodnością w stosowaniu metod UHS i USS jest konieczność wykonywania szczeliny zarodnikowej na dnie otworu wiertniczego. Prowadzone nieustannie prace nad udoskonaleniem technologii ukierunkowanego szczelinowania zaowocowały w ostatnich miesiącach zaprojektowaniem i wykonaniem nowego typu urządzenia, pozwalającego na wycinanie szczelin zarodnikowych w dowolnym miejscu otworu wiertniczego. W artykule zaprezentowano powstałe w ostatnim czasie rozwiązania urządzeń do łatwego wykonywania wielu szczelin w jednym otworze wiertniczym.

EN

Methods of directed rock fracturing (UHS - directed hydraulic rock fracturing and USS – directed rock fracturing by blasting), the idea of which is the create of fractures in the rock mass dividing rock strata into blocks or slabs of specific dimensions and shapes, created in the 90s of the last century. Since then, these methods have been widely used in hard coal mines as active rock burst prevention methods, or for the purposes related to the improvement of the stability of mining excavations located in high stress zones. At the beginning of 2018, there was a marked increase in interest in the application of the method of directed rock fracturing. In several mines, it was decided to apply this method for the protection of longwall headings, as well as for obtaining pre-destructive roof layers in the areas of longwall mining and to improve the caving of roof strata. In most cases, the hydraulic version of the method was used. The article provides examples of successful applications from several months of 2018, along with details of UHS projects. One of disadvantages of using the UHS and USS methods is the need to make an initial fracture at the bottom of the borehole. Continued work on improving the technology of directed fracturing has resulted in the design and construction of a new type of device in recent months, allowing the cutting of initial fractures anywhere in the borehole. The article presents recently created solutions for the easy execution of multiple fractures in a single well.