Wyniki wyszukiwania - BazTech

1

Elements of post-fermentation slurry vermicomposting technology and its impact on fertilizer value

Garczyńska Mariola, Filipowicz Piotr, Dziuba Michał, Łuka Paweł, Hajduk Edmund, Mazur-Pączka Anna, Pączka Grzegorz, Kostecka Joanna

Advances in Science and Technology. Research Journal

|

2026

|

Vol. 20, no. 9

476--489

EN

The intensification of biogas production leads to increased production of digestate – a by product of anaerobic digestion – whose management poses a significant environmental and economic challenge. In the context of the transition toward a circular economy, there is a growing need to develop technologies that enable the transformation of this material into a product with greater utility. One promising solution is vermicomposting, which enables biological stabilization of digestate and improves its fertilizing properties. In the conducted studies, Dendrobaena veneta earthworms were used in various substrate compositions containing digestate, enabling both an assessment of the process's effectiveness and an evaluation of changes in the digestate's physicochemical properties and the dynamics of the earthworm population's development. The resulting vermicompost was subjected to agronomic analysis by evaluating its effect on the germination and growth of common corn (Zea mays L.) seedlings as an indicator plant. The results indicate that appropriately selected proportions of substrates with digestate intensify organic matter transformation within them and increase the fertilizing value of the final product. From an economic perspective, this technology can help reduce digestate management costs, increase its market value, and improve the environmental efficiency of biogas plant operations, aligning with the principles of the circular economy.

2

Efficiency of transport policies in EU countries

Bondar Nataliia, Strojny Jacek

Transport Problems

|

2025

|

T. 20, z. 2

197--209

EN

Strengthening the national economy and ensuring competitiveness in international markets requires tools for objectively assessing the effectiveness of government policy. It is important to evaluate the economic effectiveness of transport policy in comparison with other countries. A conceptual approach is proposed for assessing the economic efficiency of state transport policy through the country’s transport performance indicators. The added value created in the transport sector per employee is proposed as an indicator of economic efficiency. The results of the transport sector’s activities are influenced by both macroeconomic factors and sectorspecific factors that impact its functioning and development trends. Therefore, to determine the effectiveness of a country’s transport policy, it is proposed to use clustering based on macroeconomic indicators and transport sector indicators. These indicators were selected based on their correlation with the value of added value created in the transport sector per employee. Four clusters of EU countries were formed. The clustering results obtained using Vard’s dendrogram were confirmed by the k-means grouping method. The clustering results showed that the distribution of countries across clusters differs when examining the impact of macroeconomic factors and the level of development in the transport sector. There are situations when countries in a stronger cluster in terms of macroeconomic indicators move to a cluster with average transport sector performance. Information on a country’s position among clusters and within a cluster, compared to other comparable countries in terms of transport sector performance indicators, will provide an objective assessment of the effectiveness of state transport policy. This confirms the thesis that transport policy implementation tools must be comprehensive and taken into account when developing programmes and strategies for the development of both the transport sector and other sectors or regions of the country. They must also take into account inter-sectoral links, the impact on the socio-economic well-being of the population and the security of the country. A generalized model for the formation of state transport policy is also presented, taking into account the results of an analysis of the achieved transport performance indicators and the identification of possible target indicators as well as the best practices of the cluster countries. The monographic method, abstraction, comparative analysis, statistical correlation analysis, cluster analysis, and graphical and analytical methods were used in the work. The information base was compiled through modern research by scientists in the field of the transport sector’s effective functioning, state transport policy, and official data from the Statistical Office of the European Union.

3

Poprawa efektywności energetycznej budynków użyteczności publicznej na przykładzie Centrum Innowacji i Zawansowanych Technologii Politechniki Lubelskiej

Belowski Adrian, Adamek Sylwester

Rynek Energii

|

2025

|

Nr 3

3--10

PL

Sytuacja na Ukrainie, a także gwałtowny wzrost cen surowców energetycznych przełożył się na skokowy wzrost cen energii elektrycznej w Polsce. W celu zapobieżenia powstawania nadmiernych kosztów ustawodawca nałożył m.in na uczelnie publiczne obowiązek ograniczenia zużycia energii elektrycznej o 10% w stosunku do średniego zużycia z lat 2018 – 2019 – [7]. Politechnika Lubelska jako uczelnia publiczna podjęła niezbędny wysiłek w celu zrealizowania postanowień wspomnianej ustawy. Autorzy postanowili przyjrzeć się środkom podjętych przez władze uczelni, a także przeanalizować zapotrzebowanie na energię elektryczną największego odbioru na terenie kampusu Politechniki jakim jest Budynek Centrum Innowacji i Zaawansowanych Technologii.

EN

The situation in Ukraine, as well as the sharp increase in energy commodity prices, has translated into a spike in electricity prices in Poland. In order to prevent excessive costs, the legislator, among other things, imposed an obligation on public universities to reduce electricity consumption by 10% compared to the average consumption of 2018 - 2019 - [7]. Lublin University of Technology, as a public university, has made the necessary effort to implement the provisions of the mentioned law. The authors decided to look at the measures taken by the university authorities, as well as to analyze the electricity demand of the largest consumption on the campus of the Technical University, which is the Center for Innovation and Advanced Technologies Building.

4

Efektywność ekonomiczna i energochłonność produkcji pszenżyta jarego w zależności od systemu uprawy roli i nawożenia siarką

Klikocka Hanna, Przygocka-Cyna Katarzyna

Przemysł Chemiczny

|

2025

|

T. 104, nr 3

369--372

PL

W celu obliczenia efektywności ekonomicznej i energochłonności produkcji pszenżyta jarego wykorzystano dane z doświadczenia polowego prowadzonego w trzech sezonach wegetacyjnych 2014-2016. W eksperymencie z pszenżytem jarym odmiany Milewo zastosowano dwa systemy uprawy roli: tradycyjny (TRD) i zredukowany (RED) oraz trzy dawki siarki (0,25 i 50 kg/ha). Na podstawie uzyskanych wyników stwierdzono, że najkorzystniejszy wpływ na plon ziarna, efektywność ekonomiczną i wartość energetyczną plonu pszenżyta jarego miała tradycyjna uprawy roli (TRD) i nawożenie siarką w dawce 50 kg/ha. O korzystnych wynikach produkcyjnych decyduje głównie rynek, czyli wysoka cena zbytu surowca i niskie koszty jego produkcji. Dopłaty bezpośrednie równoważą koszty produkcji, lecz w niewielkim stopniu wpływają na osiągnięcie dodatniego dochodu rolniczego.

EN

Data from a field expt. conducted in 3 growing seasons from 2014 to 2016 were used to calc. the economic efficiency and energy intensity of spring triticale prodn. Two tillage systems were used: traditional (TRD) and simplified (RED), as well as 3 doses of S (0, 25 and 50 kg/ha). The most favorable effect on grain yield, economic efficiency and energy value of spring triticale yield was obtained using TRD tillage and S fertilization at a dose of 50 kg/ha.

5

Analiza wpływu zmian rozliczeń instalacji fotowoltaicznych na ich efektywność techniczno-ekonomiczną

Prażuch Izabela

Przegląd Elektrotechniczny

|

2025

|

R. 101, nr 5

144--146

PL

Globalna energetyka, zwłaszcza w krajach Europy znajduje się ̨ na progu radykalnej transformacji. Wymogi unijne mające na celu zminimalizowanie negatywnego oddziaływania zarówno na sieć elektroenergetyczną jak i środowisko oraz dofinansowania powodują̨ , że instalacje fotowoltaiczne cieszą̨ się ̨ nieustannym zainteresowaniem. Ze względu na rozwój oraz popularność technologii, koszt paneli maleje. W obliczu rosnących kosztów energii dla odbiorcy indywidualnego, jest to główna zachęta do inwestowania w tego typu źródła. Ponadto nie wymagają̨ one stałego nadzoru, a koszty eksploatacji nie są wysokie. Dla sprawnej i efektywnej pracy indywidualnych instalacji fotowoltaicznych, przyjęty sposób rozliczeń jest zatem nadrzędnym aspektem wpływającym na zainteresowanie inwestycją w tego typu źródła. Zadaniem uwarunkowań formalno prawnych jest stymulowanie działań mikro inwestorów.

EN

Global energy, especially in European countries, is on the threshold of a radical transformation. EU requirements aimed at minimizing the negative impact on both the power grid and the environment, as well as subsidies, mean that photovoltaic installations are enjoying constant interest. Due to the development and popularity of technology, the cost of panels is decreasing. In the face of rising energy costs for individual customers, this is the main incentive to invest in this type of source. In addition, they do not require constant supervision, and operating costs are not high. For the efficient and effective operation of individual photovoltaic installations, the adopted method of settlement is therefore the overriding aspect influencing interest in investing in this type of source. The task of formal and legal conditions is to stimulate the activities of micro investors.

6

Modułowe budownictwo prefabrykowane na przykładach

Wojciechowski Michał, Błaszczyński Tomasz

Przegląd Budowlany

|

2025

|

R. 96, nr 5

157--159

PL

W artykule omówiono koncepcję prefabrykowanego budownictwa modułowego w kontekście jego rosnącego znaczenia dla zrównoważonego rozwoju i zielonej transformacji sektora budownictwa. Zaprezentowano klasyfikację technologii prefabrykacyjnych, dokonano przeglądu kilku przykładów wdrożeń z Europy i Azji, przeanalizowano ich wpływ środowiskowy, ekonomiczny i społeczny oraz zestawiono dane porównawcze z tradycyjnymi metodami budowlanymi. Prefabrykacja modułowa jawi się nie tylko jako skuteczna odpowiedź na wyzwania klimatyczne, ale również jako efektywne rozwiązanie organizacyjne, ekonomiczne i logistyczne.

EN

The article presented the concept of prefabricated modular construction in context of its growing importance for sustainable development and the green transformation of the construction sector. A classification of prefabrication technologies was presented, along with a review of few implementation examples from Europe and Asia. Their environmental, economic, and social impacts are analyzed with comparison to traditional construction methods. Modular prefabrication emerges not only as an effective response to climate challenges but also as an efficient organizational, economic, and logistical solution.

7

Efekt „białego słonia” w infrastrukturze sportowej – wyzwania i konsekwencje

Kośmieja Maria

Przegląd Budowlany

|

2025

|

R. 96, nr 2

65--68

PL

Artykuł podejmuje temat zjawiska „białego słonia” w kontekście infrastruktury sportowej, czyli kosztownych obiektów, które po zakończeniu wydarzeń masowych tracą swoje funkcje użytkowe i stają się obciążeniem ekonomicznym. Celem pracy jest analiza przyczyn tego zjawiska oraz identyfikacja czynników umożliwiających skuteczne planowanie i zarządzanie obiektami sportowymi. W artykule przedstawiono studia przypadków stadionów w Grecji, Brazylii i Rosji, które stały się przykładami nieefektywnych inwestycji, oraz obiektów olimpijskich w Londynie, które zostały pozytywnie przekształcone na potrzeby lokalnych społeczności. Na podstawie analizy sformułowano rekomendacje dotyczące zintegrowanego planowania, elastyczności projektowej oraz podejścia opartego na zrównoważonym rozwoju. Wskazano także, że wczesne uwzględnienie przyszłego użytkowania stadionów pozwala uniknąć ich degradacji oraz zapewnia trwałość inwestycji.

EN

The article discusses the „white elephant” phenomenon in sports infrastructure-expensive venues that lose their function and become economic burdens after large-scale events. The aim of the study is to analyze the underlying causes of this phenomenon and identify factors that support effective planning and management of sports facilities. The paper presents case studies of stadiums in Greece, Brazil, and Russia, which illustrate failed investments, as well as London’s 2012 Olympic venues as an example of successful long-term planning. Based on the analysis, the article outlines recommendations emphasizing integrated urban planning, design flexibility, and sustainable development. The findings highlight that early consideration of future use ensures the long-term viability of sports infrastructure and prevents functional and financial decline.

8

Application of hybrid fuzzy -TOPSIS approach in enhancing green logistics towards sustainable Maritime

Pham Thi Nga, Nguyen Hoang Phuong, Nguyen Van Nhanh, Sirichokpokin Punarut, Hadiyanto Hady, Rudzki Krzysztof, Nguyen Cao Thao Uyen, Bui Viet Duc

Polish Maritime Research

|

2025

|

nr 2

156--174

EN

The marine sector is one of the main pillars of world trade but it greatly pollutes the environment. Therefore, sustainable maritime is emerging as a key tactic to lower greenhouse gas emissions and support green logistics. Indeed, the approaches, initiatives, and technical developments influencing the direction of sustainable shipping are investigated in this study. Along with developments in ecologically friendly vessel designs and energy-efficient propulsion systems, this research evaluates the applicability of alternative fuels, such as liquefied natural gas (LNG), hydrogen, ammonia, and biofuels, as green solutions for sustainable maritime and green logistics. Furthermore, the influence of regulatory systems is examined, including the guidelines established by the International Maritime Organisation on promoting sustainability in the maritime industry. A hybrid fuzzy-TOPSIS approach is used to determine what alternative fuel is the best and available to aid in the objectives of sustainable maritime and green logistics. As a result, the performance scores using the Fuzzy-TOPSIS approach show that Biofuels (A1) achieved the highest score (0.689), followed by hydrogen (A2) at 0.492. Ammonia (A3) and LNG (A4) scored 0.441 and 0.466, respectively, indicating that biofuels are the most preferred alternative for sustainable energy selection, in terms of sustainable maritime and green logistics.

9

Optimized control of industrial microgrid energy storage using particle swarm techniques

Kaczorowska Dominika, Rezmer Jacek, Kostyła Paweł, Sikorski Tomasz

Archives of Electrical Engineering

|

2025

|

Vol. 74, nr 3

631--652

EN

Renewable energy sources have rapidly developed over the past few years. The stochastic nature of the generated energy in photovoltaic systems (PV) and wind power plants is causing more interest in energy storage systems (ESS). In commercial installations, deterministic methods are used to control the power of the storage, which is not efficient. Developing algorithms that optimize economic and technical aspects is necessary. Methods based on computational intelligence (CI) can be a solution. The paper presents a novel CI algorithm for optimizing power flow in microgrids using the particle swarm optimization (PSO) method. The economic and technical efficiency of control is achieved by combining multiple criteria in the objective function. The solution is universal, scalable, and can be applied to any industrial or residential microgrid. The method uses short-term forecasts of local generation and load and specifications of ESS, ensuring that technological constraints are maintained. Analyses were conducted for a whole year for a real industrial microgrid. The paper presents the selected results of the study. The efficiency of the proposed algorithm is compared with the results obtained by a deterministic algorithm aimed at maximizing autoconsumption. Using the PSO algorithm resulted in an economic effect of =C6 635 with 461 full discharge cycles, compared to =C2 287 and 110 cycles for the deterministic approach, meaning an increase of more than 2.5 times. However, such storage operation requires more intensive work, affecting its lifetime. Further research can develop objective functions that, without compromising economic effects, support microgrid operation: improving power quality, minimizing voltage fluctuations.

10

Estymacja miary ryzyka w ekonomicznej ocenie efektywności inwestycji w elektroenergetyce – analiza przypadku budowy instalacji wychwytu CO2

Tomaszewski Robert, Sowiński Janusz

Rynek Energii

|

2024

|

Nr 1

18--23

PL

Na podstawie dostępnych danych techniczno-ekonomicznych, głównie prezentowanych w raporcie US EIA, przedstawiono analizę przypadku wpływu technologii wychwytu CO2 na koszty wytwarzania energii elektrycznej w warunkach ryzyka biorąc pod uwagę możliwości wynikające z handlu uprawnieniami do emisji. Opracowano koncepcję i zbudowano autorski model ekonomicznej oceny inwestycji polegającej na budowie instalacji wychwytu CO2 w elektrowni węglowej. Kluczowym elementem analizy jest metoda estymacji miary ryzyka w modelu wykorzystującym real options approach. Przedstawiono wyniki analiz i wnioski.

EN

Based on the available technical and economic data, mainly presented in the IEA report, a case study of the impact of CO; capture technology on the costs of electricity generation under risk conditions is presented, taking into account the opportunities arising from emission allowance trading. A concept was developed and a proprietary model of economic evaluation-of an investment consisting in the construction of a C02 capture installation in the existing coal-ﬁred power plant was built. The key element ofthe analysis is the method of estimating the risk measure in the model using the real options approach. The results of the analyzes and conclusions were presented.

11

Hydraulic Borehole Mining (HBM) technology employed in lignite mining - technical, economic and market aspects

Jura Bartłomiej, Krawczyk Piotr, Skiba Jacek, Howaniec Natalia

Journal of Sustainable Mining

|

2024

|

Vol. 23, iss. 2

147--159

EN

The results of a cost-effectiveness and economic efficiency assessment of the Hydraulic Borehole Mining (HBM) technology applied to lignite mining are presented. The Dynamic Generation Cost, the Net Present Value, and the Internal Rate of Return were calculated for the extraction of lignite at a rate of about 3.44 million Mg/year from a mining parcel of 1 x2.5 km, taking into account CAPEX and OPEX. The cost of mining 1 Mg of lignite using the HBM technology was reported to be lower than its market prices before the energy crisis in Europe caused by the war in Ukraine. The values of the NPV and IRR confirm that the HBM technology may be economically effective in lignite mining. The greatest influence on the cost-effectiveness of the HBM technology was caused by the price of backfill and the diameter of the mining cavern. The NPV is affected by changes in lignite prices. The capital expenditures required by the HBM technology have the least impact on the results in contrary to the open-pit mining technology. Lignite mining using the HBM technology is possible at a level similar to the current level of mining by open-pit technology in Polish conditions.

12

Analysis of economic efficiency of wind farm and photovoltaic installation operation in a cable pooling system in Poland

Włoch Paweł, Lazarek-Janowska Magdalena

Energy Policy Studies

|

2024

|

No. 1 (14)

3--16

EN

Wind farms and photovoltaic installations aligns with the concept of distributed energy sources. For many years, the "Achilles' heel" of implementing such investments was obtaining the ability to connect to the power grid. One issue raised by operators was the actual level of usage of the granted connection capacity by users. To truly enhance efficiency through the idea of combining wind and photovoltaic sources into a single connection, the concept of cable pooling emerged. To verify the validity of this assumption, it became necessary to study the cooperation of these generating units over time. The purpose of this study is to evaluate the profitability of projects implemented in a shared connection arrangement using cable pooling. The article employs the NPV method (Net Present Value) and IRR(Internal Rate of Return) to assess investment efficiency.The source data representing national generation from wind sources and photovoltaic installations were obtained from the Transmission System Operator. Structured into time series, they can be considered exemplary, representing the dynamics of variability in generation from these types of generating sources in the Polish geographic area.

13

Analiza efektywności ekonomicznej instalacji magazynu energii elektrycznej u prosumenta

Trojnicz Dominik, Habrych Marcin, Herlender Justyna

Elektro Info

|

2024

|

nr 10

80--84

PL

W artykule przedstawiono analizę efektywności ekonomicznej instalacji magazynu energii na podstawie rzeczywistych danych pochodzących z instalacji fotowoltaicznej, zainstalowanej w domu jednorodzinnym u prosumenta. Wskazano wady i zalety systemów magazynowania energii oraz przeanalizowano zwrot z inwestycji w magazyn energii dla różnych pojemności baterii. Porównano czas zwrotu z inwestycji w magazyn energii w systemie rozliczeniowym net-metering oraz net-billing oraz omówiono opłacalność inwestycji w magazyn energii w kontekście taryf dynamicznych.

EN

The article presents an analysis of the economic efficiency of installing an energy storage system based on a real data from a photovoltaic installation in a single-family house. The advantages and disadvantages of energy storage systems are highlighted, and the return on investment in case of different battery capacities used in installation is analyzed. Moreover, the payback period for the energy storage investment in the net-metering and the net-billing systems is compared, and the profitability of energy storage investment in the context of dynamic tariffs is also discussed.

14

Rainwater harvesting on animal farms as a response to the increasing water deficit in agriculture

Napierała Michał, Mrozik Karol, Kęsicka Barbara

Economics and Environment

|

2024

|

No. 3

art. no. 903

EN

In the context of growing water scarity in agriculture the harvesting of rainwater from livestock buildings could be seen as a new opportunity. Based on the National Agricultural Census (2020), rainfall data (1991-2020) and the opportunity and investment costs related to the installation purchase, a prognostic analysis was conducted. The analysis revealed the immense potential of farms for rainwater collection. In Poland there are 201,980 cowsheds, 65,088 pigsties and 96,435 poultry houses, representing a total area of 8,820 ha, which allows additionally to retain over 41 million m3 of water per year. This amount will cover only 15% of the livestock total water demand. It should be noted that the average economic efficiency (EF) value for the entire country was 81.6%, and the differences in the analyzed animal groups reached a moderate level (CV=14.7%±0.1 depending on the groups). The unit price of tap water was the main determinant of the highest EF of investment in rainwater harvesting (RWH) in particular voivodeships.

PL

W kontekście rosnącego niedoboru wody w rolnictwie zbieranie deszczówki z budynków inwentarskich można postrzegać jako nową szansę. Na podstawie danych: z Powszechnego Spisu Rolnego (2020), opadowych z wielolecia 1991-2020 oraz kosztów alternatywnych i inwestycyjnych związanych z zakupem instalacji, przeprowadzono analizę prognostyczną. Na tej podstawie wykazano ogromny potencjał gospodarstw rolnych w zakresie zbierania wód opadowych. W Polsce funkcjonuje 201 980 obór, 65 088 chlewni oraz 96 435 kurników, o łącznej powierzchni 8 820 ha, co pozwala dodatkowo zretencjonować ponad 41 milionów m3 wody rocznie. Ilość ta mogłaby pokryć tylko 15% całkowitego zapotrzebowania inwentarza żywego na wodę. Należy zauważyć, że średnia wartość efektywności ekonomicznej analizowanego systemu zbierania deszczówki dla całego kraju wyniosła 81,6%, przy czym wskaźnik zmienności w poszczególnych grupach zwierząt osiągnął poziom przeciętny (CV=14,7% ±0.1 w zależności od grupy). Głównym czynnikiem determinującym najwyższą efektywność ekonomiczną inwestycji w instalację deszczową w poszczególnych województwach były ceny wody pitnej.

15

Evaluation of the socio-economic cost-benefit catalogue in assessing the economic efficiency of road investments

Ołdakowska Ewa

Economics and Environment

|

2024

|

No. 3

art. no. 911

EN

The aim of the article is to present an evaluation of the cost-benefit catalogue of socio-economic taken into account in the economic efficiency analyses of road projects, drawn up on the basis of the guidelines contained in the "Blue Book" (road infrastructure) and in the "Instructions for assessing the economic efficiency of road and bridge projects for national, provincial, district and municipal roads". The results of the economic calculation including the different cost categories: vehicle operation, time of road infrastructure users, road accidents and casualties, related to air pollution emissions, climate change, noise, depend primarily on the algorithms used and the unit costs included.

PL

Celem artykułu jest przedstawienie ewaluacji katalogu kosztów i korzyści społeczno-ekonomicznych uwzględnianych w analizach ekonomicznej efektywności projektów drogowych, sporządzanych na podstawie wytycznych zawartych w „Niebieskiej Księdze” (infrastruktura drogowa) i w „Instrukcjach oceny efektywności ekonomicznej przedsięwzięć drogowych i mostowych dla dróg krajowych, wojewódzkich, powiatowych i gminnych”. Wyniki rachunku ekonomicznego ujmującego różne kategorie kosztów: eksploatacji pojazdów, czasu użytkowników infrastruktury drogowej, wypadków drogowych i ofiar, związanych z emisją zanieczyszczeń powietrza, zmian klimatu, hałasu, uzależnione są przede wszystkim od zastosowanych algorytmów i ujętych w nich kosztów jednostkowych.

16

Agro-Ecological, Marketing Assessment for Siderate in Potato Cultivation

Mishchenko Yurii, Kolisnyk Oleg, Bahorka Mariia, Yakovets Liudmyla, Samoshkina Iryna, Yurchenko Nataliiа, Klymchuk Oleksandr, Yunyk Anatolii, Tymchuk Dmytro S., Sobran Ivan

Ecological Engineering & Environmental Technology

|

2024

|

Vol. 25, iss. 12

158--164

EN

Under current conditions, ecological component is becoming increasingly important. Restoration of potential soil fertility by their saturation with organic matter of intermediate crop siderates is the basis for growing environmentally friendly and high-quality products.Development and adaptation of effective agricultural technologies for growing potatoes in order to obtain organic products is an important scientific area today. One of the tasks of our research was to identify the payback of organic farming elements at current prices, in particular material resources directed on obtaining maximum and quality of potato harvest in the process of its growing.The results of farming and economic efficiency of using intermediate cultivation crops on green manure while growing potato are given. As a result of the conducted research was revealed positive influence of intermediate crops of sideral crops on economic efficiency of potato growing. Application of post-harvest Raphanus sativum siderate provided the highest yield of potato tubers – 30.9 t·ha-1 and starch yield – 4.08 t·ha-1. In the case of post-harvest Raphanus sativum siderate when growing potato, the highest net profit was obtained – 1369 €·ha–1 and an additional profit of 460 €·ha–1. Application of post-harvest Raphanus sativum siderate provided the lowest cost of potato growing – 36.35 €·t –1, and the highest profitability level of its cultivation – 121.7%, with a payback of additional costs – 0.43 €·t –1.

17

Efektywność techniczna i ekonomiczna małych i średnich układów kogeneracji w miejskich systemach ciepłowniczych

Żarski Kazimierz

Budownictwo i Prawo

|

2024

|

R. 27, nr 3

19--22

PL

W artykule opisano zagadnienia efektywności technicznej i ekonomicznej budowy małych i średnich układów kogeneracji w miejskich systemach ciepłowniczych. Podano warunki właściwego doboru mocy cieplnej i elektrycznej agregatów prądotwórczych oraz zasobników ciepła. Na przykładzie jednej, zrealizowanej w Polsce inwestycji wskazano, że brak wnikliwej analizy warunków wejściowych może być przyczyną niezadowalających efektów technicznych i ekonomicznych, których skutkiem jest m.in. konieczność wyłączania urządzeń i wydłużony czas zwrotu nakładów inwestycyjnych.

EN

The article describes the issues of technical and economic effectiveness of the construction of small and medium-sized co-generation systems in municipal heating systems. The conditions for the proper selection of thermal and electrical power on power generators and heat storage tanks are given. By the example of one investment in Poland (completed) - it is indicated that the lack of a thorough analysis of the input conditions may be the cause of unsatisfactory technical and economic effects, which result in, among others, the need to turn off devices or payback period extension.

18

Assessment of the potential of using CNG to power up passenger cars in Poland

Kryzia Dominik, Pepłowska Monika

Polityka Energetyczna

|

2023

|

T. 26, z. 4

209--220

EN

This article presents the results of an assessment of the potential for the use of CNG in Poland as a fuel for passenger cars powered by an internal combustion engine fuelled by petrol or diesel. The basis for assessing the potential was an analysis of the economic efficiency of converting a passenger car fuelled by petrol or diesel to a dual-fuel vehicle by installing a CNG system. On the basis of available literature data, the vehicle structure was characterised using the following criteria: vehicle age, engine capacity, car-segment, type of fuel used and unladen vehicle mass. The average fuel consumption (petrol or diesel) of the vehicle before conversion was determined on the basis of specially developed statistical models. The conversion and operating costs of a vehicle fuelled with conventional fuel and with CNG (after vehicle conversion) were estimated on the basis of a stochastic simulation model using probability density distributions of vehicle parameters and the Monte Carlo method. The vehicle parameters were estimated so that the obtained set of vehicles reflected the actual structure of passenger cars in Poland. The estimated costs of vehicle conversion (purchase and installation of a CNG system) and its subsequent operating costs made it possible to assess the economic efficiency of the car conversion process. The potential use of CNG as a fuel for combustion cars was estimated by comparing the operating costs of a vehicle before conversion and the operating costs of a vehicle after conversion, taking into account the costs of conversion. Analogous calculations were carried out for the conversion of a vehicle to run on LPG, i.e. the most important competitor to CNG. At the current CNG fuel price of over 9.50 PLN/m3, the installation of a CNG system in passenger cars in Poland is not economically viable. Taking into account current fuel prices, the installation of a CNG system will start to be economically efficient for a small number of vehicles when the CNG price is 4 PLN/m3 lower than the current price. Conversion most often has a positive economic effect when it takes place in cars with a petrol-fuelled engine characterised by high fuel consumption and an average annual mileage of more than 20,000 kilometres.

PL

Artykuł prezentuje wyniki oceny potencjału wykorzystania CNG w Polsce jako paliwa do zasilania samochodów osobowych napędzanych silnikiem spalinowym zasilanym beznyną lub olejem napędowym. Podstawą do oceny potencjału była analiza efektywności ekonomicznej konwersji samochodu osobowego zasilanego benzyną lub olejem napędowym na pojazd dwupaliwowy polegający na montażu instalcji CNG. Na podstawie dostępnych danych literaturowych scharakteryzowano strukturę pojazdów za pomocą następujących kryteriów: wiek pojazdu, pojemność silnika, autosegment, rodzaj stosowanego paliwa, masa własna. Średnie zużycie paliwa (benzyny lub oleju napędowego) przez pojazd przed konwersją zostało określone na podstawie specjalnie opracowanych modeli statystycznych. Koszty konwersji i eksploatacji pojazdu zasilanego paliwem konwencjonalnym oraz instalacja CNG (po konwersji pojazdu) oszacowano na podstawie stochastycznego modelu symulacyjnego wykorzystującego rozkłady gęstości prawdopodobieństwa parametrów pojazdów oraz metodę Monte Carlo. Parametry pojazdów estymowano tak, aby otrzymany zbiór pojazdów odzwierciedlał rzeczywistą strukturę samochodów osobowych w Polsce. Oszacowane koszty konwersji pojazdu (zakup i montaż instalacji CNG) oraz jego późniejszej koszty eksploatacji umożliwiły ocenę efektywności ekonomicznej procesu konwersji samochodu. Potencjał wykorzystania CNG jako paliwa dla samochodów spalinowych został oszacowany poprzez porównanie kosztów eksploatacji pojazdu przed konwersją i kosztów eksploatacji pojazdu po konwersji z uwzględnieniem kosztów jej przeprowadzenia. Analogiczne obliczenia prrzeprowadzono dla wariantu konwersji pojazdu na napęd zasilany LPG to jest paliwa będącego najważniejszym konkurentem dla CNG.

19

An evaluation of the potential of the conversion of passenger cars powered by conventional fuels into electric vehicles

Kryzia Dominik, Kryzia Katarzyna

Polityka Energetyczna

|

2023

|

T. 26, z. 3

171-186

EN

The aim of this article is to assess the potential of converting gasoline-powered passenger cars into electric vehicles in Poland. Based on the available literature data, the vehicle structure was classified using the following criteria: vehicle age, engine capacity, car segment, type of fuel used, and curb weight. The average fuel and electric energy consumption values per vehicle before and after conversion were determined using specially developed statistical models. The conversion and operation costs of a conventionally fueled vehicle and an electric vehicle (after conversion) were estimated using a stochastic simulation model employing probability density distributions of vehicle parameters and the Monte Carlo method. Vehicle parameters were estimated to reflect the real structure of passenger cars in Poland. The estimated costs of converting a gasoline-powered vehicle to an electric vehicle (including the purchase and installation of an electric motor and battery) and its subsequent operating costs enabled the assessment of the economic efficiency of the car conversion process. The potential for converting gasoline-powered cars to electric vehicles was estimated by comparing the operating costs of the vehicle before and after conversion, taking into account the costs of the conversion itself. The potential of the studied conversion process amounted to 535,000 vehicles, which would generate an annual electricity demand of 1,746.36 GWh with electricity prices of 0.6 PLN/kWh. The conversion is economically viable mainly in passenger cars with a spark engine (more than 90% of cases).

PL

Celem artykułu jest ocena potencjału konwersji samochodów osobowych napędzanych silnikiem spalinowym na samochody elektryczne w Polsce. Na podstawie dostępnych danych literaturowych scharakteryzowano strukturę pojazdów za pomocą następujących kryteriów: wiek pojazdu, pojemność silnika, autosegment, rodzaj stosowanego paliwa, masa własna. Średnie zużycie paliwa i energii elektrycznej przez pojazd przed i po konwersji zostało określone na podstawie specjalnie opracowanych modeli statystycznych. Koszty konwersji i eksploatacji pojazdu zasilanego paliwem konwencjonalnym oraz energią elektryczną (po konwersji pojazdu) oszacowano na podstawie stochastycznego modelu symulacyjnego wykorzystującego rozkłady gęstości prawdopodobieństwa parametrów pojazdów oraz metodę Monte Carlo. Parametry pojazdów estymowano tak, aby otrzymany zbiór pojazdów odzwierciedlał rzeczywistą strukturę samochodów osobowych w Polsce. Oszacowane koszty konwersji pojazdu spalinowego na elektryczny (zakup i montaż silnika elektrycznego i baterii akumulatorów) oraz jego późniejszej koszty eksploatacji umożliwiły ocenę efektywności ekonomicznej procesu konwersji samochodu. Potencjał konwersji samochodów spalinowych na elektryczne został oszacowany poprzez porównanie kosztów eksploatacji pojazdu przed konwersją i kosztów eksploatacji pojazdu po konwersji z uwzględnieniem kosztów jej przeprowadzenia. Potencjał badanego procesu konwersji wyniósł 535 tysięcy sztuk pojazdów, co wygeneruje roczne zapotrzebowanie na energię elektryczną na poziomie 1746,36 GWh przy cenie energii elektrycznej na poziomie 0,6 zł/kWh. Konwersja jest ekonomicznie opłacalna głównie w samochodach osobowych z silnikiem iskrowym (ponad 90% przypadków).

20

Efektywność energetyczna systemu aktywnej izolacji termicznej w budynku jednorodzinnym w warunkach polskich wraz z analizą ekonomiczną i środowiskową

Sadowska Beata, Barkanyi Tomas, Fedorczak-Cisak Małgorzata, Gobcewicz Ewa, Broniewicz Elżbieta, Dec Karolina

Materiały Budowlane

|

2023

|

nr 6

23--27

PL

Celem artykułu jest ocena możliwości poprawy efektywności energetycznej budynków przez zastosowanie systemu aktywnej izolacji termicznej (ATI) w polskich warunkach klimatycznych. Badanie wykonano na przykładzie budynku jednorodzinnego zaprojektowanego w technologii szalunku traconego. Obliczono wysokość niezbędnych nakładów inwestycyjnych na poprawę efektywności energetycznej i cieplnej oraz niezależne źródła energii (kolektory słoneczne, magazyn energii). Przeprowadzono również ocenę środowiskową takiego rozwiązania. Analizy wykazały, że zastosowanie systemu ATI w przedmiotowym budynku powoduje zmniejszenie strat ciepła przez ściany o 52%, redukcję zapotrzebowania ciepła na ogrzewanie o 30% i możliwość obniżenia wskaźnika EP o 20,5% (przy pompie ciepła) oraz 16,9% (przy gazie), przy czasie zwrotu dodatkowych nakładów 6 - 7 lat.

EN

The aim of the article is an attempt to assess the possibility of improving the energy efficiency of buildings with the use of an active thermal insulation (ATI) system in Polish climatic conditions. The study was carried out on the example of a single-family building designed in the permanent formwork technology. The amount of necessary investment outlays for the improvement of energy and thermal efficiency as well as independent generation sources (solar collectors, energy storage) was calculated. An environmental assessment of such a solution was also carried out. Analyzes have shown that the use of the ATI system in the building in question reduces heat losses through the walls by 52%, reduces the heat demand for heating by 30% and allows the EP to be reduced by 20.5% (with a heat pump) and 16.9% (with gas), with a payback time of investment costs of 6 - 7 years.