Wyniki wyszukiwania - BazTech

1

The Effectiveness of Air Operations in Military Conflicts in the Last Three Decades

Hać Ryszard

Kwartalnik Bellona

|

2025

|

Nr 1

161--179

EN

All military conflicts of the last decade of the twentieth century and the first two decades of the twenty-first century were asymmetric in nature, they were led by deliberate joint task forces of an international (coalition) character, where aviation played a crucial role. The experience of military operations conducted after 1990 shows the dominant role of the air force in the success of achieving the objectives of these operations. Fighting in a network-centric environment proved to be an important factor. Air operations as the basic part of the air component through concentration and minimizing own losses and the possibility of comprehensive support (protection and security) make the combined air operations meet the basic principles of conducting a modern joint forces operation. However, the idea of such operations will always be the same in order to increase the vitality and effectiveness of own air strike forces. The effectiveness of such forces will also become necessary, which can further increase their capabilities.

PL

Wszystkie konflikty zbrojne ostatniej dekady XX wieku i pierwszych dwóch dekad XXI wieku miały charakter asymetryczny i były prowadzone przez połączone grupy zadaniowe o charakterze międzynarodowym (koalicyjnym), w których kluczową rolę odgrywało lotnictwo. Doświadczenia operacji wojskowych prowadzonych po 1990 roku wskazują na dominującą rolę sił powietrznych w osiąganiu celów tych operacji. Ważnym czynnikiem okazała się walka w środowisku sieciocentrycznym. Operacje lotnicze jako podstawowa część komponentu powietrznego dzięki koncentracji i minimalizacji strat własnych oraz możliwości kompleksowego wsparcia (ochrony) spełniają podstawowe zasady prowadzenia współczesnej operacji połączonej. Idea takich operacji zawsze będzie taka sama – zwiększenie żywotności i skuteczności własnych sił uderzeniowych. Niezbędne stanie się również zwiększenie możliwości tych sił.

2

Wpływ zapylenia powietrza na przyspieszoną degradację i niezawodność silników lotniczych

Nidzgorska Adrianna

Journal of KONBiN

|

2025

|

Vol. 55, iss.3

23--48

PL

Obniżona czystość zasysanego powietrza ma bezpośredni wpływ na procesy przyśpieszonego zużycia elementów krytycznych silnika, jego niezawodność i bezpieczeństwo wykonywania misji lotniczej. Omawiana tematyka została zobrazowana przykładami, m.in. wpływu pyłu wulkanicznego i piasku na erozję łopatek wentylatora, sprężarki i turbiny oraz wpływu zanieczyszczenia traktu gazodynamicznego na przebieg wybranych parametrów pracy silnika turbowentylatorowego. W artykule wykonano analizę przepisów lotniczych i instrukcji eksploatacji statków powietrznych oraz rozwiązań konstrukcyjnych w za-kresie przeciwdziałania potencjalnym zagrożeniom związanym z negatywnym oddziaływaniem zapylenia. Dokonano przeglądu doświadczeń eksploatacyjnych różnych użytkowników statków powietrznych oraz wykorzystano w ramach badań własnych wyniki przeglądów endoskopowych turbinowych silników śmigłowcowych.

EN

Reduced purity of the intake air has a direct impact on the processes of accelerated wear and tear of critical engine elements, its reliability and the safety of performing the aviation mission. The topics discussed were illustrated with examples, including the impact of volcanic dust and sand on the erosion of fan, compressor and turbine blades, and the impact of gasodynamic tract contamination on the performance of selected parameters of a turbofan engine. The article performs an analysis of aviation regulations and aircraft operating instructions, as well as design solutions for counteracting potential hazards related to the negative impact of dust. The operational experience of various aircraft users was reviewed and the results of endoscopic inspections of helicopter turbine engines were used as part of own research.

3

Experimental research on the feasibility and quality of laser-cut micro holes for the aviation industry

Ciecińska Barbara, Kubit Andrzej

Advances in Science and Technology. Research Journal

|

2025

|

Vol. 19, no. 7

132--150

EN

In many industries, including aerospace, several operations involving making holes are performed. Small-diameter holes pose a technological problem when obtaining the right diameter and achieving size and shape accuracy is difficult. Various methods are used to achieve the manufacturing goal, including laser processing. The article presents the results of experimental research on producing micro-holes with a laser of 1 mm diameter and in the range of 0.1÷0.5 mm according to the multiple beam cutting strategy. The quality of the holes was assessed in microscopic tests, diameter measurements were performed, dimensional deviations and ovality were determined. The cutting efficiency affecting the number of beam pass repetitions was checked. It was found that cutting 1 mm is most effective at 20 W power, 20 kHz pulse frequency, 100 mm/s scanning speed and 90 paths. The dimensional spread (for 10 measurements) was 0.026 mm and the dimensional deviation was positive. For smaller holes, the most advantageous was the processing with a 20 W beam, 20 mm/s speed, 20 kHz frequency, and 20 passes for 0.5 mm (with a spread of 0.020 mm). This number decreased with decreasing diameter and for 0.1 mm it was 8. In the case of 0.1÷0.5 mm holes a minus dimensional deviation was observed, while repeatability and accuracy decreased with decreasing diameter.

4

Sustainable Aviation Fuels as the Path to Carbon Neutrality in Air Transport

Szyc Rafał, Lenort Radim

Rocznik Ochrona Środowiska

|

2024

|

Tom 26

707--715

EN

This paper delves into the evolving landscape of the aviation industry, focusing on Sustainable Aviation Fuels (SAF) as a potential solution to mitigate the environmental impact of air transport. With the aviation sector playing a pivotal role in global connectivity, its growth is shadowed by significant environmental challenges, notably high levels of carbon dioxide emissions and other greenhouse gases. Traditional aviation fuels, largely based on petroleum, are the primary contributors to these emissions, presenting a clear imperative for alternative solutions. This study explores the viability and environmental benefits of SAFs, produced from diverse renewable sources such as biomass, agricultural waste, and solar energy, which can seamlessly integrate into existing aviation infrastructure. The research highlights the technical, economic, and regulatory challenges in transitioning to SAFs while emphasizing their potential to significantly reduce carbon emissions without necessitating major modifications to aircraft technologies. The paper provides a comprehensive analysis of current technologies, production methods, and the market viability of SAFs, including their economic implications in the context of fluctuating oil prices and the industry's drive towards carbon neutrality. By examining the lifecycle emissions and sustainability of various SAFs, this paper contributes to the ongoing discourse on reducing the aviation sector's carbon footprint and enhancing its sustainability profile.

5

Transformacja społeczno-ekologiczna – zrównoważony rozwój z jeszcze innej perspektywy

Katunin Andrzej

Przegląd Techniczny : Gazeta Inżynierska

|

2024

|

nr 7

20--22

PL

świetle postępujących zmian klimatycznych i nasilających się kryzysów geopolitycznych idea zrównoważonego rozwoju stała się wiodącą w osiągnięciu wzrostu gospodarczego przy zachowaniu balansu we wspomnianych i wielu innych kwestiach. Realizacja Celów Zrównoważonego Rozwoju, definiujących sposób implementacji poszczególnych zadań na rzecz osiągnięcia zrównoważonego rozwoju, napotyka wiele trudności i prawdopodobnie nie jest w pełni możliwa w zdefiniowanym horyzoncie czasowym. Pozostaje jednak najważniejszym katalizatorem zmian nie tylko technologicznych, ale także społecznych. W niniejszym artykule, polemizuję na temat możliwości implementacji Celów Zrównoważonego Rozwoju, modeli transformacyjnych, a także przytaczam przykład transformacji, która już odbywa się – transformacji paliwowej w przemyśle lotniczym.

EN

In the light of ongoing climate change and intensifying geopolitical crises, the idea of sustainable development has become a leading factor in achieving economic growth while maintaining balance in the above-mentioned and many other issues. The implementation of the Sustainable Development Goals, which define how to implement individual tasks to achieve sustainable development, encounters many difficulties and is probably not fully possible within the defined time horizon. However, it remains the most important catalyst of not only technological but also social change. In this article, I argue about the possibilities of implementing the Sustainable Development Goals, transformation models, and also present an example of a transformation that is already taking place – the fuel transformation in the aviation industry.

6

Cyfrowe bliźniaki – odpowiedź na współczesne wyzwania przemysłu

Katunin Andrzej

Przegląd Techniczny : Gazeta Inżynierska

|

2024

|

nr 11

14--15

PL

Cyfrowe bliźniaki, wirtualne kopie rzeczywistych obiektów i systemów, które potrafią odwzorowywać, nie tylko ich postać, ale również funkcjonowanie, zmieniają przemysł nie do poznania. Dzięki cyfrowym bliźniakom można symulować warunki i sytuacje, których nie można byłoby odtworzyć w laboratorium lub których testowanie jest zbyt kosztowne lub niebezpieczne. To pozwala optymalizować czas projektowania i wytwarzania obiektów i systemów, zapewniając wyższy poziom bezpieczeństwa i niezawodności, a do tego oszczędzając resursy. Chociaż pojęcie cyfrowych bliźniaków wywodzi się z inżynierii i pierwszych implementacji w przemysłach kosmicznym i lotniczym, obecnie powszechność takich rozwiązań obejmuje wiele innych branż, takich jak budownictwo, urbanistykę, czy nawet farmację. W artykule omawiam niektóre implementacje i trendy w Przemyśle 4.0 z wykorzystaniem cyfrowych bliźniaków.

EN

Digital twins, virtual copies of real objects and systems that can reproduce not only their form but also their functioning, are changing the industry beyond recognition. Digital twins can simulate conditions and situations that could not be reproduced in the laboratory or whose testing is too expensive or dangerous. This allows to optimize the design and production time of objects and systems, ensuring a higher level of safety and reliability, and also saving resources. Although the concept of digital twins comes from engineering and the first implementations in the space and aviation industries, the commonness of such solutions now covers many other industries, such as construction, urban planning, and even pharmacy. In this article, I discuss some implementations and trends in Industry 4.0 using digital twins.

7

Ekosystem lotniska w strukturze czynników dekarbonizacji sektora lotniczego

Dzido Hanna

Przegląd Komunikacyjny

|

2024

|

R. 79, nr 6/7

47--52

PL

Zgodnie z Porozumieniem klimatycznym z Paryża z 2015 r., przemysł lotniczy zadeklarował osiągnąć cel zerowej emisji gazów netto do 2050 r. Znaczące prace nad dekarbonizacją lotnictwa na międzynarodowej scenie lotniczej nabierają intensywności. Poszczególne podmioty lotnicze, w zależności od swojej specyfiki, podejmują działania na rzecz ograniczenia emisji dwutlenku węgla (CO2) oraz wprowadzają zmiany i rozwiązania przyjazne środowisku i pożądane społecznie. Wyzwanie dekarbonizacji, przed którym stoją podmioty lotnicze w obliczu ograniczonych środków jest znaczne i trudne do realizacji, wymaga precyzyjnego zidentyfikowania najważniejszych czynników wpływających na wdrażanie i finansowanie strategii dekarbonizacji. Artykuł przedstawia ekosystem lotniska jako jednego z wiodących podmiotów lotniczych w kontekście oddziaływania na środowisko. Lotniska w zależności od lokalnych uwarunkowań pełniąc różne role i funkcje: wsparcia, wpływu i przewodnictwa, zajmują wyjątkową pozycję umożliwiającą wspieranie współpracy, która jest niezbędna w całym łańcuchu wartości dla społeczeństwa i gospodarki. W artykule wskazano wiodące czynniki wpływające na działalność porów lotniczych warunkujących efektywność procesu dekarbonizacji, przy jednoczesnym utrzymaniu wysokiego poziomu skomunikowania i rozwijania siatek połączeń. Przedstawione zagadnienia i zależności, potwierdzają potrzebę (wręcz konieczność) zaawansowanej współpracy z lotniskami, które pełniąc bardzo ważną rolę dla mobilności ludzi, kapitału, transferu towarów, służą społeczeństwu i gospodarce zapewniając wsparcie dla rozwoju oraz łączą ludzi

EN

In line with the 2015 Paris Climate Agreement, the aviation industry pledged to achieve a net zero emissions target by 2050. Significant work on decarbonizing aviation is gaining momentum on the international aviation scene. Individual aviation entities, depending on their specificity, take actions to reduce carbon dioxide (CO2) emissions and introduce environmentally friendly and socially desirable changes and solutions. The decarbonization challenge faced by aviation entities in the face of limited resources is significant and difficult to implement, requiring precise identification of the most important factors influencing the implementation and financing of decarbonization strategies. The article presents the airport ecosystem as one of the leading aviation entities in the context of environmental impact. Depending on local conditions, airports perform various roles and functions: support, influence and leadership, and are in a unique position to support cooperation, which is essential throughout the value chain for society and the economy. The article identifies the leading factors influencing the operation of airports that determine the effectiveness of the decarbonization process, while maintaining a high level of communication and developing connection networks. The presented issues and dependencies confirm the need (even necessity) for advanced cooperation with airports, which play a very important role in the mobility of people, capital and the transfer of goods, serve society and the economy by providing support for development and connect people.

8

Rola przeglądu endoskopowego w zarządzaniu ryzykiem eksploatacji silników lotniczych

Nidzgorska Adrianna

Journal of KONBiN

|

2024

|

Vol. 54, iss. 4

111--134

PL

Przegląd endoskopowy jest metodą badań nieniszczących, którą wykorzystuje się w lotnictwie w celu diagnostyki trudno dostępnych elementów krytycznych silnika i wspomagania procesu zarządzania niezawodnością, jak i ryzykiem. W artykule przedstawiono przykładowe symptomy diagnostyczne charakterystyczne dla sprężarki, komory spalania i turbiny, a także wykazano rolę przeglądu endoskopowego w zarządzaniu ryzykiem oraz gotowością operacyjną. Wyróżniono dwie metody oceny ryzyka: metodę profilaktyczną polegającą na zarządzaniu ryzykiem poprzez realizację biuletynu eksploatacyjnego i metodę analityczną bazującą na procesach Markowa, w której informacja diagnostyczna z przeglądu endoskopowego wykorzystana jest do obliczeń statystycznych. Przytoczono źródła zagrożeń oraz opisano praktyczne sposoby eliminowania lub zmniejszania ryzyka zagrożeń w działalności lotniczej. Omówiono również proces identyfikacji i monitorowania uszkodzeń traktu gazowego silników i ich wpływ na akceptowalny poziom ryzyka w eksploatacji.

EN

Endoscopic inspection is a non-destructive testing method that is used in aviation to diagnose hard-to-reach critical engine elements and assist in the reliability and risk management process. The article presents examples of diagnostic symptoms specific to the compressor, combustion chamber and turbine, and demonstrates the role of endoscopic review in risk management and operational readiness. Two methods of risk assessment are distinguished: a preventive method based on risk management through the implementation of an operational bulletin, and an analytical method based on Markov processes, in which diagnostic information from an endoscopic inspection is used for statistical calculations. Sources of hazards are cited and practical ways to eliminate or reduce the risk of hazards in aviation operations are described. The process of identifying and monitoring engine gas tract defects and their impact on the acceptable level of risk in operation is discussed.

9

How do sustainable aviation fuels shape the conditions for aviation growth?

Tłoczyński Dariusz, Czerepko Joanna, Mirocki Artur

Economics and Environment

|

2024

|

No. 2

art. no. 848

EN

According to forecasts, the aviation market will be characterised by dynamic growth. At the same time, a reduction in GHG emissions from transport is postulated. One of the proposed solutions is sustainable aviation fuels (SAF). The aim of this article is to analyse the impact of sustainable aviation fuels on the development of the aviation market. Economic and environmental criteria will be considered. The paper uses an approach based on an analysis of foundational data, including academic articles, industry reports and sustainability reports presented by carriers. Given the dynamics of the market, it seems difficult at this point to secure the right quantities of SAF. Larger aerospace companies are seeking to secure supply by, among other things, signing memoranda and co-funding innovation activities to develop supply. The main added value of the presented research is that it highlights the need for cooperation between several stakeholders in the aviation market who are committed to the growth of air transport.

PL

Według prognoz, rynek lotniczy będzie charakteryzował się dynamicznym wzrostem. Jednocześnie postulowana jest redukcja emisji gazów cieplarnianych z transportu. Jednym z proponowanych rozwiązań są zrównoważone paliwa lotnicze (SAF). Celem niniejszego artykułu jest analiza wpływu zrównoważonych paliw lotniczych na rozwój rynku lotniczego. Rozważone zostaną kryteria ekonomiczne i środowiskowe. W artykule zastosowano podejście oparte na analizie danych podstawowych, w tym artykułów naukowych, raportów branżowych i raportów zrównoważonego rozwoju wybranych przewoźników. Biorąc pod uwagę dynamikę rynku, wydaje się, że w tym momencie trudno jest zapewnić odpowiednie ilości SAF. Większe firmy lotnicze starają się zabezpieczyć dostawy, między innymi podpisując memoranda i współfinansując działania innowacyjne w celu rozwoju dostaw. Główną wartością artykułu jest przegląd kwestii zrównoważonych paliw lotniczych.

10

Exhaust emissions from a jet engine powered by sustainable aviation fuel calculated at various cruising altitudes

Kurzawska-Pietrowicz Paula, Maciejewska Marta, Jasiński Remigiusz

Combustion Engines

|

2024

|

R. 63, nr 3

62--67

EN

The article focuses on emission analysis of non-CO2 pollutions from aircraft engines on different flight levels: FL240, FL300 and FL350. The calculation was made based on the A320 flight from Berlin to Lisbon at flight level 350, which was the reference flight level in the analysis. Four sustainable aviation fuels have been taken into consideration: biofuel from jatropha and biofuel from camelina, which are used in different percentages of fuel: 20% of CSPK and JSPK and 40% of CSPK and JSPK. The results showed that the lowest emission of carbon monoxide is on the lowest tested flight level for flight on biofuel, and the lowest emission of nitrogen oxides is for Jet A-1 on the lowest tested flight level. Emission of every toxic gas compound has been compared to conventional jet fuel on flight level 350 to show the differences between flight levels.

11

Airport security management in the context of fire protection on the example of the Chopin Airport in Warsaw

Matysek Kamil, Wojakowska Monika

Zeszyty Naukowe SGSP / Szkoła Główna Służby Pożarniczej

|

2023

|

Nr 85

191--215

EN

Airport security management is a rapidly evolving process which results in new regulations, new procedures or equipment and the acquisition of new skills for aviation personnel. The fire protection of the Chopin Airport in Warsaw serves as an example intended to show a pattern of activities of entities responsible for safety that clearly strive for perfection, and are comprised by the safety management process, which can be replicated by other institutions. The essence of the article is to identify the key factors that determine the safety of an airport on the example of the Chopin Airport in Warsaw. The article presents the results of own research. The analysis of expert interviews conducted with airport personnel responsible for security and officers of the State Fire Service showed the reality of airport security management from the perspective of the entity responsible for it. New directions of change and areas for improvement were thus acknowledged. The result of the interviews is the development of the author’s concept of the improvement of tools used within the Safety Management System at the Warsaw Frederic Chopin Airport.

PL

Zarządzanie bezpieczeństwem portów lotniczych jest bardzo szybko rozwijającym się procesem, co przekłada się na powstawanie nowych uregulowań prawnych, nowych procedur czy wyposażenia i nabywania nowych umiejętności personelu lotniczego. Ochrona przeciwpożarowa Lotniska Chopina w Warszawie to przykład, który ma ukazać dążący do perfekcji schemat działania podmiotów odpowiedzialnych za bezpieczeństwo, ujęty w procesie zarządzania bezpieczeństwem, mogący być naśladowany przez inne instytucje. Istotą artykułu jest identyfikacja kluczowych czynników determinujących bezpieczeństwo portu lotniczego na przykładzie Lotniska Chopina w Warszawie. W artykule przedstawiono wyniki badań własnych. Analiza wywiadów eksperckich przeprowadzonych z personelem lotniska odpowiedzialnym za bezpieczeństwo oraz z funkcjonariuszami Państwowej Straży Pożarnej pokazała rzeczywistość zarządzania bezpieczeństwem portów lotniczych z perspektywy podmiotu za nie odpowiedzialnego. Dostrzeżono dzięki temu nowe kierunki zmian i obszarów wymagających doskonalenia. Wynikiem przeprowadzonych wywiadów jest opracowanie autorskiej koncepcji doskonalenia narzędzi wykorzystywanych w ramach Safety Management System na Lotnisku im. Fryderyka Chopina w Warszawie.

12

Modelling of the Monolithic Stiffener Forming Process from a Peak Thermoplastic Composite Matrix Using Pam-Form Software

Polański Witold

Transactions on Aerospace Research

|

2023

|

Nr 2 (271)

58--75

EN

The growing use of thermoplastic composites in aviation, automotive, sports and medical industries is forcing the development of processing technology. Due to the properties of thermoplastic composite materials, their shaping is subject to many restrictions. For this reason, it is not always possible to obtain components with complex geometry and adequate quality. By using numerical analysis and experience in the production of parts using hot pressing technology, we are able to predict the course of the process and the behaviour of the material during formation. The article describes how to build a model for numerical analysis of the process of thermoforming monolithic inspection door stiffening for an ILX-34 aircraft using a toray Cetex® TC1225 carbon composite material with a thermoplastic polyaryletherketone (PAEK) matrix. Pam-Form v2019.0 software version V1.9.N was used for modelling. The results of the analysis were compared with those of the part produced by the Institute of Aviation, Łukasiewicz Research Network.

13

Conclusions from the use of aviation in the first half of the first year of the Ukrainian-Russian war

Lubiejewski Sylwester

Security and Defence Quarterly

|

2023

|

Vol. 42, No. 2

68--104

EN

The aim of the article is to suggest a desirable direction in which the Polish air force, and indeed the air forces of other NATO countries, should develop so that they are better prepared for the challenges identified in the conflict in Ukraine so far. In order to achieve the aim of the research and answer the formulated research question, the collection and qualitative analysis of texts and documents, observation and interviewing took place. In order to have the ability to deter and gain air superiority during a defensive operation, the Polish air force, and air forces of other NATO countries, should have a large resource of fighter, multi-role, and fighter-bomber aircraft. An object-oriented multi-layer air defence of every military airfield needs to be organised and certain roads reconstructed as runways in the event of war. In turn, helicopter aviation units should be able to organise forward arming and refuelling points for helicopters to effectively support land forces. Attack helicopters should also have integrated fire systems that allow them to attack from a distance beyond the range of man-portable air-defence systems. All warplanes should be equipped with proven and modern systems of active and passive self-defence to make them less susceptible to enemy influence. To sum up, in light of the war in Ukraine, the article explains what aviation equipment is necessary and what actions should be taken to increase both Polish air force’s ability and other NATO air forces’ ability to perform tasks during wartime.

14

The Legal and Organizational Aspects of Crisis Management in the Single European Sky

Markiewicz Marek Telesfor

Safety & Defense

|

2023

|

2

62--70

EN

Crisis situations in civil aviation pose a serious threat to the safe operation of aviation stakeholders (airports, airlines, air navigation service providers) as well as to passengers using air transport. Therefore, there is a need for an aviation crisis management system that identifies threats, assesses the risk of their occurrence and takes preventive action. The purpose of this paper is to present the determinants of air traffic crisis management in the European Air Traffic Management Network (EATMN). This paper analyses the evolution of this process from the perspective of the EU Single European Sky (SES) legislation. The author also presents lessons learned from the crisis situation that have occurred in European airspace over the last two decades and emphasizes the role of the Network Manager (NM) in resolving them. This article has been developed using a combination of research on EU aviation legislation and background documents and the case study method.

15

Forecasting Trends of Safety Performance Indicators in Aviation

Kobaszyńska-Twardowska Anna, Krzyżanowski Mariusz, Siwka Paweł

Safety & Defense

|

2023

|

2

1--11

EN

The article concerns the issues of forecasting trends of safety performance indicators (SPIs)in civil aviation. The main objective was to present a proposal for the method of forecasting trends in air traffic safety performance indicators in the future. For this purpose, a SPI forecasting method based on Holt's exponential smoothing model was proposed. To confirm the correctness of the proposed method, a selected, sample safety performance indicator for Airspace Infringement occurrences was forecasted. An analysis of the obtained results was carried out, as well as the directions of further research in this area were presented. The article discusses also the issues of forecasting development trends of selected safety performance indicators and their variability over time for the Polish airspace.

16

Computer vision based leakage detection system dedicated for use in aviation component test laboratories

Kabala Tomasz, Weremczuk Jerzy

Przegląd Elektrotechniczny

|

2023

|

R. 99, nr 9

37--41

EN

Oil is used for lubrication and cooling in every standard jet engine. Therefore, hydraulic installations are one of main parts of most of component test rigs and in some cases, they could be large and complicated. Removing sources of leakages is significant task for engineers and technicians. Oil leakages generate costs, reduce reliability of tests and are difficult to detect with use of classic sensors. This paper describes implementation of computer vision methods in the aviation component test laboratory. Three algorithms were proposed and successfully tested.

PL

Olej jest wykorzystywany do smarowania i chłodzenia w każdym silniku odrzutowym. Z tego względu instalacje olejowe s ˛a jednymi z głównych części stanowisk badawczych, a usuwanie przyczyn wycieków jest znaczącym zadaniem inżynierów i techników. Wycieki oleju generują koszty, ograniczają wiarygodność testów i są trudne do wykrycia przy pomocy klasycznych czujników pomiarowych. Dokument opisuje implementację metod widzenia maszynowego w lotniczych laboratoriach badawczych. W ramach prac zostały zaproponowane i przetestowane trzy algorytmy.

17

Silnik lotniczy jako obiekt badań tribologicznych

Nidzgorska Adrianna, Witoś Mirosław, Perczyński Jerzy, Kułaszka Artur

Journal of KONBiN

|

2023

|

Vol. 53, iss. 3

87--128

PL

Podczas pracy silników lotniczych (turbinowych i tłokowych) występują procesy zużycia w węzłach tribologicznych, które w znaczny sposób wpływają na niezawodność i bezpieczeństwo eksploatacji statków powietrznych. W artykule przedstawiono aspekty diagnostyki tribologicznej silników lotniczych bazującej na okresowych badaniach próbek środka smarnego w laboratoriach. Na początku przedstawiono obiekt badań z uwzględnieniem cech konstrukcyjnych, parametrów pracy i stosowanych środków smarnych oraz podstawy teoretyczne badań tribologicznych. Następnie opisano metody badań stosowane w diagnostyce tribologicznej silników lotniczych, uwzględniając procesy starzenia i zanieczyszczenia środków smarnych, normy, metodyki badawcze i doświadczenia eksploatacyjne opisane w literaturze, w tym krzywą podatności eksploatacyjnej. Możliwości metod badawczych zobrazowano wynikami z okresowych badań tribologicznych silników turbinowych, uzyskanymi w akredytowanym laboratorium diagnostyki systemów tribologicznych. W dalszej części wskazano rolę analizy trendu i kryteriów statystycznych w procesie diagnozowania i zarządzania ryzykiem eksploatacji silników lotniczych, eksploatowanych zarówno według stanu technicznego, jak i planowanych obsług technicznych (resursów). Zasygnalizowano możliwość poprawy wiarygodności diagnostyki tribologicznej silników lotniczych na bazie doświadczeń z przemysłu – monitorowania wybranych parametrów tribologicznych w czasie rzeczywistym. W podsumowaniu wskazano na wysoką efektywność i rolę diagnostyki tribologicznej w utrzymaniu bezpieczeństwa eksploatacji floty różnych typów statków powietrznych.

EN

During the operation of aero-engines (turbine and piston engines), wear processes occur in tribological nodes, which significantly affect the reliability and safety of flight operations. This paper presents aspects of tribological diagnostics of aircraft engines based on periodic testing of lubricant samples in laboratories. Firstly, the object of research with its design features, operating parameters and used lubricants is presented, as well as the theoretical basis of tribological testing. This was followed by a description of the testing methods used in tribological diagnostics of aero-engines, taking into account lubricant degradation and contamination processes, standards, testing methodologies and operating experience described in the literature, including the machine failure curve. Next, the capabilities of the testing methods are illustrated with results from periodic tribological testing of turbine engines, obtained at an accredited tribological systems diagnostics laboratory. In the following section, the role of trend analysis and statistical criteria in the process of diagnosing and managing the risk of operation of aero-engines, exploited according to both their technical condition and planned maintenance, was indicated. Then, the possibility of improving the reliability of tribological diagnostics of aero-engines on the basis of experience from industry - real-time monitoring of selected tribological parameters - was signalled. In conclusion, the high efficiency and role of tribological diagnostics in maintaining the operational safety of a fleet of different aircraft types is indicated.

18

Fuel flow test through a leaky fuel assembly

Ułanowicz Leszek, Jastrzębski Grzegorz, Tomaszek Łukasz, Szczepaniak Paweł

Journal of KONBiN

|

2023

|

Vol. 53, iss. 1

109--136

EN

The occurrence of an external leak in the aviation fuel unit leads to a catastrophic aviation event. The aim of the research was to estimate the flow of the fuel stream through the fuel filter chamber with its external unsealing. The research was carried out using experimental methods and computer CFD modelling. Experimental studies were carried out on a specially designed test stand. During the tests, the flow rate of the fuel stream flowing out to the environment was changed. Numerical calculations allowed to obtain the values of the stream and pressure inside the leaky filter chamber. The results of numerical calculations were compared with the results of experimental measurements. The CFD method significantly supplemented the information on the fuel flow inside the considered filter chamber at its external unsealing. The use of software based on the CFD method allows to obtain reliable values characterizing the fuel flow in the aviation fuel unit.

PL

Wystąpienie nieszczelności zewnętrznej w lotniczym zespole paliwowym prowadzi do katastroficznego zdarzenia lotniczego. Celem badań było oszacowanie przepływu strugi paliwa przez komorę filtra paliwowego, przy jego zewnętrznym rozszczelnieniu. Badania wykonano metodami eksperymentalnymi oraz z użyciem komputerowego modelowania CFD. Badania eksperymentalne przeprowadzono na specjalnie zaprojektowanym stanowisku badawczym. W czasie badań zmieniano natężenie przepływu strugi paliwa wypływającej do otoczenia. Obliczenia numeryczne pozwoliły uzyskać wartości strumienia i ciśnienia wewnątrz nieszczelnej komory filtra. Wyniki obliczeń numerycznych zostały porównane z wynikami pomiarów eksperymentalnych. Metoda CFD w znacznym stopniu uzupełniła informacje o przepływie paliwa wewnątrz rozpatrywanej komory filtra przy jego zewnętrznym rozszczelnieniu. Wykorzystanie oprogramowania bazującego na metodzie CFD pozwala uzyskać wiarygodne wartości charakteryzujące przepływ paliwa w lotniczym zespole paliwowym.

19

Using Corrosion Health Monitoring Systems to Detect Corrosion: Real-Time Monitoring to Maintain the Integrity of the Structure

Ciężak Patryk, Vazquez-Gomez Loudres, Mattarozzi Luca, Benedetti Alessandro, Kotowski Jakub, Synaszko Piotr, Dragan Krzysztof, Głowacki Dominik, Wawryn Konrad

Fatigue of Aircraft Structures

|

2023

|

Iss.15

166--182

EN

This study investigates the use of Corrosion Health Monitoring (CHM) systems to detect and manage corrosion in aviation environments, with a specific focus on enclosed areas within aircraft structures. Corrosion poses significant risks to airport facilities and aircraft, and CHM systems offer real-time monitoring and data-driven approaches for proactive corrosion management. Through case studies conducted at two different test sites, the effectiveness of deploying advanced sensors was demonstrated in identifying corrosion-prone areas, optimizing maintenance schedules, and enhancing safety and structural integrity. The study highlights the variability in corrosion rates between open-air and enclosed conditions, emphasizing the need for tailored prevention strategies. It also discusses the challenges of integrating CHM systems into existing maintenance practices and airport infrastructure, addressing issues such as sensor placement, data management, and regulatory compliance, and outlines future directions for R&D in this critical area. By incorporating CHM systems, the aviation industry can transition from reactive to predictive maintenance, improving the reliability and lifespan of assets while reducing costs.

20

Trenażery i symulatory lotnicze - problemy definicyjne

Bogusz Dariusz

Aviation and Security Issues

|

2023

|

No. 1

151--166

PL

W artykule przedstawiono problem definiowania terminów »trenażer« i »symulator lotniczy«. Nowoczesne środki dydaktyczne, jakimi są trenażery i symulatory lotnicze, umożliwiają dobre przyswajanie wiedzy, a także bezpieczeństwo szkolenia lotniczego oraz przygotowanie pilotów wojskowych do wykonywania zadań bojowych. Pomimo wielu opracowań nie istnieje naukowa definicja symulatora i trenażera lotniczego, co jest podstawą rozumienia pojęć w trakcie realizacji badań w dyscyplinie nauk o bezpieczeństwie w obszarze lotnictwa. Powstanie sytuacji problemowej wynikało z zamiennego używania terminów symulator i trenażer lotniczy. Oprócz podziałów i klasyfikacji wynikających ze specyfikacji certyfikowania tych urządzeń przez odpowiednie władze lotnicze (także zaprezentowane w artykule), nie istnieje naukowa definicja trenażera i symulatora lotniczego, a nazwy te używane są zamiennie. Celem artykułu było stworzenie naukowej definicji symulatora i trenażera lotniczego. Zastosowano metody teoretyczne i empiryczne.

EN

The article presents the definition problem related to flight trainers and simulators. Modern teaching aids, such as aircraft trainers and simulators, enable good acquisition of knowledge, as well as the safety of aviation training and the preparation of military pilots to perform combat tasks. Despite many studies, there is no scientific definition of a flight simulator and trainer, which is the basis for understanding the terms during research in the discipline of safety sciences in the field of aviation. The problem situation resulted from the interchangeable use of the terms simulator and flight trainer. Apart from the divisions and classifications resulting from the specifications for certification of these devices by the relevant aviation authorities (also presented in the article), there is no scientific definition of a flight trainer and a flight simulator, and these terms are used interchangeably. The aim of the article is to create a scientific definition of a flight simulator and trainer. Theoretical and empirical methods were used.