Wyniki wyszukiwania - BazTech

1

Challenges for social capital in the times of globalization – the example of micro and small enterprises

Grabowska-Powaga Aleksandra

Zeszyty Naukowe. Organizacja i Zarządzanie / Politechnika Śląska

|

2025

|

z. 226

343--353

EN

Purpose: The aim of the article is to identify the challenges faced by social capital in the group of micro and small enterprises against the background of ongoing globalization processes. Methodology: The research methods used to prepare this study were critical analysis of the literature and own research carried out using the CAWI method on a group of over 360 respondents from micro and small enterprises. The research results described in the article are part of a multi-stage research project on the role of social capital in economic processes in Poland, which has been carried out since 2023. Findings: With the development of globalization, there are new challenges with adaptation to new conditions for the micro and small companies. As it results from the conducted analysis, one of such resources allowing to survive in the world of dynamic globalization processes, that can contribute not only to maintaining the continuity of economic processes, but also to increasing competitiveness is social capital. Research limitations: The conducted research, due to the multithreaded nature of the issues raised, imposes limitations on the level of detail of the presented problems, while at the same time opening up the possibility of deepening them in subsequent stages of the conducted research. Originality: The growing role of social capital in micro and small enterprises and the perception of this resource as a remedy for dealing with the challenges posed by dynamic globalization processes allows for a positive verification of the assumption adopted in the research in question and allows for the recognition of the goal adopted in the introduction to the article as achieved.

2

Examining the Relationship between Globalization and Sustainable Migration in OECD Countries

Nar Mehmet Şükrü, Nar Mehmet

Problemy Ekorozwoju

|

2025

|

Vol. 20, no. 1

129--142

EN

This study examines the relationship between migrant stock and economic-political-social globalization index values. The study uses annual data from the United Nations Migration Report, International Migration Statistics, International Migration Report and KOF globalization index for 27 OECD countries for the period 2012-2022. In the study, the sustainable migration relationship and globalization data in OECD countries are analyzed with the panel ARDL method. According to the results of the analysis, a 1% increase in economic globalization in the long run increases the migration burden of countries by 0.60%. Similarly, a 1% increase in political globalization increases the migration burden of countries by 0.06%. A 1% increase in social globalization decreases the migration burden of countries by 0.48%. The findings show that reducing social differences between countries has a decreasing effect on the migration burden of countries. However, as economic and political globalization increases, the migration burden also increases. In an economically and politically globalized world, focusing on increasing social equity and justice to manage the migration burden will contribute to the creation of more balanced and sustainable migration policies.

PL

W niniejszym artykule analizuje się związek między liczbą migrantów a wartościami indeksu globalizacji ekonomiczno-polityczno-społecznej. W badaniu wykorzystano roczne dane z Raportu Narodów Zjednoczonych o Migracji, Międzynarodowych Statystyk Migracyjnych, Raportu o Migracji Międzynarodowej i indeksu globalizacji KOF dla 27 krajów OECD za okres 2012-2022. W badaniu zrównoważona relacja migracyjna i dane dotyczące globalizacji w krajach OECD są analizowane za pomocą metody panelowej ARDL. Zgodnie z wynikami analizy, 1% wzrost globalizacji gospodarczej w dłuższej perspektywie zwiększa obciążenie migracyjne krajów o 0,60%. Podobnie, 1% wzrost globalizacji politycznej zwiększa obciążenie migracyjne krajów o 0,06%. 1% wzrost globalizacji społecznej zmniejsza obciążenie migracyjne krajów o 0,48%. Wyniki pokazują, że zmniejszenie różnic społecznych między krajami ma zmniejszający wpływ na obciążenie migracyjne krajów. Jednak wraz ze wzrostem globalizacji gospodarczej i politycznej zwiększa się również obciążenie migracyjne. W świecie zglobalizowanym pod względem ekonomicznym i politycznym skupienie się na zwiększeniu sprawiedliwości społecznej i równości w zarządzaniu ciężarem migracji przyczyni się do stworzenia bardziej zrównoważonej i trwałej polityki migracyjnej.

3

Estimating the Role of Economic Globalization, Technological Development and Household Consumption on Ecological Footprint in Visegrad Countries

Cengiz Orhan, Baktemur Fatma İdil, Canoglu Meltem

Problemy Ekorozwoju

|

2025

|

Vol. 20, no. 1

143--158

EN

Environmental quality is a crucial topic both for developed and developing countries. In particular, along with globalization, developing countries strive to catch up with developed countries. However, the globalization process in developing countries may also cause environmental effects. Hence, the current paper aims to analyze the impact of globalization, technological development (TD), and household consumption on the ecological footprint (EF) in Visegrad countries (V4), Czechia, Hungary, Poland, and Slovakia over the period 1996-2021 through controlling economic growth, renewable energy consumption, and CO2 emissions. In order to achieve this aim, we perform the augment mean group (AMG) estimator that takes into consideration cross-sectional dependence (CSD). The empirical findings reveal that globalization, renewable energy consumption, and CO2 emissions significantly positively affect EF. However, economic growth (EG) has an insignificantly positive, and TD and household consumption have insignificantly negative impacts on EF in the whole panel. In addition, the country-specific results provide mixed results. For example, EG has a significantly positive effect on EF in Slovakia and Hungary and an insignificantly positive effect on EF in Poland and Czechia. Globalization significantly positively influences EF in Czechia and Slovakia and insignificantly positively affects EF in Poland and Hungary. Technological development (TD) has significantly negative effects on EF in Poland, Czechia, and Slovakia and positive effects in Hungary. Household consumption has a negative significant effect on EF in Hungary, an insignificant negative effect in Slovakia, and a positive insignificant effect in Poland and Czechia. Moreover, renewable energy consumption positively affects EF in Czechia and Hungary and has insignificantly positive effects in Poland and Slovakia. Finally, CO2 emission has a significantly positive influence on EF in Poland, Czechia, and Slovakia and an insignificantly positive influence in Hungary. Consequently, empirical findings can help policymakers develop new policies for combating environmental degradation by considering the role of globalization, technological improvement, and CO2 emissions.

XX

Jakość środowiska jest kluczowym tematem zarówno dla krajów rozwiniętych, jak i rozwijających się. Wraz z globalizacją kraje rozwijające się dążą do dogonienia krajów rozwiniętych. Jednak proces globalizacji w krajach rozwijających się może również powodować skutki dla środowiska. Dlatego też niniejszy artykuł ma na celu analizę wpływu globalizacji, rozwoju technologicznego (TD) i konsumpcji gospodarstw domowych na ślad ekologiczny (EF) w krajach Grupy Wyszehradzkiej (V4), Czechach, na Węgrzech, w Polsce i na Słowacji w latach 1996-2021 poprzez kontrolowanie wzrostu gospodarczego, zużycia energii odnawialnej i emisji CO2. Aby osiągnąć ten cel, wykorzystujemy estymator średniej rozszerzonej (AMG), który uwzględnia zależność przekrojową (CSD). Wyniki empiryczne pokazują, że globalizacja, zużycie energii odnawialnej i emisje CO2 znacząco pozytywnie wpływają na EF. Jednak wzrost gospodarczy (EG) jest nieznacznie dodatni, a TD i konsumpcja gospodarstw domowych mają nieznacznie negatywny wpływ na EF w całym panelu. Ponadto wyniki dla poszczególnych krajów dostarczają zróżnicowanychrezultatów. Na przykład EG ma znacząco pozytywny wpływ na EF na Słowacji i Węgrzech oraz nieistotnie pozytywny wpływ na EF w Polsce i Czechach. Globalizacja znacząco pozytywnie wpływa na EF w Czechach i na Słowacji oraz ma nieistotnie pozytywny wpływ na EF w Polsce i na Węgrzech. Rozwój technologiczny (TD) ma znacząco negatywny wpływ na EF w Polsce, Czechach i Słowacji oraz pozytywny na Węgrzech.Konsumpcja gospodarstw domowych ma negatywny znaczący wpływ na EF na Węgrzech, nieistotny negatywny wpływ na Słowacji oraz pozytywny nieistotny wpływ w Polsce i Czechach. Ponadto zużycie energii odnawialnej pozytywnie wpływa na EF w Czechach i na Węgrzech oraz ma nieistotnie pozytywny wpływ w Polsce i na Słowacji. Wreszcie emisja CO2 ma znacząco pozytywny wpływ na EF w Polsce, Czechach i na Słowacji oraz nieistotnie pozytywny wpływ na Węgrzech. W związku z tym ustalenia empiryczne mogą pomóc decydentom w opracowaniu nowych polityk zwalczania degradacji środowiska poprzez uwzględnienieroli globalizacji, udoskonalenia technologicznego i emisji CO2.

4

Endangered 20th-Century Heritage in Belgrade (Serbia). Strategies for Safeguarding and Preservation

Đukanović Dubravka, Kesić Ristić Sanja

Ochrona Dziedzictwa Kulturowego

|

2025

|

Nr 24

85--104

EN

On November 14, 2024, the Serbian government removed Belgrade's General Staff and Ministry of Defense buildings from the immovable cultural heritage monuments register, disregarding strong opposition from experts and the public. Even the Heritage Alert issued by the International ICOMOS was ignored. This decision represents one of the most drastic actions among various (un)legal strategies that deliberately lead to demolishing or neglecting 20th-century architectural heritage and has sparked research into the implications of a trend observed since the turbulent 1990s. The findings reveal that, despite signing (or re-signing) international documents and agreements, the new Serbian state has been unprepared to establish a system for properly recognising, preserving, and managing its built heritage. By analysing numerous examples, the research uncovers various typical preconditions and decisions that facilitate the inadequate treatment of historic buildings and urban areas. Heritage has been sacrificed for profit, breaching legal frameworks and the principles and concepts of cultural heritage, along with its societal significance. Violating cultural property law risks completely undermining the cultural heritage protection system, potentially resulting in the loss of significant national heritage, highlighting this urgent issue. Many doctrinal texts, including the Faro Convention, which marks its 20th anniversary in 2025, show us the path but cannot save monuments, especially in less wealthy countries, even if there are well-organised institutions and trained professionals. Belgrade's heritage faces not an exclusive issue but a widespread one: experts are overshadowed by government and political agendas.

PL

14 listopada 2024 r. rząd serbski usunął budynki Sztabu Generalnego i Ministerstwa Obrony w Belgradzie z rejestru zabytków dziedzictwa kulturowego, ignorując silny sprzeciw ekspertów i opinii publicznej. Zignorowano nawet ostrzeżenie dotyczące dziedzictwa wydane przez Międzynarodową Organizację ICOMOS. Decyzja ta stanowi jedno z najbardziej drastycznych działań spośród różnych (nie)legalnych strategii, które celowo prowadzą do niszczenia lub zaniedbywania dziedzictwa architektonicznego XX w. i wywołała badania nad konsekwencjami trendu obserwowanego od burzliwych lat 90. Wyniki badań pokazują, że pomimo podpisania międzynarodowych dokumentów i umów, nowe państwo serbskie nie było przygotowane do ustanowienia systemu właściwego uznawania, ochrony i zarządzania swoim dziedzictwem architektonicznym. Badania nad licznymi przykładami ujawniają różne typowe warunki wstępne i decyzje, które ułatwiają niewłaściwe traktowanie zabytkowych budynków i obszarów miejskich. Dziedzictwo zostało poświęcone w imię zysku, naruszając ramy prawne oraz zasady i koncepcje dziedzictwa kulturowego, a także jego znaczenie społeczne. Naruszenie prawa dotyczącego dóbr kultury grozi całkowitym podważeniem systemu ochrony dziedzictwa kulturowego, co może skutkować utratą znaczącego dziedzictwa narodowego, a to podkreśla pilny charakter tej kwestii. Wiele tekstów doktrynalnych, w tym konwencja z Faro, która w 2025 r. obchodzi 20-lecie istnienia, wskazuje nam drogę, ale nie jest w stanie ocalić zabytków, zwłaszcza w mniej zamożnych krajach (nawet jeśli istnieją dobrze zorganizowane instytucje i wykwalifikowani specjaliści). Dziedzictwo Belgradu boryka się nie z powszechnym problemem: eksperci pozostają w cieniu rządowych i politycznych programów.

5

The role and level of internationalization of transnational corporations in globalization processes

Rogaczewski Robert

Management

|

2025

|

Vol. 29, no. 1

927--939

EN

The aim of this article was to determine the role of transnational corporations in shaping the global economy and to determine the level of their internationalization. In the analyzed case, the statistical method was used as the research method. The data obtained from UNCTAD formed the basis for determining the degree of enterprise involvement abroad using the Transnationality Index. TNI allows for the determination of the degree of internationalization of an enterprise.[...] Taking into account contemporary challenges and the increasing globalization of business processes, it is reasonable to expand the existing internationalization index with variables that significantly influence the shape and level of enterprise internationalization.

6

Od globalizacji do lokalizacji - nowe wektory budowy łańcuchów dostaw w e-commerce

Sadocha Mikołaj

Logistyka

|

2025

|

nr 3

54--57

PL

Jeszcze dekadę temu globalizacja wydawała sięnaturalnym kierunkiem rozwoju logistyki. Tania produkcja w Azji, transport kontenerowy i centra dystrybucyjne rozsiane po świecie tworzyły sprawnie działający system. Dziś jednak ten model stoi przed wyzwaniami, których nie da się już zignorować. Pandemia COVID—19, wojna w Ukrainie, blokady kanałów logistycznych jak Kanał Sueski) oraz napięcia na linii Chiny — USA pokazały, jak wrażliwe są łańcuchy dostaw na kryzysy o charakterze globalnym. W konsekwencji coraz więcej firm, szczególnie działa'ących w e-commerce, zaczyna dostrzegać konieczność skracania i relokacji swoich łańcuchów dostaw.

7

Cyberbezpieczeństwo w logistyce : wyzwania, zagrożenia i najlepsze praktyki

Łapka Wojciech

Logistyka

|

2025

|

nr 1

60--63

PL

W dobie globalizacji i rosnącej cyfryzacji bezpieczeństwo cybernetyczne staje się kluczowym elementem zarządzania łańcuchem dostaw. Firmy z branży TSL coraz częściej wykorzystują nowoczesne technologie, takie jak internet rzeczy (IoT), sztuczna inteligencja (AI) czy automatyzacja, co jednocześnie niesie za sobą ryzyko ataków cybernetycznych.

8

Impact of global supply chain complexity on the individual performance of companies

Grondys Katarzyna, Kot Michał

Engineering Management in Production and Services

|

2025

|

Vol. 17, no. 2

63--77

EN

Cooperation is a key element in building business relationships, particularly when these relationships are complex and implemented on an international scale. The process of globalisation has facilitated the creation of complex networks and the expansion into new markets. However, globalisation has also introduced vulnerabilities due to global crises that disrupt supply chains. In this context, this paper examines the role of global supply chain complexity, specifically focusing on the number of global partners and its impact on the performance outcomes of individual supply chain actors. A multivariate analysis of variance (MANOVA) was employed to test the significance of differences between the studied groups in the independent sample. This approach allows for the examination of how variations in the number of global partners influence multiple performance indicators within the supply chain context. The analysis revealed that a greater number of global partners positively affects several key performance outcomes for companies. Specifically, improvements were observed in lead time, overall supply chain efficiency, inventory and warehouse management, company revenue, and market share. These findings highlight the continued benefits of globalisation despite concerns about its associated risks. This study contributes to the ongoing debate about the advantages and risks of global supply chain complexity. It provides empirical evidence that, while globalisation introduces risks such as instability and reduced resilience, the benefits associated with a greater number of global partners remain significant. This research enhances the understanding of how global connectivity impacts supply chain performance and strategic decision-making for international businesses. The findings suggest that businesses should carefully assess the balance between expanding global networks and managing potential disruptions. Firms can capitalise on the advantages of global partnerships by enhancing key performance outcomes while simultaneously developing strategies to mitigate risks associated with instability. Furthermore, discussions surrounding the regionalisation and shortening of supply chains should consider how strategic global partnerships can complement efforts to build more resilient supply chains.

9

Zarządzanie ryzykiem w energetyce – jak odpowiadać na nowe wyzwania

Sic Robert

Energetyka

|

2025

|

nr 9

535--538

PL

Dynamiczne zmiany w otoczeniu sektora energetycznego – w tym presja związana z transformacją energetyczną, wyzwania klimatyczne, zagrożenia geopolityczne, problemy z dostępnością usług i personelu oraz cyberzagrożenia – wymuszają nowe podejście do zarządzania ryzykiem. W artykule w sposób syntetyczny opisano aktualne ryzyka w projektach energetycznych. Przedstawiono cykliczność ryzyk w toku realizacji inwestycji oraz znaczenie skutecznego zarządzania roszczeniami. Podkreślono konieczność wdrożenia zintegrowanego i adaptacyjnego systemu zarządzania oraz postępowania z ryzykami jako kluczowego warunku sukcesu inwestycji.

EN

Dynamic changes in the power sector environment, including pressure relating to energy transition, climate challenges, geopolitical hazards, problems with service and personnel availability and also cyber threats, are enforcing a new approach to risk management. The article concisely describes current risks in energy projects. Cyclicality of risks during the investment implementation and importance of effective claims management are presented. The author underlines the necessity of implementing an integrated and adaptive risk management system as a key factor for successful investment.Opracowanie rekordu ze środków MNiSW, umowa nr POPUL/SP/0154/2024/02 w ramach programu

10

Energy poverty, institutional quality, and environmental degradation in Pakistan: a time series empirical analysis

Khan Muhammad Kamran, Kazak Jan K., Balakrishnan Rajani

Economics and Environment

|

2025

|

No. 3

art. no. 1101

EN

Pakistan, as a developing country, faces an energy crisis that encourages the use of traditional energy sources at both the household and industrial levels. Pakistan aims to achieve the SDG target (2030) as per the UN SDG target. This study aims to examine the impact of energy poverty, poverty, income inequality, energy consumption, foreign direct investment (FDI) inflows, economic growth, institutional quality, and energy prices on environmental degradation in Pakistan, and verify the validity of the Environmental Kuznets Curve (EKC) hypothesis and the pollution haven hypothesis. A dynamic ARDL simulation model is used to predict the impact of independent (Positive and negative shocks) variables on the dependent variable through graphs. The findings of the dynamic ARDL simulation model reveal that energy poverty, globalisation, poverty, economic growth, FDI inflows, and income inequality in Pakistan increase environmental degradation, while the consumption of renewable energy and institutional quality help to reduce environmental degradation. Furthermore, the EKC and pollution-haven hypotheses are valid in Pakistan. This study supports Sustainable Development Goal (SDG) 7, advocating affordable clean energy policies to combat energy poverty and promote sustainability in Pakistan, as well as SDG 13, emphasising climate action to ensure both environmental protection and continued economic investment. Considering the SDG targets (2030), policy recommendations are proposed for Pakistan to achieve sustainable development.

11

Sustainable regional development and peripherality and innovation in the conditions of globalization

Tuziak Arkadiusz

Zeszyty Naukowe. Organizacja i Zarządzanie / Politechnika Śląska

|

2024

|

z. 194

596--606

EN

Purpose: The main aim of the article is to characterize and analyze the issue of sustainable development in the regional dimension, with particular emphasis on peripherality and innovation as a context of modernization changes in the conditions of globalization. Design/methodology/approach: The article uses a method of analysis of literature in the field of regional studies, referring to the problems of regional development in the perspective of conditions and changes in the macroscale. The thematic scope of the article includes an analysis of the theoretical foundations of regional development, the issue of regional disparities and developmental distances, the characteristics of peripherality and innovation as phenomena determining opportunities and barriers to development in the conditions of the globalization process. Social implications: The impact of the characteristics and analysis contained in the article can mark itself in terms of the goals and directions of regional policies formulated and implemented by public authorities at different levels. It can contribute to increasing the awareness and scope of knowledge of the regional community, especially its decision-making circles, with regard to the main goals and directions of development at the regional level, taking into account the role of innovation in overcoming the state of peripherality and marginalization under the prevailing global development trends. Originality/value: The value of the article is based on a focused analysis of the issue of sustainable regional development and showing its determinants in a new perspective, determined by the phenomena of peripherality and innovation as a context of changes on a global scale. The characteristics and analyses of the issue in question contained in the article are part of the trend of regional studies oriented towards the search for ways to overcome interregional disparities and disparities in order to achieve regional balance and convergence.

12

Global or local - glocalization as a challenge for the modern supply chains management

Dymyt Małgorzata, Wincewicz-Bosy Marta Bianka, Skubisz Oskar

Systemy Logistyczne Wojsk

|

2024

|

Vol. 60, no.1

181--198

EN

This article focuses on issues of designing supply chains in the context of the spatial scope of operation, and dilemmas related to the choice between global and local activities. The research nich e of this article is the phenomenon of glocalization. The thesis statement that the authors attempted to confirm in the article is the assumption that the design and management of modern, resilient and adaptive supply chains requires combining a global approach, integrated at the international or global level, with an approach focused on the needs of local markets. The considerations are set in the pharmaceutical industry. The purpose of this paper is twofold. Firstly, identifying the challenges and directions of development of supply chain management and presenting the essence and role of glocalization, and secondly, defining the key factors for configuring supply chains in the pharmaceutical industry, especially in the context of glocalization. A qualitative research approach was used to solve the research problem, referring to the relevant literature in the field of supply chain management and the functioning of the pharmaceutical industry in Poland. The main conclusion concerns the statement that the design and management of modern, resilient and adaptive supply chains requires combining a global approach, integrated at the international or global level, with an approach focused on the needs of local markets. Glocalization in the pharmaceutical industry emphasizes that success on the global market requires the ability to flexibly and effectively respond to diverse and changing local contexts.

PL

W artykule skupiono się na zagadnieniach projektowania łańcuchów dostaw w kontekście przestrzennego wymiaru działania oraz dylematach związanych z wyborem pomiędzy działaniami globalnymi i lokalnymi. Niszą badawczą niniejszego artykułu jest zjawisko glokalizacji. Tezą, którą autorzy starali się potwierdzić w artykule, jest założenie, że projektowanie i zarządzanie nowoczesnymi, odpornymi i adaptacyjnymi łańcuchami dostaw wymaga połączenia podejścia globalnego, zintegrowanego na poziomie międzynarodowym lub globalnym, z podejściem skoncentrowanym na potrzebach rynki lokalne. W szczególności rozważania dotyczą przemysłu farmaceutycznego. Cel tego artykułu jest dwojaki. Po pierwsze, identyfikacja wyzwań i kierunków rozwoju zarządzania łańcuchem dostaw oraz przedstawienie istoty i roli glokalizacji, a po drugie, zdefiniowanie kluczowych czynników konfiguracji łańcuchów dostaw w branży farmaceutycznej, szczególnie w kontekście glokalizacji. Do rozwiązania problemu badawczego zastosowano jakościowe podejście badawcze, odwołując się do odpowiedniej literatury z zakresu zarządzania łańcuchem dostaw i funkcjonowania przemysłu farmaceutycznego w Polsce. Główny wniosek obejmuje stwierdzenie, że projektowanie i zarządzanie nowoczesnymi, odpornymi i adaptacyjnymi łańcuchami dostaw wymaga połączenia podejścia globalnego, zintegrowanego na poziomie międzynarodowym lub globalnym, z podejściem skoncentrowanym na potrzebach rynków lokalnych. Glokalizacja w branży farmaceutycznej podkreśla, że sukces na rynku globalnym wymaga umiejętności elastycznego i skutecznego reagowania na zróżnicowane i zmieniające się konteksty lokalne.

13

The Evolution Path and Impact Mechanism of the Vulnerability of Rural Human Settlements in China under the Background of Globalization

Liu Fulong, Lin Baogang, Meng Kun

Problemy Ekorozwoju

|

2024

|

Vol. 19, no. 1

173--179

EN

Development in the rural environment is a key pillar motivating international organizations' functions and operations. The development in this area falls under the 2030 Agenda of Sustainable Development of the UN. Rural development and factors such as culture might be utilized to achieve such agenda and improve populations living in conditions. The current study was literature systemic reviewing the evolution path and the impact mechanism on the issue of rural human settlement. Results in the current study showed that natural ecosystems, socioeconomic systems, facilities, and service systems all follow one of seven general evolution paths. Terrain and ecology, climate change and catastrophe, the agricultural and rural economy, population increase, and other factors all contribute to disruption. Policy, technology, and the habits of individual households inform the development of action plans. Every evolutionary outcome has both fragile and hardy features. The government and individual families took measures to lower vulnerability and increase resilience by concentrating on the actual problem of the rural human settlements system. Further, the study observed that the effects of rural human settlements on rural development occur in a systematic way. These changes, most obviously seen in the form of new and improved rural human settlement projects, have the potential to affect many facets of the human settlement system as a whole, making it cleaner, more practical, more harmonic, and generally more pleasant places to live. These benefits will have a multiplicative impact on the health, wealth, and happiness of rural residents; the efficiency, modernity, and prosperity of rural businesses; and the quality of life in rural areas.

PL

Rozwój w środowisku wiejskim jest kluczowym filarem motywującym funkcje i działanie organizacji międzynarodowych. Rozwój w tym obszarze wpisuje się w Agendę Zrównoważonego Rozwoju ONZ 2030. Rozwój obszarów wiejskich i czynniki takie jak kultura mogą zostać wykorzystane do osiągnięcia tego celu i poprawy warunków życia populacji. Niniejsze badanie miało charakter systemowego przeglądu literatury dotyczącej ścieżki ewolucji i mechanizmu oddziaływania na problematykę wiejskiego osadnictwa ludzkiego. Wyniki wykazały, że naturalne ekosystemy, systemy społeczno-gospodarcze, obiekty i systemy usług podążają jedną z siedmiu ogólnych ścieżek ewolucji. Teren i ekologia, zmiany klimatyczne i katastrofy, gospodarka rolna i wiejska, wzrost liczby ludności i inne czynniki przyczyniające się do zakłóceń. Polityka, technologia i zwyczaje poszczególnych gospodarstw domowych wpływają na rozwój planów działania. Każdy wynik ewolucji ma zarówno słabe, jak i silne cechy. Rząd i obywatele podjęli działania mające na celu zmniejszenie podatności na zagrożenia i zwiększenie odporności, koncentrując się na rzeczywistym problemie wiejskiego systemu osadnictwa ludzkiego. Ponadto zaobserwowano, że wpływ osiedli ludzkich na obszarach wiejskich na rozwój obszarów wiejskich występuje w sposób systematyczny. Zmiany te, najwyraźniej widoczne w postaci nowych i ulepszonych projektów osiedli ludzkich na obszarach wiejskich, mogą potencjalnie wpłynąć na wiele aspektów systemu osadnictwa ludzkiego jako całości, czyniąc go czystszym, bardziej praktycznym, bardziej harmonijnym i ogólnie przyjemniejszym miejscem do zamieszkania. Korzyści te będą miały zwielokrotniony wpływ na zdrowie, bogactwo i szczęście mieszkańców obszarów wiejskich; efektywność, nowoczesność i dobrobyt przedsiębiorstw wiejskich; i jakość życia na obszarach wiejskich.

14

Przekształcenia krajobrazu pod wpływem globalizacji turystyki – przykład wyspy Fuerteventura na Wyspach Kanaryjskich

Szymiczek Małgorzata

Prace Komisji Krajobrazu Kulturowego

|

2024

|

nr 51 (1)

151--172

PL

Celem artykułu jest ukazanie przemian przestrzennych wybranych osad rybackich oraz terenów wcześniej niezagospodarowanych na wyspie Fuerteventura pod wpływem procesu globalizacji turystyki. Jest to popularny cel podróży w regionie Wysp Kanaryjskich będących jedną ze wspólnot autonomicznych Hiszpanii. Artykuł ukazuje czynniki globalizacyjne na przykładzie dostępności transportu lotniczego, ekspansji globalnych sieci hotelowych oraz komercjalizacji przestrzeni, które wpłynęły na krajobraz wyspy Fuerteventura. Przekształcenia krajobrazu są przedstawione na przykładzie wybranych miejscowości: Corralejo, Morro Jable, Costa Calma, Caleta de Fuste, Puerto del Rosario. Badania przeprowadzono metodami kameralnymi, obejmującymi analizę archiwalnych wydawnictw oraz dokumentacji fotograficznej z własnych wyjazdów terenowych. Wyniki wskazują, że krajobraz Fuerteventury uległ znaczącym zmianom w wyniku intensywnego rozwoju turystyki, prowadząc do urbanizacji dawnych osad rybackich i przekształceń terenów niezagospodarowanych zlokalizowanych w pasie nadbrzeżnym.

EN

The aim of the article is to present the spatial transformations of selected fishing settlements and previously undeveloped areas on the island of Fuerteventura under the influence of tourism globalization. Fuerteventura is a popular travel destination within the Canary Islands, one of Spain’s autonomous communities. The article explores globalization-related factors, such as the accessibility of air transport, the expansion of global hotel chains, and the commercialization of space, which have influenced the island’s landscape. Landscape transformations are presented using case studies of selected localities: Corralejo, Morro Jable, Costa Calma, Caleta de Fuste, and Puerto del Rosario. The research was conducted using cabinet-based methods, including the analysis of archival publications and photographic documentation from personal field studies. The results indicate that Fuerteventura’s landscape has undergone significant changes due to the intensive development of tourism, leading to the urbanization of former fishing settlements and the transformation of previously undeveloped coastal areas.

15

Formation of the digital economy as the final stage of globalization

Chukurna Оlena, Nazarenko Olexandr, Pankovets Leonid

Zeszyty Naukowe Wyższej Szkoły Technicznej w Katowicach

|

2023

|

T. 17

189--204

EN

The article is devoted to the problem of the formation of the digital economy, as a consequence of the final stage of globalization. An analysis of the development of the digital economy and its periodization was carried out. The change in technological structures and the influence of technologies on the core of value formation was analyzed as it is the basis of economic development. It has been proven that the change of key technologies, which are the basis of technological systems, contributes to the change of the cost structure. The change of the paradigm of human development depending on the change of technological systems and technological revolutions was also analyzed. The evolution of the globalization paradigm and its impact on the emergence of the digital economy were studied. The transformation principles of the formation of the “Society 5.0” paradigm based on the technological basis of “Industry 4.0” were justified.

PL

Artykuł poświęcony jest problemowi kształtowania się gospodarki cyfrowej, jako konsekwencji ostatniego etapu globalizacji. Przeprowadzono analizę rozwoju gospodarki cyfrowej oraz jej okresowego podziału. Zbadano zmiany w strukturach technologicznych i wpływ technologii na rdzeń kształtowania wartości, stanowiący podstawę rozwoju gospodarczego. Udowodniono, że zmiana kluczowych technologii, będących fundamentem systemów technologicznych, przyczynia się do zmiany struktury kosztów. Rozważano zmianę paradygmatu rozwoju ludzkiego, w zależności od zmian w systemach technologicznych i rewolucji technologicznych. Przeanalizowano ewolucję paradygmatu globalizacji i jego wpływ na powstanie gospodarki cyfrowej. Opracowano zasady transformacji kształtowania się paradygmatu „Społeczeństwo 5.0”, opartego na fundamentach technologicznych „Przemysłu 4.0”.

16

Uwarunkowania stosowania strategii dywergencji i konwergencji w przedsiębiorstwach międzynarodowych

Prendke Rafał

Zeszyty Naukowe Politechniki Poznańskiej. Organizacja i Zarządzanie

|

2023

|

Nr 87

145--160

PL

Procesy globalizacyjne skutkujące przenoszeniem fabryk do innych krajów wymagają od firm zachowania spójności zarówno w zakresie elementów widocznych dla klientów (jakość, marka, produkt), jak i niewidocznych (struktura, kultura organizacyjna, metody zarządzania). Przedmiotem artykułu jest ten drugi, niewidoczny dla klienta obszar. Autor poddał analizie dwie podstawowe strategie interkulturowe stosowane przez firmy: dywergencję i konwergencję. Dywergencja odbierana jako stawiająca na różnorodność i zorientowana na ludzi wydaje się współcześnie wyborem bardziej oczywistym. Presja interesariuszy zmusza jednak firmy do ujednolicania i standaryzowania, co w powszechnej percepcji kojarzy się ze złymi korporacyjnymi praktykami. Konwergencja, jeśli jest stosowana nieumiejętnie, jak pokazują przytoczone w artykule przykłady, prowadzi do kulturowych konfliktów i w konsekwencji zagraża interesom przedsiębiorstwa. Umiejętne łączenie obu tych podejść staje się najważniejszym zadaniem dla menedżerów w międzynarodowych firmach. Autor na podstawie wniosków z własnych badań wyróżnił pięć kluczowych czynników wpływających na przenikanie się dywergencji i konwergencji oraz ich nasilenie.

EN

Globalization processes, resulting in the relocation of enterprises to other countries require companies to maintain consistency in both: elements visible to the customer (such as quality, brand, product etc.) and those invisible (structure, organizational culture, management methods). The subject of the article is that invisible aspect. The author has analyzed two basic strategies used by companies: divergence and convergence, taking into account their possible advantages and disadvantages. Divergence, perceived as focused on diversity, seems to be the more obvious choice nowadays. Pressure from stakeholders, however, forces companies to unify and standardize, which is commonly associated with bad corporate practices. Convergence, if used incompetently, as the examples cited in the article show, leads to cultural clashes and, consequently, threatens the interest of the company. Skillful use of the combination of both approaches, becomes the most important task for managers in international companies. The author, based on his research, has identified five key factors influencing the interpenetration of divergence and convergence and their intensity.

17

Selected problems of spatial order and cultural heritage in the aspect of the economic development under the influence of European integration and globalisation on the example of Toruń and its surroundings

Furmanek Aleksander Filip

Zeszyty Naukowe. Organizacja i Zarządzanie / Politechnika Śląska

|

2023

|

z. 173

161--178

EN

Purpose: The main reason for writing the article is a will to research the current problems of spatial order and cultural heritage in Toruń and its neighbourhood. Design/methodology/approach: There were three methods used for the research -the document examination method, the quantitative-statistical method, and the observational method. The objectives can be considered as achieved. The main subject scope of the paper was applying a very broad and multidisciplinary approach to the topic, considering whether globalisation and European integration, in terms of economic development, have an impact on the condition of the architectural space, especially the spatial order and the cultural heritage in Toruń and its closest vicinity. Findings: The situation of spatial development, town planning and preservation of cultural heritage in Toruń and its surroundings is not in the best condition. The built environment in this area does not experience such a harmonious and aesthetic development as it could. In many cases, one can talk about a decrease in different kinds of its values, for instance, cultural ones, perhaps except the financial values of real estate. Important drawbacks causing this state of affairs are market mechanisms, pressure from investors, and the inefficiency of blocking and securing mechanisms, which is related to the wrong law and weak management. Research limitations/implications: The main problems of spatial order and cultural heritage are very complex and require further research. Practical implications: The paper is connected with practice in the subject field. Social implications: The article’s social implications are an important value of the work. Originality/value: Even though this is not the first voice about spatial chaos in Poland, the situation is fundamentally not improving. The problem has been repeatedly confirmed not only in publications of scientists and specialists but even in government documents. In this study, an attempt was made to draw attention to a special, interdisciplinary aspect of the issue. The value of the paper is putting together many different issues which influence spatial order and cultural heritage. It is addressed to both scientists and monument lovers.

18

Migracja a terroryzm : analiza zależności

Moczydłowska Zuzanna Sara

Studia Bezpieczeństwa Narodowego

|

2023

|

R. 13, Nr 28

81--96

PL

Celem badawczym niniejszego artykułu jest identyfikacja zależności między migracją a terroryzmem. Jest to problematyka związana z obszarem nauk o bezpieczeństwie międzynarodowym. Dokonano charakterystyki podstawowych pojęć, sytuacji migracyjnej w Unii Europejskiej, przeanalizowano sposób działania terrorystów, w tym źródła finansowania terroryzmu oraz zaprezentowano metody przeciwdziałania terroryzmowi. Poddano analizie przykłady ataków terrorystycznych, w których sprawcą był obcokrajowiec. Opisano sytuację migracyjną we Francji oraz przedstawiono liczbę ataków, których dokonano w tym państwie. Autorka przytoczyła dwie metody wykorzystania migracji do dostępu do państwa, które ma być celem ataku terrorystycznego. W pracy zweryfikowana zostanie hipoteza, głosząca że migracja i terroryzm są ze sobą powiązane, a większy przepływ ludności powoduje wzrost liczby ataków terrorystycznych. Artykuł wskazuje jak można przeciwdziałać atakom terrorystycznym. Podkreślono, że niezwykle istotnym elementem walki państwa z terroryzmem jest zaszczepienie świadomości zagrożenia oraz konieczności alarmowania władzy o potencjalnym niebezpieczeństwie w społeczności międzynarodowej. W czasach, kiedy to Internet rządzi światem, a media społecznościowe są głównym komunikatorem, należy je wykorzystywać do zbierania informacji o terrorystach. Przy pisaniu artykułu posłużono się dwiema metodami badawczymi: systemową oraz historyczną. O wykorzystaniu metody systemowej zadecydował fakt, iż praca przedstawia analizę działalności terrorystycznej, rozumianej jako powiązany zbiór elementów. Posłużenie się metodą historyczną było konieczne ze względu na fakt przedstawienia przykładów zamachów terrorystycznych we Francji na przestrzeni ostatnich kilkunastu lat. W pracy można także wskazać relacje przyczynowo skutkowe. Ramy czasowe pracy obejmują okres od roku 2001 do dnia dzisiejszego. Analiza zagadnienia odnosi się do obszaru państw członkowskich Unii Europejskiej. Artykuł wypełnia lukę badawczą z zakresu badań nad terroryzmem i migracją. W literaturze przedmiotu brakuje publikacji opisujących współzależność, jaka istnieje między terroryzmem a migracją.

EN

The research objective of the article is to identify the links between migration and terrorism. This is an issue related to the field of international security sciences. The main concepts, the migration situation in the European union were described, the way terrorists operate, including the sources of terrorist financing and methods of counter-terrorism were presented. Examples of terrorist attacks in which the perpetrator was a foreigner were analysed. The migration situation in France was described and the number of attacks that have been carried out in the country was presented. The author cited two methods of using migration to gain access to a country targeted by a terrorist attack. The thesis will verify the hypothesis the migration and terrorism are linked and that greater population movements cause an increase in the number of terrorist attacks. The article indicates how terrorist attacks can be countered. It stresses that an extremely important part of the state's fight against terrorism is to instil awareness of the threat and the need to alert authorities to the potential danger in the international community. At a time when the Internet rules the world and social media is the main communicator, it should be used to gather information about terrorists. Two research methods were used: systemic and historical.. the use of the systemic method was decided by the fact that the article presents an analysis of terrors activity, understood as a related set of elements. The use of the historical method was necessary due to the fact of presenting examples of terrorist attacks in France over the last dozen years. Cause and effect relationships can also be indicated in the work. The timeframe of the work covers the period from 2001 to the present day. The analysis of the issue refers to the area of European Union member states. The article fills a research gap in the field of terrorism and migration studies. The literature lacks publications describing the interdependence that exists between terrorism and migration.

19

Towards a Political Economy of Renewable Energy: Does Democracy and Globalization Matter for Central and Eastern European Countries (CEECs)

Cengiz Orhan, Manga Müge

Problemy Ekorozwoju

|

2023

|

Vol. 18, nr 2

86--101

EN

Renewable energy policy is one of the remarkable parts of the sustainable development path. However, the political-economic dimension of renewable energy policies is not so much widely discussed. Besides, democracy and globalization are essential factors affecting renewable energy. Hence, this paper examines the relationship between renewable energy consumption, democracy, and globalization in the Central and Eastern European Countries (CEECs) during the period 1995-2021. Economic growth and CO2 emissions are used as control variables in the model. The study employs the panel vector autoregressive (PVAR) estimation technique to quantify the relationship between renewable energy consumption, democracy, and globalization by including economic growth and CO2 emissions. The findings from the PVAR analysis suggest that participatory democracy and globalization positively affect renewable energy consumption, while liberal democracy, economic growth, and CO2 emissions have a negative impact on it. Furthermore, the PVAR Granger causality test outcomes indicate an interactive causal relationship between variables.

PL

Polityka w zakresie energii odnawialnej jest jednym z godnych uwagi elementów ścieżki zrównoważonego rozwoju. Polityczno-ekonomiczny wymiar polityki w zakresie energii odnawialnej nie jest jednak tak szeroko dyskutowany. Poza tym demokracja i globalizacja są istotnymi czynnikami wpływającymi na energię odnawialną. Dlatego niniejszy artykuł analizuje związek między zużyciem energii odnawialnej, demokracją i globalizacją w krajach Europy Środkowej i Wschodniej (CEEC) w latach 1995-2021. Wzrost gospodarczy i emisje CO2 są wykorzystywane jako zmienne kontrolne w modelu. W badaniu zastosowano technikę szacowania PVAR do ilościowego określenia związku między zużyciem energii odnawialnej, demokracją i globalizacją, uwzględniając wzrost gospodarczy i emisje CO2. Wyniki analizy PVAR sugerują, że demokracja uczestnicząca i globalizacja pozytywnie wpływają na zużycie energii odnawialnej, podczas gdy demokracja liberalna, wzrost gospodarczy i emisje CO2 mają na nie negatywny wpływ. Ponadto wyniki testu przyczynowości PVAR Grangera wskazują na interaktywny związek przyczynowy między zmiennymi.

20

Is Globalization Driving the Use of Renewable Energy? A Global Macro Perspective

Salman Verda, Ahmad Imtiaz, Alvi Shahzad

Problemy Ekorozwoju

|

2023

|

Vol. 18, nr 1

68--80

EN

The contemporary world has become increasingly interdependent in terms of economic, social and political development. These various forms of interdependence, usually termed globalization, help disseminate ideas, information, products, and services around the world. Increase in globalization has also increased path-dependence, affecting economic, social, and institutional development and completing some industries, products and technologies to grow in line with the global demand and changing standards. While the role of globalization in economic growth, technology transfer and institutional development is established in literature, the role of globalization in reversing environmental deterioration is not explored yet. The current study looks at how globalization has affected renewable energy use in high, upper middle and lower middle income countries. The empirical results based on a fixed effects model show that countries differ in terms of taking advantage of different types of globalization, i.e., economic, social and political, while transitioning towards renewable energy (RE) projects. Economic globalization has a positive influence on RE usage in the case of high and lower middle income countries, Social globalization in case of high and upper middle income countries. Contrary to the positive impacts of economic and social globalization, political globalization has a negative impact on RE usage in the case of high income countries. In addition to globalization, the effect of government effectiveness, GDP per capita and CO2 vary across the groups of countries.

PL

Współczesny świat staje się coraz bardziej współzależny pod względem rozwoju gospodarczego, społecznego i politycznego. Te różne formy współzależności, zwykle nazywane globalizacją, pomagają rozpowszechniać idee, informacje, produkty i usługi na całym świecie. Wzrost globalizacji zwiększył również inne współzależności, wpływając na rozwój gospodarczy, społeczny i instytucjonalny oraz ukończenie niektórych gałęzi przemysłu, produktów i technologii, tak aby rozwijały się zgodnie z globalnym popytem i zmieniającymi się standardami. Chociaż rola globalizacji we wzroście gospodarczym, transferze technologii i rozwoju instytucjonalnym jest ustalona w literaturze, rola globalizacji w odwracaniu degradacji środowiska nie jest jeszcze zbadana. Obecne badanie dotyczy wpływu globalizacji na wykorzystanie energii odnawialnej w krajach o wysokim, średnim i niskim średnim dochodzie. Wyniki empiryczne oparte na modelu efektów stałych pokazują, że kraje różnią się pod względem wykorzystania różnych rodzajów globalizacji, tj. gospodarczej, społecznej i politycznej, podczas przechodzenia na projekty związane z energią odnawialną (OZE). Globalizacja gospodarcza ma pozytywny wpływ na wykorzystanie OZE w przypadku krajów o wysokim i niskim średnim dochodzie, Globalizacja społeczna w przypadku krajów o wysokim i wyższym średnim dochodzie. W przeciwieństwie do pozytywnych skutków globalizacji gospodarczej i społecznej, globalizacja polityczna ma negatywny wpływ na wykorzystanie OZE w przypadku krajów o wysokich dochodach. Oprócz globalizacji wpływ skuteczności rządów, PKB na mieszkańca i CO2 jest różny w poszczególnych grupach krajów.