Wyniki wyszukiwania - BazTech

1

Prediction of biogas yield from anaerobic digesters using meta-regression

Organiściak Patryk, Turek Anna, Stęchły Arkadiusz, Rysz Joanna, Vanivska Veronika, Masłoń Adam, Wadiak Bartosz

Zeszyty Naukowe SGSP / Szkoła Główna Służby Pożarniczej

|

2025

|

Nr 93 (tom 1)

81--100

EN

The production of biogas in wastewater treatment plants (WWTPs), often considered critical facilities, is a significant element of energy and environmental security. Given increasing demands to reduce greenhouse gas emissions and the pursuit of energy self-sufficiency, the role of biogas in the energy sector keeps steadily growing, granting it strategic potential. In Poland and other European Union countries, biogas production is supported by policies promoting renewable energy sources, enhancing its importance in the energy transition process. This study analyses biogas yields and their impact on achieving energy and environmental security goals. Additionally, the use of meta-regression methods and machine learning aims to improve biogas yield prediction based on a range of proces parameters.

2

Emergency response to terrorist threats in Polish maritime areas and ports in the aspect of maritime transport security

Bryczek-Wróbel Patrycja, Stelmach Tomasz, Szala Mateusz

Zeszyty Naukowe SGSP / Szkoła Główna Służby Pożarniczej

|

2025

|

Nr 93 (tom 2)

131--152

EN

When considering the security of maritime transport in terms of terrorist threats, it should be pointed out that, in accordance with Polish legislation and the functioning anti-terrorist system of the Republic of Poland, entities of the Ministries of Internal Affairs and National Defence are designated to respond to terrorist threats in Polish maritime areas and ports.. Despite the fact that to date there have been no incidents of a terrorist nature against vessels that would pose a threat to Polish maritime areas, including to maritime transport and energy infrastructure, it is unjustified to assume that such events are unlikely. Therefore, in order to prepare for emergency response to such events cyclical exercises are conducted, which combine elements of the military and non-military system, after which conclusions are worked out for implementation in improving the existing system solutions.

3

Awareness and preparedness of Poles in the event of a blackout: a survey-based study

Pająk Kamil

Zeszyty Naukowe SGSP / Szkoła Główna Służby Pożarniczej

|

2025

|

Nr 95 (tom 2)

7--28

EN

Large-scale power outages, known as blackouts, pose a significant threat to national energy security and the operational continuity of key infrastructure systems. Current conditions – including geopolitical conflicts, the energy transition, and cyber threats – have increased the likelihood of such events occurring in Poland. The aim of this study was to assess the level of knowledge and awareness among Polish citizens regarding the risk of blackouts, as well as their preparedness for such crises. The research problem focused on finding whether Polish society is sufficiently informed and prepared to respond effectively in the event of a large-scale power outage. The working hypothesis assumed that while citizens may be aware of the general threat, their actual preparedness and knowledge of appropriate response measures remain insufficient. This article presents the results of a survey conducted among 125 respondents, analyzing their understanding of blackout risks, perceived threat level, practical readiness, and interest in educational resources. The vast majority of participants reported being aware of the blackout phenomenon and perceived its occurrence in Poland as a realistic possibility. However, their preparatory actions were often selective and inadequate. The findings highlight a pressing need for the development of accessible and practical educational materials. This study provides valuable insights into the current state of public preparedness and can support future educational and systemic planning efforts.

4

Energy security of Poland - energy efficiency and dependence compared to the European Union

Czerwińska Karolina, Radwański Ryszard, Pacana Andrzej

Zeszyty Naukowe. Organizacja i Zarządzanie / Politechnika Śląska

|

2025

|

z. 216

57--69

EN

Purpose: The aim of the study was to present the issue of energy efficiency and dependency as key factors in the country's energy security and to diagnose the current state of Poland's energy security against the background of the European Union. Design/methodology/approach: The paper uses a descriptive and explanatory research method, primarily analysis of Eurostat data, as well as causal analysis based on a literature review. Findings: The study presents quantitative ways of determining the level of energy security of a country and also presents rankings of EU countries in the context of energy efficiency and energy dependency. The study presents recommended development actions for Poland and the European Union to increase energy security. Research limitations/implications: Constraints in the implementation of the research included difficult access to complete and adequate data or a complete lack thereof. Future research will concern the diagnosis and analysis of the energy mixes of CEE countries in the context of their energy security. Practical implications: Development recommendations for the EU and Poland are presented (reducing the level of network losses in energy transmission and distribution, building highly efficient generation units, increasing the level of use of high-efficiency cogeneration and increasing end-use energy efficiency). Originality/value: The analyses presented fill the research gap concerning the diagnosis of the level of efficiency and energy dependence (of Poland in comparison with EU countries) in the context of ensuring Poland's energy security.

5

DynGOSP – modelowanie zapotrzebowania, produkcji i logistyki węgla kamiennego w gospodarce realizującej dekarbonizacyjny miks energetyczny – platforma węglowa jako sposób na zrównoważone zarządzanie zasobami

Dyczko Artur, Galica Dominik, Jarosz Jacek, Kaczmarzewski Sylwester, Kicki Jerzy, Kopacz Michał, Kulpa Jarosław, Malinowski Leszek, Sobczyk Eugeniusz Jacek

Zeszyty Naukowe Instytutu Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią PAN

|

2025

|

nr 113

189--209

PL

Rozdział przedstawia kluczowe zadania i wyzwania związane z realizacją najważniejszego od lat projektu w polskim górnictwie węgla kamiennego – pt.: „Dynamiczne zarządzanie zapotrzebowaniem, produkcją, gospodarką zasobami i logistyką dystrybucji węgla kamiennego w gospodarce realizującej dekarbonizacyjny miks energetyczny” (DynGOSP). Projekt ten stanowi strategiczną odpowiedź na aktualne wyzwania sektora zdefiniowane w raporcie Najwyższej Izby Kontroli z 2024 roku pt.: „Zabezpieczenie importu węgla kamiennego w związku z wprowadzeniem embarga na dostawy z Rosji”. Zgodnie z zaleceniami raportu, Najwyższa Izba Kontroli wnosi do Prezesa Rady Ministrów o opracowanie systemu zarządzania i kontroli, który zapewni należytą koordynację działań w obszarze importu węgla oraz wdrożenie rozwiązań przyczyniających się do optymalizacji wydatków publicznych i zapewnienia sprawnego funkcjonowania instytucji państwowych w sytuacjach kryzysowych. Projekt DynGOSP bezpośrednio odnosi się do tych rekomendacji, dostarczając narzędzi i modeli analitycznych umożliwiających strategiczne zarządzanie popytem, produkcją i logistyką dystrybucji węgla w Polsce. Celem projektu jest opracowanie kompleksowego systemu zarządzania gospodarką węglową, obejmującego pełny cykl – od złoża do odbiorcy końcowego – w perspektywie do 2050 roku. Kluczowym elementem działań będzie budowa Proof of Concept (PoC) platformy DynGOSP w Południowym Koncernie Węglowym SA (PKW). To wdrożenie umożliwi ocenę efektywności nowego podejścia do bilansowania zasobów, prognozowania popytu oraz optymalizacji łańcucha dostaw. Projekt został pozytywnie zaopiniowany przez Narodowe Centrum Badań i Rozwoju w ramach IX konkursu Strategicznego Programu Badań Naukowych i Prac Rozwojowych GOSPOSTRATEG. Realizowany jest przez konsorcjum kierowane przez Instytut Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią PAN, przy współpracy Ministerstwa Aktywów Państwowych jako partnera merytorycznego oraz Instytutu Techniki Górniczej KOMAG jako partnera naukowego. Głównym rezultatem projektu będzie opracowanie nowoczesnej koncepcji zarządzania zasobami złóż węgla kamiennego, opartej na budowie dynamicznej bazy zasobowej, określającej ilość zasobów wydobywalnych (reserves) zgodnie z międzynarodowym standardem JORC Code.

EN

The chapter presents the key tasks and challenges associated with implementing the most significant project in Polish hard coal mining in recent years, titled: “Dynamic management of coal demand, production, resource management, and distribution logistics of in an economy implementing a decarbonized energy mix” (DynGOSP). This project serves as a strategic response to the current challenges of the sector, as defined in the 2024 report by the Supreme Audit Office (Najwyższa Izba Kontroli, NIK) titled: “Securing Hard Coal Imports in the wake of the Embargo on Supplies from Russia”. In line with the report’s recommendations, the Supreme Audit Office calls on the Prime Minister to develop a management and control system that ensures proper coordination of actions in the area of coal imports and the implementation of solutions contributing to the optimization of public expenditures and the efficient functioning of state institutions in crisis situations. The DynGOSP project directly addresses these recommendations by providing tools and analytical models that enable strategic management of the coal demand, production, and distribution logistics in Poland. The project’s goal is to develop a comprehensive coal industry management system, covering the entire cycle – from the deposit to the end consumer – with a perspective extending to 2050. A key element of the initiative will be the construction of a Proof of Concept (PoC) for the DynGOSP platform within the Southern Coal Company SA (Południowy Koncern Węglowy SA, PKW). This implementation will allow for the evaluation of the effectiveness of the new approach to resource balancing, demand forecasting, and supply chain optimization. The project has been positively evaluated by the National Centre for Research and Development (Narodowe Centrum Badań i Rozwoju) as part of the 9th edition of the Strategic Research and Development Program GOSPOSTRATEG. It is being carried out by a consortium led by the Mineral and Energy Economy Research Institute of the Polish Academy of Sciences (Instytut Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią PAN), in collaboration with the Ministry of State Assets as a substantive partner and the KOMAG Institute of Mining Technology as a scientific partner. The main outcome of the project will be developing a modern concept for managing hard coal deposit resources, based on the creation of a dynamic resource database that determines the quantity of extractable reserves in accordance with the international JORC Code standard.

6

Perspektywy dla LNG w Europie

Górka Agnieszka

Wiadomości Naftowe i Gazownicze

|

2025

|

R. 28, Nr 4 (314)

4-5

7

Omówienie technologii bloku gazowo-parowego w Ostrołęce w kontekście bezpieczeństwa KSE

Karwowski Przemysław, Kiełbasa Jarosław, Juszkiewicz Marek, Szafraniec Marek

Wiadomości Elektrotechniczne

|

2025

|

R. 93, nr 5

18--21

PL

W artykule przedstawiona została technologia bloku CCGT Ostrołęka. Opisany został cykl kombinowany. Omówiona została: turbina gazowa, turbina parowa, generator oraz kocioł HRSG. Ponadto przedstawione zostały budynki pomocnicze bloku w Ostrołęce. W kolejnej części omówiono wpływ bloku CCGT w Ostrołęce na bezpieczeństwo energetyczne Krajowego Systemu Elektroenergetycznego.

EN

The article presents the technology of Ostrołęka CCGT unit. The combined cycle has been described. The individual gas turbine, steam turbine, generator and HRSG boiler are also discussed. In addition, the auxiliary buildings of the Ostrołęka unit are presented. The next section discusses the impact of the Ostrołęka CCGT unit on the energy security of the Polish Power System.

8

From Crisis to Resilience: The port of Klaipeda and the Reshaping of Baltic Trade Flows (2014-2023)

Serry Arnaud

TransNav : International Journal on Marine Navigation and Safety of Sea Transportation

|

2025

|

Vol. 19 No. 1

135--142

EN

Geopolitical tensions on the European Union's eastern borders are profoundly reshaping trade flows and logistics chain organization. Through the study of the port of Klaipeda (Lithuania), this article analyses the impact of successive crises (Russian-Ukrainian conflict since 2014, tensions with Belarus in 2020-2021, war in Ukraine since 2022) on the activity of a major port in the eastern Baltic. Based on quantitative traffic data (2010-2023), AIS data and interviews with port stakeholders, this research highlights a triple dynamic: the disruption of traditional East-West flows, particularly for hydrocarbons and fertilizers; the emergence of new North-South trade routes; and the accelerated diversification of port activities. The results demonstrate the port's adaptation capacity to geopolitical shocks while emphasizing its structural vulnerability in an unstable regional context. This study contributes to understanding the interactions between geopolitics and port geography in European border areas.

9

Zdolności wydobywcze polskiego górnictwa węglowego – stan po jedenastu miesiącach 2024

Chmiela Andrzej, Barszczowska Beata, Skibski Mirosław, Smoliński Adam

Rynek Energii

|

2025

|

Nr 3

68--76

PL

Od lat 90-tych XX wieku Polska prowadzi restrukturyzację górnictwa węgla kamiennego. górnictwo dostosowuje się do nowych uwarunkowań technicznych i rynkowych. W ostatnich latach na te uwarunkowania nakładają się kryzysy światowe oraz transformacja przemysłu do gospodarki zeroemisyjnej. Przewidywane jest odejście od pozyskiwania energii z paliw kopalnych. Wymogi bezpieczeństwa energetycznego sprawiają, że natychmiastowe odejście Polski od węgla jest niemożliwe. Konieczny będzie okres przejściowy, w którym przynajmniej część energii będzie pochodziła ze spalania węgli i to polskie górnictwo węgla kamiennego musi zapewnić wystarczający wolumen węgli do stabilizacji sieci przez elektrownie węglowe. W artykule przeanalizowano podstawowe wskaźniki charakteryzujące wydobycie węgla kamiennego w polskich kopalniach. Opracowana baza danych będzie podstawą do opracowywania bieżących potencjalnych kierunków zmian sektora węglowego w najbliższym czasie.

EN

Since the 1990s, Poland has been restructuring its hard coal mining industry. Mining is adapting to new technical and market conditions. In recent years, these conditions have been compounded by global crises and the transformation of the industry to a zero-emission economy. A move away from obtaining energy from fossil fuels is expected. Energy security requirements make it impossible for Poland to immediately move away from coal. A transition period will be necessary, during which at least part of the energy will come from burning coal, and it is the Polish hard coal mining industry that must provide a sufﬁcient volume of coal to stabilize the network through coal-ﬁred power plants. The article analyzes the basic indicators characterizing hard coal extraction in Polish mines. The developed database will be the basis for developing cur- rent potential directions of changes in the coal sector in the near future.

10

Nierynkowe redysponowanie mocy z odnawialnych źródeł energii jako wyzwanie dla elastyczności krajowego systemu elektroenergetycznego

Ziaja Jolanta, Poleszuk Patrycja, Jachura Agnieszka

Rynek Energii

|

2025

|

Nr 4

15--22

PL

W artykule przedstawiono aktualne wyzwania związane z funkcjonowaniem krajowego i europejskiego systemu elektroenergetycznego w warunkach rosnącego udziału odnawialnych źródeł energii (OZE), ze szczególnym uwzględnieniem nierynkowego redysponowania mocy oraz bezpieczeństwa pracy systemu. Przeanalizowano przypadek z dnia 13 kwietnia 2025 r. w Polsce, w którym doszło do rekordowego ograniczenia produkcji energii z instalacji fotowoltaicznych (PV), przy jednoczesnym występowaniu ujemnych cen na rynku bilansującym. Zidentyfikowano przyczyny intensyfikacji zjawiska redysponowania, w tym ograniczenia infrastrukturalne oraz niewystarczający rozwój elastyczności systemowej. Szczególną uwagę poświęcono także analizie awarii systemu elektroenergetycznego (blackoutu) z 28 kwietnia 2025 r. na Półwyspie Iberyjskim, w kontekście zasad działania ENTSO-E i synchronizacji europejskiej sieci przesyłowej. W artykule omówiono również rolę bloków konwencjonalnych klasy 200 MWe w zwiększaniu odporności i elastyczności Krajowego Systemu Elektroenergetycznego (KSE), na przykładzie Programu Bloki 200+. Praca ma charakter interdyscyplinarny i łączy analizę danych operacyjnych z oceną strategiczną funkcjonowania systemu w transformacji energetycznej.

EN

The article presents current challenges related to the operation of the national and European power systems in the context of the increasing share of renewable energy sources (RES), with a particular focus on non- market redispatching and system security. A detailed case study from April 13, 2025, in Poland is analyzed, during which record—high curtailments of photovoltaic (PV) generation occurred simultaneously with negative balancing market prices. The paper identiﬁes key causes of redispatch intensiﬁcation, including infrastructure constraints and insufﬁcient system ﬂexibility. Special attention is given to the system blackout that occurred on April 28, 2025, on the Iberian Peninsula, discussed in the context of ENTSO-E operational principles and the stability of the synchronized European grid. The article also evaluates the role of conventional 200 MWe-class coal-ﬁred units in supporting grid resilience and ﬂexibility, based on the example of the Polish "200+ Units Program". The study combines operational data analysis with a systemic assessment of energy transition conditions in a high-RES environment.

11

Bloki węglowe po 2030 r. – ich rola w zapewnieniu bezpieczeństwa energetycznego polski

Ziaja Jolanta, Poleszuk Patrycja, Jachura Agnieszka, Szulc Waldemar

Rynek Energii

|

2025

|

Nr 3

29--37

PL

W artykule przedstawiono analizę roli bloków węglowych klasy 200 MWe w kontekście transformacji energetycznej Polski po 2030 roku, ze szczególnym uwzględnieniem ich funkcji w zapewnieniu elastyczności systemu elektroenergetycznego oraz stabilności pracy Krajowego Systemu Elektroenergetycznego (KSE). Na podstawie danych operacyjnych z jednostek wytwórczych oraz dobowych profili generacji energii elektrycznej z odnawialnych źródeł energii (OZE) dokonano oceny zdolności reakcji jednostek konwencjonalnych na zmienność produkcji ze źródeł pogodowo zależnych. W artykule zaprezentowano również efekty wdrożenia Programu Bloki 200+, w ramach którego opracowano i przetestowano niskonakładową metodę modernizacji bloków parowych, zwiększającą ich zdolność do pracy w reżimie częstych zmian obciążenia i wielokrotnych rozruchów. Praca bloku referencyjnego w Enea Elektrownia Połaniec S.A. dowodzi skuteczności zastosowanych rozwiązań, takich jak skrócenie czasu uruchomienia oraz obniżenie minimum technicznego.

EN

This article presents an analysis of the role of 200 MWe-class coal-ﬁred power units in the context of Poland’s energy transition beyond 2030, with particular focus on their function in ensuring the ﬂexibility of the power system and the operational stability of the National Power System (KSE). Based on operational data from generation units and daily generation proﬁles from renewable energy sources (RES), the paper assesses the ability of conventional units to respond to the variability of weather-dependent generation. The article also presents the outcomes of the Bloki 200+ Program, under which a cost-effective modernization method for steam units was developed and tested. This method enhances unit capability to operate under regimes involving frequent load changes and multiple start—stop cycles. The operational proﬁle of the reference unit at Enea Elektrownia Połaniec S.A. conﬁrms the effectiveness of the implemented solutions, such as reduced start-up times, lowered technical minimum, and improved power regulation dynamics. The results indicate that, during the transitional period preceding full decarbonization of the power sector, modernized coal-ﬁred units may play a crucial role in maintaining energy security and system stability, especially in light of the growing share of renewable energy sources.

12

Infrastruktura energetyczna małych elektrowni wodnych uzupełniającym rozwiązaniem na lokalną problematykę powodziową

Pilch Roman, Konopski Przemysław

Przegląd Budowlany

|

2025

|

R. 96, nr 3

144--147

PL

Małe rzeki i kanały wód śródlądowych stanowią ważne urządzenia pod względem bezpieczeństwa energetyczno-ekologicznego w Polsce. Przylegające do tych cieków tereny rolnicze zostały w większości wyposażone od ponad 70 lat w infrastrukturę melioracyjną. Obserwacje terenowe ostatnich 20, a nawet 30 lat potwierdzają jednak fakty, iż urządzenia melioracyjne, takie jak: rowy melioracyjne, instalacje drenarskie podziemne, czy naturalnie utworzone zalewiska w znacznym stopniu na tych obszarach stają się z roku na rok coraz bardziej nieskuteczne. Wykorzystanie lokalnego położenia dawnej infrastruktury Małej Energetyki Wodnej (MEW) wraz z ich renowacją i rewitalizacją, także budową nowych tego rodzaju źródeł energii elektrycznej jest jednym ze sposobów na wzbogacenie zasobów odnawialnych źródeł do produkcji energii elektrycznej. Skojarzenie tych okoliczności oraz dodanie nowej infrastruktury hydrotechnicznej poprzez zbudowanie sieci rurociągów wyposażonych w systemy pompowe zasilane energią elektryczną produkowaną w tych lokalnych małych elektrowniach wodnych zdaniem autorów artykułu może stanowić uzupełniający sposób w rozwiązywaniu problemów usuwania nadmiaru wody opadowej i roztopowej z powodziowych rozlewisk cieków śródlądowych.

EN

Small rivers and inland waterways are important facilities in terms of energy and ecological security in Poland. The agricultural areas adjacent to these streams have mostly been equipped with drainage infrastructure for over 70 years. However, field observations from the last 20 or even 30 years confirm the facts that drainage facilities such as drainage ditches, underground drainage systems, or naturally created flooded lands are becoming increasingly ineffective in these areas year by year. Using the local situation of the former Small Hydroelectric Power (SHP) infrastructure, along with their renovation and revitalization, as well as the construction of new sources of electricity of this type, is one of the ways to enrich the resources of renewable sources for electricity production. The association of these circumstances and the addition of new hydrotechnical infrastructure by building a network of pipelines equipped with pumping systems powered by electricity produced in these local small hydro power stations, according to the authors of the article, may be a supplementary method in solving the problems of removing excess rainwater and meltwater from flooded areas of inland streams.

13

A Holistic Approach to Managing Energy Storage Solutions in a Modern Community

Augustyn Grzegorz, Łukasz, Mikulik Jerzy

Problemy Mechatroniki : uzbrojenie, lotnictwo, inżynieria bezpieczeństwa

|

2025

|

Vol. 16, Nr 4 (62)

9--30

EN

Energy management is now a key topic for the synchronous operation of renewable energy sources and their consumers. Today's national power systems are increasingly unable to efficiently supply and receive electricity generated from renewable sources. The holistic approach to managing energy storage solutions takes all of the above aspects into account and focuses on a concept of using municipal waste to produce energy in a biogas plant supported by photovoltaic systems and shared energy storage to ensure uninterrupted power supply. The presented approach shows how energy storage can be managed throughout the process to adjust and manage the level of energy supply and demand within a community based on the optimisation of energy consumption, by applying the concept of a large-scale energy storage for small communities. The study offers a novel approach which serves as a basis for evaluating the energy storage capacity and the size of renewable energy sources required to balance the energy management process without relying on grid power, using only municipal biodegradable waste for biogas supply, and relying on solar power for generating energy, with a large-scale approach adopted

PL

Zarządzanie energią jest obecnie kluczowym tematem dla synchronicznej pracy odnawialnych źródeł energii i ich odbiorców. Współczesne krajowe systemy elektroenergetyczne coraz częściej nie są w stanie efektywnie dostarczać i odbierać energii elektrycznej wytwarzanej ze źródeł odnawialnych. Holistyczne podejście do zarządzania magazynowaniem energii uwzględnia wszystkie powyższe aspekty i przedstawia koncepcję wykorzystania odpadów komunalnych do produkcji energii w biogazowni wspieranej przez systemy fotowoltaiczne oraz współdzielone magazyny energii elektrycznej w celu zapewnienia nieprzerwanego zasilania. Zaprezentowane podejście przedstawia w jaki sposób można wykorzystać zarządzanie magazynowaniem energii w całym procesie w celu dostosowania wielkości oraz zarządzania podażą i popytem na energię w społeczności w oparciu o optymalizację zużycia energii na własne potrzeby z zastosowaniem i wykorzystaniem idei wielkoskalowego magazynowania energii dla niedużych społeczności. Nowością badania jest podstawa do oceny zdolności magazynowania energii i wielkości odnawialnych źródeł energii w celu zbilansowania procesu gospodarowania energią bez konieczności zasilania sieciowego i wykorzystania wyłącznie komunalnych odpadów biodegradowalnych do zasilania biogazem oraz energii słonecznej do produkcji energii z wykorzystaniem podejścia wielkoskalowego

14

Sociological analysis of public opinion on the construction of a nuclear power plant in Kazakhstan

Mussin Beimbet, Aitimova Diana, Sultangaziyeva Gulbaram, Mussina Zukhra, Kosherbayeva Aigul

Polityka Energetyczna

|

2025

|

T. 28, z. 1

151--172

EN

The prospect of constructing a nuclear power plant (NPP) in Kazakhstan has been intermittently discussed since the mid-1990s. It was not until 2021 that the issue received significant governmental attention due to predictions of an imminent energy deficit. An information imbalance exists, with authorities presenting the NPP as the sole solution to potential energy shortages and economic stagnation. The Kazakh government has announced a national referendum to decide, highlighting the country’s leadership in uranium production and the need to advance its nuclear science. Despite these developments, significant concerns remain regarding the risks and consequences of building the NPP, as the public lacks sufficient information about the project’s prospects and potential impacts. The population has more questions than answers, reflecting a need for comprehensive and accurate information from the state. Public engagement is essential for the successful implementation of the NPP project. The government has initiated public discussions and hearings to achieve consensus and address public concerns. These efforts are critical, as public support is necessary for the project. This study explores public awareness, transparency, and trust in the government’s nuclear energy policy. It employs a sociological online survey to gauge public opinion and includes information from government materials, news articles, and a review of international experiences in nuclear energy. The findings underscore the importance of informed public engagement and transparent communication in successfully implementing nuclear energy projects in Kazakhstan.

PL

Perspektywa budowy elektrowni jądrowej (EJ) w Kazachstanie była z przerwami dyskutowana od po łowy lat 90. ubiegłego wieku. Dopiero w 2021 r. kwestia ta zyskała znaczącą uwagę rządu ze względu na prognozy dotyczące zbliżającego się deficytu energii. Obecnie brakuje równowagi informacyjnej, a władze przedstawiają elektrownię jądrową jako jedyne rozwiązanie potencjalnych niedoborów energii i stagnacji gospodarczej. Rząd Kazachstanu ogłosił ogólnokrajowe referendum w celu podjęcia decyzji, podkreślając wiodącą pozycję kraju w produkcji uranu i potrzebę rozwoju nauki o energii jądrowej. Pomimo tych wydarzeń, nadal istnieją poważne obawy dotyczące ryzyka i konsekwencji budowy elek trowni jądrowej, ponieważ społeczeństwo nie posiada wystarczających informacji na temat perspektyw projektu i jego potencjalnych skutków. Społeczeństwo ma więcej pytań niż odpowiedzi, co odzwierciedla potrzebę uzyskania wyczerpujących i dokładnych informacji od państwa. Zaangażowanie społeczeństwa jest niezbędne dla pomyślnej realizacji projektu elektrowni jądrowej. Rząd zainicjował publiczne dyskusje i przesłuchania w celu osiągnięcia konsensusu i rozwiania obaw spo łecznych. Wysiłki te mają kluczowe znaczenie, ponieważ poparcie publiczne jest niezbędne dla realizacji projektu. Niniejsze badanie dotyczy świadomości społecznej, przejrzystości i zaufania do rządowej polityki w zakresie energii jądrowej. Do oceny opinii publicznej wykorzystano socjologiczną ankietę interneto wą, a także informacje z materiałów rządowych, artykułów prasowych i przeglądu międzynarodowych doświadczeń w dziedzinie energii jądrowej. Wyniki badania podkreślają znaczenie świadomego zaangażo wania społeczeństwa i przejrzystej komunikacji dla pomyślnego wdrożenia projektów energetyki jądrowej w Kazachstanie.

15

How does a development model shape energy policy? A case of South Africa’s Just Energy Transition and the National Development Plan

Mathebula Ndzalama Cleopatra

Polityka Energetyczna

|

2025

|

T. 28, z. 2

151--168

EN

The objective of this study is to thematically examine how South Africa can achieve its Just Energy Transition plan through a developmental state model. The heart of the argument reclines in assessing the country’s capacity to see through a fair and inclusive just energy transition. The capacity of South Africa to discern a just energy transition is prudently located between the type of state model South Africa (liberal and socialist state model) retains and the kind of state model (developmental state) it aspires to be through the National Development Plan. The research seeks to investigate how the two development models can either endorse or impede the country’s just energy transition strategies and thus gauge the country’s capacity to realize a just energy transition. South Africa has developed a Just Energy Transition plan to rigorously facilitate the country’s energy transition from coal to cleaner energy sources. This qualitative desktop study adopts an empirical and thematic research design. The key finding in this research suggests that development models extensively influence how an energy policy can be apprehended. Moreover, the JUST part of the transition is the most prominent factor.

PL

Celem niniejszego opracowania jest analiza tematyczna tego, w jaki sposób Republika Południowej Afryki może zrealizować swój plan sprawiedliwej transformacji energetycznej poprzez model państwa rozwojowego. Sedno argumentacji opiera się na ocenie zdolności kraju do sprawiedliwej i inkluzywnej transformacji energetycznej. Zdolność RPA do dostrzeżenia sprawiedliwej transformacji energetycznej jest ostrożnie umiejscowiona pomiędzy typem modelu państwa, jaki RPA (liberalny i socjalistyczny model państwa) zachowuje, a rodzajem modelu państwa (państwo rozwojowe), do którego aspiruje poprzez Naro dowy Plan Rozwoju. Niniejsze analizy mają na celu zbadanie, w jaki sposób te dwa modele rozwoju mogą wspierać lub utrudniać realizację strategii sprawiedliwej transformacji energetycznej, a tym samym oce nić zdolność kraju do realizacji sprawiedliwej transformacji energetycznej. Republika Południowej Afryki opracowała plan sprawiedliwej transformacji energetycznej, aby rygorystycznie ułatwić przejście kraju z węgla na czystsze źródła energii. To jakościowe badanie stacjonarne przyjmuje empiryczny i tematyczny projekt badawczy. Kluczowe odkrycie w tym badaniu sugeruje, że modele rozwoju mają duży wpływ na to, jak można postrzegać politykę energetyczną. Co więcej, część transformacji JUST jest jednym z naj ważniejszych elementów.

16

Wzmacnianie sektora energetycznego poprzez zarządzanie ryzykiem dostawców

Davidson Renata

Nowa Energia

|

2025

|

nr 1

80--81

PL

Wkrajobrazie sektora energetycznego, gdzie wytwarzanie, przesył oraz dystrybucja energii w znacznym stopniu zależą od zewnętrznych dostawców i partnerów, wdrożenie solidnych praktyk zarządzania ryzykiem dostawców (VRM) okazuje się jednym z kluczowych aspektów odporności operacyjnej przedsiębiorstw. W tym artykule chcę przekonać Państwa do wyjścia poza tradycyjne ramy zarządzania relacjami z dostawcami i spojrzenie na nie z zupełnie nowej perspektywy.

17

Relacja z XII Konferencji Technicznej „Nowy Model Energetyki”

Nowa Energia

|

2025

|

nr 1

28--34

PL

Wydawnictwo „Nowa Energia” zorganizowało XII Konferencję Techniczną „Nowy Model Energetyki”, która odbyła się w dniach 19-21 listopada 2024 r. w Kazimierzu Dolnym.

18

Analysis of the Impact of Cross-Border Energy Trade on the Energy Security of European Countries

Balahurovska Inna

Management Systems in Production Engineering

|

2025

|

nr 3 (33)

371--379

EN

The study is devoted to analyzing the impact of cross-border energy trade on the energy security of European countries and the management of energy flows at the international level. The main goal is to assess changes in the energy market structure and analyze management models for coordinating cross-border energy flows, mainly using the example of ENTSO-E. In the context of an unstable geopolitical environment, the problem of finding optimal mechanisms for ensuring energy security through international coordination of energy trade arises. It is precisely the lack of coordination of cross-border energy flows and the risks of supply disruptions that require systematic scientific analysis. To achieve this goal, the study employed system analysis, comparative and content analysis of regulatory documents, and economic-statistical analysis of the dynamics of cross-border energy trade. The main results indicate that cross-border trade plays a critical role in ensuring the region’s energy sustainability, and the integration of the Ukrainian energy system into ENTSO-E contributes to the stability of the energy supply and the expansion of its role in the European energy market. At the same time, international mechanisms for managing energy flows, particularly the market and balancing mechanisms of ENTSO-E, ensure effective coordination between countries and increase energy security. The study visualizes the elements of the energy flow management process using the case of ENTSO-E, which allows us to clearly demonstrate the mechanisms for coordinating cross-border energy trade. It is concluded that further research in this area should focus on improving models for managing cross-border energy flows, providing financial support for integrating RES, and analyzing the impact of digital technologies on optimizing energy management.

19

Prawne uwarunkowania ochrony morskiej infrastruktury krytycznej w systemie energii

Żukowska Alicja

Kwartalnik Bellona

|

2025

|

Nr 1

143--159

PL

Morska infrastruktura krytyczna obejmuje zasoby i technologie niezbędne do produkcji, przetwarzania oraz dystrybucji energii. Odgrywa ważną rolę w systemie energetycznym. Wiele podmiotów publicznych działających w tym sektorze gospodarki jest uprawnionych do podejmowania działań władczych mających na celu prawidłowe funkcjonowanie rynku energetycznego, a w wielu wypadkach współpraca operatora z podmiotem publicznym wynika wprost z normy prawnej. Warto rozważyć możliwości podjęcia pozanormatywnej i dobrowolnej współpracy w dziedzinie ochrony obiektów przed zagrożeniami terrorystycznymi z podmiotami działającymi zarówno na poziomie krajowym, jak i międzynarodowym. W artykule przeanalizowano unormowania obowiązujące w przedmiotowym obszarze oraz wskazano zadania państwa i operatorów morskiej infrastruktury krytycznej w systemie energii.

EN

Maritime critical infrastructure plays a significant role in the energy system, encompassing a wide range of resources and technologies necessary for the production, processing, and distribution of energy. Many public entities operating in this sector of the economy are authorized to take authoritative actions aimed at the proper functioning of the energy market, and in many cases, cooperation between the operator and the public entity directly results from legal regulations. It is worth considering the options for undertaking non-normative and voluntary cooperation in the protection of facilities against terrorist threats with entities operating at both national and international levels. This publication reviews the existing regulations in this area and to indicate the tasks of the state and operators of maritime critical infrastructure in the energy system.

20

Rosyjska flota cieni.Nowe ryzyka dla bezpieczeństwa energetycznego i infrastruktury

Wojtasik Karolina

Kierunek Chemia

|

2025

|

Nr 3

14-17

PL

Po rozpoczęciu rosyjskiej inwazji na Ukrainę, UE nałożyła sankcje na rosyjski sektor energetyczny, ograniczając sprzedaż ropy i produktów naftowych. W odpowiedzi Kreml stworzył tzw. flotę cieni, czyli sieć tankowców używanych do obchodzenia restrykcji. Statki te pozwalają Federacji Rosyjskiej nadal generować dochody z eksportu ropy, ale stanowią też poważne zagrożenie dla bezpieczeństwa na wielu płaszczyznach.