Wyniki wyszukiwania - BazTech

1

Zmiany ciśnienia atmosferycznego nad Morzem Barentsa a zmienność elementów klimatycznych nad Polską i Europą

Marsz Andrzej A., Styszyńska Anna

Przegląd Geofizyczny

|

2024

|

Z. 1-2

3--23

PL

Zmiany ciśnienia atmosferycznego nad Morzem Barentsa, niezależnie od zmian ciśnienia w Niżu Islandzkim, wywierają silny i istotny wpływ na zmiany ciśnienia atmosferycznego nad Europą. Polegają one na zgodnych w fazie ze zmianami ciśnienia nad Morzem Barentsa zmianach ciśnienia nad północną Europą (szerokości 75-60°N) i przeciwnych w fazie zmianach nad południową Europą (na S od ~55°N). Praca przedstawia wyniki badań nad zachowaniem się zmienności elementów klimatycznych nad Polską i Europą, zachodzących pod wpływem rocznych zmian ciśnienia nad Morzem Barentsa (dalej SLP). Okresem opracowania są lata 1951-2020. Stwierdzono statystycznie istotne związki między SLP i rocznymi obszarowymi wartościami elementów klimatycznych nad Polską: temperaturą powietrza (TPL), zachmurzeniem ogólnym (NPL), usłonecznieniem (UPL), wilgotnością względną (fPL), sumami opadów (RPL), ciśnieniem atmosferycznym (PPL) i prędkością wiatru (VPL). Wzrostowi SLP ponad normę wieloletnią odpowiada nad Polską spadek TPL, UPL i PPL, a wzrost NPL, RPL, fPL i VPL. Spadek SLP pociąga za sobą odwrotne skutki. Zmiany SLP objaśniają od 33 (TPL) do kilkunastu procent wariancji pozostałych elementów, przy czym najsłabszą reakcję na zamiany SLP wykazuje roczna suma opadów (~15% objaśnionej wariancji). Zmiany te wskazują, że wraz ze zmianami SLP nad Morzem Barentsa dochodzi do zmian trajektorii układów niskiego ciśnienia. W latach, w których SLP jest wyższe od normy tory niżów przemieszczają się nad południową Europą (~40-55°N), a w latach, w których SLP jest niższe od normy, tory niżów przemieszczają się nad północną Europą. W tych okresach nad południową Europą wzrasta udział pogód antycyklonalnych. Najwyraźniej wpływ zmian SLP na zmienność elementów klimatycznych zaznacza się w półroczu ciepłym, a silnie w 3 kwartale (lipiec-wrzesień). Różni to wpływ SLP nad Morzem Barentsa od wpływu NAO, które najsilniej wpływa na zmienność elementów klimatycznych w okresie zimowym. Oddziaływanie zmian SLP na zmienność elementów klimatycznych nad Europą jest ogólnie podobne do tego, jaki obserwuje się nad Polską. Nad całą Europą najsilniej z SLP nad Morzem Barentsa powiązana jest temperatura powietrza. Przy spadku SLP nad całą Europą temperatura powietrza wzrasta, przy wzroście – spada. Dzieje się tak, niezależnie od tego, czy nad daną częścią Europy SLP rośnie, czy maleje – znak zmian temperatury pozostaje taki sam. Wzrost temperatury rocznej nad Europą przy spadku SLP nad Morzem Barentsa zachodzi w rezultacie działania dwu różnych procesów. Przy spadku SLP nad północną Europą wzrost temperatury następuje w wyniku wzrostu intensywności napływów powietrza z zachodu (adwekcje powietrza morskiego w chłodnym półroczu), a nad południową Europą w wyniku wzrostu usłonecznienia (wzrost sytuacji antycyklonalnych w półroczu ciepłym). Przy wzroście SLP powyżej normy spadek temperatury nad północną Europą zachodzi w rezultacie osłabienia adwekcji mas powietrza z zachodu, a nad południową Europą (na S od 55°N) w wyniku wzrostu natężenia adwekcji powietrza z zachodu (wzrost frekwencji pogód cyklonalnych powoduje wzrost zachmurzenia i spadek usłonecznienia).

EN

Changes in atmospheric pressure over the Barents Sea, independently of pressure changes in the Icelandic Low, have a strong and significant impact on atmospheric pressure changes over Europe (Marsz and Styszyńska 2023b). They consist of pressure changes over northern Europe (latitudes 75-60°N) that are compatible in phase with pressure changes over the Barents Sea and opposite in phase with pressure changes over southern Europe (to the S of ~55°N). The paper presents the results of a study on the variability of climatic elements over Poland and Europe under the influence of annual pressure changes over the Barents Sea (hereafter SLP). The study period is 1951-2020. Statistically significant relationships were found between SLP and annual area values of climatic elements over Poland: air temperature (TPL), total cloud cover (NPL), sunshine duration (UPL), relative humidity (fPL), precipitation totals (RPL), atmospheric pressure (PPL) and wind speed (VPL). An increase in SLP above the multi-annual norm corresponds over Poland to a decrease in TPL, UPL and PPL, and an increase in NPL, RPL, fPL and VPL. A decrease in SLP has the opposite effect. Changes in SLP explain between 33 per cent (TPL) and several per cent of the variance in the other elements, with annual precipitation showing the weakest response to changes in SLP (~15 per cent of the explained variance). These changes indicate that with changes in SLP over the Barents Sea there are changes in the trajectories of low-pressure systems. In years when SLP is higher than normal, the tracks of lows move over southern Europe (~40-55°N), and in years when SLP is lower than normal, the tracks of lows move over northern Europe. During these periods, the proportion of anticyclonic weather increases over southern Europe. The effect of SLP changes on the variability of climatic elements is most pronounced in the warm half-year, and strongly in Q3 (July-September). This differentiates the influence of SLP over the Barents Sea from that of the NAO, which most strongly influences the variability of climatic elements in the winter period. The impact of SLP changes on the variability of climatic elements over Europe is generally similar to that observed over Poland. Overall of Europe, air temperature is most strongly related to SLP over the Barents Sea. When the SLP over the whole of Europe decreases, the air temperature increases; when it increases, it decreases. This is the case whether SLP increases or decreases over a particular part of Europe – the sign of temperature change remains the same. An increase in annual temperature over Europe with a decrease in SLP over the Barents Sea occurs as a result of two different processes. With a decrease in SLP over northern Europe, the temperature rise occurs as a result of an increase in the intensity of air inflows from the west (maritime air advections in the cool half of the year), and over southern Europe as a result of an increase in sunshine duration (increase in anticyclonic situations in the warm half of the year). When SLP increases above normal, the temperature decrease over northern Europe occurs as a result of a weakening of the advection of air masses from the west, and over southern Europe (to the S of 55°N) as a result of an increase in the intensity of air advection from the west (an increase in the frequency of cyclonic weather causes an increase in cloud cover and a decrease in sunshine duration).

2

Long-term statistics of atmospheric conditions over the Baltic Sea and meteorological features related to wind wave extremes in the Gulf of Gdańsk

Cieślikiewicz Witold, Cupiał Aleksandra

Oceanologia

|

2024

|

No. 66 (2)

180--195

EN

The goal of this study is to describe wind wave climate and wave extremes of the Gulf of Gdańsk in the southern Baltic Sea and associated meteorological conditions over the Baltic Sea. We obtain the characteristic features of 34 severe historical storms in the Gulf of Gdańsk during the period 1958–2001 and link them with extreme significant wave heights hindcast for five grid points in this gulf. The long-term statistics of atmospheric pressure systems over central and northern Europe, and the north-eastern Atlantic Ocean are derived from a 44-year REMO reanalysis database. A link between the mean, minimum and variability range of atmospheric pressure has been quantified. In general, the higher the mean pressure the smaller its variability and vice versa. Long-term characteristic features of winds over the Baltic Sea have been estimated from the REMO database. Strong winds directions vary from W, WSW to SW in the southern Baltic to more southerly SSW directions in the northern part of the Baltic Sea. The Empirical Orthogonal Functions (EOF) analysis shows that more than 50% of the variability in the atmospheric pressure in the Baltic Sea can be explained by the first EOF mode. The first four EOF modes can reproduce above 90% variability of the hindcast pressure time series. Statistical properties of the hindcast significant wave height over the Gulf of Gdańsk are computed based on the 44-year HIPOCAS database. All the computed statistics of wave heights reveal a very strong sheltering effect caused by the Hel Peninsula.

3

Using extreme frequency analysis to explain the impact of hurricanes Pauline (1997) and Otis (2023) on Acapulco, Mexico

Gutierrez-López Alfonso, Mandujano Martin Muñoz, Ibarra-Corona Mauricio Arturo, Vargas-Diaz Jose Alejandro

Meteorology Hydrology and Water Management. Research and Operational Applications

|

2024

|

Vol. 12, Iss. 2

74--83

EN

The severity of hurricanes and cyclones in Mexico increases each year. A key area of research represents the development of a mathematical model to predict their tracks and points of impact. The IBTrACS database contains data on hurricanes and tropical cyclone tracking; it is the most comprehensive global collection of tropical cyclones. This database was developed in collaboration with all Regional Specialized Meteorological Centers of the World Meteorological Organization (WMO). Using the track, wind speed, and atmospheric pressure data for each of the hurricane and cyclone occurrences from 1851 to 2022, probabilistic type I extreme value models were applied to extreme winds and atmospheric pressure. With the help of a simple Bayesian model the probabilities were computed of a hurricane or cyclone withwind of a certain magnitude occurring at a given latitude and longitude; an event occurs when specified atmospheric pressure conditions are met. The data collected correspond to the area between west longitudes 115.5° and 85° and north latitudes 10° and 32°. This database can be managed, in the future, for the forecast of hurricane and cyclone tracks.

4

Misje stratosferyczne Akademii Tarnowskiej Część 2: analiza danych

Antosz Jakub, Wielgat Robert, Plata Sylwia, Jasielski Piotr, Pękala Damian, Arabik Regina, Witek Maciej

Science, Technology and Innovation

|

2023

|

Vol. 18, no. 3-4

46--64

PL

W okresie od 29 lipca do 29 września 2023 roku wysłano z kampusu Akademii Tarnowskiej trzy misje stratosferyczne poprzez wyniesienie ładunku za pomocą balonów wypełnionych helem. W trakcie misji zarejestrowano szereg pomiarów dotyczących temperatury, ciśnienia i wilgotności powietrza; temperatury wewnątrz kapsuł ładunkowych, w szczególności na źródłach zasilania; szybkości wznoszenia, opadania i przemieszczania się; parametrów transmisji radiowej. W artykule przedstawiono analizę wybranych danych obejmujących pomiary wilgotności, ciśnienia, temperatury w troposferze i stratosferze oraz temperatury wewnątrz kapsuły. Wyznaczono zależności wielkości fizycznych od wysokości. Przedstawiono wnioski wypływające z analizy danych.

EN

In the period from July 29 to September 29, 2023, three stratospheric missions were sent from the campus of the University of Applied Sciences in Tarnow, Poland, by lifting the payload using helium-filled balloons. During the mission, a number of measurements were recorded regarding air temperature, pressure and humidity; temperature inside the payload capsules, in particular at the power sources; rate of ascent, descent and movement; radio transmission parameters. The article presents an analysis of selected data including measurements of humidity, pressure, temperature in the troposphere and stratosphere and temperature inside the capsule. The dependencies of physical quantities on altitude were determined. Conclusions resulting from the analysis of the data were presented.

5

Zmiany ciśnienia atmosferycznego nad Morzem Barentsa i ich wpływ na cyrkulację atmosferyczną w atlantycko-europejskim sektorze cyrkulacyjnym

Marsz Andrzej A., Styszyńska Anna

Przegląd Geofizyczny

|

2023

|

Z. 3-4

83--111

PL

Układ niskiego ciśnienia w subarktycznej strefie Atlantyku Północnego, tworzący północne ramię dipola NAO, wykazuje znaczne zróżnicowanie w czasie. Tworzą go przemiennie trzy ośrodki – niż nad Morzem Labrador, Niż Islandzki i niż nad Morzem Barentsa. Poszczególne wymienione centra niskiego ciśnienia występują w różnych konfiguracjach, których wzajemny układ silnie wpływa na wartości indeksów NAO. Celem przedstawionych badań było określenie wpływu, jaki na cyrkulację atmosferyczną w atlantycko-europejskim sektorze cyrkulacyjnym wywierają wyizolowane zmiany SLP nad obszarem Morza Barentsa, niezależnie od zmian SLP w Niżu Islandzkim. Gdy SLP nad Morzem Barentsa spada tworzy się tam układ niskiego ciśnienia zwany Bruzdą Barentso-Karską. W takich okresach silnie obniża się SLP nad wschodnią częścią N Atlantyku i Europą w strefie położonej na N od 55-58°N, a rośnie SLP na S od tej granicy. Maksymalny wzrost wykazuje wtedy SLP w strefie szerokości 45-50°N oraz nad zachodnią i środkową Europą (10°W - 25°E). W takim okresie trajektorie układów niskiego ciśnienia przemieszczają się w strefę między 58 a 70°N. Rośnie w tej strefie (55-70°N) częstość występowania pogód niżowych, z pogodami frontalnymi włącznie. Na południe od 55-58°N rośnie SLP i częstość występowania antycyklonów, są to najczęściej bardzo silnie rozwinięte na wschód kliny subtropikalnego antycyklonu N Atlantyku (Wyżu Azorskiego). Powoduje to wzrost na tych obszarach częstości występowania bezfrontalnych pogód antycyklonalnych. W okresach wzrostu SLP nad Morzem Barentsa, Bruzda Barentso-Karska zanika, zaznacza się wzrost SLP nad obszarem położonym na N od 55-58°N, a na S od tej granicy SLP spada. Tory układów niskiego ciśnienia przemieszczają się nad obszarem Europy Zachodniej i Środkowej w niższych szerokościach (45-55°N). Powoduje to odpowiednie, przeciwne do opisanych wyżej, zmiany w strukturze pogód na N i S od 55-58°N. Zmianami SLP nad Morzem Barentsa sterują zmiany zasobów ciepła w wodach tego morza (np. Smedsrud i in. 2012, 2020). Zasoby ciepła w wodach Morza Barentsa regulowane są przez zmniejszony lub zwiększony dopływ ciepłych Wód Atlantyckich (np. Årthun i in. 2012). W rezultacie wszystkimi tymi zmianami, w tym SLP nad Europą, steruje z opóźnieniami zmienność NA THC (North Atlantic Thermohaline Circulation). Jednoczesny spadek SLP nad Morzem Barentsa i spadek SLP w Niżu Islandzkim powoduje, że w strefie subarktycznej i arktycznej tworzy się rozległy jedno- lub dwuośrodkowy układ niskiego ciśnienia o orientacji WSW-ENE, wymuszający adwekcje powietrza z zachodu nad NE Europę i Syberię. Spadek SLP nad Morzem Barentsa, jaki nastąpił po roku 1988, jest zgodny w czasie ze zmianą epok makrocyrkulacyjnych nad Europą (z epoki E na epokę W), których przyczyną była zmiana fazy NA THC z ujemnej na dodatnią.

EN

The low-pressure system in the subarctic zone of the North Atlantic, forming the northern arm of the NAO dipole, varies significantly over time. It is composed of three alternating centers – the Labrador Sea low, the Icelandic Low and the Barents Sea low. The individual low-pressure centers mentioned above occur in various configurations, the mutual arrangement of which strongly influences the values of the NAO indices. The aim of the presented research was to determine the impact of isolated SLP changes over the Barents Sea area on atmospheric circulation in the Atlantic-European circulation sector, regardless of SLP changes in the Icelandic Low. When the SLP drops over the Barents Sea, a low-pressure system called the Barents-Kara Trough forms there. In such periods, SLP decreases significantly over the eastern part of the N Atlantic and Europe in the zone located N of 55-58°N, and SLP increases SLP of this border. The maximum increase in SLP is then observed in the latitude zone of 45-50°N and over western and central Europe (10°W - 25°E). During such a period, the trajectories of low-pressure systems move to the zone between 58 and 70°N. The frequency of low-pressure weather, including frontal weather, is increasing in this zone (55-70°N). South of 55- 58°N, SLP and the frequency of anticyclones increase. These are most often very strongly eastward ridges of the subtropical N Atlantic anticyclone (Azores High). This increases the frequency of frontal anticyclonic weather in these areas. During periods of SLP increase over the Barents Sea, the Barents- Kara Trough disappears, there is an increase in SLP over the area located N of 55-58°N, and SLP of this boundary decreases. The tracks of low-pressure systems move over Western and Central Europe at lower latitudes (45-55°N). This causes appropriate changes in the weather structure in the N and S regions from 55-58°N, opposite to those described above. Changes in SLP over the Barents Sea are controlled by changes in heat resources in the waters of this sea (e.g. Smedsrud et al. 2012, 2020). Heat resources in the waters of the Barents Sea are regulated by a decreased or increased inflow of warm Atlantic Waters (e.g. Årthun et al. 2012). As a result, all these changes, including the SLP over Europe, are driven, with lags, by NA THC (North Atlantic Thermohaline Circulation) variability. The simultaneous decrease in SLP over the Barents Sea and the decrease in SLP in the Icelandic Low causes an extensive one- or two-center low-pressure system with a WSW-ENE orientation to form in the subarctic and Arctic zone, forcing air advection from the west over NE Europe and Siberia. The decline in SLP over the Barents Sea after 1988 is consistent with the change in macrocirculation epochs over Europe (from epoch E to epoch W), which was caused by the change of the NA THC phase from negative to positive.

6

Investigations of novel high power atmospheric pressure microwave plasma source designed for gas processing

Miotk R., Jasiński M., Mizeraczyk J.

Przegląd Elektrotechniczny

|

2018

|

R. 94, nr 7

98--101

EN

In the paper we present a new waveguide-supplied coaxial-line-based nozzleless microwave plasma source (MPS) designed for gas processing. This MPS allows to generate a 915 MHz microwave plasma at atmospheric pressure with high flow rate of process gas (several hundred liters per minute). In this work we focus on investigating the basic electrical properties of the device in terms of its energy efficiency and operation stability. For this purpose we measured the MPS electrodynamic characteristics (also known as the tuning characteristics [1]). Keeping in mind that this device may be used in industry, where cost of the generated discharge is a key factor, knowledge of the MPS electrodynamic characteristics is essential for proper selection the most favourable working conditions.

PL

Niniejsza praca przedstawia nowe zasilane falowodowo mikrofalowe źródło plazmy o strukturze współosiowej przeznaczone do obróbki gazu roboczego o dużym natężeniu przepływu (kilka set litrów na minutę). Urządzenie to pozwala na generacje plazmy mikrofalami o częstotliwości 915 MHz pod ciśnieniem atmosferyczny. W pracy przedstawiono wyniki podstawowych badań własności urządzenia pod względem jego efektywności energetycznej oraz stabilności pracy. W tym celu zmierzono charakterystyki elektrodynamiczna urządzenia (określane również, jako charakterystyki strojenia [1]). Mając na uwadze, że urządzenie to zaprojektowano z myślą o zastosowaniu w przemyśle, gdzie koszt uzyskiwanego wyładowania mikrofalowego jest jednym z kluczowych czynników decydującym o przydatności, znajomość charakterystyk elektrodynamicznych jest niezbędna do wybrania najbardziej korzystnych warunków pracy urządzenia.

7

Biogas as an alternative fuel for automotive transport in mountain areas

Dykun T. V., Haieva L. I., Kozak F. V., Demianchuk Y. M.

Journal of New Technologies in Environmental Science

|

2018

|

Vol. 2, nr 4

149--155

EN

The importance of the problem of effective use of traditional energy sources and the search for alternative resources is beyond doubt. However, nowadays Ukraine does not fully use the potential of low-calorie gases, in particular, biogas, produced by agriculture and industry in large quantities. The number of available domestic installations for the disposal of this gas is negligible although a great number of developed countries have thousands of such facilities. One of the most advantageous sources of energy is biogas produced out of biological waste from communal and agricultural dumps - landfill sites for waste disposal. It is meanwhile burnt in flares or emitted into the atmosphere contaminating it heavily. The level of biogas used as a fuel in automotive internal combustion engines is very low. However, replacing gasoline with biogas results in engine power reduction and fuel consumption increase. This should be taken into account when operating cars in mountainous areas where atmospheric pressure and temperature are lower.

8

Ga2O3 nanowires preparation at atmospheric pressure

Korbutowicz R., Stafiniak A., Serafińczuk J.

Materials Science Poland

|

2017

|

Vol. 35, No. 2

412--420

EN

An attempt has been undertaken to produce gallium oxide nanowires by thermal synthesis from metallic gallium source at atmospheric pressure. Silicon substrates of (1 0 0) and (1 1 1) orientation with and without silicon oxide layers (0.5 μm) were used as support. Evaporated thin gold films were deposited on the top of those silicon carriers as a catalytic agent. After thermal treatment by Rapid Thermal Processing RTP (at various temperatures and times), which was applied to make small Au islands with the diameters of about several tens of nanometers, the substrate surfaces were observed by SEM. The Ga2O3 syntheses were made at various conditions: time, temperature and gas mixture were changed. As a result, monoclinic gallium oxide β- Ga2O3 nanostructures with dominant [1 1 1] and [0 0 2] growth directions were grown. The obtained nanostructures of several tens micrometers length were studied by SEM, PL and X-ray methods.

9

Występowanie wysokiego ciśnienia nad obszarem Svalbardu w latach 1971-2015

Bielec-Bąkowska Z.

Problemy Klimatologii Polarnej

|

2016

|

Nr 26

83--96

PL

W opracowaniu przedstawiono przestrzenną i czasową zmienność występowania wysokich wartości ciśnienia nad obszarem Svalbardu w latach 1971-2015. W tym celu wykorzystano średnie dobowe wartości ciśnienia na poziomie morza dla 12 punktów gridowych uzyskane z reanaliz NCEP/NCAR. Podstawowym wskaźnikiem był dzień ze średnim ciśnieniem ≥1020 hPa oraz ≥1030 hPa. Na tej podstawie stwierdzono, że liczba rozpatrywanych dni jest niewielka (średnio 49-72 dni w roku), a dni z ciśnieniem ≥1030hPa notowane są sporadycznie. W przebiegu rocznym analizowane dni występują głównie wiosną, stanowiąc w zależności od położenia punktu gridowego około 37-45% wszystkich dni z ciśnieniem ≥1020hPa i 43-55% dni ciśnieniem ≥1030hPa. W badanym wieloleciu nie stwierdzono tendencji zmian liczby opisywanych dni. Wyróżniono jednak dwa okresy zwiększonej częstości występowania dni z wysokim ciśnieniem (1977-1988 oraz 1995-2010) przedzielone kilkuletnim bardzo silnym spadkiem ich liczby. Pomimo niewielkiej powierzchni analizowanego obszaru, przestrzenne zróżnicowanie rocznej i wieloletniej zmienności występowania badanych dni wskazuje na ścieranie się cech cyrkulacji: strefy dominującej działalności cyklonalnej północnego Atlantyku, obszaru częstych i silnych wyżów znad Grenlandii i północnej Kanady oraz strefy układów wysokiego ciśnienia znad centralnej Arktyki.

EN

The article discusses the spatial and temporal variability of the highs occurrence over Svalbard region in the period 1971–2015. The analysis was based on the average daily sea-level air pressure values obtained from NCEP/NCAR Reanalyses for 12 grid points. The day with pressure values ≥1020hPa and ≥1030hPa became a basic index that shows highs occurrence. As a result, it was determined that number of days when a high pressure system affected weather of the study area is low (49–72 days/year on average) and strong highs were noted sporadically. Annual course of examined days shows that a majority of highs occurrence were recorded during the spring and it was 37–45% and 47–55% of all cases respectively. No specific trends in long-term variability of the anticyclones frequency have been identified during the study period. However, two periods of distinct increased of high pressure systems occurrence were distinguished (1977–1988 and 1995–2010) and they were separated by several years of very strong decline in numbers of examined days. Despite the fact that the analyzed region is not large, the spatial variation of annual and long-term variability of highs occurrence indicates that circulation features of: the zone with dominant cyclonic activity in the North Atlantic, an area of frequent and severe highs from the Greenland and northern Canada, and the zone of high pressure systems from the central Arctic struggle in this region.

10

Zmienność ciśnienia atmosferycznego w Arktyce Atlantyckiej a temperatura powietrza w Polsce. Przyczynek do przejawów „monsunu europejskiego”

Marsz A. A., Styszyńska A.

Przegląd Geofizyczny

|

2015

|

Z. 1-2

3--25

PL

W pracy omówiono wpływ miesięcznych i rocznych zmian ciśnienia atmosferycznego w Arktyce Atlantyckiej na temperaturę powietrza (Ta) w Polsce. Zmiany SLP w punkcie 75°N, 015°E wywierają najsilniejszy wpływ na temperaturę na obszarze N i NE Europy oraz NW Azji (dalej oznaczenie SLP w tym punkcie P[75,15]). Analiza rozkładu współczynników korelacji (tab. 1, rys. 1) wykazała, że zmiany rocznej P[75,15] w 50-leciu 1961-2010 wykazują silne i wysoce istotne skorelowanie dodatnie z roczną temperaturą w Polsce, objaśniając od ~37 do ~61% wariancji rocznej Ta na poszczególnych stacjach uwzględnionych w analizie, a przeciętnie nad Polską ponad połowę wariancji (~52%) rocznej temperatury „obszarowej” w rozpatrywanym 50-leciu. Rozkład współczynników korelacji między miesięcznymi wartościami P[75,15] a miesięczną Ta na poszczególnych stacjach (tab. 1, rys. 2 i 3) wykazuje, że związki między tymi wartościami wykazują wyraźną sezonowość. Silne i wysoce istotne związki występują w okresie chłodnym (listopad-marzec), znacznie słabsze i mniej konsekwentne w okresie „ciepłym” (maj-wrzesień). Oba okresy oddzielone są miesiącami (kwiecień i październik), w których na żadnej z analizowanych stacji istotnych statystycznie korelacji nie obserwuje się. Podobna analiza przeprowadzona w odniesieniu do dwu podokresów – 1961-1985 i 1986-2010 wykazuje (tab. 2), że związki między P[75,15] a Ta nad Polską są niestabilne w funkcji czasu. W pierwszym podokresie (1961-1985), który charakteryzował się niższą średnią temperaturą powietrza, były one silniejsze i nieco inny był ich rozkład w czasie niż w drugim podokresie (1986-2010). Tak silny wpływ zmian SLP nad obszarem Arktyki Atlantyckiej na temperaturę w Polsce można objaśnić współdziałaniem sezonowych zmian SLP w barentso-karskiej bruździe obniżonego ciśnienia z sezonowymi zmianami SLP w rejonie występowania centrum zimowego Wyżu Azjatyckiego. W okresie zimowym, w którym nad NE Mongolią lokuje się centrum Wyżu Azjatyckiego, SLP nad Arktyką Atlantycką spada (rys. 4), w ciepłej porze roku przebieg SLP staje się odwrotny. W rezultacie pojawia się różnica SLP między tymi ośrodkami (rys. 5), powodująca zimą napływ ciepłego powietrza znad N Atlantyku nad obszar N Europy i NW Azji. W okresie ciepłej pory roku zwrot kierunku przepływu mas powietrza odwraca się. W efekcie w ciągu całego roku, z wyjątkiem kwietnia i października, spadki SLP nad Arktyką Atlantycką pociągają za sobą zróżnicowane (rys. 2 i 3) wzrosty temperatury powietrza nad Polską. Wobec względnie niewielkiej międzyrocznej zmienności ciśnienia nad obszarem NE Mongolii i bardzo dużej zmienności SLP w Arktyce Atlantyckiej, o intensywności napływu powietrza atlantyckiego zimą nad N Europę i kontynentalnego latem, a zatem i o temperaturze w Polsce, decyduje zmienność SLP w Arktyce Atlantyckiej. Proces ten jest podobny do NAO, jednak wpływ zmian P[75,15] na temperaturę powietrza w Polsce jest silniejszy od NAO (tab. 3) i zaznacza się również w miesiącach letnich. Rozkład sezonowy zmian przepływu mas powietrza w opisanym współdziałaniu SLP z nad Arktyki Atlantyckiej i obszaru zimowego występowania Wyżu Syberyjskiego przypomina zmiany zachodzące w cyrkulacji monsunowej. W tym przypadku jednak napływ mas powietrza morskiego nad kontynent europejski następuje w okresie zimowym, a nie letnim. Jest to zjawisko odmiennej kategorii od opisywanego w starszej meteorologicznej literaturze europejskiej „monsunu europejskiego”, w którym napływ mas powietrza morskiego ma następować latem.

EN

The work discusses the influence of monthly and annual changes in atmospheric pressure in the Atlantic Arctic on the air temperature (Ta) in Poland. Changes in SLP at a point 75°N, 015°E have the strongest influence on the temperature in the area N and NE of Europe and NW Asia (the marking of SLP at the point P[75,15]). The analysis of distribution of correlation coefficients (Tab. 1, Fig. 1) showed that the annual changes in P[75,15] in the 50-year period,1961-2010, have a powerful and highly significant positive correlation with the annual temperature in Poland, explaining from ~37 to ~61% of the Ta annual variance at stations included in the analysis, and over Poland on average more than half of the variance (~52%) of ‘regional’ annual temperature in the analyzed 50-year- period. Distribution of coefficients of correlation between the monthly values of P[75,15] and monthly Ta at individual stations (Tab. 1, Fig. 2 and 3) indicates that the relationship between these values show a clear seasonality. Strong and highly significant relationships appear during the cool periods (November-March) and they are much weaker and less consistent during the “warm” season (May-September). Both periods are separated by periods of months (April and October) in which there are not any statistically significant correlations observed at the analyzed stations. A similar analysis carried out in two sub-periods - 1961-1985 and 1986-2010 shows (Tab. 2) that the correlations between P[75,15] and Ta over Poland are unstable as a function of time. In the first sub-period (1961-1985), which was characterized by a lower average temperature, they were stronger and their distribution in time was a bit different than in the second sub-period (1986-2010). Such a strong effect of changes in SLP over the area of the Atlantic Arctic on temperature in Poland can be explained by the interaction of seasonal changes in SLP in Barents-Kara trough of low pressure with seasonal changes in SLP in the region where the center of Asian High/ Siberian High occurs in winter. In the winter, in which the center of Asian High is located over the NE Mongolia, the SLP over the Atlantic Arctic falls (Fig. 4); in the warm season the course of SLP is the opposite. As a result, there is a difference between the SLP centers (Fig. 5), in winter resulting in the inflow of the warm air from over the N Atlantic over the area of N Europe and NW Asia. During the warm season the flow direction of air masses is reversed. As a result, throughout the year, with the exception of April and October, the falls in the SLP over the Atlantic Arctic are followed by varied increases in air temperature over Poland (Fig. 2 and 3). In view of the relatively small inter-annual variability of pressure over the area of NE Mongolia and very high variability of the SLP in the Atlantic Arctic, the intensity of the Atlantic air flow in winter over Europe and the continental air in the summer, and therefore the temperatures in Poland are influenced by the SLP variability in the Atlantic Arctic. This process is similar to the NAO, but the impact of changes in P[75,15] on the temperature of the air in Poland is stronger than the NAO (Table 3) and it also extends into the summer months. Distribution of seasonal changes in the flow of air masses with the described SLP over the Atlantic Arctic and the region of the Siberian High occurrence in winter resembles the changes in the monsoon circulation. In this case, however, the influx of marine air masses over the continent of Europe takes place in winter, not in summer. This phenomenon is different from the meteorological category described in the older European literature as “European monsoon” in which the influx of marine air masses is to be observed in summer.

11

Eksperymentalna charakterystyka suszenia węgla brunatnego za pomocą pary przegrzanej

Zakrzewski M., Ściążko A., Komatsu Y., Kimijima S., Hashimoto A., Kaneko S., Szmyd J. S.

Zeszyty Naukowe Politechniki Rzeszowskiej. Mechanika

|

2014

|

z. 86 [290], nr 1

135--142

PL

Artykuł przedstawia wybrane zagadnienia związane z wykorzystaniem oraz osuszaniem węgla brunatnego dla potrzeb przemysłu energetycznego. Badania eksperymentalne przeprowadzono dla próbek węgla ze złoża Bełchatów suszonych w przegrzanej parze wodnej w zakresie temperatur 110 -170 [°C] pod ciśnieniem atmosferycznym. Pomiary obejmowały zmiany wagi, rozkład profilu temperatur oraz zmiany struktury próbki. Kinetykę zjawiska opisano w formie krzywych suszenia oraz zależności szybkości suszenia i profilu temperatur od czasu, na podstawie których wyróżniono charakterystyczne fazy procesu. Charakterystyki suszenia wyznaczone w eksperymencie są niezbędne do zaprojektowania efektywnego przemysłowego systemu osuszania węgla umożliwiającego wykorzystanie ciepła utajonego zawartego w odparowanej z węgla wodzie.

EN

This paper presents selected issues related to the use and drying of the lignite for the energy industry. Experimental investigations were conducted for the lignite samples from Belchatow lignite mine, which were dried in a superheated steam in the temperature range 110 -170 [°C] and atmospheric pressure. Each experiment included measurements of the changes of weight, the temperature profile distribution and changes in the structure of the sample. The kinetics of the process was described in the form of the functions of weight, drying speed and temperatures in correlation with time, which were used to distinguish the characteristic stages of the drying process. Drying characteristics derived in the experiment are essential for designing an effective industrial coal drying system, which allows for using of the latent heat contained in the water evaporated from the coal.

12

Wpływ ciśnienia atmosfery na wskazania metanomierza pellistorowego

Nowrot A., Krzystanek Z., Maślankiewicz G., Korski W., Szczurek A.

Mechanizacja i Automatyzacja Górnictwa

|

2012

|

R. 50, nr 3

48-56

PL

W artykule przedstawiono wyniki badań wpływu ciśnienia gazu na wskazania metanomierza pellistorowego. Na podstawie dostępnej literatury stwierdzono, iż badania tego typu nie były dotychczas przeprowadzane. Rezultaty pracy mają istotne znaczenie ze względu na stosowanie metanomierzy pellistorowych w kopalniach, gdzie wartość ciśnienia jest zależna od głębokości poziomu, na którym jest ono mierzone.

EN

The article features the results of testing the impact of gas pressure on the readings of a pellistor methane meter. Based on the available literature it was found out that relevant tests had not been conducted so far. The results of the work are of great significance due to the use of pellistor methane meters in mines where the pressure value depends on the depth of the level on which the pressure is measured.

13

Studium uwarunkowań emisji gazów ze zlikwidowanych kopalń SW części GZW (część V)

Grzybek I.

Bezpieczeństwo Pracy i Ochrona Środowiska w Górnictwie

|

2012

|

nr 5

10-18

PL

KWK "Morcinek" udostępniały trzy szyby, m.in. na poziomach: 650, 800 i 950 m. Po likwidacji kopalni, koncentracje CH4 i C02 w szybach wzrosły ze znacznym opóźnieniem, krótszym w szybie III. W szybach I i II ustabilizowały się później na typowym dla każdego z nich poziomie, zbliżonym do ich koncentracji w gazach złożowych udostępnionych szybami stref gazowych. W szybie III zaznaczyło się natomiast zastępowanie metanu przez azot. Późne ujawnienie się emisji tych gazów wynikało z oporów przepływu, których pokonanie możliwe było po zatopieniu części zrobów i wzroście ciśnienia w ich obrębie. Migracja gazów w szybach zachodziła poziomami 650 i 800 m. Główną rolę odgrywał jednak poziom 650 m, z uwagi na wyższy gradient ciśnienia pomiędzy nim a zrębami szybów. Wcześniejsze rozpoczęcie emisji z szybu III wiązało się z rozszczelnieniem jego połączeń ze zrobami (wybuch metanu, ucieczki zasypu), a wzrost koncentracji azotu koresponduje z zatopieniem poziomu 950 m i wynika z wypychania zatłoczonego tam wcześniej azotu.

EN

The deposit of Morcinek mine was developed through three shafts, on the production levels: 650 m, 800 m and 950 m among others. After the liquidation of the mine CH4 and C02 concentrations in the filled up shafts increased (Fig. 22) not before 520 (shaft III) and 890 days (shafts I and II). In shafts I and II, the concentrations stabilized later at a level typical for each of these shafts, similar to constitution of deposit gases within different gassy zones of methane content field. However, in the III shaft became evident the methane replacement by nitrogen (Fig. 24). Such a late manifestation of mine gases emission arises from flow resistance within shafts, which suppression was impossible before flooding of part of mine gobs and rising of the gas pressure within them. The migration of gases took place only from levels 650 m and 800 m. Level 650 m, however, played the main role, because of pressure gradient between the level and the shafts mouths higher then in case of level 800 m. Earlier manifestation of emission in shaft III is connected to dishermetization of its connections to gobs, caused by the methane explosion and the earthquakes. The increase of nitrogen concentration observed in it corresponds to flooding of 950 m level and is the result of extruding the nitrogen crammed before. At the same time, the start of gobs degasation caused the drop of CH4 concentration in all of the shafts, while changes of barometric pressure manifested their influence on gases concentration in the shafts, causing oscillations of the concentrations around the values typical for each particular shaft (Fig. 25).

14

Studium uwarunkowań emisji gazów ze zlikwidowanych kopalń SW części GZW (część IV)

Grzybek I.

Bezpieczeństwo Pracy i Ochrona Środowiska w Górnictwie

|

2012

|

nr 4

22-33

PL

Zakończenie robót podziemnych w KWK 1 Maja spowodowało spadek metanowości kopalni o około 80 procent , a jej likwidacja emisję gazów kopalnianych poprzez zasypane szyby, w tym głównie szyb III. Zmiany ich koncentracji wiązały się z zatapianiem kopalni i zmianami w jej wentylacji. Ograniczaniu ilości powietrza wentylacyjnego towarzyszył wzrost koncentracji CH4. Natomiast skracanie dróg jego przepływu skutkowało albo spadkiem koncentracji CH4, albo jej wzrostem - odpowiednio: po wzroście lub ograniczeniu wpływu depresji wentylacyjnej na dno szybu III. Rola zatapiania kopalni była słabo zauważalna, w przeciwieństwie do wpływu zmian ciśnienia barometrycznego. Nie każdy z szybów KWK 1 Maja był jednak miejscem emisji metanu. Np. odmienne koncentracje CH4 w szybach III i IV wiążą się z udostępnieniem wysokometanowej strefy allochtonicznej lub tylko strefy odgazowanej. Wskazuje na to podobieństwo składu gazów kopalnianych w szybach do składu gazów złożowych ww. stref gazowych.

EN

The termination of underground works in 1 Maja mine caused decline of total methane emission into the workings (Fig. 18) to about 20 per cent of emission before exploitation end. Closing down of 1 Maja mine gave the mine gases occasion to migrate also by shafts filled up (Tab. 16), but mainly by the III shaft (Fig. 19). Variations of concentration can be connected particularly to the mine flooding and changes in its ventilation. Delimitation of the amount of ventilation air was accompanied by increase of methane concentration (Fig. 17). On the other hand, shortening of flow ways of the air produced either decline of CH4 concentration or its increase - in case of reducing the influence of the ventilation depression on the bottom of shaft III (Fig. 20). The significance of mine flooding was poorly observable, in opposition to influence of barometric pressure oscillations (Fig. 21). Moreover, not every shaft in the mine constituted the path for methane emission. It is well illustrated by different CH4 concentrations in shafts III and IV (Tab. 16). This difference is attributed to opening of allochthonous high methane zone or only degassed zone. It is indicated by comparison of constitution of mine gases from the shafts (Tab. 8) to constitution of deposit gases from the mentioned gassy zones (Tab. 4).

15

O związkach zmian temperatury powietrza w basenie Morza Śródziemnego ze zmianami ciśnienia w Arktyce Atlantyckiej (1951-2008)

Ferdynus J.

Problemy Klimatologii Polarnej

|

2009

|

nr 19

129-137

PL

W pracy opisano miesięczne rozkłady przestrzenne związków między zmianami temperatury powietrza w basenie Morza Śródziemnego a zmianami ciśnienia atmosferycznego (SLP) w Arktyce Atlantyckiej. Stwierdzono występowanie różnic regionalnych między poszczególnymi częściami morza. Związki te nie są zbyt silne i z reguły nie są istotne statystycznie, przy czym w zachodniej części są silniejsze niż we wschodniej. Zarówno w zachodniej, jak i wschodniej części basenu Morza Śródziemnego, silniejsze związki zaznaczają się w miesiącach schyłku jesieni i zimy, a w pozostałych miesiącach zanikają całkowicie. Brak zgodnych w czasie związków między SLP w Arktyce Atlantyckiej ze związkami z SLP i temperaturą powietrza nad obszarem śródziemnomorskim nasuwa podejrzenie, że związki między SLP w Arktyce Atlantyckiej a SLP nad Morzem Śródziemnym mogą być artefaktem statystycznym.

EN

Analysis of the impact of pressure changes in the Atlantic Arctic on changes in air temperature in the Mediterranean region shows that the atmospheric circulation in the Arctic shows no relationship with air temperature over the area. Existing relations are generally weak and without statistical significance, much less than similar correlations in the area of Northern Europe and Siberia. Also the time distribution of relations is different. There is no compact autumn/winter “block” of strong negative relations. There appears only one short period (November-January), in which at the southern Mediterranean there are very strong positive relations. This means that the existence of pressure changes in the Atlantic Arctic is not a factor enforcing changes in air temperature over the Mediterranean Sea.

16

Ciśnienie atmosferyczne w euroazjatyckim sektorze Arktyki w okresie 1841-1920

Przybylak R., Jankowska J.

Problemy Klimatologii Polarnej

|

2009

|

nr 19

81-98

PL

W artykule przedstawiono wstępne wyniki badań dotyczących ciśnienia atmosferycznego w euroazjatyckim sektorze Arktyki i jego zmian w okresie 1841-1920. Wykorzystano do tego celu pomiary ciśnie-nia atmosferycznego wykonane w czasie trwania morskich, bądź lądowych ekspedycji do tego obszaru. W celu porównania ze współczesnymi warunkami cyrkulacyjnymi zgromadzono także dane o ciśnieniu atmosferycznym z okresu 1961-1990 z punktów obserwacji historycznych lub ich najbliższej okolicy. Stwierdzono wyraźną różnicę wartości ciśnienia atmosferycznego między okresem historycznym (1841-1920) a współczesnym (1961-1990). Sektor Euroazjatycki Arktyki w okresie historycznym cechował się niższymi wartościami średniego rocznego ciśnienia atmosferycznego o 1 hPa niż obecnie. Jesienią i zimą wystąpiły największe różnice w ciśnieniu (odpo-wiednio o 1,9 hPa i 1,1 hPa), zaś latem oraz wiosną ciśnienie było niższe tylko o 0,6 hPa.

EN

The Atlantic Region is the warmest part of the Arctic and is significantly influenced by atmospheric and oceanic circulations. Other climatic regions analysed (such as the Pacific and, in particular, the Siberian regions) are significantly less influenced by these circulation factors. In Greenland, the regular recording of atmospheric pressure is the longest in the Arctic and started in 1879 at Gronnedal. Prior to this, collected records are derived from exploratory and scientific expeditions to this area, during some of which meteorological observations were carried out. For the purposes of this paper, we collected all the available atmospheric pressure data series for the Eurasian sector of the Arctic for the period 1841-1920. A total of 38 series with monthly, daily or hourly resolution have been gathered for 28 sites, the duration of which is usually less than two years. The results show that the areally averaged annual air pressure in the Eurasian sector of the Arctic in the early instrumental period was 1.0 hPa lower than today (reference period 1961-1990). In comparison with present-day conditions, winter air pressure was significantly lower (by 1.1 hPa) than were spring and summer (both by 0.6 hPa), while autumn was the lowest (by 1.9 hPa). The range of seasonal air pressure changes from historical to modern times was greater in the Siberian Region (on average from about +1.7 hPa in summer to -4.5 hPa in autumn) than for the other parts of the Arctic analysed. The mean monthly atmospheric pressure differences for the Eurasian part of the Arctic calculated between historical and modern periods show that the majority of them lie within one standard deviation from the present long-term mean.

17

Ciśnienie atmosferyczne w Arktyce w okresie Pierwszego Międzynarodowego Roku Polarnego 1882/83

Przybylak R., Wyszyński P.

Problemy Klimatologii Polarnej

|

2009

|

nr 19

99-114

PL

W artykule przedstawiono szczegółową charakterystykę ciśnienia atmosferycznego w Arktyce w okresie trwania Pierwszego Międzynarodowego Roku Polarnego 1882/83, do której wykorzystano cogodzinne obserwacje z 9 stacji reprezentujących większość regionów klimatycznych w Arktyce. Analizą objęto następujące parametry ciśnienia atmosferycznego: średnie dobowe, maksymalne i minimalne wartości dobowe oraz ich ekstrema. Szczegółowo omówiono rozkłady przestrzenne, przebiegi roczne oraz zmienność międzydobową. Uzyskane wyniki porównano ze współczesnymi (1961-1990) warunkami barycznymi. Ponadto zbadano współzależności między ciśnieniem atmosferycznym a innymi elementami meteorologicznymi takimi jak temperatura powietrza i stopień zachmurzenia ogólnego nieba.

EN

The paper describes atmospheric pressure characteristics of the Arctic during the First Interna-tional Year 1882/83 based on hourly data gathered for nine stations representing almost all climatic regions of that area (Figure 1). For the analysis the following parameters have been used: mean daily atmospheric pressure (p, calculated from 24 hourly data), daily maximum (p max) and minimum (p min) pressures (selected from 24 hourly data) and extreme values (p max abs, p min abs). The main focus of the paper is directed to the spatial distribution, annual courses of pressure parameters and day-to-day variability of atmospheric pressure. The historical air pressure data were also compared with modern (1961-1990) data. Furthermore, correlation between atmospheric pressure and other meteorological elements (air temperature and cloudiness) has been examined. The spatial distribution (Table 1 and Figure 2) of atmospheric pressure over the Arctic during the First International Polar Year was similar to modern. The Siberian region and the Canadian Arctic had the highest pressure, while the Norwegian Arctic, and areas around the Baffin Bay, showed the lowest average values. The pressure fields in particular seasons reflected pressure patterns that are known today. In the annual course (Table 1 and Figure 3), the lowest monthly means of air pressure occurred during the months of February or March in the Atlantic Arctic and the region of Baffin Bay. Low pressure was also noted in January. In contrast, maxima in pressure occurred mainly in spring. A greater range of variation of air pressure was observable in wintertime than in summertime. The annual courses were different in Siberian and Pacific regions, where the minimum pressure occurred in June and August respectively, in turn maxima occurred in April and February. However, the extent of variation in pressure in the cool season in the Siberian and Pacific regions corresponded with the results obtained for other regions in the Arctic. Monthly averages of day-to-day variability (Figure 4) in atmospheric pressure across the Arctic, with the exception of the Siberian station Sagastyr, showed a maximum in the wintertime. On the other hand, the lowest variability occurred during the summer months. The atmospheric pressure in the Arctic during the First International Polar Year was, on average, lower by 0.7 hPa than today (Table 2). Positive pressure anomalies occurred during the spring, autumn and summer in the Atlantic sector, whereas in the Canadian region and Alaska negative anomalies dominated in nearly all months. However, the differences between the historical and the modern period were not significant. Pressure anomalies in 90% lies within the two standard deviations (Figure 5) from the multi-annual average of the modern period. In the Arctic in the study period, a slight negative but statistically significant correlation between atmospheric pressure and cloudiness was found (Figure 6). Generally, the increase in pressure caused a decrease in cloudiness. The relationship between atmospheric pressure and air temperature was mixed. The increase or decrease of air temperature was mainly influenced by the atmospheric circulation.

18

Technological features of gliding arc discharges plasma

Stryczewska H., Diatczyk J., Komarzyniec G.

Przegląd Elektrotechniczny

|

2008

|

R. 84, nr 7

170-173

EN

Investigations presented in the paper show that the kind of plasma gas, its composition and flow rate strongly influence operational characteristics of the power supply system and courses of voltage and instantaneous power. On the basis of researches presented in the paper the direction how to design industrial installations of multielectrode gliding arc reactor power systems accordingly to the requirements of the plasma-chemical process can be formulated.

PL

Przedstawione w pracy badania pokazują, że rodzaj, skład i prędkość przepływu gazu istotnie wpływają na charakterystyki pracy oraz przebiegi napięć i mocy reaktora plazmowego ze ślizgającym się wyładowaniem łukowym. Wyniki badań posłużą do projektowania i budowy przemysłowych instalacji wieloelektrodowych reaktorów plazmowych ze ślizgającym się wyładowaniem łukowym, jako technologicznych źródeł plazmy.

19

Związek występowania dni pogodnych i pochmurnych w Polsce z polem ciśnienia nad Europą i Północnym Atlantykiem

Żmudzka E.

Przegląd Geofizyczny

|

2005

|

Z. 3-4

195-217

EN

The study determines frequency of clear (N<25%) and overcast (N>75%) days over Poland and favourable barometric situation over Europe and Northern Atlanitic. Additionally the mean pressure partern on cloudless and on total cloudiness days was analysed. In order to determine the amount of cloudiness over Poland (except the mountains) average daily records of sky coverage from 16 synoptic stations were used as bases for calculating the spatial average cloudiness (N) for each day of the 35-year period (1966-2000). For the sake of description of air pressure, its average daily values were used. The values were taken from the nod-points of the grid form the area q 30°-70°N and A 40°W-60°E. The grid step is 5° latitude and 10° longitude. The number of overcast days is 7 times higher than the number of clear days. In the period 1966-2000 clear days accounted for 5.9% of all days which gives the number of 22 days on average in a year (from 1 day in November to 3 days in August and May). Overcast days accounted for 45.4% of all days - 166 days on average in a year (from 8 days in August to 21 days in December). Clear days generally occurred as single days, overcast days as few days sequences. The cloudamount is essentially connected to the atmospheric pressure over Central Europe. In winter, during increased cyclonic circulation, which is reflected in occurrence of trough of low pressure or low pressure centres in baric field over Central Europe, there are favourable conditions for development of big cloudiness over Poland. Similar pressure pattern favours overcast days also in summer, however this occurs rarely and therefore the cloud amount in summer is less. Build-up of high pressure centre over Poland or over neighbouring area with wedge of high pressure over Poland restricts development of cloudiness. Such situation is more frequent in summer, but definitely higher pressure occurs during "clear" and especially "cloudless" highs in winter. Spatial pattern of the highest and the lowest pressure centres in particular months and seasons, on clear as well as on overcast days, is subject only to slight changes or is stable in comparison with mean pattern. The mentioned spatial pattern is different only in case of barometric maximum on clear days during the cold part of the year, when the number of such days is least. The highest pressure is then connected to the high pressure over Poland and not to the high pressure area over Eastern Europe, as it is in the long-term case. During overcast days maximal pressure is sometimes even higher than during clear days, when the high pressure builds-up over Poland. Such situation happens in summer. Therefore it can be stated that the occurrence of clear or overcast days is mainly determined by the large-scale spatial pattern of pressure, which influences the direction of advection over particular area, thus a type of air-masses.

20

Przebieg roczny ciśnienia atmosferycznego na Antarktydzie

Kejna M.

Problemy Klimatologii Polarnej

|

2005

|

nr 15

7-16

PL

W artykule przedstawiono zmienność przestrzenną przebiegu rocznego ciśnienia atmosferycznego na Antarktydzie. Stwierdzono dwa typy przebiegów rocznych ciśnienia. Na wybrzeżu występuje przebieg charaktery-zujący się półroczną oscylacją, z maksymalnymi wartościami w sezonie letnim i zimowym oraz najniższymi w przejścio-wych porach roku. We wnętrzu kontynentu najwyższe ciśnienie występuje latem, a najniższe w chłodnej połowie roku. Największe amplitudy roczne ciśnienia występują we wnętrzu kontynentu. W ostatnich dwóch dekadach XX wieku zaznaczyły się istotne zmiany w przebiegu rocznym ciśnienia atmosferycznego.

EN

At the polar latitudes of the Southern Hemisphere a circulation cell functions which is connected with the strong baric wedge feature of the atmosphere occurring between the Antarctic anticyclone and a very deep circumpolar trough by the Antarctic coastline. The circulation system in the Antarctic region shows seasonal variability called Southern Annular Mode (SAM). In the cold season the tropospheric exchange of air masses strengthens due to the increase of the katabatic winds? speed. The relocation of air masses from over Antarctica to its peripheries has an influence on the annual course of the atmospheric pressure. In the elaboration mean monthly air pressure values were taken into account from 106 Antarctic stations from the beginning of measurements to 2000. On the basis of these data the mean annual course of the atmospheric pressure has been counted as well as the yearly pressure range. Annual courses from two periods: 1958-1980 and 1981-2000 were also compared. Over the Antarctic the annual course of the atmospheric pressure is complex. At the costal part of the continent there are two maxima (in summer and in winter) and two minima in the transient seasons. This course is called semi-annual oscillation (SAO) in the literature. However this phenomenon shows certain regional specifics. On the Antarctic Peninsula and South Orkney Islands the winter maximum is more distinct, while minima are shifted to February and November. In the inland the winter maximum decreases with the distance from the coast and at stations situated in the highest parts of the glacial plateau the highest pressure values occur in summer and distinctly lower ones in winter. At some inland stations a slight increase of the pressure can be observed in the middle of winter what refers to the thermal coreless winters occurring frequently in this region. The annual range of the atmospheric pressure decreases from the coast (15-7 hPa) to the interior of the continent, where it reaches values above 20 hPa. During the last two decades of the 20th century significant changes took place in the annual courses of the pressure in comparison to the years 1958-1980. On the South Orkney Islands and the Antarctic Peninsula the pressure increased in summer and in autumn, while in winter distinctly decreased. At the remaining part of the Antarctic coast pressure decrease occurred in every seasons, and in the Weddell Sea region the autumn and spring minimum significantly deepened. At the majority of the stations the annual amplitudes of the atmospheric pressure decreased after 1980. These changes contributed to the disturbances in the functioning of the Antarctic climate system. On the Antarctic Peninsula the air temperature increased, while at many stations in the Eastern Antarctic considerable cooling occurred.