PL
 |
EN
Ograniczanie wyników
Czasopisma help
  1. 15 Energetyka Cieplna i Zawodowa
  2. 9 Ciepłownictwo, Ogrzewnictwo, Wentylacja
  3. 9 Instal
  4. 8 Prace Naukowe Politechniki Warszawskiej. Konferencje
  5. 6 Rynek Energii
Więcej...
Autorzy help
  1. 7 Wojdyga K.
  2. 3 Bujalski W.
  3. 3 Bujalski Wojciech
  4. 2 Bernasiński J.
  5. 2 Chruściel R.
Więcej...
Lata help
  1. 4 2024
  2. 4 2023
  3. 3 2022
  4. 3 2021
  5. 3 2020
Więcej...
Preferencje help
Polish version English version Język
Widoczny [Schowaj] Abstrakt
Liczba wyników

Znaleziono wyników: 66

Liczba wyników na stronie
first rewind previous Strona / 4 next fast forward last
Wyniki wyszukiwania
Wyszukiwano:
w słowach kluczowych:  systemy ciepłownicze
help Sortuj według:

help Ogranicz wyniki do:
first rewind previous Strona / 4 next fast forward last
1
Content available Stan obecny i przyszłość ciepłownictwa w Polsce
Szczerbowski Radosław
Zeszyty Naukowe Instytutu Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią PAN
|
2024
|
nr 112
53--61
PL
W Polsce funkcjonuje prawie 400 przedsiębiorstw ciepłowniczych, wśród których są zarówno nowoczesne elektrociepłownie, jak i lokalne ciepłownie od wielu lat niemodernizowane. Polska posiada jedną z najbardziej rozwiniętych sieci ciepłowniczych w Europie, a ciepłownictwo ma wielki potencjał rozwojowy i z pewnością odegra ważną rolę w transformacji energetycznej. Wszystkie te scentralizowane systemy ciepłownicze obsługują prawie 16 mln odbiorców ciepła. Niemniej jednak ciepłownictwo w Polsce znajduje się w bardzo trudnej sytuacji. Rosnące i niestabilne ceny paliw w ostatnich latach sprawiają, że wiele przedsiębiorstw ciepłowniczych boryka się z trudnościami, na to nakładają się coraz wyższe koszty uprawnień do emisji CO2. Wszystko to sprawia, że znaczna część przedsiębiorstw jest na skraju bankructwa. Ciepło to dobro podstawowe i trudno sobie wyobrazić upadek zakładów ciepłowniczych i związany z tym brak dostaw ciepła do odbiorców. Przedsiębiorstwa ciepłownicze stoją przed poważnymi wyzwaniami związanymi z restrukturyzacją sektora ciepłowniczego. Konieczność dekarbonizacji ciepłownictwa wynika także z potrzeby dostosowania infrastruktury do wymogów środowiskowych Unii Europejskiej. Europejskie ramy regulacyjne odnoszące się do sektora energetycznego, w tym także do systemów ciepłowniczych, zawarte zostały w wielu dokumentach, między innymi w Pakiecie Fit for 55 oraz w dyrektywie RED III, która dotyczy odnawialnych źródeł energii. Dostosowanie systemów ciepłowniczych do wymogów regulacji unijnych będzie wymagać zmian w infrastrukturze wytwórczej, sieciach ciepłowniczych oraz inwestycji w zakresie modernizacji instalacji odbiorczych. Konieczne jest zatem opracowanie spójnej i kompleksowej strategii modernizacji ciepłownictwa, tak aby systemy ciepłownicze mogły w przyszłości w sposób bezpieczny dostarczać ciepło do odbiorców i jednocześnie stać się efektywne energetycznie. W rozdziale przedstawiono aktualny stan ciepłownictwa w Polsce, podstawowe regulacje prawne, które mają wpływ na konieczność zmian w ciepłownictwie. Przedstawiono także rozwiązania, które kraje europejskie wykorzystują w swoich systemach ciepłowniczych, jako przykład możliwych do implementacji w polskich systemach ciepłowniczych.
EN
There are almost 400 district heating companies in Poland, including both modern combined heat and power plants and local heating plants that have not been modernized for many years. Poland has one of the most developed district heating networks in Europe, and district heating has great development potential and will certainly play an important role in the energy transition. All of these centralized district heating systems serve nearly 15 million heat consumers. Rising and unstable fuel prices in recent years have left many district heating companies in difficulties, compounded by the ever-increasing cost of CO2 emission allowances. All this means that a significant number of companies are on the verge of bankruptcy. Heat is a basic good, and it is hard to imagine the collapse of district heating companies and the resulting lack of heat supply to consumers. District heating companies face serious challenges in restructuring the heating sector. The necessity to decarbonize district heating is also driven by the need to bring the infrastructure in line with European Union environmental requirements. The European regulatory framework relating to the energy sector, including district heating systems, is contained in a number of documents, including the “Fit for 55” Package and the RED II Directive, which deals with renewable energy sources. Adapting district heating systems to the requirements of EU regulations will require changes in generation infrastructure, district heating networks and investments in upgrading consumer installations. It is therefore necessary to develop a coherent and comprehensive strategy for the modernization of district heating, so that district heating systems can safely supply heat to consumers in the future and at the same time become energy efficient. The chapter presents the current state of district heating in Poland, the basic legal regulations that affect the need for changes in district heating. It also presents solutions that European countries use in their district heating systems, as an example of possible implementation in Polish district heating systems.
2
Efektywne energetycznie systemy ciepłownicze i chłodnicze
Tobiacelli Marek
Rynek Instalacyjny
|
2024
|
Nr 11
44--45
PL
Sukces transformacji energetycznej w miastach zależy od szerokiej i intensywnej współpracy władz samorządowych i przedsiębiorstw ciepłowniczych – na niespotykaną dotąd skalę. Oznacza to m.in. konieczność pilnego powołania odpowiednich zespołów i zaplanowania prac analitycznych i koncepcyjnych służących realizacji celów rozłożonych na kilka etapów w perspektywie 2050 roku.
3
Content available remote Zagadnienie uzupełniania wody sieciowej w świetle rozporządzenia sieciowego i nowych technologii produkcji ciepła - propozycja zmian w tym rozporządzeniu
Bujalski Wojciech, Niemyjski Olgierd, Chorzelski Maciej
Instal
|
2024
|
nr 12
6--9
PL
Pracę systemów ciepłowniczych reguluje tzw. rozporządzenie sieciowe z 2007 r. Od czasu jego wejścia w życie (17 lat temu) w technice ciepłowniczej nastąpił olbrzymi postęp i część z przepisów w nim zawartych nie przystaje do współczesnych technologii. Autorzy przedstawili krytyczną analizę przepisów rozporządzenia dotyczących budowy stacji uzdatniania i instalacji uzupełniania wody sieciowej w systemach ciepłowniczych dla przyłączanych do nich nowych źródeł ciepła. Zaproponowali modyfikację wspomnianego rozporządzenia.
EN
The operation of district heating systems is regulated by the so-called Network Ordinance of 2007. Since it entered into force (17 years ago), district heating technology has advanced enormously, and some of the provisions contained therein are out of step with modern technology. The authors critically analysed the regulation’s requirements for constructing treatment stations and make-up facilities in district heating systems for new heat sources to be connected to them. They proposed a modification of the regulation.
4
Content available remote Kogeneracja gazowa jako krok w kierunku neutralności węglowej lokalnych systemów ciepłowniczych
Czajor Dawid, Amanowicz Łukasz
Ciepłownictwo, Ogrzewnictwo, Wentylacja
|
2024
|
T. 55, nr 10
13--17
PL
Dążenie do neutralności węglowej jest jednym z założeń Industry 4.0. Przejawia się ono w wielu gałęziach przemysłu i dotyczy również systemów ciepłowniczych. W Polsce funkcjonuje wiele takich systemów, które na przestrzeni lat poddawane są kolejnym modernizacjom mającym na celu zmniejszenie emisji CO2. W artykule przedstawiono ten proces na przykładzie systemu ciepłowniczego Białogardu. Pokazano dążenie do neutralności węglowej jako proces złożony z wielu kroków pośrednich przebiegający na przestrzeni wielu lat i wymagający wiedzy na temat wyzwań, które towarzyszą każdemu z nich. Opisano również dalsze, planowane kroki w kierunku zwiększania efektywności energetycznej i osiągnięcia neutralności węglowej systemu ciepłowniczego.
EN
The pursuit of carbon neutrality is one of the assumptions of Industry 4.0. It manifests itself in many branches of industry and also applies to heating systems. There are many such systems in Poland, which over the years have undergone successive modernizations aimed at reducing CO2 emissions. The article presents this process using the example of Białogard. The pursuit of carbon neutrality is shown as a process consisting of many intermediate steps, which takes place over many years and requires knowledge about the challenges that accompany each of them. Further planned steps on the way to achieving energy efficiency and carbon neutrality are discusses.
5
System ciepłowniczy z pompami ciepła i magazynem ciepła zasilany z instalacji PV
Joniec Waldemar
Rynek Instalacyjny
|
2023
|
Nr 9
50--54
PL
Badawczo-rozwojowe projekty opracowane w ramach konkursu NCBR pt. "Ciepłownia przyszłości" pokazują, że zmodernizowane systemy ciepłownicze mogą się charakteryzować wysoką efektywnością i powtarzalnością oraz co najmniej 80-proc. udziałem OZE w produkcji ciepła. Projekty te są też możliwe do realizacji pod względem ekonomicznym, ale przeszkodą jest brak środków inwestycyjnych w ciepłownictwie, m.in. z uwagi na fakt, że regulowane ceny ciepła uwzględniają przede wszystkim bieżący koszt produkcji. Wdrażanie w ciepłownictwie rozwiązań z OZE jest jednak wymagane prawnie poprzez ograniczenia dotyczące emisji i użycia paliw kopalnych.
6
Perspektywy rozwoju wysokosprawnej kogeneracji w Polsce w świetle pakietu regulacji Fit for 55
Surma Tomasz, Leśniak Artur
Rynek Energii
|
2023
|
Nr 3
31--39
EN
Development prospects for high-efficiency cogeneration in Poland in a scope of the EU regulations fit for 55
7
Content available Bezpieczeństwo energetyczne miast, efektywne systemy ciepłownicze. Rola planowania energetycznego, gmin, przedsiębiorstw energetycznych oraz odbiorców końcowych w transformacji
Jankowski Adam
Nowa Energia
|
2023
|
nr 1
56--61
PL
Znaczna część gospodarstw domowych z terenu kraju zaopatrywanych jest w ciepło z wykorzystaniem różnie zasilanych systemów ciepłowniczych. Wg danych spisu powszechnego 2011 opublikowanych w Załączniku analitycznym Strategii dla ciepłownictwa do 2030 r. z perspektywą do 2040 r., 48% powierzchni mieszkań w miastach ogrzewanych jest z sieci ciepłowniczej. W chwili obecnej w Polsce jesteśmy świadkami bezprecedensowego wzrostu cen gazu ziemnego, węgla i energii elektrycznej. Sytuacja ta, która jest konsekwencją kryzysu na rynku paliw, powoduje również znaczący wzrost cen ciepła sieciowego. Podwyżki cen ciepła sieciowego są w skali kraju zróżnicowane i często zależą od wykorzystywanych technologii jego produkcji.
8
Content available Systemy ciepłownicze czwartej generacji
Kapuścik Wiktoria
Energetyka Cieplna i Zawodowa
|
2023
|
Nr 2
61--70
PL
Proponowanym rozwiązaniem problemu niskiej emisji (z którą zmaga się m.in. opisane miasto Pyskowice) jest zabudowa systemu ciepłowniczego na jego terenie. Projektowany system oparto o założenia systemów czwartej generacji (4GDH), charakteryzujących się m.in. niskimi temperaturami zasilania oraz powrotu czynnika w sieci ciepłowniczej i wykorzystaniem niskoemisyjnych źródeł ciepła czy sezonowych magazynów ciepła.
9
Content available Czy systemy ciepłownicze będą istniały w przyszłości?
Bujalski Wojciech
Nowa Energia
|
2022
|
nr 3
60--62
PL
W wielu dyskusjach pojawia się pytanie: czy systemy ciepłownicze będę istniały w przyszłości? A jeśli tak, to jaka będzie ich rola? Poddawana jest pod dyskusję techniczna możliwość zasilania systemów w stu procentach neutralną klimatycznie energią. Problem ten szczególnie odnoszony jest do dużych systemów ciepłowniczych. Drugą, i chyba ważniejszą, kwestią jest brak możliwości osiągnięcia ekonomicznego uzasadnienia dla takiego rozwoju. W związku z tym ciągle trwa dyskusja o roli i przyszłości systemów ciepłowniczych. Czy warto je rozwijać, a jeżeli tak, to w jakiej formie?
10
Content available remote Jakościowa ocena ryzyka projektów inwestycyjnych branży ciepłowniczej
Chęć Anna, Babiarz Bożena
Ciepłownictwo, Ogrzewnictwo, Wentylacja
|
2022
|
T. 53, nr 3
11--19
PL
Inspiracją do niniejszego artykułu są problemy z jakimi boryka się sektor ciepłowniczy w obliczu zmian transformacyjnych, jakich jesteśmy świadkami w ostatnim czasie. Realizacja celów w zakresie transformacji ciepłownictwa wiąże się z koniecznością wprowadzania wielu nowych inwestycji mających na celu poprawę jakości funkcjonowania systemów ciepłowniczych, a tym samym warunków życia. Celem artykułu jest przegląd zagadnień dotyczących ryzyka projektów inwestycyjnych wraz z przeprowadzeniem analizy i oceny potencjalnych ryzyk, jakie mogą wystąpić w projektach inwestycyjnych sektora ciepłowniczego. Integralną część artykułu stanowi wybór optymalnej i użytecznej metody pomiaru ryzyk, dzięki której przedsiębiorstwo ciepłownicze będzie mogło dane ryzyka wyeliminować u źródła, bądź zmniejszyć ich rozmiary do poziomu akceptowalnego. Analizę ryzyka projektów inwestycyjnych pokazano na przykładzie rzeczywistego projektu inwestycyjnego, który jest realizowany w chwili obecnej przez przedsiębiorstwo energetyki cieplnej. Analizę oparto na nabytych doświadczeniach z koordynacji realizacji projektów w sektorze ciepłowniczym oraz zarządzania zespołem realizującym projekty dofinansowane ze środków UE.
EN
This article is inspired by the problems faced by the heating sector in the face of transformational changes that we have witnessed recently. The implementation of the goals in the field of heating transformation requires the introduction of many new investments aimed at improving the quality of heating systems functioning, and thus the living conditions. The aim of the work is to review the issues related to the risk of investment projects along with the analysis and assessment of potential risks that may occur in investment projects in the heating sector. An integral part of the work is the selection of the most optimal and useful risk measurement methods, thanks to which the heating company will be able to eliminate the given risks at source or reduce their size to an acceptable level. The risk analysis of investment projects is shown on the example of a real investment project, which is currently being implemented by a district heating company. The analysis was based on the experiences gained in coordinating project implementation in the district heating sector and managing a team implementing projects co-financed from EU funds.
11
Content available remote Fakty i mity dotyczące rur preizolowanych stosowanych w ciepłownictwie – Cz. 2
Kręcielewska Ewa, Iwko Ireneusz
Ciepłownictwo, Ogrzewnictwo, Wentylacja
|
2022
|
T. 53, nr 1
14--21
PL
Artykuł systematyzuje informacje dotyczące rur preizolowanych przeznaczonych do stosowania w polskich systemach ciepłowniczych. Omówiono w nim czynniki, które wpływają na właściwości cieplne i mechaniczne rur preizolowanych wykonanych zgodnie z PN-EN 253, zarówno nowych jak i po kilkuletniej eksploatacji.
EN
Following article trying to systematize the knowledge concerning preinsulated bonded pipes for District Heating systems in Poland. It consider and discuss the factors which affects to thermal and mechanical properties of district heating bonded pipes manufactured in accordance with PN-EN 253 both factory new and after many years operation.
12
Wykorzystanie MST w ocenie potencjału biomasy dla ciepłownictwa i logistyce – studium przypadku
Duczkowska Anna, Plutecki Zbigniew
Rynek Energii
|
2021
|
Nr 5
50--56
PL
W pracy przedstawiono i omówiono uzasadnienie wykorzystania biomasy pozyskiwanej w rolnictwie do celów ciepłowniczych. Celem badań jest ocena potencjału energetycznego wybranej biomasy i wskazanie możliwości jej wykorzystania do produkcji ciepła systemowego na przykładzie województwa opolskiego. Do oceny wykorzystano algorytm MST - minimalnego drzewa rozpinającego. Przedstawiono problematykę dotyczącą możliwych sposobów określenia optymalnej lokalizacji składowania biomasy, z wykorzystaniem szacowania jej potencjału energetycznego.
EN
The paper presents and discusses the justification for the use of biomass obtained in agriculture for heating purposes. The aim of the research is to assess the energy potential of the selected biomass and to indicate the possibility of using it for the production of system heat on the example of the Opolskie Voivodeship. The MST algorithm was used for the assessment – the minimal spanning tree. The paper presents the issues related to the possible ways of determining the optimal location of biomass storage with the use of estimating its energy potential.
13
Content available Implementation of the European Green Deal in the Polish heating
Wrzalik Aleksandra
Quality Production Improvement - QPI
|
2021
|
Vol. 3, Iss. 1
150--161
EN
Heat supply is an important sector of the country's energy economy. Modern heating systems should guarantee the reliability of heat supply while limiting the impact on the environment. It results from the objectives of the climate policy implemented in the European Union, which is based on decarbonisation, reducing greenhouse gas emissions, developing renewable energy and improving energy efficiency. As a consequence of such a policy under the European Green Deal is the need for a rapid transformation of the Polish heating sector with the use of innovative low-emission technologies. The article discusses the framework of the European Union's climate and energy policy and the directions of Poland's energy policy in the area of heating. The characteristics of the heat market in Poland and key indicators related to the objectives of the Green Deal in relation to other European Union countries are presented. Then, the directions of system heat transformation with the use of renewable energy sources and heat storage technologies are discussed. The achievements of Polish heating companies in the field of introducing renewable energy sources and innovative technologies were presented. The possibilities and limitations of the transformation of the Polish heating sector were also indicated.
14
Content available remote Fakty i mity dotyczące rur preizolowanych stosowanych w ciepłownictwie – Cz. 1
Kręcielewska Ewa, Iwko Ireneusz
Ciepłownictwo, Ogrzewnictwo, Wentylacja
|
2021
|
T. 52, nr 12
17--25
PL
Artykuł systematyzuje informacje dotyczące rur preizolowanych przeznaczonych do stosowania w polskich systemach ciepłowniczych. Omówiono w nim czynniki, które wpływają na właściwości cieplne i mechaniczne rur preizolowanych wykonanych zgodnie z PN-EN 253, zarówno nowych jak i po kilkuletniej eksploatacji.
EN
Following article trying to systematize the knowledge concerning preinsulated bonded pipes for District Heating systems in Poland. It consider and discuss the factors which affects to thermal and mechanical properties of district heating bonded pipes manufactured in accordance with PN-EN 253 both factory new and after many years operation.
15
Przegląd dostępnych technologii magazynowania ciepła pod kątem możliwości ich integracji z dużymi systemami ciepłowniczymi
Reszel Piotr, Szczęśniak Arkadiusz, Bujalski Wojciech
Energetyka Cieplna i Zawodowa
|
2020
|
Nr 3
40--45
PL
Wydaje się, że magazyny ciepła są brakującym ogniwem w miejskich systemach ciepłowniczych, które pozwoli na wykorzystanie energii słonecznej w ciepłownictwie miejskim na dużą skalę. Jakie są dziś dostępne technologie magazynowania ciepła? I jakie są możliwości ich integracji z dużymi systemami ciepłowniczymi?
16
Pompy ciepła nowym trendem w systemach ciepłowniczych
Grzebielec Andrzej
Energetyka Cieplna i Zawodowa
|
2020
|
Nr 6
58--64
PL
Systemy ciepłownicze w Europie ewoluują w różnych kierunkach. Oprócz rozwoju wielkości systemów, następuje także zmiana podejścia do tego, czym w zasadzie jest taki system ciepłowniczy, z jakich źródeł ciepła korzysta, jakich ma odbiorców i co tak naprawdę te systemy sprzedają.
17
Content available remote Koszty marginalne w ciepłownictwie
Niestępska Małgorzata
Ciepłownictwo, Ogrzewnictwo, Wentylacja
|
2020
|
T. 54, nr 5
3--7
PL
Opisano możliwości i zasady stosowania analizy marginalnej do wykorzystania w planowaniu rozwoju sieci ciepłowniczej. Próby analizy marginalnej i stworzenia mapy obszarów kwalifikowanych do podłączenia do sieci ciepłowniczej podjęło się Przedsiębiorstwo Energetyki Cieplnej w Ciechanowie. Opracowano podstawy do bardziej systemowych decyzji z uwagi na zapytania dotyczące możliwości przyłączenia obiektów projektowanych w gminach na terenie całego powiatu ciechanowskiego.
EN
The possibilities and principles of using marginal analysis for planning in the development of the district heating network are described. An attempt at marginal analysis and creation of a map of areas qualified for connection to the district heating network was undertaken by District Heating Enterprise in Ciechanów. The basis for more systemic decisions has been developed due to inquiries regarding the possibility of connecting designed objects in communes throughout the entire Ciechanów County.
18
Wsparcie dla małych i średnich ciepłowni. Efektywne systemy ciepłownicze i walka ze smogiem
Gurgacz Sebastian, Grudzień Anna
Rynek Instalacyjny
|
2019
|
Nr 4
62--64
PL
Wychodząc naprzeciw wyzwaniom, jakie niosą za sobą regulacje dotyczące emisji i efektywności energetycznej, KAPE rozwija autorski program wsparcia małych i średnich przedsiębiorstw energetyki cieplnej rozważających modernizację źródeł wytwórczych. Celem programu jest doprowadzenie źródła ciepła do stanu spełniającego założenia efektywnego systemu ciepłowniczego i wymagań dyrektywy MCP lub IED.
19
Zmiany w konfiguracjach źródeł wytwarzania ciepła szansą dla rozwoju sektora ciepłowniczego
Plutecki Zbigniew, Duczkowska Anna, Sattler Paweł, Ryszczyk Krystian
Rynek Energii
|
2019
|
Nr 6
16--22
PL
W referacie zaprezentowano i omówiono najważniejsze czynniki wpływające na rozwój przedsiębiorstw energetycznych w sektorze ciepłowniczym w Polsce. Przedstawiono przykłady ilustrujące warunki współpracy kotłów rusztowych w systemach ciepłowniczych po ich rozbudowie o układy kogeneracyjne o wielkościach mocy zapewniających osiągnięcie statusu efektywnego systemu ciepłowniczego. Omówiono czynniki w kontekście realizacji mające związek z poprawą efektywności technicznej i ekonomicznej. Wskazano zasadność nowego konfigurowania wielkości i rodzaju jednostek kotłowych w ciepłowniach oraz integrowania w istniejących układach technologicznych ciepłowni nowych obiektów w postaci akumulatorów ciepła.
EN
The paper presents and discusses the most important factors affecting the development of energy enterprises in the heating sector in Poland. The presented examples illustrate the conditions for cooperation of stoker-fired boilers after being extended with cogeneration systems with power levels ensuring that the efficient heating systems is reached. Factors in the context of implementation related to the improvement of technical and economic efficiency have been discussed. The justification of new configuration of the size and type of boiler units in heating plants, as well as integration of new facilities in the form of heat accumulators in the existing technological systems of heat plants has been indicated.
20
OZE i magazyny ciepła w miejskich systemach ciepłowniczych. Analiza kosztów i możliwości przeciwdziałania wzrostom cen ciepła
Wiśniewski Grzegorz, Więcka Aneta, Gręda Dorota, Zarzeczna Justyna, Tokarczyk Paweł, Kowalak Tomasz
Energetyka Cieplna i Zawodowa
|
2019
|
Nr 5
102--110
PL
W dyrektywie o efektywności energetycznej wprowadzono definicję „efektywnego systemu ciepłowniczego", w którym do produkcji ciepła wykorzystuje się w co najmniej 50% energię z odnawialnych źródeł energii lub odpadową, albo w 75% ciepło pochodzące z kogeneracji czy w 50% połączenie takiej energii i ciepła. Osiągnięcie statusu efektywnego systemu ciepłowniczego warunkuje dostęp do finansowania ze środków publicznych i daje ciepłowniom pewne przywileje, jeśli chodzi o możliwości wyboru przez odbiorców ciepła, alternatywnych do ciepłownictwa systemowego sposobów zaopatrzenia odbiorców w ciepło.
first rewind previous Strona / 4 next fast forward last
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.