Wyniki wyszukiwania - BazTech

1

Niezbędne regulacje dla magazynowania wodoru w kawernach solnych

Stefanowicz Jan A.

Zeszyty Naukowe Instytutu Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią PAN

|

2025

|

nr 113

81--95

PL

Autor przedstawia istniejące aktualnie uwarunkowania ze względu na substancję składowaną i bariery prawne w zakresie budowy i eksploatacji wielkoskalowych magazynów energii w kawernach solnych. Autor przedstawia, iż taka inwestycja składać na dziś się musi z 8 etapów, wyodrębnianych według przepisanych praw i obowiązków. Są to: Wytypowanie lokalizacji na podstawie pozyskanych informacji geologicznych, reprocessingu i wstępnego rozpoznania uwarunkowań (mapa ryzyk), prawnych (mpzp lub plan ogólny) i środowiskowych. Uzyskanie zgody i warunków dla sporządzenia projektu robót geologicznych i wniosku dla rozpoznania złoża soli i w otoczeniu górotworu oraz sporządzenia dokumentacji geologicznej. Sporządzenie pzz dla ruchu zakładu górniczego wydobycia soli (ługowania) – dokumentacja hydrogeologiczna; Wniosek i raport dla ocen uwarunkowań środowiskowych. Wniosek koncesyjny, uzyskanie koncesji eksploatacyjnej – wydobycie soli. Przygotowanie dokumentacji technicznej/budowlanej dla kawerny. Przygotowanie planu ruchu zakładu górniczego, uzyskanie decyzji na okres budowy kawerny tak jak dla budowli w górotworze – budowa kawerny. Wniosek o dopuszczenie do eksploatacji magazynu wodoru z „pzz” i planem ruchu na czas eksploatacji. Autor ocenia, iż biorąc pod uwagę, że teoretycznie z obowiązujących procedur wynikałoby, że niezbędne jest uzyskanie przynajmniej 3–4 „koncesji” na podstawie trzech ustaw, to istnieje możliwość również zagregowania rozstrzygnięć i ograniczenia się do dwóch koncesji. Jednej związanej z rozpoznawaniem/dokumentowaniem złoża soli oraz następnie, po przedłożeniu i zatwierdzeniu odpowiednika „pzz” i planu ruchu następuje przystąpienie do ługowania soli. To byłaby pierwsza koncesja. Druga koncesja byłaby na budowę kawerny/zbiornika na magazynowanie wodoru oraz po przedłożeniu projektu odpowiednika pzz” i planu ruchu magazynu na okres jego eksploatacji. Autor zauważa też, iż budowa kawern jako magazynów na wodór w górotworze dotyka wielu zagadnień z różnych dziedzin, co wymaga interdyscyplinarnego podejścia do zapewnienia spójności i zupełności regulacji. Zdaniem Autora, biorąc pod uwagę wielość i skalę ryzyk, regulacje muszą być wyjątkowo wzajemnie i systemowo komplementarne, co wymaga szczególnego zakresu i trybu prac legislacyjnych, a wcześniej uspójnienia przesłanek i sposobu powstawania dokumentów i podejmowania co do nich decyzji. Autor wskazuje, iż już w październiku 2002 r. zostały zlecone przez Komisję Europejską prace w ramach Grupy Wysokiego Szczebla dla Wodoru i Ogniw Paliwowych (the High Level Group on Hydrogen and Fuel Cells [HLG]). Zadaniem było przedyskutowanie strategiczne i uzyskanie europejskiego konsensusu dla wykorzystania wodoru jako nośnika energii – program HyNet. W literaturze przedmiotu wyrażonych jest wiele opinii dotyczących zarówno zagrożeń, jak i pozytytów tej formy magazynowania wodoru. Jak wstępnie szacowano w 2002 r., koszt inwestycyjny wykonania kawern magazynowych wodoru, czy sprężonego powietrza powinen być częścią kosztów budowy całego magazynu energii. Według M. Kaliskiego i A. Sikory, kawerny solne, podobne do magazynujących gaz ziemny, po odpowiednim zaprojektowaniu, mogą zostać wybudowane dla wodoru, w tej formie magazynując nadwyżki energii, w układzie pionowym, jak również kawern soczewkowych, potencjalnie korzystniejszych w złożach o niewielkiej miąższości. Obecnie stosowane technologie pozwalają na budowę instalacji produkujących od 5 tysięcy m3 do 150 tysięcy m3 wodoru na godzinę (od 40 000 m3 do 1,2 mld m3 rocznie – np. wybudowana przez Air Liquide wytwórnia wodoru, także częściowo dla rafinerii w Rotterdamie, ma zdolność produkcji 130 tys. m3/h, a koszt inwestycji to ok. 160 milionów euro).

EN

The author presents the current conditions for the construction and use of large-scale energy storage in salt caverns, depending on the stored substance and on the legal barriers that exist. The author states that today such an investment consists of 8 stages, distinguished based on the existing regulations. These are: Selecting the location, based on the obtained geological information, reprocessing and preliminary identification of existing conditions (risk map), as well as legal (local or general spatial plan) and environmental constraints; Obtaining consent and conditions for drafting geological works plan and application for the exploration of the salt deposit and the surrounding rock mass, as well for as preparing geological documentation; Preparing the deposit development plan for the salt mining plant (leaching) – hydrogeological documentation; Filing an application and report for environmental condition assessments; Filing a concession application, obtaining an exploitation concession – salt mining; Preparing technical/construction documentation for the cavern; Preparing the mining plant operation plan, obtaining a decision for the cavern construction period, same as for a structure in the rock mass – construction of the cavern; Filing an application for allowing the operation of hydrogen storage, including the deposit development plan and mining operation plan – for the duration of exploitation. The author points out that even though, theoretically, the current procedures would require obtaining at least 3–4 “concessions” under three acts, it would also be possible to aggregate decisions and obtain two concessions. One would be a concession for exploring/documenting the salt deposit. Once such a concession is obtained and the equivalent of deposit development plan and the mining operation plan are submitted, one could proceed to salt leaching. This would be covered by the first concession. The second one would be a concession for the construction of the cavern/tank for hydrogen storage, and after the draft of the equivalent of deposit development plan and the mining operation plan of the storage are submitted, this concession would also cover the duration of the storage exploitation. The author also notes that the construction of caverns as hydrogen storage in the rock mass raises many issues touching upon various areas, which requires an interdisciplinary approach to ensure that regulations are consistent and complete. According to the author, given the multitude and scale of risks, regulations must be exceptionally complementary, both mutually and systemically, which requires a special range and procedure for legislative work. Moreover, the premises for and the manner of drafting documents, as well making decisions regarding them should be aligned in advance. The author points out that already in October 2002, the European Commission commissioned some work to the High Level Group on Hydrogen and Fuel Cells (HLG). Its task was to discuss the strategic direction and achieve a European consensus for the use of hydrogen as an energy carrier – the HyNet project. In the literature on the subject, a plethora of different opinions are expressed, both on the threats and the positives of this form of hydrogen storage. As initially estimated in 2002, the cost of constructing hydrogen or compressed air storage caverns should be included in the costs of constructing the entire energy storage facility. According to M. Kaliski and A. Sikora, salt caverns, like those for natural gas storage, when properly designed, can be built for hydrogen and in this form can be used for storing energy surpluses, in a vertical arrangement, as well as lens-shaped caverns, potentially more advantageous in deposits of small thickness. Currently used technologies allow for the construction of installations producing from 5,000 m3 to 150,000 m3 of hydrogen per hour (from 40,000 m3 to 1.2 billion m3 per year – e.g. the hydrogen production plant built by Air Liquide, also partially for a Rotterdam refinery, has a production capacity of 130,000 m3/h, the investment cost is about 160 million Euros).

2

Rynek wodoru – podsumowanie stanu obecnego i perspektywy produkcji

Stolarczyk Paulina, Małyska Paweł, Kraciński Paweł

Rynek Energii

|

2025

|

Nr 2

45--56

PL

W artykule przedstawiono zagadnienia dotyczące rynku wodoru. Charakteryzowano techniki wytwarzania wodoru i metody generacji energii elektrycznej z wodoru. Omówiono koszty produkcji wodoru, a także koszty społeczne związane z produkcją wodoru, które należy uwzględnić przy rozwijaniu gospodarki wodorowej w kraju. Opisano również regulacje prawne na poziomie krajowym, odnosząc się do prawodawstwa Unii Europejskiej. Wodór odgrywa coraz większą rolę w globalnej transformacji energetycznej, a Polska, dostrzegając jego potencjał, stopniowo opracowuje strategie w tym zakresie. Zapewnienie odpowiedniej infrastruktury energetycznej ma kluczowe znaczenie dla skutecznego powiązania podaży wodoru z popytem.

EN

The article presents information about the hydrogen market. It characterizes techniques for hydrog generation and for deriving electrical energy from hydrogen. The costs of hydrogen production are determined, 2 the social costs (both internal and external) associated with hydrogen production are presented, emphasizing the that should be considered when developing a hydrogen economy in the country. Finally, national regulations discussed, with reference to European Union legislation. Hydrogen is playing an increasingly important role in global energy transition, and Poland, recognizing its potential, is gradually developing strategies in this area. ] suring adequate energy infrastructure is essential to effectively link hydrogen supply with demand.

3

Aspekty prawne obrotu bronią palną oraz prawne i społeczne konsekwencje posiadania broni

Futyma Marek, Mirowski Zbigniew, Muszyński Tomasz

Problemy Techniki Uzbrojenia

|

2025

|

R. 54, z. 172

111--133

PL

Od kilku lat zauważa się niewątpliwy wzrost zainteresowania dostępem do broni palnej. W konsekwencji coraz więcej osób decyduje się starać o pozwolenie na broń. Niniejszy artykuł stanowi analizę przepisów prawnych dotyczących obrotu bronią palną oraz społecznych aspektów jej posiadania. Autorzy w oparciu o obowiązujące przepisy wskazują, że prawo w tym obszarze, nie jest spójne i precyzyjne. Być może odpowiedzi na postawione w artykule pytania pozwoliłoby na prawne uregulowanie dostępu do broni palnej sposób racjonalny. Autorzy zamieścili również przykładowe kryteria, według których należałoby przeanalizować (i wypracować wnioski) problem dostępu społeczeństwa do broni palnej. Ponadto posługując się statystyką, poruszono problematykę wpływu wzrostu liczby posiadanej broń na liczbę przestępstw dokonywanych z jej użyciem.

EN

In recent years a greater interest can be observed in access to the firearms. In consequence there is an increasing number of people applying for weapon. The paper studies the legal regulations concerning the firearms trading and social aspects of its possession. The authors, on the ground of binding regulations, suggest that the law in this domain is not coherent and accurate. It’s a chance that answers to questions presented in the paper would allow for reasonable legal regulation of access to the firearms. The authors also present some exemplary criteria to be used to analyse (and prepare conclusions) the question of access of the society to the firearms. Moreover, a problem of influence of increased number of firearms into crimes committed with its use was mentioned, using the statistics.

4

Green Transformation in the Packaging Industry: How Legal Regulations Shape the Market in Poland and the EU

Biegasiewicz Piotr

Packaging Review

|

2025

|

No. 2

14--19

EN

The packaging industry in Poland and across the European Union is undergoing profound changes driven by increasingly stringent environmental regulations. Key legislative acts, including Directive 94/62/EC on packaging and packaging waste, subsequent amendments promoting circular economy objectives, and the Single-Use Plastics Directive, establish ambitious targets for waste prevention, recycling, and the reduction of hazardous substances. In Poland, these EU directives are transposed into national law via the Act on Packaging and Packaging Waste, which mandates detailed reporting, fee obligations, and extended producer responsibility. While meeting these requirements entails higher operating costs-such as purchasing eco-friendly materials, modernizing production lines, and implementing new waste management systems-it also spurs innovation. Producers of packaging materials and machinery are increasingly focusing on biopolymers, compostable solutions, and smart packaging technologies that reduce both resource consumption and environmental impact. Heightened consumer awareness and global sustainability trends further reinforce the shift toward eco-design and closed-loop practices. Consequently, businesses that proactively adapt to evolving regulations can not only ensure compliance but also position themselves as sustainability leaders, thereby gaining a competitive market advantage.

PL

Branża opakowaniowa w Polsce i całej Unii Europejskiej przechodzi intensywną transformację związaną z rosnącymi wymogami środowiskowymi. Kluczowe regulacje, takie jak Dyrektywa 94/62/WE w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych oraz Dyrektywa w sprawie jednorazowych tworzyw sztucznych (SUP), obligują producentów do ograniczania ilości odpadów, podnoszenia poziomu recyklingu i zastępowania tworzyw pierwotnych bardziej przyjaznymi środowisku materiałami. W Polsce przepisy unijne wdrażane są głównie za pomocą ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi, która nakłada na przedsiębiorców m.in. obowiązki raportowe, opłaty środowiskowe i zasady rozszerzonej odpowiedzialności producenta.Choć dostosowanie do nowych regulacji bywa kosztowne i wymaga inwestycji w linie produkcyjne, materiały biodegradowalne czy systemy zbiórki odpadów, jednocześnie stwarza szanse rozwoju innowacji i poprawy konkurencyjności. W odpowiedzi na większą świadomość ekologiczną konsumentów oraz politykę gospodarki o obiegu zamkniętym, producenci coraz częściej decydują się na ekoprojektowanie, stosowanie recyklatów oraz rozwiązania wielokrotnego użytku.

5

Wdrożenie wymogów rozporządzenia PPWR w przedsiębiorstwie spożywczym.O czym należy pamiętać?

Kalinowski Patryk

Kierunek Spożywczy

|

2025

|

Nr 3

86-89

PL

Nowe unijne rozporządzenie opakowaniowe PPWR już obowiązuje i niebawem przedsiębiorstwa - również w branży spożywczej - będą musiały je wdrożyć w swojej działalności i stosowanych opakowaniach. Szczególnie restrykcyjne obowiązki będą ciążyły na podmiotach, które wprowadzają na rynek produkty pod własną marką. Poniższy tekst opisuje podstawowe obowiązki PPWR i na co powinni zwrócić uwagę producenci i sprzedawcy żywności.

6

System kaucyjny i rozporządzenie opakowaniowe.Dwie rewolucje

Siedlecki Dawid

Kierunek Spożywczy

|

2025

|

Nr 4

66-68

PL

System kaucyjny to mechanizm, w którym konsumenci przy zakupie napojów w wybranych opakowaniach płacą dodatkową opłatę (kaucję), zwracaną im po oddaniu pustego opakowania do punktu zbiórki. Rozwiązanie to od lat funkcjonuje w wielu krajach Europy, a w Polsce jego wprowadzenie zostało uregulowane ustawowo jeszcze w 2023 roku.

7

Dobra praktyka dystrybucyjna w służbie jakości leków

Breszkiewicz Paweł

Kierunek Farmacja

|

2025

|

nr 2

20--23

PL

Wyprodukowanie leku o wysokiej jakości stanowi nie lada wyzwanie. Istnieje jednak szereg regulacji - zarówno na poziomie unijnym, jak i krajowym - których przestrzeganie ma pomóc wytwórcom produktów leczniczych w osiąganiu tego celu.

8

Air quality in Poland and the potential of elimination of odours from organic waste: a review of the literature

Żesławska Patrycja, Zawieja Iwona, Worwąg Małgorzata

Economics and Environment

|

2025

|

No. 1

art. no. 912

EN

In Poland, the problem of odour emissions is mainly associated with the agricultural sector, industry and municipal management. Odours pose a serious environmental challenge, negatively affecting both the quality of human life and the state of the environment. The aim of this article was to review the literature on the possibility of eliminating odours, in terms of sustainable development. The article describes the characteristics of air quality in Poland, taking into account selected odour compounds emitted into the atmosphere, assesses odour nuisance, paying particular attention to the characteristics of pollutants from animal husbandry and the possibility of elimination using the biofiltration process, in addition, the impact of air pollutants on human health and the functioning of ecosystems is determined, basic regulations and the possibility of odour management are detailed. It should be noted that animal husbandry is a key source of odour emissions. Technologies (including biofiltration) that rely on microorganisms to biologically break down pollutants can effectively reduce malodourous compounds emitted into the air. In the absence of unified standards and regulations relating to odourant emissions, it is crucial to carry out activities aimed at establishing clear air quality regulations. It is essential to reduce the negative effects of odourant emissions based on sustainable solutions.

PL

W Polsce problematyka emisji substancji złowonnych związana jest głównie z sektorem rolnym, przemysłem i gospodarką komunalną. Odoury stanowią poważne wyzwanie środowiskowe, wpływając negatywnie zarówno na jakość życia ludzi, jak również na stan środowiska. Celem niniejszego artykułu było dokonanie przeglądu danych literaturowych na temat możliwości eliminacji odourów w kontekście zrównoważonego rozwoju. W artykule opisano charakterystykę jakości powietrza w Polsce, biorąc pod uwagę wybrane związki złowonne emitowane do atmosfery, dokonano oceny uciążliwości zapachowej, zwracając szczególną uwagę na charakterystykę zanieczyszczeń pochodzących z hodowli zwierząt i możliwości ich eliminacji z wykorzystaniem procesu biofiltracji, ponadto określono wpływ zanieczyszczeń powietrza na zdrowie ludzi i funkcjonowanie ekosystemów, szczegółowo opisano podstawowe regulacje prawne oraz możliwości zarządzania odourami. Należy podkreślić, że hodowla zwierząt jest kluczowym źródłem emisji odourów. Technologie (między innymi biofiltracja), które polegają na wykorzystaniu mikroorganizmów do biologicznego rozkładu zanieczyszczeń, mogą skutecznie redukować związki złowonne emitowane do powietrza. W związku z brakiem ujednoliconych norm i przepisów, odnoszących się do emisji odourantów, kluczowe jest prowadzenie działań mających na celu ustanowienie klarownych regulacji prawnych dotyczących jakości powietrza. Nie-zbędne jest ograniczenie negatywnych skutków emisji odourów, opartych na rozwiązaniach zgodnych z założeniami zrównoważonego rozwoju.

9

A Comparative Analysis of Poland, Ukraine, and Nigeria Construction and Demolition Waste Management Legislation

Emmanuel Oluwasegun, Ghani Muhammad Usman, Nikolaiev Vsevolod

Civil and Environmental Engineering Reports

|

2025

|

Vol. 35, no. 1

30--49

EN

Emerging economies like Poland experienced a sharp increase in the construction sector while war-ravaged Ukraine required the urgency to reconstruct their nation, and developing nations like Nigeria had a high demand for housing to meet their teeming populations. Considering the growth rate in construction activities in these nations, the volume of construction demolition and waste (CDW) will be on the rise. Hence, this study compares the various legislative frameworks regarding construction demolition and waste management (CDWM) in the three nations by focusing on policy enforcement, stakeholder involvement, infrastructure, and innovation. The results show Nigeria has a basic legislative framework with different implementation and infrastructural challenges. On the other hand, Poland has a comprehensive framework and advanced infrastructure with a great commitment to sustainable waste management, while Ukraine is in the developmental stage of enhancing its CDWM practices. The countries have unique opportunities to improve their CDWM practices through planning, stakeholder involvement, and support from international organizations focusing on best practices. Through this comparative analysis, the government of nations, and stakeholders (investors and professionals) can review and improve their CDWM policies through international collaboration and move toward a sustainable approach.

10

Stan obecny i przyszłość ciepłownictwa w Polsce

Szczerbowski Radosław

Zeszyty Naukowe Instytutu Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią PAN

|

2024

|

nr 112

53--61

PL

W Polsce funkcjonuje prawie 400 przedsiębiorstw ciepłowniczych, wśród których są zarówno nowoczesne elektrociepłownie, jak i lokalne ciepłownie od wielu lat niemodernizowane. Polska posiada jedną z najbardziej rozwiniętych sieci ciepłowniczych w Europie, a ciepłownictwo ma wielki potencjał rozwojowy i z pewnością odegra ważną rolę w transformacji energetycznej. Wszystkie te scentralizowane systemy ciepłownicze obsługują prawie 16 mln odbiorców ciepła. Niemniej jednak ciepłownictwo w Polsce znajduje się w bardzo trudnej sytuacji. Rosnące i niestabilne ceny paliw w ostatnich latach sprawiają, że wiele przedsiębiorstw ciepłowniczych boryka się z trudnościami, na to nakładają się coraz wyższe koszty uprawnień do emisji CO2. Wszystko to sprawia, że znaczna część przedsiębiorstw jest na skraju bankructwa. Ciepło to dobro podstawowe i trudno sobie wyobrazić upadek zakładów ciepłowniczych i związany z tym brak dostaw ciepła do odbiorców. Przedsiębiorstwa ciepłownicze stoją przed poważnymi wyzwaniami związanymi z restrukturyzacją sektora ciepłowniczego. Konieczność dekarbonizacji ciepłownictwa wynika także z potrzeby dostosowania infrastruktury do wymogów środowiskowych Unii Europejskiej. Europejskie ramy regulacyjne odnoszące się do sektora energetycznego, w tym także do systemów ciepłowniczych, zawarte zostały w wielu dokumentach, między innymi w Pakiecie Fit for 55 oraz w dyrektywie RED III, która dotyczy odnawialnych źródeł energii. Dostosowanie systemów ciepłowniczych do wymogów regulacji unijnych będzie wymagać zmian w infrastrukturze wytwórczej, sieciach ciepłowniczych oraz inwestycji w zakresie modernizacji instalacji odbiorczych. Konieczne jest zatem opracowanie spójnej i kompleksowej strategii modernizacji ciepłownictwa, tak aby systemy ciepłownicze mogły w przyszłości w sposób bezpieczny dostarczać ciepło do odbiorców i jednocześnie stać się efektywne energetycznie. W rozdziale przedstawiono aktualny stan ciepłownictwa w Polsce, podstawowe regulacje prawne, które mają wpływ na konieczność zmian w ciepłownictwie. Przedstawiono także rozwiązania, które kraje europejskie wykorzystują w swoich systemach ciepłowniczych, jako przykład możliwych do implementacji w polskich systemach ciepłowniczych.

EN

There are almost 400 district heating companies in Poland, including both modern combined heat and power plants and local heating plants that have not been modernized for many years. Poland has one of the most developed district heating networks in Europe, and district heating has great development potential and will certainly play an important role in the energy transition. All of these centralized district heating systems serve nearly 15 million heat consumers. Rising and unstable fuel prices in recent years have left many district heating companies in difficulties, compounded by the ever-increasing cost of CO2 emission allowances. All this means that a significant number of companies are on the verge of bankruptcy. Heat is a basic good, and it is hard to imagine the collapse of district heating companies and the resulting lack of heat supply to consumers. District heating companies face serious challenges in restructuring the heating sector. The necessity to decarbonize district heating is also driven by the need to bring the infrastructure in line with European Union environmental requirements. The European regulatory framework relating to the energy sector, including district heating systems, is contained in a number of documents, including the “Fit for 55” Package and the RED II Directive, which deals with renewable energy sources. Adapting district heating systems to the requirements of EU regulations will require changes in generation infrastructure, district heating networks and investments in upgrading consumer installations. It is therefore necessary to develop a coherent and comprehensive strategy for the modernization of district heating, so that district heating systems can safely supply heat to consumers in the future and at the same time become energy efficient. The chapter presents the current state of district heating in Poland, the basic legal regulations that affect the need for changes in district heating. It also presents solutions that European countries use in their district heating systems, as an example of possible implementation in Polish district heating systems.

11

Pomoc publiczna dla sektora górnictwa węgla kamiennego w Polsce w świetle regulacji prawnych

Porzerzyńska-Antonik Monika

Zeszyty Naukowe Instytutu Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią PAN

|

2024

|

nr 112

103--112

PL

W rozdziale przedstawiono historyczne uwarunkowania, które legły u postaw dopuszczalności pomocy państwa dla sektora górnictwa węglowego w Europie, jak również regulacje prawne w tym zakresie aktualnie obowiązujące. Omówiono zasady udzielania wsparcia ze środków publicznych oraz obszary, w których pomoc ta jest dozwolona. Ponadto dokonano przeglądu instrumentów i wielkości pomocy, z jakiej skorzystały przedsiębiorstwa sektora górnictwa węgla kamiennego w Polsce w okresie 2004–2022, a także osiągniętych efektów. Wskazano również na zagrożenia wynikające ze zbliżającego się wygaśnięcia regulacji sektorowych dla polskiego górnictwa węglowego. Obecnie obowiązująca Decyzja Rady 2010/787/UE z dnia 10 grudnia 2010 r. w sprawie pomocy ułatwiającej zamykanie niekonkurencyjnych kopalń pozwala na udzielanie pomocy publicznej sektorowi węglowemu jedynie do końca 2027 r. Począwszy od 2019 r. pomoc ta może być udzielana wyłącznie na pokrycie kosztów niezwiązanych z bieżącą produkcją węgla, czyli tzw. kosztów nadzwyczajnych, wynikających z zamykania nierentownych jednostek produkcyjnych. Nie ma zatem możliwości wspierania ze środków publicznych działań inwestycyjnych w sektorze, pozwalających na zapewnienie dostępu do zasobów węgla i wzmocnienie bezpieczeństwa energetycznego. Tymczasem Polska jest największym i niemal jedynym producentem węgla kamiennego w Unii Europejskiej, który swoje bezpieczeństwo energetyczne opiera na rodzimych źródłach wytwórczych i surowcach energetycznych. Jednak z uwagi na wysokie koszty produkcji i silną konkurencję węgla importowanego, nie jest w stanie w długim horyzoncie czasowym zapewnić trwałej rentowności sektora, bez pomocy państwa, zwłaszcza w obliczu wyznań wynikających z polityki energetyczno-klimatycznej Unii Europejskiej. Niezbędne jest zatem utrzymanie możliwości wsparcia procesów mających na celu stopniową redukcję zdolności produkcji węgla w Polsce i realizację wcześniej podjętych zobowiązań.

EN

The chapter presents the historical conditions that governed the admissibility of state aid for the coal mining sector in Europe, as well as the legal regulations in this field currently in force. The rules for granting public support and the areas where it is allowed are discussed. In addition, a review was made of the instruments and the amount of aid received by companies in the hard coal mining sector in Poland in the period 2004–2022 as well as the results achieved. It also pointed out the risks arising from the impending expiry of sectoral regulations for the Polish coal mining industry. The current Council Decision 2010/787/EU allows public aid to be granted to the coal sector only until the end of 2027. From 2019, such aid may only be granted to cover costs not related to current coal production, i. e. the so-called extraordinary costs resulting from the closure of unprofitable production units. It is therefore not possible for public funds to support investment in the sector to secure access to coal resources and strengthen energy security. Meanwhile, Poland is the largest and almost the only producer of hard coal in the European Union, which bases its energy security on indigenous production sources and energy raw materials. However, due to high production costs and strong competition from imported coal, it is unable to ensure the long-term viability of the sector without state aid, especially in view of the commitments stemming from the European Union’s energy and climate policy. It is therefore necessary to maintain the possibility of supporting processes aimed at the gradual reduction of coal production capacity in Poland and the implementation of previously undertaken commitments.

12

Produkty regionalne i tradycyjne w Polsce

Kwasek Mariola

Przemysł Spożywczy

|

2024

|

T. 78, nr 12

14--19

PL

W artykule przedstawiono aktualny stan prawny dotyczący produktów regionalnych i tradycyjnych na polskim rynku w aspekcie nowych uregulowań. Uwagę zwrócono na produkty rolne i środki spożywcze oraz napoje spirytusowe zarejestrowane przez Komisję Europejską jako Chroniona Nazwa Pochodzenia (ChNP), Chronione Oznaczenie Geograficzne (ChOG) i Gwarantowana Tradycyjna Specjalność (GTS). Zasady rejestracji oraz ochrony produktów regionalnych i tradycyjnych w UE regulują stosowne rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady, a w Polsce – ustawa z dnia 28 marca 2023 r. [16]. W latach 2007-2024 Komisja Europejska zarejestrowała łącznie 47 polskich nazw produktów rolnych i środków spożywczych (10 produktów jako ChNP, 26 produktów jako ChOG i 11 produktów jako GTS) oraz 2 polskie nazwy napojów spirytusowych jako ChOG. Kontrolą tych produktów zajmuje się Inspekcja Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych. Kontrole mają gwarantować bezpieczeństwo ekonomiczne przedsiębiorców przestrzegających prawo, zaś konsumentom umożliwić wybór prawidłowo oznakowanego produktu wysokiej jakości. Wartość sprzedaży ChNP i ChOG oszacowano na 433 mln EUR.

EN

The article presents the current status of regional and traditional products on the Polish market in the context of new legal regulations. Attention was paid to agricultural products and foodstuffs and spirits registered by the European Commission as Protected Designation of Origin (PDO), Protected Geographical Indication (PGI) and Traditional Speciality Guaranteed (TSG). The principles of registration and protection of regional and traditional products in the EU are regulated by relevant regulations of the European Parliament and the Council, and in Poland – by the Act of 28 March 2023 [16]. In 2007-2024, the European Commission registered a total of 47 Polish names of agricultural products and foodstuffs (10 products as PDO, 26 products as PGI and 11 products as TSG) and 2 Polish names of spirits as PGI. The inspection of these products is carried out by the Agricultural and Food Quality Inspection. The inspections are intended to guarantee the economic security of food business operations complying with the law, and to enable consumers to choose a properly labeled, high-quality product. The value of PDO and PGI sales was estimated at EUR 433 million.

13

Substancje o działaniu reprotoksycznym w środowisku pracy

Guziałowska-Tic Joanna, Tic Wilhelm Jan

Przemysł Chemiczny

|

2024

|

T. 103, nr 10

1184--1188

PL

Substancje reprotoksyczne, które powszechnie występują w krajowej gospodarce, mogą wywierać niekorzystny wpływ na funkcje seksualne i płodność u dorosłych mężczyzn i kobiet. W pracy scharakteryzowano najważniejsze z tych substancji i opisano ich wpływ na zdrowie człowieka. Omówiono również najnowsze zmiany w przepisach prawnych i wynikające z nich obowiązki dla pracodawców.

EN

Reprotoxic substances commonly found in the domestic economy that may have an adverse effect on sexual function and fertility in adult men and women were presented. The most important of these substances and their impact on human health were characterized. The latest changes in legal regulations and the resulting obligations of employers were also discussed.

14

Rezerwaty biosfery w gospodarce samorządowej. Cz. 2

Raszka Beata, Kasprzak Krzysztof

Przegląd Komunalny

|

2024

|

nr 7

58--61

PL

W 1971 roku w ramach działalności UNESCO rozpoczęty został międzynarodowy Program "Człowiek i Biosfera”. Daje on ciekawe możliwości w zakresie kształtowania przyrody m.in. w warunkach gospodarki komunalnej. Omawiamy je w materiale, który podzieliliśmy na dwie części. Pierwsza ukazała się w poprzednim numerze "Przeglądu Komunalnego” (6/2024).

15

Rezerwaty biosfery w gospodarce samorządowej. Cz. 1

Raszka Beata, Kasprzak Krzysztof

Przegląd Komunalny

|

2024

|

nr 6

48--50

PL

W 1971 roku w ramach działalności UNESCO rozpoczęty został międzynarodowy Program "Człowiek i Biosfera”. Daje on ciekawe możliwości w zakresie kształtowania przyrody m.in. w warunkach gospodarki komunalnej. Omówimy je w materiale, który podzieliliśmy na dwie części.

16

Regulacja zawodów optometrysty oraz optyka okularowego – szanse i wyzwania

Pniewski Jacek

Optyka

|

2024

|

Nr 6

32--39

PL

Historia magistra vitae est. Historia jest nauczycielką życia. W myśl tej sentencji, przypisywanej Cyceronowi, zanim rozpoczniemy rozważania dotyczące regulacji zawodu optometrysty oraz – z większym naciskiem – optyka okularowego, warto przyjrzeć się ewolucji zawodów w historii, by zrozumieć szerszą perspektywę przyszłości obu zawodów, wymienionych w tytule.

17

Kształcenie optometrystów w świetle nowych regulacji ustawowych

Kowalczyk-Hernández Marek

Optyka

|

2024

|

Nr 5

60--62

PL

Nowe regulacje prawne dotyczące zawodu optometrysty, o których mowa w tytule, znajdziemy w ustawie z dnia 17 sierpnia 2023 roku o niektórych zawodach medycznych (UNZM) (Dz. U. poz. 1972) oraz w aktach wykonawczych wydanych na podstawie tej ustawy. Ustawa weszła w życie w dniu 26 marca 2024 roku. Dotychczas ukazały się trzy akty wykonawcze: Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 19 kwietnia 2024 roku w sprawie ustawicznego rozwoju zawodowego osób wykonujących niektóre zawody medyczne (Dz. U. Poz. 674). Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 24 czerwca 2024 roku w sprawie wysokości wynagrodzenia członków Komisji Odpowiedzialności Zawodowej oraz rzeczników dyscyplinarnych (Dz. U. Poz. 941). Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 25 lipca 2024 roku w sprawie zryczałtowanych kosztów postępowania w przedmiocie odpowiedzialności zawodowej (Dz. U. Poz. 1128).

18

Zagospodarowanie destruktu asfaltowego.Tło regulacyjne

oprac. red.

Nawierzchnie Asfaltowe

|

2024

|

Nr 2

9-11

PL

Przedsiębiorstwa zajmujące się budową dróg muszą spełniać wiele rygorystycznych norm, a także dostosowywać swoje działania do zmieniających się przepisów prawa. Jednym ze szczególnie skomplikowanych aspektów są kwestie związane z zagospodarowaniem destruktu.

19

ESG w branży asfaltowej

oprac. red.

Nawierzchnie Asfaltowe

|

2024

|

Nr 1

10-11

PL

Budownictwo jest kluczowym sektorem dla rozwoju gospodarki i powinno działać zgodnie z najlepszymi standardami. Podstawą dla standardów opisujących działalność w kontekście ochrony środowiska są dyrektywy unijne: CSRD (ang. Corporate Sustainability Reporting Directive) i CSDDD (ang. Corporate Sustainability Due Diligence Directive).

20

Wysokość odpisów na fundusz likwidacji zakładu górniczego : regulacje i rzeczywiste potrzeby

Uberman Robert, Naworyta Wojciech

Kierunek Surowce

|

2024

|

nr 2

99--107

PL

Uzupełnienie Prawa geologicznego i górniczego o precyzyjne uregulowania dotyczące wielkości wpłat na fundusz likwidacji zakładu górniczego jest zadaniem ustawodawcy. Już w obecnej sytuacji prawnej uznawanie zapisów o minimalnej wpłacie za usprawiedliwienie niepodejmowania żadnych działań mających na celu oparcie wielkości wpłat na szacunkach rzeczywistych wydatków na ten cel nie może zostać uznane za trafne.