Wyniki wyszukiwania - BazTech

1

Tusze spożywcze na bazie emulsji funkcjonalizowanych i ich zastosowanie do druku żywności 3D

Bortnowska Grażyna

Przemysł Spożywczy

|

2026

|

T. 80, nr 4

44--48

PL

Tusze spożywcze na bazie emulsji funkcjonalizowanych umożliwiają produkcję żywności o znacznie poszerzonym zakresie właściwości: fizykochemicznych, odżywczych oraz sensorycznych. Ważną rolę w ich wytwarzaniu spełniają biopolimery (białka i polisacharydy) oraz oleożelatory, które wykazują zdolności strukturyzowania fazy hydrofilowej oraz lipofilowej tuszów i umożliwiają uzyskanie pożądanych właściwości reologicznych oraz rozdzielczości w druku żywności 3D. Działaniem wspomagającym stabilizację tuszów jest stosowanie aktywnych powierzchniowo cząstek ciał stałych (typu Pickering), które mogą tworzyć membrany na cząstkach fazy wewnętrznej układu o większej grubości i trwałości w porównaniu z emulgatorami tradycyjnymi. Szczególnie korzystne technologicznie właściwości funkcjonalne, w zakresie stabilizacji labilnych fizycznie i chemicznie substancji bioaktywnych, wykazują tusze przygotowane na bazie żeli emulsyjnych oraz emulsji wielowarstwowych i wielokrotnych.

EN

Food inks based on functionalized emulsions enable the production of food with a significantly expanded range of properties: physicochemical, nutritional and sensory. An important role in their production is played by biopolymers (proteins and polysaccharides) and oleogelators, which have the ability to structure the hydrophilic and lipophilic phases of the ink and enable obtaining the desired rheological properties and resolution in 3D food printing. The stabilization of the ink is supported by the use of surface-active solid particles (Pickering type), which can form membranes on the internal phase particles of the system with greater thickness and durability compared to traditional emulsifiers. Particularly advantageous technological functional properties in terms of stabilization of physically and chemically labile bioactive substances are demonstrated by inks prepared on the basis of emulsion gels as well as multilayer and multiple emulsions.

2

Kształtowanie struktur kopuł geodezyjnych o podstawie oktaedru

Bysiec Dominika

Inżynieria i Budownictwo

|

2026

|

R. 82, nr 2

155--160

PL

Artykuł dotyczy kształtowania form kopuł geodezyjnych, które wywodzą się od ośmiościanu foremnego. Trwające od wielu lat analizy i badania autorki potwierdzają, że wielościan ten, podobnie jak będące przedmiotem patentu R.B. Fullera 12-ścian czy 20-ścian, może stanowić podstawę generowania struktur kopuł geodezyjnych. Opracowana topologia i geometria nowatorskich przekryć stanowi podstawę prowadzonych badań z zakresu statyki, szeroko pojętej optymalizacji wraz z aspektem grupowania prętów, a w ostatnich latach również dynamiki. Wybór metody kształtowania topologii siatek struktur kopuł geodezyjnych ma znaczenie dla uzyskanych wyników z obszaru statyki czy dynamiki. Ponadto zauważalny jest również wpływ różnych zastosowanych metod generowania analizowanych struktur na ostateczną masę konstrukcji. Rozważając ten aspekt możliwe jest zminimalizowanie ciężaru struktur kopuł geodezyjnych, co w konsekwencji odzwierciedlone jest w zmniejszonym zużyciu materiału konstrukcyjnego (stali). Przeanalizowano także różne schematy grupowania elementów prętowych w analizowanych kopułach geodezyjnych o podstawie oktaedru. Na tej podstawie zauważono, że wyodrębnienie czterech grup prętów to rozwiązanie najbardziej optymalne z punktu widzenia ostatecznej wagi struktur. Kolejne podziały na większą liczbę grup elementów prętowych nie zmniejszają masy przekryć kopuł geodezyjnych będących pochodną oktaedru.

EN

The paper concerns the shaping of geodesic domes, which are derived from the regular octahedron. The author's analyses and research, which have been ongoing for many years, confirm that this polyhedron, similarly to the dodecahedron and the icosahedron patented by R.B. Fuller, can constitute the basis for generating geodesic dome structures. The developed topology and geometry of innovative coverings constitute the basis for research in the field of statics, broadly understood optimization together with the aspect of grouping of struts, and in recent years also dynamics. Moreover, the influence of the different methods used to generate the meshes of analyzed structures on the final mass of the structure is also noticeable. By considering this aspect, it is possible to minimize the weight of geodesic dome structures, which is consequently reflected in the reduced consumption of construction material (steel). Various member grouping schemes of strut elements in the analyzed geodesic domes with an octahedral base were also analyzed. On this basis, it was noted that the separation of four groups of struts is the most optimal solution from the point of view of the final weight of the structures. Subsequent divisions into larger groups of strut elements do not reduce the mass of geodesic dome covers derived from the regular octahedron.

3

Konstrukcje dla energetyki wiatrowej – historia i teraźniejszość. Propozycje dla Polski

Pasternak Hartmut, Piekarczyk Marek

Inżynieria i Budownictwo

|

2026

|

R. 82, nr 1

91--102

PL

Artykuł pokazuje historię energetyki wiatrowej aż do współczesności, którą charakteryzuje jej gwałtowny rozwój spowodowany dążeniem do ograniczenia zużycia paliw kopalnych w kierunku coraz szerszego wykorzystania odnawialnych źródeł energii. Nie podano tu uniwersalnej odpowiedzi na pytanie o opłacalność ekonomiczną takiej produkcji energii, w szczególności elektrycznej, ale opisano obecne możliwości budowy, problemy eksploatacji turbin wiatrowych i ich konstrukcji wsporczych, w szczególności w Polsce. Przywołano także szerokie doświadczenia niemieckie na tym polu.

EN

The development of wind power engineering in the historical context up to present is shown in the paper. The latter is characteristic by its violently fast development as a consequence of striving to restrict the wear of fossil fuels thanks to wider usage of renewable energy sources. The answer to the question about economical profitability of the energy production of this kind in particular electric has not been given however the present possibilities of building and some problems of the exploitation of wind turbines and its supporting structures have been described especially in Poland. Extensive German experience in this field has also been called.

4

Effect of maleic anhydride on the physicochemical properties of chitosan

Thachangade Ranjana, Lewandowska Katarzyna

Engineering of Biomaterials

|

2026

|

vol. 29, no. 174

art. no. 12

EN

Chitosan (CS) has been explored in various fields due to its specific properties. Modifications to the glucopyranoside ring of chitosan expand its applicability, improving its existing characteristics and enabling new applications. This study aimed to modify CS with maleic anhydride (MA) at two different temperatures (30°C and 60°C) to investigate the influence of reaction conditions on the properties of the resulting complex. The effect of maleic anhydride on chitosan has been studied using Infrared Spectroscopy (ATR-FTIR), Tensile tests and Contact Angle Measurements. The attachment of MA to the CS backbone has been confirmed by infrared spectroscopy. The mechanical properties and surface free energy values show considerable differences compared to those of pure CS. The results demonstrate that MA incorporation significantly alters the structure–property relationships of CS films. The Young's modulus values were higher, and the contact angle results indicate the improved hydrophilicity of the grafted samples. The physicochemical properties were significantly improved after the incorporation of MA, due to hydrogen bonds formed within the CS matrix. This work establishes a foundational understanding of the basic physicochemical properties of CS–MA complexes and demonstrates how these properties can be tailored through controlled modification toward developing advanced functional systems for biomedical applications such as wound dressing, tissue engineering scaffolds etc.

5

Kształtowanie i analiza wybranego typu węzła w strukturze metalowo-szklanej elewacji

Cwyl Maciej, Brodacki Hubert

Builder

|

2026

|

R.30, nr 3

6--9

PL

W artykule omówiono proces projektowania oraz analizę węzła typu rygiel-słup w konstrukcji wsporczej elewacji metalowo-szklanej. Głównym celem było osiągnięcie wysokiej sztywności układu przy jednoczesnym ograniczeniu lokalnych koncentracji naprężeń, które mogłyby prowadzić do uszkodzeń tafli szklanych. Rozpatrywana konstrukcja opiera się na stalowych słupach z rur okrągłych oraz ryglach wykonanych z rur trapezowych, wzmocnionych odpowiednio rozmieszczonymi blachami i żebrami usztywniającymi. Analizy przeprowadzono w programach RFEM5 i IdeaStatiCa, zgodnie z wymaganiami norm PN-EN. Uzyskane wyniki potwierdziły skuteczność zastosowanych żeber w redukcji naprężeń równoważnych oraz zwiększeniu nośności węzła. W artykule podkreślono także znaczenie właściwego doboru spoin i śrub oraz uwzględnienia wpływu mimośrodów i obciążeń dynamicznych. Zaproponowane rozwiązanie może stanowić modelowy przykład dla projektowania nowoczesnych fasad metalowo-szklanych.

EN

The article discusses the configuration process and analysis of a beam-column joint in the supporting structure of a metal-glass facade structure. The primary aim was to achieve high global stiffness of the system while reducing local stress concentrations that could lead to glass panel damage. The analyzed structure consists of steel columns made of circular hollow sections and beams made of trapezoidal hollow sections, reinforced with strategically placed stiffening plates and ribs. Analyses were conducted using RFEM5 and IdeaStatiCa software in compliance with PN-EN standards. The results confirmed the effectiveness of the ribs in reducing equivalent stresses and increasing the joint’s load-carrying capacity. The paper also highlights the importance of proper sizing of welds and bolts, as well as considering eccentricities and dynamic loads. The proposed solution can serve as a model reference for designing modern metal-glass facade systems.

6

Exploring the impact of carbon fiber reinforced polymer material parameters on energy absorption and collision performance: Design and evaluation

Truong Nguyen Phi, Hieu Le Duc, Nguyen Kien Trung, Nguyen Thanh Cong, Vinh Lu Duc Thanh

Advances in Science and Technology. Research Journal

|

2026

|

Vol. 20, no. 4

328--346

EN

In today's era, transportation has become an integral and indispensable part of daily life. Traffic safety is a top priority worldwide to reduce accidents and damage to both people and property. Research and development of safety systems are becoming increasingly important, and there has been recent progress in the design of energy-absorbing crash boxes in origami shapes made from Carbon Fiber Reinforced Polymer (CFRP) materials. This study first identifies an optimal origami-shaped crash box geometry made of CFRP, and then systematically investigates the impact of CFRP material parameters (layer orientation angles and thickness) on its energy absorption and collision performance. Using the Taguchi method in design and research, the results show that the box made of CFRP material exhibits approximately 40% higher impact resistance to an aluminum box of the same weight and dimensions. However, CFRP boxes have a maximum crushing force 2.5 times higher than aluminum. Compared to conventional square box structures using aluminum, origami structures with CFRP material also exhibit better energy absorption efficiency and lower maximum crushing force by 118%.

7

Composition of the urban organism: empathetic city – intuitive city

Słuchocka Katarzyna, Ivashko Yulia, Marczyńska Natalia

Zeszyty Naukowe Politechniki Poznańskiej. Architektura, Urbanistyka, Architektura Wnętrz

|

2025

|

Z. 24

91--109

PL

Kompozycja organizmu miejskiego: miasto empatyczne – miasto intuicyjne

8

Kuala Lumpur: A Vertical Symphony of Architecture and Modern Glass

Furqan Muhammad Nuzulul

Świat Szkła

|

2025

|

R. 30, nr 9

4--8

9

Tkaniny gofrowane – właściwości i zastosowanie

Matusiak Małgorzata

Przegląd Włókienniczy - Włókno, Odzież, Skóra

|

2025

|

nr 2

35--39

PL

Tkaniny gofrowane są specyficzną grupą tkanin o unikatowych właściwościach i wzornictwie. Są one uznawane za materiały trójwymiarowe (3D lub 2D+). Tkaniny gofrowane są znane i stosowane od lat, choć istnieją ograniczenia w ich rozpowszechnieniu. Właściwości tkanin gofrowanych były przedmiotem wielu badań, jednak nie zostały one w pełni opisane zwłaszcza w literaturze polskojęzycznej. Celem niniejszej publikacji jest przybliżenie czytelnikom informacji na temat metod wytwarzania, zastosowania oraz wybranych właściwości tkanin gofrowanych w oparciu o przykładowe tkaniny gofrowane bawełniane. W artkule opisano właściwości strukturalne, mechaniczne i biofizyczne wybranych tkanin gofrowanych wytworzonych z osnowy bawełnianej przy zastosowaniu dwóch rodzajów przędz wątkowych: bawełnianej i bawełniano-poliestrowej.

EN

Seersucker woven fabrics are a specific group of fabrics with unique properties and design. They are considered as three-dimensional materials (3D or 2D+). Seersucker woven fabrics have been known and used for years, although there are limitations to their widespread use. The properties of seersucker woven fabrics have been the subject of many studies, but they have not been fully described, especially in Polish-language literature. The aim of this publication is to provide readers with information on the methods of production, application and selected properties of seersucker woven fabrics based on exemplary seersucker cotton fabrics. The article describes the structural, mechanical and biophysical properties of selected seersucker woven fabrics manufactured from a cotton warp using two types of weft yarns: cotton and cotton-polyester.

10

Badania podatności konstrukcji z blach falistych

Machelski Czesław, Pawłowski Kamil, Zięba Zofia, Nowak Julia

Przegląd Budowlany

|

2025

|

R. 96, nr 6

52--54

PL

W pracy przedstawiono wyniki badań zmian podatności jednego z dwóch typów bardzo zróżnicowanych konstrukcji wykonanych z blach falistych analizowanych przez autorów. Analizowano obiekty gruntowo-powłokowe wykorzystywane w praktyce, jako konstrukcje mostowe. Konstrukcje te charakteryzują się bardzo dużą zmianą podatności w trakcie budowy, czyli podczas procesu układania zasypki gruntowej. Wynika to z technologii i stosowanych urządzeń technicznych wpływających na stopień zagęszczenia zasypki gruntowej. Istotne znaczenie ma także geometria blachy falistej jako konstrukcji powłoki. W pracy podano wybrane przykłady wyników pomiarów przemieszczeń rejestrowanych na etapie budowy jako funkcji poziomu zasypki. Drugim rodzajem analizowanych obiektów są konstrukcje silosów wykonanych z blach falistych. Wyniki dla tego typu konstrukcji zostaną przedstawione w kontynuacji niniejszego artykułu. Metodyka określania podatności omawiana w pracy stosowana była z powodzeniem w innych rodzajach obiektów mostowych.

EN

This paper presents the results of a study on the changes in flexibility of one of the two structurally distinct types of systems made from corrugated steel sheets analyzed by the authors. The investigation focuses on soil-steel structures commonly used in practice as bridge-type constructions. These systems exhibit substantial variability in structural flexibility during the construction process, particularly throughout the placement and compaction of the soil backfill. This behavior stems from the construction technology and equipment employed, which directly influence the degree of backfill compaction. The geometry of the corrugated steel sheets, acting as shell elements, is also of significant importance. Selected examples of displacement measurements recorded during construction, as a function of backfill height, are presented. The second type of analyzed structure-silos made of corrugated steel sheets-will be discussed in the continuation of this article. The methodology for evaluating structural flexibility presented in this study has also been successfully applied to other types of bridge structures.

11

Stone Age 2.0 – revitalising the oldest ideas of masonry construction in the era of sustainable construction

Balcer-Zgraja Małgorzata

Materiały Budowlane

|

2025

|

nr 5

67--77

EN

The aim of the study is to organise knowledge about the properties of stone and its role in the built environment. Research has been conducted in the areas of: material properties, innovative solutions, and prospects for use in architecture. The popularity of raw aesthetics, the need to exhibit materiality, the physical experience of space in the era of the digital revolution is encouraging the revitalisation of stone in architecture, making this material an important element of sustainable construction.

PL

Celem artykułu jest uporządkowanie wiedzy o właściwościach kamienia i jego roli w środowisku zbudowanym. Przeprowadzono badania właściwości materiału, innowacyjnych rozwiązań oraz perspektyw zastosowania w architekturze. Popularność surowej estetyki, potrzeba eksponowania materialności, fizycznego doświadczania przestrzeni w erze rewolucji cyfrowej sprzyja rewitalizacji kamienia w architekturze, czyniąc z tego materiału istotny element budownictwa zrównoważonego.

12

Construction of wooden modular buildings

Dzun Michał, Miedziałowski Czesław

Materiały Budowlane

|

2025

|

nr 2

23--31

EN

At the beginning of the article, reference was made to the history of the development of wooden modular construction and previous representative research and computational and experimental analyzes were presented. Attention was paid to the main peculiarities of prefabricated wooden buildings, such as wood shrinkage, pressure deformations, the occurrence of loose connections and deformations of structural and acoustic spacers. The structure and the most important connection solutions in the modules of the frame and slab systems are shown. The article ends with a description of how to assemble buildings composed of modules.

PL

Przedstawiono dotychczasowe reprezentatywne badania i analizy obliczeniowe, a także doświadczalne dotyczące drewnianego budownictwa modułowego. Zwrócono uwagę na główne cechy prefabrykowanego budownictwa drewnianego, jak skurcz drewna, deformacje dociskowe, występowanie luzów w połączeniach oraz deformacje przekładek konstrukcyjnych i akustycznych. Pokazano konstrukcję oraz ważniejsze rozwiązania połączeń w modułach systemu szkieletowego i płytowego. Artykuł zakończono opisem sposobu montażu budynków złożonych z modułów.

13

Analysis of selected properties of cement composites based on polystyrene waste

Kuźmińska Elżbieta, Zakrzewski Mateusz, Domski Jacek

Materiały Budowlane

|

2025

|

nr 7

46--55

EN

The aim of this study was to evaluate the influence of the type of polystyrene regranulate and the composition of the cement mixture on the mechanical properties of lightweight cementitious composites. Three types of regranulates were considered: a mixture of EPS/XPS (material A) and two variants of XPS (materials B and C), applied in three formulations (I-III), differing in their binder and waste sand content. Due to the limited number of global studies addressing the use of XPS regranulates in concrete mixtures, particular attention was given to their behavior within the cementitious matrix. The tests were conducted on cubic samples with a side length of 150 mm and cylindrical specimens with a diameter of 150 mm and a height of 300 mm, in accordance with PN-EN 12390-3. The best mechanical performance was achieved by composites containing XPS and sand. Mixtures incorporating material A exhibited lower strength and higher deformability. The results highlight the significant potential of XPS regranulate as a component of lightweight cementitious composites.

PL

Celem pracy prezentowanej w artykule była ocena wpływu rodzaju regranulatu polistyrenowego oraz składu mieszanki cementowej na właściwości mechaniczne lekkich kompozytów cementowych. Uwzględniono trzy typy regranulatów: mieszaninę EPS/XPS (materiał A) oraz dwa warianty XPS (materiały B i C), stosowane w trzech recepturach (I-III), różniących się zawartością spoiwa i piasku odpadowego. Ze względu na ograniczoną liczbę badań w literaturze światowej dotyczących zastosowania regranulatów XPS w mieszankach betonowych, szczególną uwagę poświęcono jego zachowaniu w kompozycie cementowym. Badania przeprowadzono na próbkach sześciennych o długości boku 150 mm oraz walcach o średnicy 150 mm i wysokości 300 mm, zgodnie z PN-EN 12390-3. Najlepsze parametry wytrzymałościowe osiągnęły kompozyty z XPS i dodatkiem piasku. Mieszanki z materiałem A wykazały niższą wytrzymałość i większą odkształcalność. Wyniki wskazują na istotny potencjał regranulatu XPS jako składnika lekkich kompozytów cementowych.

14

The Impact of Economic Globalization on the Structural Indicators of Production and Employment in Processing Industries

Sozanskyy Luybomyr

Management and Production Engineering Review

|

2025

|

Vol. 16, No. 1

[nr art. 12], s. 1--14

EN

The relationship between economic globalization and structural indicators of output and employment is substantiated in a processing industry. It is proved that there is a high correlation between the economic globalization index (de facto) and the shares of production in the structure of output and employment of the processing industries of Poland, Italy, France, and Germany. With the help of regression equations, possible structural changes in output and employment in the processing industries of the analyzed countries were modelled with an increase in the economic globalization index by 5 points. To achieve the obtained results, an original methodological approach and classical methods of economic analysis were applied.

15

Residence and use. Comments on the concept of infrastructure

Hartman Zofia

Kwartalnik Architektury i Urbanistyki

|

2025

|

T. 70, z. 4

32--41

EN

This article attempts to conceptualise the concept of infrastructure from a humanistic perspective, taking into account its origins, semantic evolution and contemporary theoretical approaches. The author departs from a technocratic understanding of infrastructure as a set of material facilities supporting the functioning of society to offer an analysis of this concept as relational, history-dependent and embedded in social practices. The text discusses key approaches developed in science and technology studies (STS), philosophy, sociology and urban studies, including work on infrastructure by S.L. Star, G.C. Bowker, B. Larkin, L. Winner and B. Latour. Particular attention was paid to the tension between the utilitarian function and the existential dimension of infrastructure, by analysing the opposition between ‘using’ and ‘inhabiting’ (based, among other things, on the reflections of M. Heidegger). The article emphasises that infrastructure does not exist as an objective set of elements, but as a dynamic relationship between the artefact and the socio-cultural context. The proposed perspective makes it possible to reinterpret the concept of infrastructure as a phenomenon that is not only technical but also deeply embedded in human experience and the structures of everyday life.

16

On structure of Tichy - inspired logical spacetime

Novotny Samuel, Steingartner William, Novitzka Valerie

Journal of Applied Mathematics and Computational Mechanics

|

2025

|

Vol. 24, nr 4

51--74

EN

This paper presents the construction and structural analysis of the logical spacetime- the single unique and real underlying structure of the extensional model of Transparent Intensional Logic. The proposed solution aims to help bridge the gap between the theoretical nature of this logical system and its practical applications while addressing two key challenges. Tichy’s objections to the very existence of such a model as well as the ambiguity in Kripke’s influential approach, which, rather than defining a single model, specifies various categories of models based on the relational properties of their underlying structures.

17

Doping of Gan with Silicon Using Layer by Layer Magnetron Sputtering Technology

Kushitashvili Zurab, Bibilashvili Amiran

Inżynieria Mineralna

|

2025

|

Vol. 3, no. 2

art. no. 7

EN

Gallium nitride remains one of the most promising wide-bandgap semiconductor, which is widely used in the production of optoelectrical devices, laser diodes and solar energy converters. Due to the large band gap (3.4 eV), its doping with other impurities becomes technologically difficult, unlike the known doping technologies of other small-bandgap semiconductors (Si, Ge). In order for the doped impurity to be activated and the material to start electrically “burning”, high-temperature annealing is required. Partial solutions to these problems are presented in this work. The research uses reactive magnetron sputtering as a technology for obtaining gallium nitride and also for its doping with silicon. The sequence of technological processes and optimal modes are shown. X-ray diffraction (XRD) analysis was performed on the obtained samples, which showed a pronounced crystal direction. X-ray photoelectron spectroscopy (XPS) was measured, which determined the Ga/N percentage ratio. The optical band gap of gallium nitride was calculated using the transmission spectra.

18

Wielokryterialna analiza jurty mongolskiej – konstrukcja i wymiar kulturowy

Śliwiński Piotr, Flaga Andrzej

Inżynieria i Budownictwo

|

2025

|

R. 81, nr 1

36--44

PL

Artykuł opisuje charakterystykę konstrukcyjną i materiałową okrągłego namiotu przenośnego nazywanego „ger” lub jurta z wyróżnieniem poszczególnych elementów, a nawet sposób ich łączenia i budowę całej konstrukcji. Na przykładzie jurty mongolskiej opisano również jak głęboko kultura, zwyczaje i tradycje są powiązane z życiem codziennym użytkowników jurty. Wskazano jak bardzo elementy konstrukcyjne i elementy kulturowe są ze sobą w kulturze mongolskiej powiązane. Informacje i wiedza o jurtach mongolskich w tym artykule została zebrana z wielu źródeł wskazanych w bibliografii i wzbogacona o doświadczenia podróżnika Piotra Śliwińskiego, który mieszkał w jurtach mongolskich łącznie przez kilka lat w Mongolii, w Arktyce i w Polsce. Swoją wiedzę również wykorzystuje i rozwija przez budowanie jurt w różnych częściach Polski. Informacje pochodzą także od Mongołów mieszkających w Polsce i w Mongolii oraz pasjonatów i producentów jurt w Polsce. Artykuł zwraca uwagę, że pomimo upływu czasu konstrukcja jurty i zwyczaje w niej panujące są bardzo praktyczne i sprawdzają się przez wieki. Bogata tradycja przetrwała do dziś i w dalszym ciągu jest przekazywana kolejnym pokoleniom. Dzięki łatwemu wprowadzaniu modyfikacji w zależności od regionu i potrzeb użytkowników jurty mongolskie cieszą się nadal popularnością we współczesnych czasach i nie tylko w Azji. Natomiast dzięki adaptacji konstrukcyjnej i materiałowej tradycyjne jurty mongolskie mają wpływ na rozwój turystyki glampingowej.

EN

The article describes the structural and material characteristics of the circular portable tent called a ‘ger’ or yurt, highlighting the individual components, and even how they are connected and the construction of the entire structure. Using the example of the Mongolian yurt, it is also described how deeply culture, customs and traditions are connected to the everyday life of the yurt users. It was indicated how structural elements and cultural elements are interrelated in Mongolian culture. The information and knowledge about Mongolian yurts in this article has been gathered from a number of sources indicated in the bibliography and has been enriched by the experience of traveller Piotr Sliwinski, who lived in Mongolian yurts for several years in total in Mongolia, the Arctic and Poland. He also uses and develops his knowledge by building yurts in various parts of Poland. The information also comes from Mongolians living in Poland and Mongolia, as well as yurt enthusiasts and manufacturers in Poland. The article points out that despite the passage of time, yurt construction and yurt customs are very practical and have proven themselves over the centuries. The rich tradition has survived to this day and continues to be passed on to the next generation. Due to their easy modification for each region and user needs, Mongolian yurts remain popular in modern times, even beyond Asia. Meanwhile, thanks to structural and material adaptations, traditional Mongolian yurts are influencing the development of glamping tourism.

19

Effect of Alkali Oxides on the Structure and Property of Fluorine-Free Mold Fluxes

Wu Ting, Zhuang Hai-Xiang, Sadaf Shama, Ji Yi-Long, Wang Hai-Chuan

Archives of Metallurgy and Materials

|

2025

|

Vol. 70, iss. 1

13--20

EN

To confirm the impact of Li2O and Na2O on the structure and property of CaO-SiO2-B2O3 based fluorine-free mold fluxes, devices including rotary viscometer, X-ray diffraction, combined with Fourier transform infrared (FTIR) spectroscopy were applied in the present study. From FTIR results, it was noted that with the addition of Li2O (0-3 wt%) and Na2O (4-12 wt%), there would be simpler Si-O and B-O structural units formed. However, all the structure units were intensified when the content of Li2O (4 wt%) was added in slag. By the accumulation of Li2O and Na2O in mold fluxes with various BaO content, the viscosity at 1300℃ decreased generally, showing that viscosity was influenced by the combination of structure and superheat, and superheat gradually played a dominant role as Li2O reached 4 wt%. Depending on the viscosity-temperature curve, all samples showed acidic slag characteristics and the decrement activation energy of slag came as the increment of Li2O and Na2O at the basicity 1.15 in overall, which were beneficial for the play of slag lubrication function. The effect of Li2O on crystallization of fluorine-free mold fluxes with 5 wt% of BaO were analyzed that all the diffraction peaks displayed in the XRD patterns corresponded to the standard peaks of Ca2SiO4 and Ca11Si4B2O22. Li2O has an imperative role in all samples that enhanced the crystallization performance of the mold fluxes in the low-temperature zone.

20

Study of agglomerated TiO2 and TiO2+Cr2O3 nanocoatings deposited by air plasma spraying on erosion wear

Rakhadilov Bauyrzhan, Erdogan Garip, Turar Zhangabay, Kakimzhanov Dauir

Advances in Science and Technology. Research Journal

|

2025

|

Vol. 19, no. 12

100--108

EN

In this study, agglomerated TiO2 and TiO2 nanopowders with Cr2O3 addition were tested for erosive wear in a slurry environment. Their abrasiveness, mass loss, and volume loss were investigated. The slag slurry was sieved to an average particle size of 450–515 μm, and media containing 10 wt% slag were prepared. Experiments were conducted at particle velocities of 2 m/s and 4 m/s with normal impact angles (90°). The results revealed that TiO2+Cr2O3 nanocoatings exhibited approximately 25% higher resistance to erosive wear compared to pure TiO2 coatings. Moreover, wear increased with rotational speed, highlighting the influence of mechanical conditions on coating performance. Overall, the addition of Cr2O3 significantly enhanced the mechanical stability and durability of the coatings. These findings provide important insights into the wear mechanisms of nanopowder-based coatings and demonstrate the potential of TiO2+Cr2O3 systems for improving the performance and service life of components operating under high-wear conditions, particularly in industries involving abrasive slurry flows and particulate impact, such as mining, energy, and chemical processing.