Wyniki wyszukiwania - BazTech

1

The influence of migration processes on the energy policy of the eu countries

Soboliev Oleksandr, Zatonatska Tetiana, Zatonatskiy Dmytro

Polityka Energetyczna

|

2026

|

T. 29, z. 2

187--212

EN

The European Union’s (EU) flagship packages – Fit for 55, REPowerEU and member-state National Energy and Climate Plans (NECPs) – aim to accelerate the shift toward renewables, yet they downplay two fast-moving demand drivers: digitalization and migration. Guided by the hypotheses that (H1) these forces have become central to governmental agenda- setting and (H2) they exert a strong, quantifiable impact on energy-policy trajectories, this study analyses annual data for France, Germany, Poland and Czechia from 2000 to 2021. Country-specific ordinaryleast-squares models link electricity or primary-energy demand to household ICT penetration, net migration flows, investment and macro-controls. Results show that a 1-percentage-point rise in ICT access increases electricity use in Poland (+0.31%) and Czechia (+0.19%) but reduces primaryenergy demand in Germany (–0.42%) and France (–0.25%). An additional 100,000 migrants consistently raises demand by 0.10–0.17% across the four countries. Scenario extensions that account for post-2022 Ukrainian refugee inflows and rapid data-centre growth indicate that current NECP benchmarks could understate 2030 electricity demand by roughly 4–6 TWh, complicating renewable-capacity rollout schedules. Incorporating digital- and migration-related elasticities into the 2026 NECP revisions would make national RES targets and grid-investment plans more robust under heightened demographic and technological uncertainty.

PL

Flagowe pakiety Unii Europejskiej (UE) – „Fit for 55”, „REPowerEU” oraz krajowe plany energetyczno-klimatyczne (NECP) państw członkowskich – mają na celu przyspieszenie przejścia na odnawialne źródła energii, jednak pomijają dwa szybko zmieniające się czynniki wpływające na popyt: cyfryzację i migrację. Opierając się na hipotezach, że (H1) siły te stały się kluczowe dla ustalania agendy rządowej oraz (H2) wywierają one silny, wymierny wpływ na trajektorie polityki energetycznej, niniejsze badanie analizuje dane roczne dla Francji, Niemiec, Polski i Czech z lat 2000–2021. Modele uzyskane metodą najmniejszych kwadratów dla poszczególnych krajów łączą popyt na energię elektryczną lub energię pierwotną z penetracją technologii informacyjno-komunikacyjnych (ICT) w gospodarstwach domowych, przepływami migracyjnymi netto, inwestycjami oraz czynnikami makroekonomicznymi. Wyniki pokazują, że wzrost dostępu do technologii informacyjno-komunikacyjnych o 1 punkt procentowy zwiększa zużycie energii elektrycznej w Polsce (+0,31%) i Czechach (+0,19%), ale zmniejsza zapotrzebowanie na energię pierwotną w Niemczech (–0,42%) i Francji (–0,25%). Dodatkowe 100 000 migrantów konsekwentnie podnosi popyt o 0,10–0,17% we wszystkich czterech krajach. Rozszerzenia scenariuszy uwzględniające napływ uchodźców z Ukrainy po 2022 r. oraz szybki rozwój centrów danych wskazują, że obecne wskaźniki NECP mogą zaniżać zapotrzebowanie na energię elektryczną w 2030 r. o około 4–6 TWh, co komplikuje harmonogramy wdrażania mocy odnawialnych. Uwzględnienie elastyczności związanych z cyfryzacją i migracją w aktualizacjach NECP na 2026 r. sprawiłoby, że krajowe cele w zakresie odnawialnych źródeł energii oraz plany inwestycji w sieć energetyczną byłyby bardziej solidne w obliczu zwiększonej niepewności demograficznej i technologicznej.

2

Podwyżki cen energii a konkurencyjność zakładów spożywczych

Moskwik Kamil

Kierunek Spożywczy

|

2026

|

Nr 2

32-34

PL

W statystycznym polskim zakładzie produkującym żywność energia elektryczna i cieplna pochłania od 60 do 70% wszystkich kosztów operacyjnych, wliczając surowce. Gdy cena tej energii należy do najwyższych w Europie, a różnica wobec zachodnich konkurentów przekracza 100%, nie jest to problem jednej linii w arkuszu kalkulacyjnym. To zagrożenie dla całej branży.

3

SMR/MMR - stabilna i bezemisyjna nadzieja dekarbonizacji. Wyzwania, problemy i znaki zapytania

Hytroś Piotr

Kierunek Energetyka

|

2026

|

Nr 2

123--134

PL

Nazwa „SMR” na dobre zagościła wśród tzw. opinii publicznej. Słyszał ją niemal każdy, budzi też dość duże zainteresowanie. Wszyscy pytają, kiedy owe obiekty pojawią się w Polsce i kto je obecnie posiada na świecie. Tam, gdzie nie ma odpowiedzi na pytania, tam rodzą się jednak spekulacje i powstają mity. Dlatego warto rzetelnie dokonać analizy obecnej sytuacji w tej dziedzinie. Gdzie jesteśmy? Dokąd zmierzamy? Co musimy zrobić, aby dotrzeć do celu?

4

The importance of the energy sector in building social well-being: challenges of sustainable development and the Polish perspective

Wolska Grażyna, Kizielewicz Joanna

Zeszyty Naukowe. Organizacja i Zarządzanie / Politechnika Śląska

|

2025

|

z. 216

567--583

EN

Purpose: The main objective of the article is to demonstrate that the currently adopted path of economic development in the Polish energy sector is accelerating ecological crisis and failing to ensure the ecological and economic security essential for long-term sustainability. By highlighting the negative consequences of present-day energy policies, it emphasizes the need for a more holistic approach that incorporates economic, social, and environmental considerations. Design/methodology/approach: This article employs a triangulation of methods, including a critical literature review, hermeneutic analysis, logical-semantic analysis, and conceptualization of key terms, guided by the principle of Occam’s razor for clarity and precision. It examines the implications of Poland’s energy sector policies on ecological sustainability, economic security, and social well-being. The approach provides a multifaceted perspective on energy transition within the framework of sustainable development. Findings: A crucial focus has been placed on the energy sector, given its substantial contribution to CO2 emissions. The argument presented here is that only by integrating environmental objectives with economic and social goals could Poland - and indeed other nations - achieve relevant level of the sustainable development. The key point is that such integration requires rethinking current policy and energy strategies, prioritizing investments in low-carbon technologies, and strengthening public participation mechanisms to foster greater awareness and engagement. Research limitations/implications: The Polish energy sector operates within a unique socio-political and economic context, influenced by historical dependence on coal, current policy structures, and public sentiment. These factors may reduce the generalizability of research findings to other countries with different energy mixes and policy frameworks. While this research emphasizes the importance of public participation, it does not extensively analyze the perspectives of all stakeholder groups e.g., local communities, private sector, or non-governmental organizations. A broader range of viewpoints could further enrich the findings. Practical implications: The findings of this research could serve as a valuable resource for researchers and experts in sustainable development, energy policy, and environmental studies, as well as policymakers and local government representatives responsible for implementing environmental and energy strategies. Social implications: Additionally, non-governmental organizations, scientific research institutions who are engaged in the future of the energy sector should also find the results of the study valuable for the public debate and policy decisions. Originality/value: The study calls for policy changes, investments in low-carbon technologies, and greater public involvement to support sustainable energy transitions. These recommendations are tailored to Poland’s specific social and economic context, offering practical insights for improving sustainability.

5

Structural grid limitations and solar oversupply: lessons from Poland

Rataj Małgorzata

Zeszyty Naukowe. Organizacja i Zarządzanie / Politechnika Śląska

|

2025

|

z. 229

463--473

EN

Purpose: The author aims to highlight a significant global issue: the difficulty of integrating photovoltaic (PV) electricity sources into power line systems (grid). In Poland, 30,357 applications for the connection of photovoltaic systems to the electricity grid were rejected between 2022 and the first quarter of 2023. Design/methodology/approach: The author analyzed available reports and articles on the topic of blocking access of energy transmission produced by photovoltaics to national power grids. While the article focuses on Poland, it also provides examples of other countries facing similar challenges. Findings: It appears that the European continent has not yet recognized the erroneous sequence in which investment in electricity is being conducted. This situation can be attributed to the fact that the existing grid infrastructure is outdated and does not have the necessary capacity to accommodate the increased electricity generation from photovoltaic systems. It is unreasonable to expect the grid to adapt without modification. In the absence of such modifications, the grid will be incapable of facilitating the transition to green energy, which will have a damaging effect on the country's energy security. Social implications: Operators encounter difficulties in maintaining energy balance, which results in an increase in the number of shutdowns. In such cases, the deactivated installation is unable to generate electricity, thereby preventing prosumers from self-consuming the energy produced or benefiting from the support system designed for this purpose. Such a situation is the broader social and economic discouragement of renewable investments. Value: The paper is addressed to the academic community, which can not only publicize the problem but also, due to its scientific potential and research facilities, provide scenarios for solving the discussed problem.

6

Gospodarka ropą naftową i gazem ziemnym jako istotny element kształtowania bezpieczeństwa energetycznego Polski

Kaźmierczak Maciej

Wiedza Obronna

|

2025

|

Nr 3, nr spec.

259--283

PL

Bezpieczeństwo energetyczne rozumiane jest jako odporność gospodarki na możliwe zakłócenia w sferze podstawowych surowców mineralnych oraz w sferze energetycznej państwa. Istotnym elementem gospodarki surowcami mineralnymi naszego kraju jest obrót surowcami energetycznymi, jak m.in. jak ropa naftowa i gaz ziemny. Strategiczne znaczenie dla funkcjonowania całej gospodarki ma przemysł paliwowo-energetyczny. Jego ważność wynika stąd, iż warunkuje on funkcjonowanie wszystkich pozostałych elementów gospodarki, dlatego też koniecznym jest zapewnienie warunków bezpieczeństwa dostaw surowców energetycznych jak, ropa naftowa i gaz ziemny. Prezentowany materiał jest próbą zbadania bezpieczeństwa energetycznego Polski związanego z wydobyciem, importem (dywersyfikacją źródeł pozyskania) oraz infrastrukturą magazynową i przesyłową ropy naftowej i gazu ziemnego.

EN

Energy security is understood as the resilience of the economy to possible disruptions in the sphere of basic mineral raw materials and in the energy sphere of the state. An important element of the mineral raw materials economy of our country is the trade in energy raw materials (e.g. crude oil and natural gas). The fuel and energy industry are of strategic importance for the functioning of the entire economy. Its importance results from the fact that it determines the functioning of all other elements of the economy, therefore it is necessary to ensure conditions for the security of supply of energy resources such as crude oil and natural gas. This paper is an attempt to examine Poland’s energy security related to oil and gas production, import (diversification of supply sources) and storage and transmission infrastructure.

7

Modele 3D jako narzędzie efektywnej prospekcji i zarządzania zrównoważonym wykorzystaniem przestrzeni górotworu

Papiernik Bartosz

Wiadomości Naftowe i Gazownicze

|

2025

|

R. 28, Nr 1 (311)

4-9

PL

Współczesne kierunki rozwoju polityki energetycznej na świecie wymagają coraz większej synergii w użytkowaniu gospodarczym przestrzeni górotworu. Narzędziem umożliwiającym efektywną realizację tego celu są zaawansowane przeglądarki 3D, które dzięki swojej dostępności w domenie publicznej, umożliwiają szerokie zastosowanie. Jednakże za łatwym w obsłudze narzędziem stoją złożone przestrzenne modele strukturalno-parametryczne, zarówno statyczne, jak i dynamiczne, tworzone przy użyciu specjalistycznego oprogramowania, które umożliwia integrację dużych ilości wysokorozdzielczych danych geologicznych i geofizycznych. Rozwój geologii 3D i modelowania komputerowego jest obecnie domeną służb geologicznych oraz firm naftowych, które dysponują dostępem do danych oraz zasobami finansowymi, umożliwiającymi zakup wydajnych stacji roboczych i specjalistycznego oprogramowania. Projekty takie jak AGASTOR analizują możliwość budowy magazynów gazu ziemnego w strukturach geologicznych, uwzględniając synergiczne wykorzystanie dla geotermii i technologii CCUS. Modele strukturalno-parametryczne 3D są kluczowe dla efektywnego zarządzania przestrzenią górotworu i podejmowania decyzji inwestycyjnych. Z kolei projekt MIOCEN3D, realizowany przez AGH we współpracy z przemysłem, wykorzystuje i pomaga rozwijać zaawansowane techniki modelowania, które są stosowane do odkrywania złóż węglowodorów w dojrzałych basenach naftowych. Współcześnie modele są efektem ludzkiej interpretacji, jednak rola sztucznej inteligencji w procesie modelowania powoli rośnie. Same modele będą w coraz większym stopniu wykorzystywane do podejmowania decyzji inwestycyjnych i koncesyjnych.

EN

Contemporary directions in the development of global energy policy require increasing synergy in the economic use of the subsurface space. Tools enabling the effective realization of this goal include advanced 3D browsers, which, due to their availability in the public domain, allow for widespread application. However, behind these user-friendly tools lie complex spatial structural-parametric models, both static and dynamic, created using specialized software that integrates large volumes of high-resolution geological and geophysical data. The development of 3D geology and computer modeling is currently the domain of geological services and oil companies, which have access to data and financial resources that allow for the purchase of powerful workstations and specialized software. Projects such as AGASTOR analyze the possibility of constructing natural gas storage facilities in geological structures, considering synergistic use for geothermal energy and CCUS technology. 3D structural-parametric models are crucial for effective subsurface space management and investment decision-making. The MIOCEN3D project, carried out by AGH in collaboration with industry, utilizes and helps develop advanced modeling techniques used to discover hydrocarbon deposits in mature oil basins. Currently, models are the result of human interpretation, but the role of artificial intelligence in the modeling process is gradually increasing. These models will increasingly be used for investment and operational decision making.

8

Węgiel i gaz w transformacji energetycznej Polski i Niemiec

Szczerbowski Radosław

Wiadomości Elektrotechniczne

|

2025

|

R. 93, nr 1

30--36

PL

Ponad połowa energii elektrycznej wytworzonej w Niemczech w 2023 r. pochodziła z odnawialnych źródeł energii. Energia wiatrowa, z której w ubiegłym roku zostało wytworzone 31% energii elektrycznej zastąpiła węgiel jako najważniejsze źródło energii. Węgiel pozostał drugim najważniejszym źródłem wytwarzania energii elektrycznej, ale jego udział w energetyce spadł z prawie 33% w 2022 r. do ponad 25% w 2023 r. Z tego 16,8% to węgiel brunatny, a 8,6% węgiel kamienny, który w całości jest importowany. W Polsce w 2023 r. niewiele ponad 23% wyprodukowanej energii elektrycznej pochodziło ze źródeł odnawialnych. Za prawie 68% wyprodukowanej energii elektrycznej odpowiadały elektrownie opalane węglem kamiennym i brunatnym. Zwiększa się udział gazu w produkcji energii elektrycznej i w 2023 r. wyniósł on ponad 8,3%. Niemcy mają ambitny plan wycofania się z energetyki węglowej do 2038 r., chociaż coraz częściej mówi się o tym, aby proces ten znacznie przyspieszyć i zamknąć ostatnią elektrownię węglową już w 2030 r. Jednak ze względu na kryzys energetyczny, będący następstwem wojny na Ukrainie, proces ten może ulec znacznym zmianom. W 2024 r. Niemcy ogłosiły również duży program budowy elektrowni gazowych, dzięki któremu ma powstać 10 GW nowych mocy. Docelowo mają one w przyszłości pracować z wykorzystaniem zielonego wodoru. Bloki gazowe mają bilansować niemiecki system elektroenergetyczny, w którym szybko rosną moce zainstalowane w OZE, a z którego wyeliminowano już pracujące w podstawie elektrownie jądrowe. Polska zakłada odejście od węgla, ale nadal nie wskazano konkretnej daty wyłączenia ostatnich bloków węglowych. W przeciwieństwie do Niemiec zakłada się wybudowanie od 6 do 9 GW nowych mocy wytwórczych w elektrowniach jądrowych. Planuje się również rozbudowę bloków gazowych, ważną kwestią w tym temacie pozostaje planowany import gazu ziemnego. W artykule przedstawiono analizę stanu obecnego oraz plany transformacji energetycznej obu krajów.

EN

More than half of the electricity generated in Germany in 2023 came from renewable energy sources. Wind power, from which 31% of electricity was generated last year, replaced coal as the most important energy source. Coal still remained the second most important source of electricity generation, but its share in the power industry dropped from nearly 33% in 2022 to more than 25% in 2023. Of this, 16.8% is lignite and 8.6% is hard coal, all of which is imported. In Poland in 2023, slightly more than 23% of electricity produced came from renewable sources. Hard coal and lignite-fired power plants were responsible for almost 68% of the generated electricity. The share of gas in electricity generation is increasing, and in 2023 it was more than 8.3%. Germany has an ambitious plan to phase out coal power by 2038, although there is discussion of speeding up the process considerably and closing the last coal-fired power plant as early as 2030. However, due to the energy crisis in the aftermath of the war in Ukraine, this process may change significantly. Germany has also announced a major program to build gas-fired power plants in 2024, which is expected to create 10 GW of new capacity. In the future, they are to be operated using green hydrogen. The gas units will be designed to balance the German electricity system, where RES capacity is growing rapidly, and from which the nuclear power plants already in operation at the base have been eliminated. Poland assumes a move away from coal, but still no specific date has been indicated for the shutdown of the last coal units. In opposition to Germany, 6 to 9 GW of new nuclear generating capacity is assumed to be built. The development of gas units is also planned, an important issue in this topic remains the planned import of natural gas. The paper presents an analysis of the current state and plans for the energy transition of both countries.

9

Czy użycie sformułowania „niestabilne źródła OZE” jest właściwe?

Talaga Mariusz, Halinka Adrian

Wiadomości Elektrotechniczne

|

2025

|

R. 93, nr 9

31--36

PL

Artykuł dotyczy posiłkowania się pojęciem niestabilności pracy odnawialnych źródeł energii (OZE). Często w opracowaniach spotyka się takie pojęcie, szczególnie w kontekście oceny stabilności pracy systemów elektroenergetycznych (SEE), których takie źródła są składnikami. W literaturze dotyczącej tego tematu, termin „niestabilne źródło OZE” bywa używany w różnych kontekstach i dla różnych horyzontów czasowych, co może prowadzić do niejednoznaczności. Autorzy artykułu proponują sformułowania i określenia, które mają na celu precyzyjniejsze zdefiniowanie charakteru i warunków pracy tych źródeł w systemie elektroenergetycznym.

10

Cała nadzieja w klastrach energetycznych

Leśniewski Bartłomiej

Przegląd Komunalny

|

2025

|

nr 1

54--55

PL

Samorządowe klastry energetyczne mają szansę w krótkim czasie stać się liderem przemian energetycznych w Polsce. Sprzyja temu pomoc unijna, na którą mogą liczyć. Możliwe też, że po zmianie rządu zacznie sprzyjać im polityka dotychczasowych monopolistów na rynku energii.

11

O utrzymaniu ruchu w Kazimierzu Dolnym

Nowa Energia

|

2025

|

nr 2

26--31

PL

Wydawnictwo „Nowa Energia” zorganizowało wspólnie z Towarzystwem Gospodarczym Polskie Elektrownie - XI Konferencję Techniczną „Utrzymanie Ruchu - diagnostyka, remonty, modernizacje”, która odbyła się w dniach 18-20 marca 2025 r. w Kazimierzu Dolnym. W wydarzeniu uczestniczyło ponad 170 osób. W trakcie V Paneli tematycznych wygłoszonych zostało 22 referatów oraz odbył się Panel Dyskusyjny.

12

Czy istniejące bloki węglowe dostarczą moc do KSE po 2035 r.?

Tokarski Stanisław, Szulc Waldemar

Nowa Energia

|

2025

|

nr 2

22--25

PL

Z początkiem stycznia Polska objęła przewodnictwo w Radzie Unii Europejskiej na okres do połowy 2025 r. Rolą państwa sprawującego prezydencję jest ustalenie agendy prac instytucji europejskich i przygotowanie propozycji programowych. Priorytety polskiej prezydencji określone zostały w dokumencie rządowym [3], w którym dla obszaru energia, zapisano: Celem naszego przewodnictwa będzie zapewnienie Europie szeroko rozumianego bezpieczeństwa - przede wszystkim militarnego, wewnętrznego, ekonomicznego, energetycznego, informacyjnego, żywnościowego i zdrowotnego.

13

Czy użycie sformuowania "niestabilne źródła OZE" jest właściwe

Talaga Mariusz, Halinka Adrian

Napędy i Sterowanie

|

2025

|

R. 27, nr 9

20--26

PL

Artykuł odnosi się do posługiwania się pojęciem niestabilności pracy odnawialnych źródeł energii (OZE). Często w opracowniach spotyka się takie pojęcia, szczególnie w kontekście oceny stabilności pracy systemów elektroenergetycznych (SEE), których takie źródła są składnikami. W literaturze dotyczącej tego tematu termin „niestabilne źródło OZE” bywa używany w różnych kontekstach i dla różnych horyzontów czasowych, co może prowadzić do niejednoznaczności. Autorzy artykułu proponują sformułowania i określenia, które mają na celu precyzyjniejsze określenie charakteru i warunków pracy tych źródeł w systemie elektroenergetycznym.

14

Analysis of the importance of LNG supply for balancing the demand for natural gas: the case of Poland

Ruszel Mariusz, Szurlej Adam, Włodek Tomasz, Zamasz Krzysztof

Gospodarka Surowcami Mineralnymi

|

2025

|

Vol. 41, iss. 2

31--54

EN

In the past two decades, the significance of LNG trade within the framework of international natural gas exchange has grown dynamically. In 2020, for the first time in history, the share of LNG exceeded 50% of global natural gas trade. The issue addressed in this article-namely, the role of liquefied natural gas (LNG) in balancing natural gas demand-holds critical importance for energy security, particularly in the current context of the war in Ukraine. The research analysis presented in the article, from a subjective (actor-oriented) perspective, pertains to the state, while the objective (issue-oriented) dimension concerns natural gas, with particular emphasis on LNG. The study employs factor analysis as well as comparative analysis. The following conclusions have been formulated. First, the ongoing war in Ukraine has emerged as a principal driver of increased global LNG demand and has significantly reshaped the architecture of gas supply contracts. Natural gas is gaining importance in Poland. Second, the rapidly evolving conditions in global energy markets have resulted in a shift in global LNG export leadership, with the United States now assuming the dominant position. Third, the diversification of natural gas supplies to Poland has been made possible by the development of a robust energy infrastructure. Notably, since 2022, the importance of the LNG terminal in Świnoujście has increased markedly, and it is now regarded as one of the most strategically significant components of the country’s energy infrastructure.

PL

W ostatnich dwudziestu latach obserwuje się dynamiczny wzrost znaczenia handlu LNG w ramach międzynarodowego obrotu gazem ziemnym. W 2020 r. po raz pierwszy w historii udział przypadający na LNG przekroczył ponad 50% globalnego handlu gazem. Podjęta w artykule problematyka analizy znaczenia dostaw gazu skroplonego do bilansowania zapotrzebowania na gaz ziemny ma istotne znaczenie dla bezpieczeństwa energetycznego, szczególnie obecnie w kontekście wojny w Ukrainie. Analiza badawcza przedstawiona w artykule w ujęciu podmiotowym odnosi się do państwa, zaś w kategorii przedmiotowej do gazu ziemnego, a w szczególności LNG. Wykorzystana została metoda analizy czynnikowej, a także analiza porównawcza. Sformułowane zostały następujące wnioski. Po pierwsze, trwająca wojna w Ukrainie stała się głównym czynnikiem wpływającym na wzrost zapotrzebowania gazu skroplonego oraz wpłynęła na zmianę architektury kontraktów gazowych. Gaz ziemny zyskuje na znaczeniu w Polsce. Po drugie, dynamicznie zmieniająca się sytuacja na światowych rynkach energetycznych doprowadziła do zmiany na pozycji lidera eksportu LNG w skali globalnej, którym stały się USA. Po trzecie, proces dywersyfikacji dostaw gazu ziemnego do Polski jest możliwy dzięki rozbudowanej infrastrukturze energetycznej. Obserwuje się, że po 2022 roku znaczenie terminala LNG w Świnoujściu wzrosło i stanowi on dzisiaj jeden z najbardziej strategicznych obiektów infrastruktury energetycznej w państwie.

15

A proposal for a change in Poland's energy policy. Towards the development of PV micro-installations

Łuszczyk Marcin

Economics and Environment

|

2025

|

No. 4

art. no. 1300

EN

Observed climate changes and growing competitiveness in international markets prompt the search for environ-mentally friendly and cheap energy sources. Poland's current energy policy is, however, quite conservative, emphasising the leading role of coal in ensuring energy security. Consequently, the main goals set for the country's energy policy deviate signifi-cantly from EU guidelines. The aim of this paper is to critically assess the assumptions of Poland's energy policy and to indicate selected solutions that can effectively increase the supply of clean energy. The paper primarily highlights the untapped potential for the development of photovoltaic installations and wind energy.

PL

Obserwowane zmiany klimatyczne i rosnąca konkurencyjność na rynkach międzynarodowych skłania do poszukiwania przyjaznych środowisku i tanich źródeł energii. Obowiązująca polityka energetyczna Polski jest jednak dość kon-serwatywna akcentując wiodącą rolę węgla w zapewnieniu bezpieczeństwa energetycznego. W konsekwencji wyznaczone główne cele polityki energetycznej kraju znacząco odbiegają od unijnych wytycznych. Celem opracowania jest krytyczna ocena założeń polityki energetycznej Polski i wskazanie wybranych rozwiązań pozwalających w sposób efektywny zwiększyć podaż czystej energii. W pracy zwrócono uwagę przede wszystkim niewykorzystany potencjał rozwoju instalacji fotowoltaicznych i energetyki wiatrowej.

16

Energy and climate policy as a determinant of fuel poverty in Poland

Nagaj Rafał, Gajdzik Bożena

Zeszyty Naukowe. Organizacja i Zarządzanie / Politechnika Śląska

|

2024

|

z. 198

327--347

EN

Purpose: The aim of the study is to assess the importance of climate and energy policy instruments in fuel poverty reduction policy in Poland. Design/methodology/approach: The paper applies the method of regression analysis to assess the impact of climate and energy policy factors on fuel poverty in Poland. For this purpose, a literature review was carried out on the factors influencing fuel poverty and the development of climate and energy policy, particularly decarbonisation in the European Union, in order to identify potential determinants of fuel poverty. An empirical analysis was carried out of electricity and gas price developments and decomposition analysis of these prices in Poland in the studied period, and it was assessed using regression analysis which factors, among the instruments of energy and climate policies, determine fuel poverty in Poland. Findings: The main finding is that climate and energy policies influence fuel poverty in Poland, especially share of renewable energy sources in energy mix and expenditures on environment protection. It was also found that macroeconomic policy instruments, which determine the level of income per capita and thus disposable income, have a statistically significant impact on fuel poverty in Poland. In addition, it was found that such instruments as taxes and social transfers are worth using for this purpose. Research limitations/implications: It is recommended to deepen long-term research on the impact of these policies on fuel poverty. For the time being, the lack of long-term data limits the possibility for long-term analysis. Practical implications: Unfortunately, there is a lack of detailed data on income decomposition in decile groups, which limits the possibility to accurately estimate the long-term level of fuel poverty in Poland. Social implications: The regulation of fuel poverty would make it possible to constantly monitor the phenomenon and to apply instruments that would precisely limit this social phenomenon. Originality/value: The paper provides information on the impact of climate and energy policy on fuel poverty in Poland. So far there have only been analyses of the scale of the phenomenon, not of the factors. It is addressed to fuel poverty practitioners and policy makers in the field of social and energy policy.

17

Stan obecny i przyszłość ciepłownictwa w Polsce

Szczerbowski Radosław

Zeszyty Naukowe Instytutu Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią PAN

|

2024

|

nr 112

53--61

PL

W Polsce funkcjonuje prawie 400 przedsiębiorstw ciepłowniczych, wśród których są zarówno nowoczesne elektrociepłownie, jak i lokalne ciepłownie od wielu lat niemodernizowane. Polska posiada jedną z najbardziej rozwiniętych sieci ciepłowniczych w Europie, a ciepłownictwo ma wielki potencjał rozwojowy i z pewnością odegra ważną rolę w transformacji energetycznej. Wszystkie te scentralizowane systemy ciepłownicze obsługują prawie 16 mln odbiorców ciepła. Niemniej jednak ciepłownictwo w Polsce znajduje się w bardzo trudnej sytuacji. Rosnące i niestabilne ceny paliw w ostatnich latach sprawiają, że wiele przedsiębiorstw ciepłowniczych boryka się z trudnościami, na to nakładają się coraz wyższe koszty uprawnień do emisji CO2. Wszystko to sprawia, że znaczna część przedsiębiorstw jest na skraju bankructwa. Ciepło to dobro podstawowe i trudno sobie wyobrazić upadek zakładów ciepłowniczych i związany z tym brak dostaw ciepła do odbiorców. Przedsiębiorstwa ciepłownicze stoją przed poważnymi wyzwaniami związanymi z restrukturyzacją sektora ciepłowniczego. Konieczność dekarbonizacji ciepłownictwa wynika także z potrzeby dostosowania infrastruktury do wymogów środowiskowych Unii Europejskiej. Europejskie ramy regulacyjne odnoszące się do sektora energetycznego, w tym także do systemów ciepłowniczych, zawarte zostały w wielu dokumentach, między innymi w Pakiecie Fit for 55 oraz w dyrektywie RED III, która dotyczy odnawialnych źródeł energii. Dostosowanie systemów ciepłowniczych do wymogów regulacji unijnych będzie wymagać zmian w infrastrukturze wytwórczej, sieciach ciepłowniczych oraz inwestycji w zakresie modernizacji instalacji odbiorczych. Konieczne jest zatem opracowanie spójnej i kompleksowej strategii modernizacji ciepłownictwa, tak aby systemy ciepłownicze mogły w przyszłości w sposób bezpieczny dostarczać ciepło do odbiorców i jednocześnie stać się efektywne energetycznie. W rozdziale przedstawiono aktualny stan ciepłownictwa w Polsce, podstawowe regulacje prawne, które mają wpływ na konieczność zmian w ciepłownictwie. Przedstawiono także rozwiązania, które kraje europejskie wykorzystują w swoich systemach ciepłowniczych, jako przykład możliwych do implementacji w polskich systemach ciepłowniczych.

EN

There are almost 400 district heating companies in Poland, including both modern combined heat and power plants and local heating plants that have not been modernized for many years. Poland has one of the most developed district heating networks in Europe, and district heating has great development potential and will certainly play an important role in the energy transition. All of these centralized district heating systems serve nearly 15 million heat consumers. Rising and unstable fuel prices in recent years have left many district heating companies in difficulties, compounded by the ever-increasing cost of CO2 emission allowances. All this means that a significant number of companies are on the verge of bankruptcy. Heat is a basic good, and it is hard to imagine the collapse of district heating companies and the resulting lack of heat supply to consumers. District heating companies face serious challenges in restructuring the heating sector. The necessity to decarbonize district heating is also driven by the need to bring the infrastructure in line with European Union environmental requirements. The European regulatory framework relating to the energy sector, including district heating systems, is contained in a number of documents, including the “Fit for 55” Package and the RED II Directive, which deals with renewable energy sources. Adapting district heating systems to the requirements of EU regulations will require changes in generation infrastructure, district heating networks and investments in upgrading consumer installations. It is therefore necessary to develop a coherent and comprehensive strategy for the modernization of district heating, so that district heating systems can safely supply heat to consumers in the future and at the same time become energy efficient. The chapter presents the current state of district heating in Poland, the basic legal regulations that affect the need for changes in district heating. It also presents solutions that European countries use in their district heating systems, as an example of possible implementation in Polish district heating systems.

18

Rola klastrów energii w kształtowaniu samowystarczalności energetycznej i bezpieczeństwa na poziomie lokalnym w Polsce

Bałamut Anna, Gryz Jarosław, Ruszel Mariusz, Szurlej Adam

Rynek Energii

|

2024

|

Nr 4

3--11

PL

Celem artykułu jest przedstawienie roli klastrów energii w kształtowaniu samowystarczalności energetycznej na poziomie lokalnym w Polsce. W pierwszej części artykułu zdefiniowano pojęcie klastra energetycznego, podkreślając ujęcie behawioralne (brak wiedzy i działania elit politycznych, brak edukacji społecznej). W części drugiej wskazano, że w Polsce występuje niskie społeczne zrozumienie problematyki lokalnych klastrów energetycznych, które wynikać może z braku edukacji wyjaśniającej znaczenie tego typu rozwiązań dla sposobów zapewniania energii w każdej wymagającej tego sytuacji. Cześć trzecia dotyczy analizy, czy klaster energii może być właściwą odpowiedzią na sytuacje kryzysowe w aspekcie lokalnym. W ramach niniejszej publikacji przeprowadzono badania ankietowe wśród przedstawicieli świata nauki, jak i samorządów.

EN

The purpose of the article is to present the role of energy clusters in shaping energy self-sufﬁciency at the local level in Poland. The ﬁrst part of the article deﬁnes the concept of energy cluster, emphasizing the behavioral approach (lack of knowledge and actions of political elites, lack of public education). In the second part, it was pointed out that there is a low public understanding of the issue of local energy clusters in Poland, which may be due to a lack of education explaining the importance of this type of solution for ways to provide energy in any situation that requires it. The third part deals with an analysis of whether the energy cluster can be appropriate response to local emergencies. Within the framework of this publication, surveys were conducted among academics as well as local governments.

19

The energy security of Finland after joining NATO

Olkuski Tadeusz, Zubień Patrycja

Polityka Energetyczna

|

2024

|

T. 27, z. 1

49--66

EN

The aim of the article is to present Finland’s energy situation after Russia’s aggression against Ukraine and the related fact of this country’s accession to NATO structures. This situation is taking place for the first time in history and the analysis of this phenomenon is an important element of energy policy planning for other countries. The article shows how decisions that affect the country’s energy security can be made quickly and effectively. Finland, due to its geographical location and historical circumstances, was closely economically linked with the Soviet Union and then with Russia. However, this situation changed dramatically after Russia’s invasion of Ukraine. This has resulted in a change in the thinking of politicians re sponsible for security, including energy security. Finland is gradually increasing the share of RES in its energy mix due to the lack of energy reso urces and also to achieve climate neutrality. Nuclear energy, one of the most important domestic sources of electricity production, is also being developed. In 2021, it accounted for 33% of the total generation of electricity, and Finland’s two nuclear power plants have a combined installed capacity of 4.39 GW. Domestic production and imports from “safe” sources are the basis of Finland’s energy security, especially after the suspension of electricity and gas supplies from Russia in May 2022. Currently, electricity is mainly imported from Sweden and gas is imported by pipeline from Estonia and via three small LNG terminals. According to the Finnish govern ment’s plans, Finland is expected to become an electricity exporter by 2030 due to increasing nuclear and renewable electricity production. It is also planned to use heat pumps and waste heat in heating to a greater extent.

PL

Celem artykułu jest pokazanie sytuacji energetycznej Finlandii po agresji Rosji na Ukrainę oraz zwią zanym z tym faktem wstąpieniem tego kraju do struktur NATO. Sytuacja taka ma miejsce po raz pierwszy w historii i analiza tego zjawiska jest ważnym elementem planowania polityki energetycznej dla innych państw. W artykule pokazano, jak można szybko i skutecznie podejmować decyzje mające wpływ na bez pieczeństwo energetyczne kraju. Finlandia ze względu na swoje położenie geograficzne oraz uwarunkowania historyczne do niedawna była ściśle powiązana gospodarczo ze Związkiem Radzieckim, a następnie z Rosją. Sytuacja ta zmieniła się jednak diametralnie po napaści Rosji na Ukrainę. Spowodowało to zmianę myślenia polityków odpowie dzialnych za bezpieczeństwo, w tym bezpieczeństwo energetyczne. Ze względu na brak zasobów surowców energetycznych oraz w celu dążenia do osiągnięcia neutralno ści klimatycznej, Finlandia sukcesywnie zwiększa udział OZE w swoim miksie energetycznym. Rozwijana jest również energetyka jądrowa stanowiąca jedno z najważniejszych źródeł produkcji energii elektrycznej w tym kraju. W 2021 roku miała 33% udział w całkowitej produkcji energii elektrycznej, a dwie fińskie elektrownie jądrowe mają łączną moc zainstalowaną wynoszącą 4,39 GW. Własna produkcja oraz import z bezpiecznych kierunków to podstawa bezpieczeństwa energetycznego Finlandii, zwłaszcza po wstrzyma niu dostaw energii elektrycznej i gazu z Rosji w maju 2022 roku. Obecnie energia elektryczna importowana jest głównie ze Szwecji, a gaz gazociągiem z Estonii oraz przez trzy małe terminale LNG. Zgodnie z plana mi rządu fińskiego od 2030 roku Finlandia ma się stać eksporterem energii elektrycznej dzięki zwiększaniu produkcji energii elektrycznej z elektrowni jądrowych oraz ze źródeł odnawialnych. Planowane jest też wykorzystywanie w większym zakresie pomp ciepła oraz ciepła odpadowego w ogrzewnictwie.

20

Nieoczywiste meandry zielonej transformacji energetyki i jej (nie)przewidywalne skutki

Majcher Jerzy, Pronobis Marek, Sołtys Józef, Strupczewski Andrzej

Kierunek Energetyka

|

2024

|

Nr 5-6

110--122

PL

Nowe technologie umożliwiające rozproszone wytwarzanie energii elektrycznej w skali mikro, siłownie wiatrowe oraz wprowadzenie prawa zobowiązującego spółki dystrybucji do podłączenia tych instalacji do sieci, zmieniły rynek energii bezpowrotnie. Jego istotnym elementem jest też możliwość tworzenia społeczności energetycznych.