Purpose: The aim of the article is to identify students’ views on the possibilities of using modern information technology tools in prevention and health protection at the University of Economics in Katowice, divided into distinguished fields of study. Design/methodology/approach: The main research tool was an electronically distributed survey questionnaire (Computer-Assisted Web Interview). The research was conducted in mid-2023. The obtained results were reduced to comparability by counting percentages in individual answers to questions. To analyze the differences between fields of study, urban and Euclidean distances were calculated. Additionally, hypothesis H1 was put forward about a statistically significant differentiation of the obtained answers. The measure was the right-sided F-Snedecor test. Findings: The presented results are part of the research on knowledge and awareness and the use of modern IT tools to improve the living conditions of society. Obtained results identify students’ views on the use of portals and mobile applications (mHealth) in the field of eHealth, while the hypothesis about significant differentiation was verified only in 9% of cases. Research limitations/implications: The limitation of this study was that it was based only on a single university and young people from the academic environment. Nevertheless, the conclusions presented may help shape the policy of building and using portals and Internet applications in prevention and health protection by students - potential, future IT specialists, and companies involved in their construction and modification at present. Originality/value: The uniqueness of this study lies in its focus on the analysis of the views of a specific group of end users on the possibilities of using IT tools across the fields of study, at the distinguished university.
Regardless of the means of transportation, the number of them traveling on Polish roads is growing every year. Despite the decreasing number of road accidents, every year a large number of people lose their lives and health in them. Passenger cars and trucks with a gross vehicle weight of more than 3.5t are most often involved in road accidents. A large number of accidents also involve trucks with a gross vehicle weight of up to 3.5t. In recent years, there have been an average of more than 80 accidents per day, in which 8 people lose their lives and more than 1,000 are injured. For this reason, it is reasonable to analyze the traffic safety of the means of transport involved in traffic accidents in order to improve it. Based on the research conducted, it was found that the highest number of road accidents occur between cyclists and drivers of passenger cars, as well as between drivers of motorcycles with a capacity of over 125 cc and drivers of passenger cars. For this reason, preventive measures should be taken to reduce the number of accidents in this area.
PL
Niezależnie od środka transportu, liczba pojazdów poruszających się po polskich drogach rośnie z każdym rokiem. Pomimo malejącej liczby wypadków drogowych, każdego roku życie i zdrowie traci w nich duża liczba osób. Najczęściej w wypadku drogowym udział biorą samochody osobowe oraz samochody ciężarowe o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 t. Duża liczba wypadków jest również z udziałem samochodów ciężarowych o dopuszczalnej masie całkowitej do 3,5 t. W ostatnich latach dochodzi średnio do ponad 80 wypadków dziennie, w których życie traci 8 osób, a ponad 1000 zostaje rannych. Z tego powodu zasadne jest dokonanie analizy bezpieczeństwa ruchu drogowego środków transportu biorących udział w wypadkach drogowych w celu jego poprawy. Na podstawie przeprowadzonych badań stwierdzono, że do największej liczby wypadków drogowych dochodzi pomiędzy rowerzystami a kierującymi samochodami osobowymi, a także kierującymi motocyklami o poj. powyżej 125 cm3 a kierującymi samochodami osobowymi. Z tego też powodu należy podjąć działania profilaktyczne, aby zmniejszyć liczbę wypadków w tym zakresie.
Badanie piersi, w tym samobadanie, stanowi kluczowy element wczesnej diagnostyki, a świadomość czynników ryzyka – takich jak predyspozycje genetyczne, styl życia czy ekspozycja na hormony – ma istotny wpływ na podejmowanie działań profilaktycznych. Celem pracy było określenie ogólnego poziomu wiedzy kobiet na temat raka piersi, metod samobadania oraz czynników ryzyka zachorowania. Ponadto skupiono się na poznaniu poziomu wiedzy oraz świadomości zdrowotnej dotyczącej profilaktyki, metod diagnostyki i leczenia raka piersi. Badania przeprowadzono wśród 144 pacjentek (wiek 40–65 lat) Powiatowego Szpitala Specjalistycznego w Stalowej Woli. Badanie polegało na analizie odpowiedzi na pytania postawione w autorskiej ankiecie. Analiza zakresu posiadanych przez pacjentki informacji, które zebrano w odpowiedziach z ankiet, umożliwiła identyfikację ewentualnych luk edukacyjnych w zakresie czynników ryzyka, metod diagnostycznych oraz nowoczesnych terapii. Uzyskane wyniki mogą posłużyć do skuteczniejszego profilowania programów edukacyjnych ze szczególnym uwzględnieniem grup najbardziej narażonych na chorobę.
EN
Breast examination, including self-examination, constitutes a key element of early diagnosis. At the same time, awareness of risk factors, such as genetic predispositions, lifestyle, or hormonal exposure, significantly influences the undertaking of preventive measures. This study aimed to assess the general level of women’s knowledge regarding breast cancer, self-examination techniques, and associated risk factors. Furthermore, the study evaluated the knowledge and health awareness level related to prevention, diagnostic methods, and breast cancer treatment. The research was conducted among 144 female patients (aged 40–65) of the County Specialist Hospital in Stalowa Wola. The study was based on an analysis of responses to a proprietary questionnaire. Analysing the information gathered from the participants’ answers enabled the identification of potential educational gaps regarding risk factors, diagnostic methods, and modern therapeutic approaches. The results may contribute to more effective profiling of educational programs, with particular emphasis on groups at highest risk of developing the disease.
In recent years one can observe a dynamic development of modern technologies, especially in the area of the media. A special place and role among them are occupied by the Internet, which is an inseparable element of practically every area of human functioning. It should be borne in mind that apart from undeniable benefits, the Internet is also a source of many threats. The aim of the article is to identify the scale of the phenomenon of cyberbullying and to indicate to what extent individual categories of threats concern respondents. Thanks to the conducted research, it was possible to identify the leading causes of this phenomenon and present their consequences. In addition, the article contains suggestions for preventive measures aimed at increasing online security.
PL
W ostatnich latach obserwujemy dynamiczny rozwój nowoczesnych technologii, zwłaszcza w obszarze środków przekazu. Szczególne miejsce wśród nich zajmuje Internet, który stanowi nieodłączny element niemal każdego obszaru funkcjonowania człowieka. Należy pamiętać, że oprócz niewątpliwych korzyści, Internet stanowi również źródło wielu zagrożeń. Celem artykułu jest rozpoznanie skali zjawiska cyberprzemocy i wskazanie, w jakim stopniu poszczególne kategorie zagrożeń dotyczą respondentów. Dzięki przeprowadzonym badaniom możliwe okazało się wyłonienie nie tylko głównych przyczyn tego zjawiska ale również przedstawienie ich konsekwencji. Ponadto w artykule zawarto propozycje działań profilaktycznych ukierunkowanych na zwiększenie bezpieczeństwa w sieci.
Disorders related to labyrinth irritation (kinetosis) constitute a significant problem in sea travel, especially in sea service. A team of military researchers conducted research on a very large group (over 200 people) regarding the possibility of preventing seasickness through physical training. An original set of exercises was developed and performed by the study group. Then, the sensitivity of the test group and the control group to rocking was checked in laboratory and real conditions (sea cruise). The method has been shown to be over 50% effective in preventing and alleviating the symptoms of seasickness. The use of selected physical exercises may be an effective training against the risk of kinetosis.
PL
Zaburzenia związane z podrażnieniem błędnika (kinetozy) stanowią istotny problem w podróżach morskich a szczególnie w służbie na morzu. Zespół wojskowych badaczy podjął na bardzo dużej grupie (ponad 200 osób) badania dotyczące możliwości profilaktyki choroby morskiej poprzez trening fizyczny. Opracowano autorski zestaw ćwiczeń, które były wykonywane przez grupę badaną. Następnie sprawdzono wrażliwość grupy badanej i grupy kontrolnej na kołysanie w warunkach laboratoryjnych i rzeczywistych (rejs morski). Wykazano ponad 50% skuteczność metody w zapobieganiu i łagodzeniu objawów choroby morskiej. Zastosowanie wybranych ćwiczeń fizycznych może być skutecznym treningiem przed narażeniem na wystąpienie kinetoz
An element that can influence the actual value of risk is social resilience, however, the value of the impact of the main components of social resilience on risk is not known. The motivation for addressing the topic was the desire to develop a tool to measure social resilience in the community. The aim of the study was to determine the outflow of social resilience to community risk. Through an analysis of the literature, the main components of social resilience were classified, and then, using cause-and-effect relationships, individual activities affecting social resilience were extracted. The author of the paper anticipated that this concept could serve as a starting point for a more complex form of calculation and criteria. It should be noted that social resilience is a factor that affects both the probability of events and the consequences. The author’s concept of community risk assessment taking into account social resilience is an open concept for editing. This concept requires classifying elements that build social resilience and providing them with standards, in which they should occur.
PL
Elementem, który może wpływać na rzeczywistą wartość ryzyka, jest odporność społeczna, jednak wartość wpływu głównych składowych odporności społecznej na ryzyko nie jest znana. Motywacją do podjęcia tematu była chęć opracowania narzędzia do pomiaru odporności społecznej w społeczności. Celem badania było określenie wypływu odporności społecznej na ryzyko społeczności. Poprzez analizę literatury sklasyfikowano główne komponenty odporności społecznej, a następnie, wykorzystując związki przyczynowo-skutkowe, wyodrębniono poszczególne działania wpływające na odporność społeczną. Autor artykułu przewidział, że koncepcja ta może być punktem wyjścia do bardziej złożonej formy obliczeń i kryteriów. Należy zauważyć, że odporność społeczna jest czynnikiem wpływającym zarówno na prawdopodobieństwo wystąpienia zdarzeń, jak i na konsekwencje. Autorska koncepcja oceny ryzyka społeczności lokalnej uwzględniająca odporność społeczną jest koncepcją otwartą do edycji. Koncepcja wymaga sklasyfikowania elementów budujących odporność społeczną i nadania im norm, w których powinny występować.
Wyroby medyczne (medical devices) stanowią istotny element w procesie profilaktyki, diagnostyki, leczenia oraz rehabilitacji pacjentów. Szybki rozwój nowoczesnych technologii skutkuje pojawianiem się na rynku wielu nowych, innowacyjnych wyrobów medycznych.
Known mostly in Poland, formulated by Prof. W. Goetel, the science - called sozology perfectly corresponds to today's pro-environmental activities developing worldwide. Sozology combines both concern for the precious values of primeval nature and the management of areas transformed by man. It includes civilization changes, climate change, and access to natural resources. The article discusses four main research directions: 1) protection of the natural environment and mineral resources, 2)rational spatial management, 3) post-exploitation management of industrial areas, 4) analysis and prevention of environmental changes. The authors point to the need to integrate specialists from various fields who can jointly solve environmental problems.
10
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Podatność obiektów budowlanych na czynniki mikrobiologiczne jest duża i dotyczy wszystkich konstrukcji, zarówno pracujących w warunkach podwyższonej wilgotności, jak i w temperaturze optymalnej dla egzystencji człowieka. Nadmierny rozwój tych czynników związany jest z błędami projektowania, wznoszenia i eksploatacji budynków. Analiza koincydencji trwałości obiektów i zdrowia mieszkańców z fizjologią i morfologią czynników pozwala na prowadzenie określonej profilaktyki i rewaloryzacji mikrobiologicznej w budynkach.
EN
Suppleness of building objects on microbiological agents is big and concerns all of constructions, which work in the high moisture and in the optimum temperature for the man. Excessive development of microbiological agents is connected the first of all with bad projecting, realization or exploitation of buildings. The analysis of the coincidence of the durability of objects and the health of tenants with physiology and morphology these agents permits on the conducting the prophylaxis and microbiological revalorization in buildings.
Natural antimicrobials can eliminate fungi and prevent the aging of cotton fabrics. While fungi can cause severe infections to the fabric user etc, natural antimicrobials have the advantage of not being toxic to humans. The present study showed that the essential oils of lemon (Citrus limon), lavender (Lavandula angustifolia) and mint (Mentha piperita) have inhibitory effects on yeast and mould spores on a piece of textile from Romanian cultural heritage, "ie", stored in a space within an ethnographic museum., inhibitory action against Botrytis sp., the inhibitory effect of lemon essential oil on Cladosporium sp. and that of peppermint essential oil on yeast species Rhododtorula mucilaginosa were demonstrated, respectively. Being environmentally friendly, these sources, can be tested on a large scale.
PL
Naturalne środki przeciwdrobnoustrojowe mogą eliminować grzyby i zapobiegać starzeniu się tkanin bawełnianych. Chociaż grzyby mogą powodować poważne infekcje u użytkowników wyrobów, naturalne środki przeciwdrobnoustrojowe mają tę zaletę, że nie są toksyczne dla ludzi. Przeprowadzone badanie wykazało, że olejki eteryczne z cytryny (Citrus limon), lawendy (Lavandula angustifolia) i mięty (Mentha piperita) działają hamująco na zarodniki drożdży i pleśni na tkaninie z rumuńskiego dziedzictwa kulturowego, przechowywanej w przestrzeni muzeum etnograficznego. Przyjazne dla środowiska źródła mogą być rekomendowane do stosowania na dużą skalę.
12
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Omówiono zagadnienie zawodowego narażenia na substancje rakotwórcze i mutagenne. Przedstawiono obowiązujący stan prawny oraz wybrane wymagania dotyczące ich stosowania w procesie pracy. Zaprezentowano zasady prewencji, bezpieczeństwa oraz profilaktyki.
EN
A review, with 46 refs., of current legal regulations and requirements for their use during operation along with general principles of safety and prevention.
13
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
W niniejszym tekście zaprezentowano i scharakteryzowano działania profilaktyczne odnoszące się do bardzo istotnego i znaczącego ze względu na bezpieczeństwo pracy górników zagrożenia klimatycznego. Omówione zostaną na przykładzie wybranych rejonów kopalń rud miedzi KGHM Polska Miedź S.A. realizowane działania profilaktyczne odnoszące się do sfery techniczno-organizacyjnej, jak i pracowniczej. Egzemplifikacjami prowadzonych działań profilaktycznych będą wyrobiska pola eksploatacyjnego oraz wiązki wyrobisk chodnikowych. Zasadniczym rozwiązaniem profilaktycznym w wymienionych wyrobiskach górniczych jest stosowanie techniki klimatyzacyjnej. Korzystając z wyników pomiarów parametrów klimatycznych powietrza kopalnianego, przeprowadzona zostanie analiza skuteczności zwalczania zagrożenia klimatycznego środkami wentylacyjnymi oraz z zastosowaniem techniki klimatyzacyjnej. Zasygnalizowane zostaną problemy identyfikacji i oceny zagrożenia klimatycznego (cieplnego) wynikające z obowiązujących przepisów prawa oraz wewnętrznych uregulowań pracodawcy.
EN
The paper presents and describes the preventive actions related to the climate threat which is important and significant issue for the safety of miners’ work. On the example of selected areas of copper ore mines of KGHM Polska Miedź S.A., preventive measures related to the technical, organisational and employee aspects will be discussed. An example of such preventive measures will be mining workings and bunch of roadways (headings). The basic preventive solution in the above mentioned mine workings is the use of air-conditioning technology. Based on the results of measurements of the climatic parameters of the mine air, the effectiveness of preventing the climatic threat will be achieved by means of ventilation and air-conditioning technology. The problems of identification and assessment of the climatic (thermal) hazard arising from the current legal regulations and internal regulations of the employer will be indicated.
Artykuł podejmuje problematykę utraty słuchu wśród górników kopalń węgla kamiennego. Opisuje zagrożenia związane z hałasem występujące w górniczym środowisku pracy. Przedstawia wyniki krótkich badań testowych identyfikujących zaburzenia słuchu wśród wybranej grupy pracowników kopalń. Próbuje ocenić słabe i mocne strony występującego w Polsce systemu diagnostyki słuchu. Przedstawia ciekawe wyniki badań ankietowych przeprowadzonych wśród górników z zakresu zagrożeń hałasem oraz zwraca uwagę na możliwość wprowadzenia innowacyjnych rozwiązań z zakresu diagnostyki i profilaktyki zaburzeń słuchu w polskich kopalniach.
EN
The article deals with the problem of hearing loss among miners of hard coal mines. Describes hazards related to noise occurring in the mining work environment. It presents the results of short test tests identifying hearing disorders among a selected group of mine employees. The article also tries to assess the weaknesses and strengths of the hearing diagnostics system in Poland. It presents interesting results of surveys conducted among miners in the field of noise hazards and draws attention to the possibility of introducing innovative solutions in the field of diagnostics and prevention of hearing disorders in Polish mines.
15
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
W gabinecie optometrycznym coraz częściej pojawiają się dzieci lub osoby dorosłe z autyzmem. Wynika to z kilku czynników: osób z autyzmem jest coraz więcej (5-6 przypadków na 10 tys. urodzeń), panuje wyższa świadomość roli wzroku u terapeutów pracujących z tymi osobami, większa wiedza na temat autyzmu u rodziców i opiekunów, coraz lepsza wiedza społeczeństwa na temat tego, czym zajmuje się optometria, działania z profilaktyki widzenia prowadzone przez optometrystów. Podstawową sprawą jest prawidłowa diagnoza obiektywna. Osoby z autyzmem charakteryzuje ograniczony sposób komunikacji ze społeczeństwem, stąd brak możliwości przeprowadzenia badań subiektywnych (choć są wyjątki: osoby mówiące, dobrze zrehabilitowane, o małym stopniu cech autystycznych). Ważne, aby rozpoznać wadę wzroku, zez, niedowidzenie i zastosować właściwą korekcję okularową i terapię wzrokową pomimo problemów z komunikacją. Przy zaburzeniach autystycznych niezdiagnozowane problemy wzrokowe utrudniają i spowalniają rozwój tych osób w przedszkolach i placówkach rehabilitacyjnych.
Korzystanie z technologii mobilnych ułatwi personelowi latającemu koordynowanie oraz realizację wyznaczonych zadań. Dzięki wykorzystaniu smartfona wyposażonego w odpowiednią aplikację użytkownik ma możliwość śledzenia na bieżąco opracowanych dla niego zaleceń, wytycznych oraz minimalnych wymagań. Takie rozwiązanie zniweluje niedociągnięcia profilaktyczno-szkoleniowe oraz przyczyni się do utrzymania ciągłej zdolności do lotu personelu latającego. Ponadto omawiane narzędzie stanowi również mobilne źródło wiedzy, to swoista baza danych zawierająca m.in.: biuletyny informacyjne, informacje o zdarzeniach lotniczych. Artykuł jest charakterystyką aplikacji mobilnej przeznaczonej do nadzorowania przedsięwzięć profilaktyczno-szkoleniowych personelu latającego, przedstawia algorytm działania, model matematyczny oraz szczegółowo opisuje przeznaczenie aplikacji.
EN
Usage of mobile technology will help the flying personnel to coordinate and implement assigned tasks. Due to usage of smartphone, equipped with appropriate application, user will have the ability to track all task and recommendations with are automatically generated by the system. This type of solution will eliminate prophylaxis and training failings and positively affect the ability to flight of aviation personnel. Furthermore presented tool is also a mobile source of knowledge, data base containing: bulletins, information about aviation events, etc. The paper is a characteristic of the mobile application designated to supervise preventive and training duties of flying personnel, it presents operation algorithm, mathematical model and describes the purpose of the application.
Modern man strongly emphasizes the need for security in all aspects of social and individual life. The content of the article concerns the threats and challenges for men in cyberspace. The author shows the relations and relationships between security and education. He devotes a lot of space to the characteristics of threats in cyberspace. Facing dynamically changing reality, the author makes the reader pay special attention to modern ways of counteracting threats generated from cyberspace. The article shows how broadly understood prevention and education in all possible stages of the human use of cyberspace are an important aspect of human life.
PL
Współczesny człowiek mocno akcentuje potrzebę bezpieczeństwa we wszystkich aspektach życia społecznego i indywidualnego. Treść artykułu dotyczy zagrożeń i wyzwań człowieka w cyberprzestrzeni. Autor pokazuje w nim związki i zależności pomiędzy bezpieczeństwem a edukacją. Wiele miejsca poświęca charakterystyce zagrożeń w cyberprzestrzeni. Wobec dynamicznie zmieniającej się rzeczywistości, szczególną uwagę autor nakazuje zwrócić na nowoczesne sposoby przeciwdziałania zagrożeniom płynącym z cyberprzestrzeni. Teść artykułu pokazuje jak istotnym aspektem życia człowieka jest szeroko pojęta profilaktyka oraz edukacja we wszystkich możliwych etapach korzystania przez człowieka z cyberprzestrzeni.
Zagrożenie tąpaniami jest jednym z kluczowych zagrożeń naturalnych towarzyszących eksploatacji węgla kamiennego w Górnośląskim Zagłębiu Węglowym. Z uwagi na brak możliwości precyzyjnej predykcji tego zagrożenia, zwłaszcza w aspekcie aktywności sejsmicznej, podejmowanych jest szereg zabiegów profilaktyki aktywnej i pasywnej, jednak nie w każdym przypadku działania te okazują się w pełni skuteczne. W artykule przedstawiono kształtowanie się stanu zagrożenia tąpaniami w czasie eksploatacji przystropowej, odprężającej warstwy pokładu 510 w partii A wschód w PGG SA Oddział KWK „Mysłowice-Wesoła”.
EN
The risk of rockbursts is one of the key natural hazards associated with the exploitation of hard coal in the Upper Silesian Coal Basin. Due to the lack of possibility of precise prediction of the hazard, especially in the aspect of seismic activity, a number of active and passive prophylaxis measures are undertaken. However, these measures do not always prove to be fully effective. The article presents the development of the state of rockbursts hazard during the close to the roof exploitation, relaxing layers of the 510 seam in the A East part in PGG SA, „Mysłowice-Wesoła" Branch.
Substancje promieniochronne niewątpliwie są jedną z najlepszych metod profilaktyki przed nowotworami skóry. Niemniej jednak powszechność oraz nagminne stosowanie filtrów UW może przyczyniać się do ich akumulacji w środowisku.
W podziemnym górnictwie węglowym występuje szereg zagrożeń naturalnych, które w sposób istotny wpływają na efektywność oraz bezpieczeństwo procesu eksploatacji. Do najbardziej niebezpiecznych naturalnych zagrożeń w tej branży należą zagrożenia wentylacyjne. Zaliczamy do nich m.in. zagrożenie metanowe i zagrożenie pożarami endogenicznymi. W praktyce dość często zdarza się, iż zagrożenia te występują jednocześnie, w takim przypadku mamy do czynienia z zagrożeniami skojarzonymi. W artykule scharakteryzowano te zagrożenia oraz dokonano ich analizy dla przykładowej rzeczywistej ściany eksploatacyjnej, w której oba badane zagrożenia występują jednocześnie. Dla ściany tej przedstawiono także sposoby działań profilaktycznych w zakresie obu występujących zagrożeń. Przedstawione materiały mogą stanowić istotne źródło informacji dla służb odpowiedzialnych za bezpieczeństwo wentylacyjne w przedsiębiorstwach górniczych.
EN
In the underground coal mining the series of natural hazards occur, which in a significant way influence on the effectiveness and safety of exploitation process. Ventilation hazards belongs to the most dangerous natural hazards in this industry branch. One can include to them the hazards of methane and endogenous fires. In practice quite often it happens, that these hazards occur simultaneously and in such a case we deal with the associated hazards. In the paper these hazards are characterized and analyzed in example of real exploitation longwall, in which both investigated hazards occur simultaneously. For this wall also the ways of preventive actions in a range of both exiting hazards are presented. Materials presented here could be an important source of information for the emergency service responsible for ventilation safety in mining enterprises.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.