Wyniki wyszukiwania - BazTech

1

Kopalnia soli „Wieliczka” w filmie

Przybyło Jerzy

Przegląd Solny

|

2023

|

T. 17

87--105

PL

Kopalnia Soli „Wieliczka” oprócz uprzedniej funkcji za kładu wydobywczego, a obecnie obiektu turystycznego, pełni też rolę pomnika kultury narodowej. Jedną z jej postaci to od kilkudziesięciu lat plener filmowy. W Kopalni zostało zre alizowanych wiele filmów, zarówno dokumentalnych i edu kacyjnych, jak i fabularnych. Filmy z tej pierwszej grupy przedstawiają dzieje kopalni i jej walory górnicze, poznaw cze i przyrodnicze, fabularne zaś inspiracje czerpią z magii i tajemnic podziemi wielickich. Filmy realizowane w kopalni niejednokrotnie były na gradzane na krajowych oraz międzynarodowych festiwa lach filmowych. Pierwszym z nich był obraz „Wieliczka” Jarosława Brzozowskiego, nagrodzony w 1946 roku na fe stiwalu filmowym w Cannes I nagrodą w kategorii filmu do kumentalnego, oświatowego. W kopalni zrealizowano kilka znaczących w polskiej kinematografii filmów, w tym Na Srebrnym Globie Andrzeja Żuławskiego (1977 r.), Seksmisję Juliusza Machulskiego (1983 r.) czy Młyn i Krzyż Lecha Majewskiego (2011 r.). Walorami ważnymi dla realizacji produkcji filmowych w kopalni są: światowa marka obiektu, bardzo dobre skomu nikownie Wieliczki z Krakowem, doświadczenie pracowni ków kopalni przy realizacji tego typu przedsięwzięć, gotowa scenografia, ciągły ruch zakładu, umożliwiający pracę ekip filmowych także w nocy, a ponadto możliwość do wykorzy stania bazy hotelowej i gastronomicznej Wieliczki.

EN

Besides its previous function as saltworks and its cur rent status as a tourist attraction, the “Wieliczka” Salt Mine also serves as a landmark of the Polish culture. It has also been used as a filmmaking location and setting for several decades. Many films have been shot in the salt mine, includ ing documentaries, educational films, and feature films. The films from the first group depict the history of the mine and its industrial, cognitive, and natural values, while the fictional films draw inspiration from the magic and mysteries of the underground sites of “Wieliczka”. The films made in the salt mine have often been awarded at national and international film festivals. The first award ed film was the “Wieliczka” by Jarosław Brzozowski which received the First Prize in the documentary and educational film category at the Cannes Film Festival in 1946. Several films that became significant for the Polish cinematography were shot in the salt mine, including On the Silver Globe by Andrzej Żuławski (1977), Sexmission by Juliusz Machulski (1983), and The Mill and the Cross by Lech Majewski (2011). The salt mine presents important advantages for film pro duction, including the worldwide recognition of the facility, excellent transportation connections between Wieliczka and Kraków, the experience of the mine’s employees in carrying out such projects, “ready-made” film sets, or a continuous op eration of the underground facilities that allows film crews to work also at night, as well as the availability of accommoda tion and catering facilities in Wieliczka.

2

Przeprawa promowa w podziemnych wyrobiskach Kopalni Soli „Wieliczka"

Chruściel Witold

Bezpieczeństwo Pracy i Ochrona Środowiska w Górnictwie

|

2022

|

nr 5

7--12

EN

The article describes the ferry crossing through an underground lake at interlevel Iln-III Kazanów of the „Wieliczka" Salt Mine. Initially, the crossing was situated in the Przykos chamber, and in 1834, it was moved to the Piłsudski chamber. Passage across a salt lake is an additional tourist attraction. The lake was formed as a result of flooding of the sub-surface part of the chamber with brine. It consists of a western and eastern part, and a connecting gallery. The crossing was equipped with infrastructure to serve tourist traffic. The levees were designed as wooden platforms overlooking the lake, fitted with gates for accessing the docked ferry. The ordinates of platform floors match the draft of the ferry. The 'Hanna' ferry built from two combined boats travels across the lake. Its fairway is marked by a straight wooden guide between the levees. The ferry has a capacity of 12 people. The ferry is manually propelled, using wooden poles. There are rescue wheels on both sides of the ferry, along with rescue cords.

PL

Artykuł opisuje atrakcję turystyczną - przeprawę promową w podziemnych wyrobiskach Kopalni Soli „Wieliczka", zlokalizowaną w komorze Piłsudskiego na międzypoziomie II niższym-III Kazanów

3

Monitoring of the rock mass moisture in the crystal caves nature reserve

Jamróz Paweł, Socha Katarzyna

Archives of Mining Sciences

|

2022

|

Vol. 67, no. 4

729--742

EN

The paper presents the results of works related to the analysis of microclimate hazards in the Crystal Caves of the Wieliczka Salt Mine. The paper focused on the development of a device for monitoring, testing and preliminary measurements of the gravimetric water content of rock in the Crystal Caves. The multisensory measurement system equipped with capacitive soil moisture sensors has been developed, calibrated and optimised. The system was used for monitoring moisture content in the sidewall and thill of the Crystal Caves.

4

Innovative technology of tight liquidation of workings on the example of the Wieliczka Salt Mine

Gonet Andrzej, Stryczek Stanisław Antoni

Archives of Mining Sciences

|

2021

|

Vol. 66, no. 1

3--12

EN

The authors of the paper describe the way in which the longitudinal working Gussmann was mined in level V and the longitudinal working Kosocice in level VI, which in both cases resulted in a water flux from behind the northern boundary of the salt deposit. Only after concrete dams were seated on both levels, the brine flux was stopped leaving a direct contact of the dams with the pressurized water around the mine. For the sake of controlling water beyond the dams, steel pipelines were conducted through both dams and equipped with gauges before the dams. Their use in a saline environment, the developing corrosion increased the possibility that the tightness of the pipelines would be damaged. For this reason a decision was made to protect the mine by making a tight reconstruction of the safety pillar in both levels along the longitudinal working for about 600 m from the dams eastwards. For this purpose the pipeline injection method was applied. As the volume of voids to be tightly filled equaled to about 3800 m3, the task had to be divided into stages. Because of considerable distances of the liquidated workings from the closest shaft, the sealing slurries were prepared in a special injection center on the surface from where they were transported to the destination with a pumping pipeline through the Kościuszko shaft. The most important aspect of liquidating the end parts of the longitudinal working was to properly select the sealing slurries in view of their best cooperation with the rock mass, and such parameters as tightness, durability and cost. At the end stage of works, both longitudinal workings were equipped with dams, which were sealed up with the hole injection method. The innovative technology was implemented in the Wieliczka Salt Mine to reconstruct the safety pillar in levels VI and V in the most westward workings, the mine was shortened by about 600 m, the length of the ventilation system was reduced, systematic observations and pressure read-outs in dams 3 and 4 were systematically eliminated in dams 3 and 4. In this way the costs were lowered and safety of the mine improved.

5

Katastrofa wodna Kloski – Colloredo 2 w kopalni soli „Wieliczka”. Geologiczne i historyczne tło wydarzeń sprzed 150 lat

Przybyło Jerzy, Włodarczyk-Żurek Elżbieta

Przegląd Solny

|

2018

|

T. 14

117--131

PL

Poprzecznia Kloski była chodnikiem poszukiwawczym zlokalizowanym na poziomie V, a poprzecznia Colloredo chodnikiem ratunkowym na poziomie IV. Walka z katastrofą wodną w poprzeczni Kloski, a później także w poprzeczni Colloredo trwała 11 lat i polegała przede wszystkim na wykonywaniu wyrobisk chodnikowych i szybików prowadzonych za wodą. Wyrobiskami tymi odkrywano liczne kawerny i pustki powstałe w wyniku wynoszenia materiały skalnego z górotworu. W wyniku gwałtownych wypływów wód połączonych z transportem materiału skalnego doszło w 1879 do deformacji powierzchni terenu. Ostatecznie wypływ został zatamowany w rezultacie samoczynnego zaciskania się odkrytych wcześniej kawern. W budowie geologicznej rejonu wypływu występują skały złoża bryłowego, głównie iłowce margliste i zubry. Dopływy wód należy wiązać z przekroczeniem utworów otuliny iłowogipsowej złoża i wejściem chodnikiem Kloski w zawodnione piaskowce chodenickie formacji z Machowa. Obecnie przecieki z rejonu Kloski stanowi zarejestrowany na poziomie VI wyciek WVI-20, a Rejon Kloski Colloredo podlega wodoszczelnej likwidacji. Analiza przyczyn i przebiegu katastrofy wodnej Kloski Colloredo oraz katastrofy w poprzeczni Mina w 1992 roku pozwala dostrzec analogie łączące oba wydarzenia.

EN

The Kloski cross-corridor was an exploration corridor, located at Level V, while the Colloredo cross-corridor was an emergency corridor at Level IV. The emergency operations conducted first in the Kloski cross-corridor and followed by those in the Colloredo cross- -corridor continued for eleven years and primarily consisted in the cutting of corridor workings and level-connecting shafts, along the water courses. Such workings uncovered a number of caverns and voids that had occurred as a result of rock material removal from the rock mass. Upon rapid outflows of water transporting rock material, surface deformations appeared in 1879. Finally the outflow was dammed by natural convergence of previously discovered caverns (fig. 1,2,3,4,5,6,7,8,12,13,14,15). The geological structure of the water outflow area shows boulder rocks, mainly marl siltstone and zubers. Water inflows were associated with the penetration of the protective layers of siltstone and gypsum formations above the salt deposits, through the Kloski corridor, and into the soaked Chodenice sand deposits of the Machów formation (fig.9,10,11). Recently, Leak WVI-20 from the Kloski corridor has been recorded at Level VI, and the Kloski-Colloredo Area has been subjected to water-tight liquidation (fig.16). Our analysis of the cause and course of the water disaster in the Kloski-Colloredo Area, as well as of that in the Mina cross-corridor of 1992, allows us to identify certain analogies of both occurrences.

6

Chrząszcze w soli

Kłys Grzegorz, Ziarkiewicz Aleksandra, Przybyło Jerzy, Włodarczyk-Żurek Elżbieta

Przegląd Solny

|

2018

|

T. 14

145--147

PL

Kopalnia Soli „Wieliczka” jest obiektem sztucznie stworzonym przez człowieka, dawniej eksploatowanym, obecnie intensywnie odwiedzanym. Dzięki kopalni powstała nowa nisza ekologiczna, którą zaczęły zasiedlać troglofilne organizmy żywe. Jednymi z ciekawszych zwierząt żyjących w tej kopalni są chrząszcze Niptus hololeucus. Naturalnie występują w miejscach niezwiązanych z solnymi systemami podziemnymi, jednak zawleczone przystosowały się do troglobiontycznego trybu życia. Obecnie prowadzone badania ukierunkowane są m.in. na biologiczne i morfologiczne porównanie populacji troglofilnych z kopalni i żyjących poza nią. W tym celu przy pomocy pułapek Barbera pobierane są próby z 13 stanowisk z poziomów I-III. Wstępne wyniki pokazują znaczące zmiany liczebności chrząszczy znajdowanych w pułapkach, co może mieć związek z cyklem rozwojowym a także znaczne różnice związane z miejscem ulokowania pułapki.

EN

The „Wieliczka” Salt Mine is the place artificially created by man, formerly operated, now intensely visited. Owing to mine arise new ecological niche, which troglophiles living organisms to settled. One of the more interesting animals from this mine are the beetles Niptus hololeucus. They naturally occur in place unbound with salt underground systems but introduce adapt to troglobiontic lifestyle. The aim of current research is i.a. biological and morphological comparison troglophile and free-living populations. For this purpose, using Barber’s traps samples from 13 positions from the I-III level of the mine are collected. The preliminary results show significant changes in numbers of found beetles in traps, what may be related to the life cycle, and significant differences related to the location of the trap.

7

Inżynier Zdzisław Sulima-Kamiński „Kazet” (1862 – 1920)

Bernacka M.

Przegląd Górniczy

|

2018

|

T. 74, nr 10

73--74

PL

Przedstawiono sylwetkę inżyniera górniczego, absolwenta Akademii Górniczej w Leoben z 1885 roku. Zdzisław Sulima-Kamiński był osobą niezwykłą - górnikiem z duszą poety. W swoim życiu zawodowym był związany przede wszystkim z Kopalnią Soli w Wieliczce. Aktywnie uczestniczył w górniczym ruchu stowarzyszeniowym. Dał się poznać jako autor wielu fachowych artykułów na temat przemysłu górniczego oraz artykułu okolicznościowego poświęconego uroczystości otwarcia Akademii Górniczej w Krakowie w 1919 roku. Zdzisław Kamiński to także znakomity poeta – autor utworów poetyckich, opowiadań, sztuk teatralnych i reportaży, które wydawał pod pseudonimem ‘Kazet”. Zasłynął jako autor i tłumacz wielu pieśni górniczych, zebranych w śpiewniku „Pieśni górnicze” z 1910 roku.

EN

This paper presents the figure of the mining engineer, the 1885-year graduate from the Mining Academy in Leoben. Zdzisław Sulima-Kamiński was an unusual person – a miner with the soul of a poet. His professional life, first of all, was connected with the Salt Mine in Wieliczka. He actively participated in the movement of mining association. He became famous as an author of many professional articles on the subject of mining industry as well as an occasional article devoted to the opening ceremony of the Mining Academy in Kraków in 1919. Zdzisław Kamiński was also a remarkable poet – the author of literary works, tales, theater arts and reports, which were published under the pen name “Kazet”. He earned a name as an author and interpreter of many mining songs, collected in 1910 in the songbook “Mining Songs”.

8

Stan obecny i nowo projektowane zabezpieczenie komory Saurau wraz z wyrobiskami przylegającymi

Gradecki D., Kucharz J., Lipniarski M., Parchanowicz J.

Cuprum : czasopismo naukowo-techniczne górnictwa rud

|

2018

|

nr 1

45--58

PL

Komora Saurau należy do jednych z największych komór w kopalni Soli Wieliczka. Zlokalizowana jest pomiędzy poziomami II niższym i III kopalni oraz stanowi podziemny obiekt Muzeum Żup Krakowskich. Komora ta jest jednym z ostatnich wyrobisk eksploatacyjnych, w których sól pozyskiwano tradycyjną ręczną techniką urabiania, stosowaną w kopalni przez setki lat. Wraz z upływem czasu w komorze pojawiały się lokalnie symptomy wzmożonego ciśnienia górotworu. Zakres destrukcji, w aspekcie wieloletniego utrzymania dobrego stanu komory, stanowił podstawę do podjęcia decyzji o dodatkowym zabezpieczeniu komory, z uwzględnieniem zaleceń konserwatorskich Małopolskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Krakowie, m.in. zachowania dotychczasowego wystroju komory, jej walorów zabytkowych oraz widokowych. W trakcie prowadzonych prac zabezpieczających stwierdzono potrzebę modyfikacji opracowanego projektu technicznego. Artykuł omawia walory historyczne komory Michał-Saurau oraz niezbędne, nowo projektowane zabezpieczenie przedmiotowego obiektu wraz z wyrobiskami przylegającymi.

EN

Saurau chamber is one of the largest excavations in Wieliczka salt mine. It is located between 2nd lower and 3rd level of the mine as an underground object of Museum Żup Krakowskich. The chamber is one of the last excavations, where salt was exploited with traditional, manual exploitation method, used in the mine for hundreds of years. Recently, local symptoms of rock mass pressure were observed in the chamber. Scope of destruction, considered with a need to maintain good condition of the chamber, was a basis for the decision of carrying out additional reinforcement works in the chamber. That works have to be carried out with consideration of Voivodeship Conservation Officer suggestions, regarding preserving chamber’s unique advantages and decor. During carrying out the works additional impaired locations were spotted, what lead to project modifications. Article presents historical aspects of Saurau chamber and newly projected reinforcement works in the chamber and its neighbouring excavations.

9

Projektowanie zabezpieczania zabytkowych wyrobisk chodnikowych na przykładzie wyrobisk, zlokalizowanych na poziomie I Kopalni Soli „Wieliczka”

Bodlak M., Gradecki D., Kucharz J., Malik J.

Cuprum : czasopismo naukowo-techniczne górnictwa rud

|

2018

|

nr 2

15--39

PL

W związku z postępującym poszerzaniem się zakresu udostępnienia podziemnych, zabytkowych wyrobisk, w tym najstarszych z początku istnienia kopalni, zlokalizowanych na poziomie I Kopalni Soli „Wieliczka”, pojawia się potrzeba rewitalizacji głównych wyrobisk korytarzowych. Zabiegi te są konieczne z uwagi na zapewnienie bezpiecznej komunikacji, udostępnienia i przewietrzania zabytkowych komór, zlokalizowanych w ich otoczeniu. Wobec powyższego zarząd kopalni podjął stosowne działania, zlecając opracowanie dokumentacji technicznych przebudowy najistotniejszych wyrobisk korytarzowych na poziomie I kopalni. W artykule zawarto analizę uwarunkowań geologiczno-górniczych, krótką kwerendę historyczną, opis walorów historyczno-górniczych oraz procesu projektowania przebudowy wybranych wyrobisk na poziomie I Kopalni Soli „Wieliczka” S.A., wpisanych na listę wyrobisk zabytkowych, w aspekcie konserwatorskim.

EN

In terms of the progressive expansion of the scope of access to underground, historic excavations, including the oldest excavations from the beginning of the mine, located at the first level of the Wieliczka Salt Mine, there is a need to revitalise the maindrifts. These procedures are necessary in order to ensure safe communication, access and ventilation of historic chambers located in their surroundings. In view of the above, the mine management has taken appropriate actions consisting of order the preparation technical documentation of the reconstruction of the most important drifts at the first level of the mine.

10

Geologiczne i historyczne przyczyny awarii wodnej w poprzeczni Mina w Kopalni Soli „Wieliczka”

Przybyło J.

Przegląd Solny

|

2017

|

T. 13

5--14

PL

W 1992 roku w Kopalni Soli „Wieliczka” doszło do katastrofy wodnej. Podczas przebudowy ostatnich metrów poprzeczni Mina zlokalizowanej na IV poziomie kopalni zaistniały gwałtowne wypływy wody niosącej duże ilości materiału skalnego. Apogeum wypływów miało miejsce jesienią 1992 roku, kiedy doszło do destrukcji powierzchni terenu na przedpolu poprzeczni. Przyczyny zaistnienia katastrofy są złożone i sięgają początku XX wieku, kiedy kopalnia pod presją krytyki dotyczącej złej jakości wydobywanej soli poszukiwała nowych pól eksploatacji złoża. Do prac rozpoznawczych należało przedłużenie północnych końcówek poprzeczni Strzelecki, Dunajewski i Mina, dokonane w latach 1908-1917. Z uwagi na budowę geologiczną górotworu w przypadku poprzeczni Mina przedsięwzięcie okazało się chybione. Z powodu braku właściwego nadzoru nad prowadzonymi pracami, przekroczono granicę złoża i otrzymano w efekcie dopływ nienasyconej wody pochodzącej z utworów chodenickich. Granicy złoża wówczas nie wychwycono, o czym świadczą archiwalne materiały kartograficzne z lat 20. Wyciek w poprzeczni został zarejestrowany i podlegał systematycznej kontroli. Widnieje on na archiwalnej mapie z lat 30. Po II wojnie światowej dopuszczono do pogorszenia się technicznego stanu poprzeczni i ostatecznie w 1971 roku końcowe kilkadziesiąt metrów chodnika uległo zawałowi. Wyciek w poprzeczni przestał być kontrolowany i ujmowany i w sposób nieopanowany migrował na niższe poziomy kopalni, powodując destrukcję górotworu. W latach 80. postanowiono odbudować poprzecznię w celu ponownego ujęcia wycieku. Obowiązująca w górnictwie solnym instrukcja Zjednoczenia Kopalnictwa Surowców Chemicznych nakazywała ujmowanie wód kopalnianych w miejscu ich dopływu w celu uniemożliwienia migracji nienasyconych wód w solnym górotworze. W drugiej połowie lat 80 zaprojektowano przebudowę chodnika, jednak zbyt forsowną. Realizacja tego projektu na początku lat 90., w warunkach przemian społecznych i gospodarczych zachodzących w Polsce i zmian personalnych w kopalni doprowadziła do zaistnienia katastrofy wodnej w poprzeczni. Katastrofa ta oprócz negatywnych skutków miała jednak także swe pozytywne aspekty w postaci restrukturyzacji kopalni i wypracowania nowoczesnych metod zwalczania zagrożenia wodnego w górnictwie solnym.

EN

Catastrophic water intrusion into the Wieliczka Salt Mine occurred in 1992. When the final section of the Mina Crosscorridor, located at Level IV of the Salt Mine, was under reconstruction, sudden inflow of water carrying large amounts of rock material encroached the workings. The maximum leaks volume occurred in the autumn of 1992, with the destruction of land surface on the foreground of the cross-corridor (phot.1). The causes of the catastrophic events were complex and went back to the beginning of the 20th century when the Salt Mine management started to search for new mining fields under the pressure of criticism relating to the poor quality of extracted salt. Exploration works involved extension of the northern sections of the Strzelecki, Dunajewski, and Mina Cross-corridors conducted in 1908-1917. The last of the three projects failed, owing to the geological structure of the rock mass (fig.1). The salt deposit boundary was penetrated by the cross-corridor, probably due to poor supervision, and, consequently, unsaturated water originating from the Chodenice formation (fig.6), flew into the workings. The salt deposit boundary was not correctly identified, as proved by the archival cartographic materials of the 1920’s (fig.2,3). The leak was registered and put under regular inspections which we can see on the 1930’s maps (fig.4). After World War II, the technical condition of the cross-corridor was neglected and the end section several dozens of metres long collapsed in 1971. The water could not be controlled any longer and it migrated to the lower levels of the Salt Mine, causing rock mass destruction (fig.5). The management decided to reconstruct the cross-corridor in the 1980’s and plug the leak. The salt mining instructions adopted by the Chemical Minerals Corporation ordered plugging water leaks on location to prevent migration of unsaturated water within salt deposit. In the second half of the 1980’s, the reconstruction project was designed, but the works were too extensive (fig.7). The project was conducted in the early 1990’s, the period of social and economic transformations, as well as personnel replacements, occurring in Poland and in the Salt Mine itself. Those also contributed to the developments. Besides the negative effects, the catastrophe resulted in the implementation of a restructuring project and working out modern methods of water hazard control in salt mining.

11

Wydobycie i wykorzystanie wody leczniczej w Kopalni Soli „Wieliczka” S.A. (Komunikat)

Paraszczuk K., Brudnik K., Kostrzon M.

Bezpieczeństwo Pracy i Ochrona Środowiska w Górnictwie

|

2017

|

nr 6

22--25

PL

W artykule przestawiono działania Kopalni Soli „Wieliczka” S.A. zmierzające do rozwoju lecznictwa uzdrowiskowego w oparciu o wody solankowe, dopływające w sposób naturalny do podziemnych wyrobisk kopalni. Działania te zakończyły się uzyskaniem koncesji na wydobywanie wody leczniczej, co pozwala na intensywny rozwój aerozoloterapii jako ważnego aspektu działalności leczniczej, prowadzonej w Uzdrowisku Kopalnia Soli „Wieliczka”.

EN

The article presents the operations of the ”Wieliczka” Salt Mine, geared towards the development of brine-based spa treatment using the water inflowing naturally into the underground mine excavations. The certificates issued on 30th December 2013 confirmed the healing properties of the brine, and then the concession of 30th October 2015 allowed for the exploitation of medicinal waters from the W-VII-16 outflow. This broadened the scope of health services provided by the „Wieliczka” Salt Mine Health Resort. The therapeutic activity of the Health Resort is based on natural medicinal resources: microclimate of the underground salt chambers, and now also natural brine. Currently, the ‘Wieliczka’ Salt Mine Health Resort carries out individual inhalations with 1 or 2% Wieliczka brine (depending on the medical indication) administered as an aerosol i.e. particles of mineral water distributed in a gaseous medium (air). In December 2014 a brine graduation tower was opened in order to extend spa treatment. It is constructed of larch wood and blackthorn twigs, with a total capacity of 7600 m3. The graduation tower was designed as an open-air inhalatorium. Brine from the W-VII-16 outflow is used to produce aerosol at the graduation tower. The property has been integrated into the Wieliczka skyline and located on the edge of the park between the Daniłowicz and St Kinga shafts.

12

Deformacje szybu „Kościuszko" KS Wieliczka wywołane pracami uszczelniającymi obudowę szybu

Jaśkowski W., Lipecki T., Jabłoński M.

Przegląd Górniczy

|

2016

|

T. 72, nr 1

4--10

PL

W referacie przedstawiono deformacje obudowy i uzbrojenia szybu zarejestrowane wykonanym dla Kopalni Soli „Wieliczka" S.A. systemem monitoringu geodezyjnego deformacji obudowy szybu, kanału dolotowego oraz konstrukcji wieży szybowej podczas wykonywanych prac wiertniczych i iniekcyjnych w pobliżu szybu. Iniekt podawany pod znacznym ciśnieniem do otworów wiertniczych zlokalizowanych bardzo blisko szybu, mógł uszkodzić konstrukcję obudowy i spowodować awarie krytyczne szybu. W celu zapobieżenia takim sytuacjom zamontowano w szybie mobilny system monitorowania stanu konstrukcji szybu. Jego wskazania pozwoliły na bieżąco wyznaczać wartości występujących w szybie deformacji i w razie konieczności modyfikować przebieg prac iniekcyjnych. System wraz z oprogramowaniem integrującym dane monitoringu zbudowano w ramach projektu: „Opracowanie technologii uszczelniania szybów górniczych przez Kopalnię Soli „Wieliczka", współfinansowanego ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego. Analiza uzyskanych wyników wykazała niewielkie deformacje obudowy szybu podczas iniekcji oraz potwierdziła zalety wykonanego systemu monitoringu i nowatorskiego sposobu iniekcji wysokociśnieniowych.

EN

This paper presents the deformation of the housing and shaft reinforcement within the deformation monitoring system surveyed in Salt Mine "Wieliczka". The material injected under considerable pressure to boreholes located very close to the shaft, could damage the reinforcement and cause critical failures of the shaft. In order to prevent such situations, a mobile system for monitoring the condition of the structure of the shaft was mounted. Its indications allowed to define the value of deformation occurring in the shaft in real time, and if necessary to modify the course of the injection works. The system and the implemented software was developed within the project "Developing technologies of sealing mine shafts in Salt Mine "Wieliczka"", co-financed by the European Regional Development Fund. The analysis of the results shows a slight deformation of the shaft housing during the injection and demonstrates the advantages of the monitoring system and a novel method of high-pressure injections.

13

Kopalnia Soli „Wieliczka”. Ósmy cud świata

Nowoczesne Budownictwo Inżynieryjne

|

2016

|

Nr 3

99

PL

Białe złoto – tak dawniej mówiono o soli. Nie bez powodu, bowiem biała przyprawa była warta tyle, co szlachetny kruszec. Toczono o nią zacięte wojny, a władcy zazdrośnie strzegli monopolu na jej wydobycie. Dziś soli mamy pod dostatkiem. Po brzegi wypełnia solniczki i aż trudno uwierzyć, że w przeszłości zależały od niej losy królestw.

14

Information system of excavations in the Wieliczka Salt Mine

Toś C., Szewczyk J.

Geoinformatica Polonica

|

2016

|

T. 15

121--133

EN

The “Wieliczka” Salt Mine has speciﬁc characteristics, related to the geological structure of the deposit, geomechanical properties of the rock mass, mine operation methods, the impact of the excavations on the surface and on the rock mass and the role of the mine as a cultural monument and tourist attraction. In order for an IT system to manage the mine, the system has to be prepared with consideration of the above-mentioned characteristics, which precludes the implementation of other systems for the Wieliczka mine. The article discusses the methods of creating a part of such a system in the form of a database about the excavations, which may be the basis of the entire system. The database uses the software available at the mine. The article indicates the practical applications of the database in the resolution of engineering and mining issues.

PL

Kopalnia Soli „Wieliczka” ma specyﬁ czne cechy, związane zarówno z budową geologiczną złoża, geomechanicznymi właściwościami górotworu, sposobami eksploatacji, wpływem wyrobisk na powierzchnię i górotwór, jak również z rolą, jaką odgrywa w kulturze i turystyce. Oparcie zarządzania kopalnią o system informatyczny wymaga uwzględnienia w nim wspomnianej specyﬁki, co eliminuje możliwość implementacji innych systemów do potrzeb Wieliczki. W artykule omówiono metodykę tworzenia części takiego systemu w postaci bazy danych o wyrobiskach górniczych, która stanowić może podstawę całego systemu. Bazę oparto na oprogramowaniu dostępnym w kopalni. Podano możliwości praktycznych zastosowań bazy do rozwiązywania zagadnień inżynieryjno-górniczych.

15

Szczelna likwidacja wyrobisk oraz doszczelnianie górotworu podstawą zabezpieczenia KS „Wieliczka” przed zagrożeniem wodnym w latach 2010–2014

D'Obyrn K., Paraszczuk K., Brudnik K.

Bezpieczeństwo Pracy i Ochrona Środowiska w Górnictwie

|

2016

|

nr 5

10--16

PL

W artykule zaprezentowano działania KS „Wieliczka” S.A. przeprowadzone w latach 2010– 2014 w celu ograniczenia zagrożenia wodnego. W 2010 r. oddano do ruchu, wybudowany na powierzchni przy szybie Kościuszko, węzeł iniekcyjny, w którym w zautomatyzowany sposób wytwarzane są mieszaniny iniekcyjne, służące do szczelnej likwidacji wyrobisk. W latach 2010–2014, wykorzystując pracę węzła iniekcyjnego oraz technologię iniekcji rurociągowej, wykonano skuteczną likwidację kilku wyrobisk zagrożonych dopływem wód pozazłożowych, w tym północnej końcówki poprzeczni Mina. W ramach działań ograniczających zagrożenie wodne przeprowadzono, także w tym czasie, likwidację otworów podsadzkowych oraz uszczelnianie szybów. Celem realizowanych prac było odzyskanie szczelności górotworu dla zabezpieczenia kopalni przed bezpośrednimi dopływami lub filtracją wód pozazłożowych do przestrzeni wyrobisk.

EN

The article presents operations performed by the “Wieliczka” Salt Mine in the years between 2010 and 2014 targeted at limiting water hazard. An injecting facility constructed on the surface nearby the Kościuszko Shaft was opened in 2010. The facility is fully automatic and produces injection materials used for watertight elimination of mine workings. In the years between 2010 and 214, the successful elimination of several mine workings threatened by water hazard, caused by outside inflows, was performed by means of the injecting facility and pipeline system injection technology. Among the eliminated mine workings was the northern end of the Mina traverse. The elimination of backfilling openings and sealing of shafts were part of the operations, performed at the same time, aimed at limiting water hazard. The objective of the executed works was to recover rock mass tightness for the purpose of protecting the mine from water inflows and water infiltration occurrences from outside the deposit into mine excavations.

16

Wdrożenie iniekcji strumieniowej w Kopalni Soli „Wieliczka” SA

Gonet A., Stryczek S., Źróbek M.

Nowoczesne Budownictwo Inżynieryjne

|

2015

|

Nr 6

94--97

PL

Istniejące warunki geologiczne i hydrogeologiczne połączone z ponad siedmiowiekową działalnością człowieka doprowadziły do powstaniu wielu dopływów wody do Kopalni Soli „Wieliczka”. Dzięki prowadzonym od wielu lat pracom zabezpieczającym kopalnię udało się opanować nawet katastrofalne wycieki, jakim był np. dopływ z poprzeczni Mina w 1992 r. [1]. Jedną z ostatnio zakończonych prac zabezpieczających było uszczelnienie obudowy szybu Kościuszko przy zastosowaniu iniekcji strumieniowej (jet grouting).

17

Kopalnia zdrowia i atrakcji

Koterska J., d’Obyrn K.

Nowoczesne Budownictwo Inżynieryjne

|

2015

|

Nr 4

17

PL

Wywiad z dr. hab. inż. Kajetanem D’Obrynem, prezesem zarządu Kopalni Soli „Wieliczka” SA.

EN

Joanna Koterska talks to PhD. Eng. Kajetan D'Obryn, the CEO Wieliczka Salt Mine.

18

Warianty rewitalizacji poprzeczni Albrecht, z uwzględnieniem ekspozycji walorów geologicznych zabytkowego wyrobiska

d'Obyrn K., Chwałek J., Parchanowicz J.

Przegląd Solny

|

2014

|

T. 10

107--118

PL

Poprzecznia Albrecht zlokalizowana jest na poziomie III zabytkowej Kopalni Soli „Wieliczka”, w rejonie szybu Regis (Ryc.1). Wyrobisko to zostało wykonane w połowie XIX w. Zabytkowy charakter poprzeczni powoduje, że planowane w nim prace rewitalizacyjne należy wykonywać z zachowaniem procedur obowiązujących dla obiektów zabytkowych. W artykule przedstawiono analizę możliwych wariantów rewitalizacji poprzeczni na odcinku od podłużni Hauer do podłużni Karol, pozwalającej na jej turystyczne udostępnienie. Na wstępie, opisane zostały warunki geologiczne i hydrogeologiczne oraz warunki górnicze tego wyrobiska i dotychczas wykonane w nim prace zabezpieczające. Opisano aktualny stan techniczny poprzeczni i jej obudowy oraz zachodzący w niej proces destrukcyjny potwierdzony wynikiem analizy geomechanicznej, wymuszający konieczność podjęcia przez Kopalnię działań zmierzających do górniczego zabezpieczenia wyrobiska zapobiegającego jego całkowitemu zniszczeniu. W dalszej części artykułu scharakteryzowano walory geologiczne i zabytkowe poprzeczni, wskazujące, że oprócz wartości zabytkowych wyrobisko to posiada również ciekawe walory przyrodnicze. W wyniku analizy przedstawionych uwarunkowań oraz zaleceń Małopolskiego Konserwatora Zabytków [6] i postulatów zawartych w Studium historyczno-konserwatorskim dla poprzeczni Albrecht na poziomie III w Kopalni Soli „Wieliczka” S.A [3] określono 4 warianty rewitalizacji poprzeczni Albrecht, zróżnicowane wykorzystaniem do komunikacji w obrębie wyrobiska: transportu szynowego, kolejki podwieszanej, ciągu pieszego lub przeprawy promowej. W wyniku analiz przeprowadzonych na etapie opracowania dokumentacji projektowej robót [5] ustalono, że optymalnym sposobem rewitalizacji poprzeczni, będzie zabudowa w zabezpieczonym górniczo wyrobisku kanału spławnego umożliwiającego przeprawę promową oraz zabudowę pomiędzy kanałem spławnym a ociosem zachodnim poprzeczni przejścia dla ludzi. Wybrany sposób rewitalizacji poprzeczni Albrecht poszerzy zakres udostępnienia zabytkowej wielickiej kopalni, a wykonanie przeprawy promowej uatrakcyjni sposób zwiedzania podziemnych wyrobisk.

EN

The Albrecht connecting corridor between the salt workings is located at Level III of the historic Wieliczka Salt Mine, in the area of the Regis Shaft (Fig.1). The working was cut out in the mid-19th century. The landmark nature of the connecting corridor causes that the revitalization works planned there should be carried out with the observation of the procedures applicable to historic sites. This paper presents an analysis of possible revitalization options of the connecting corridor at the section from the Hauer to the Karol corridors, running along the salt deposit, allowing for making the site available for visitors. First, the geological, hydrogeological, and mining conditions of the working are described, together with previous protection works. The present technical condition of the connecting corridor and its casing are described, with the destruction processes confirmed by the results of the geomechanical analysis, enforcing the necessity to take action by the Salt Mine to protect the working against complete destruction. Next, the paper concentrates on the geological and historical values of the connecting corridor, indicating that the site is also interesting from the viewpoint of nature. Upon analysis of the local conditions and the recommendations of the Małopolska Landmark Conservator [6], as well as the suggestions contained in the Historical and Preservation Study of the Albrecht Connecting Corridors at Level III in the “Wieliczka” S.A. Salt Mine [3], four revitalization options were determined for the site, depending on the use of specific modes of transportation within the working: rail cars, suspended cars, walking routes, or a ferry. As a result of the analysis conducted at the stage of the Design Documentation of Works [5], it was agreed that the best revitalization method will consist in the provision of a floatable canal, within the working protected with mining methods. It would allow for using a ferry and providing a walking route between the canal and the west wall of the working. That revitalization method of the Albrecht connecting corridor would allow for extension of tourist routes within the Wieliczka Salt Mine, with the ferry crossing making it even more attractive.

19

Tu historia jest wciąż żywa, a zdrowie płynie z głębi ziemi

Szczepanik A., d’Obyrn K.

Nowoczesne Budownictwo Inżynieryjne

|

2014

|

Nr 3

78

PL

Wywiad z dr. hab. inż. KAajetanem D’Obyrnem, prezesem zarządu Kopalni Soli „Wieliczka” SA.

EN

Anna Szczepanik talks to kajetan D'Obyrn, Ph.D., Eng., president of the bard of "Wieliczka" Salt Mine SA.

20

Sposób kompleksowej oceny stanu technicznego wyrobisk komorowych w kopalniach soli

Butra J., Cała M., Dębkowski R., Szpak M.

Cuprum : czasopismo naukowo-techniczne górnictwa rud

|

2014

|

nr 2

5--16

PL

W artykule zaprezentowano sposób oceny stateczności wyrobisk komorowych w warunkach górnictwa soli kamiennej. Zadania geomechaniczne zostały sformułowane numerycznie dla warunków charakterystycznych dla Kopalni Soli „Wieliczka”, z wykorzystaniem wyników przeprowadzonych badań laboratoryjnych oraz obserwacji i pomiarów dołowych. Na podstawie uzyskanych wyników opracowano model geologiczno-inżynierski dla wybranych komór, co pozwoliło następnie sformułować przestrzenny model numeryczny górotworu, oparty na metodzie różnic skończonych, którego struktura umożliwia modelowanie stanu wytężenia i procesów deformacyjnych. Wyniki przeprowadzonych symulacji wskazują, że opracowana metoda może być wykorzystywana do oceny stateczności wyrobisk komorowych w górnictwie soli.

EN

The results of two-year research program conducted in Wieliczka Salt Mine were presented in the paper. Based on numerical simulations in FLAC3D software, laboratory rock testing results and underground rock strata measurements of technical conditions in salt chambers were described. Finally, results of comparison of technical evaluations obtained from different sources allowed to develop a comprehensive method of technical assessment of salt chambers in underground salt mines.