Wyniki wyszukiwania - BazTech

1

Wykorzystanie zużytych paneli fotowoltaicznych do syntezy sorbentów wychwytujących gazowe formy rtęci emitowane z konwencjonalnych źródeł energii

Czarna-Juszkiewicz Dorota, Kunecki Piotr, Wdowin Magdalena, Głowienko Tomasz, Osuchowski Łukasz, Lelek Łukasz

Zeszyty Naukowe Instytutu Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią PAN

|

2025

|

nr 113

35--44

PL

W pracy poruszono dwa istotne problemy środowiskowe związane z sektorem odnawialnych źródeł energii oraz energetyką konwencjonalną: rosnącą ilość odpadów pochodzących ze zużytych paneli fotowoltaicznych oraz emisję rtęci elementarnej przez źródła konwencjonalne. Zużyte panele fotowoltaiczne zawierają szkodliwe związki (m.in. metale ciężkie: miedź, kadm, ołów, polimery), a ich składowanie stanowi zagrożenie dla środowiska, zatem konieczne jest opracowanie skutecznych metod recyklingu tych odpadów. Z kolei rtęć stanowi trwały i toksyczny pierwiastek, wykazujący zdolność do biomagnifikacji i bioakumulacji, co czyni go szczególnie niebezpiecznym. Antropogeniczna emisja rtęci pochodzi głównie z przemysłu energetycznego i jest regulowana między innymi przez dyrektywę IED (BREF/BAT). Przeprowadzone badania wykazały, że produkt po termolizie paneli fotowoltaicznych może być wykorzystany do syntezy zeolitów, które następnie oceniono pod kątem skuteczności usuwania rtęci elementarnej. Materiał otrzymano w reakcji hydrotermalnej, a analiza XRD wykazała obecność zeolitów typu A i Na-P1. Wykorzystując metodę wymiany jonowej, aby poprawić ich zdolność do wiązania rtęci, zeolity zmodyfikowano jonami srebra. Uzyskane sorbenty poddano testom sorpcji rtęci przy użyciu prototypowej instalacji SBPR-1. Próbki wykazały znaczną stabilność wiązania rtęci, co potwierdziły testy desorpcji, która w zależności od badanej próbki była na poziomie 11–35%.

EN

The study addresses two significant environmental issues in the renewable energy sector (RES) and conventional energy: the growing volume of waste from end-of-life photovoltaic panels and the emission of elemental mercury from conventional fossil fuel combustion processes. Photovoltaic panels contain hazardous compounds (e.g., heavy metals such as copper, cadmium, and lead, as well as polymers), and their landfilling poses a threat to the environment. Mercury, in contrast, is a highly persistent and toxic element characterized by its propensity for biomagnification and bioaccumulation, rendering it exceptionally hazardous. Anthropogenic mercury emissions mainly originate from the energy sector and are regulated, among others, by the IED Directive (BREF/BAT). The conducted studies demonstrated that the by-product from the thermolysis of photovoltaic panels can be utilized for the synthesis of zeolites, which were subsequently evaluated for their effectiveness in removing elemental mercury. The material was obtained thorough a hydrothermal reaction, and XRD analysis confirmed the presence of A-type and NaP1 zeolites. Using ion exchange methods, the materials were modified with silver ions to enhance their mercury-binding capacity. The obtained sorbents were subjected to mercury sorption tests using the prototype SBPR-1 installation, demonstrating significant mercury-binding stability, as confirmed by desorption tests, which, depending on the sample tested, was at the level of 11–35%.

2

Wpływ zanieczyszczeń stałych i zdyspergowanych węglowodorów na odzysk litu z wody złożowej

Knapik Ewa

Przemysł Chemiczny

|

2025

|

T. 104, nr 10

1005--1008

PL

Zsyntezowano H₂TiO₃ metodą reakcji w ciele stałym i zastosowano jako sorbent do odzysku litu z solanki złożowej wydobywanej wraz z węglowodorami na Niżu Polskim. Do celów porównawczych testowano również odzysk litu z modelowego roztworu LiOH z dodatkiem wybranych zanieczyszczeń (toluen, heksadekan, bentonit). Po 24 h kontaktu z roztworem LiOH pojemność sorbentu wynosiła 30,33 mg/g, zaś w solance spadła ona do 18,22 mg/g. Badania potwierdzają, że typowe zanieczyszczenia obecne w solankach złożowych pogarszają sorpcję litu, stąd powinno się je wstępnie uzdatniać przed właściwym odzyskiem.

EN

H₂TiO₃ was synthesized by a solid-state reaction method and applied as a sorbent for Li recovery from formation brine collected from a hydrocarbon reservoir located in the Polish Lowlands. For comparison, Li recovery was also tested from a model LiOH soln. (200 mg/L Li) with the addn. of selected impurities: bentonite, toluene, and hexadecane. After 24 h of contact with the pure LiOH soln., the sorbent capacity was 30.33 mg/g, whereas in the brine the capacity decreased to 18.22 mg/g. The results confirm that typical impurities present in formation brines deteriorate Li sorption, indicating that pre-treatment of brine is required prior to effective Li recovery.

3

Chemiczne metody dekontaminacji skażeń radionuklidami cezu-137 i strontu-90 w środowisku i na powierzchniach technicznych

Wiaderek Barbara, Rzadkowska Klaudia, Sałaciński Tomasz, Bryczek-Wróbel Patrycja, Wiktorko Michał, Połosak Alicja

Przemysł Chemiczny

|

2025

|

T. 104, nr 10

1009--1017

PL

Przedstawiono chemiczne metody dekontaminacji skażeń radionuklidami 137Cs i 90Sr w środowisku oraz na powierzchniach technicznych. Omówiono mechanizmy sorpcji, wymiany jonowej, strącania i kompleksowania oraz zastosowanie sorbentów, takich jak zeolity, ferrocyjaniany metali, materiały grafenowe, struktury MOF i kompozyty nanocelulozowe. Wskazano czynniki wpływające na efektywność procesów (pH, konkurencja jonowa, ograniczenia transportu masy) oraz doświadczenia praktyczne z Czarnobyla i Fukushimy, podkreślając znaczenie sorbentów selektywnych i systemów hybrydowych.

EN

A review, with 17 refs., of chem. methods used for decontamination of radionuclides 137Cs and 90Sr in the environment and on technical surfaces. Mechanisms of sorption, ion exchange, precipitation, and complexation were discussed, together with the application of advanced sorbents (zeolites, metal ferrocyanides, graphene, MOFs, nanocellulose) in comparison with classical approaches. Key factors affecting performance (pH, ionic competition, diffusion limits) and field experience from Chernobyl and Fukushima were summarized, highlighting the need for selective sorbents and hybrid systems.

4

Study on the Effectiveness of Cu²+ Ions Removal from Aqueous Solutions Using the Purolite S920 Ion Exchange Resin

Orlof-Naturalna Monika, Młynarczykowska Anna

Inżynieria Mineralna

|

2025

|

Vol. 1, no. 1

229--233

EN

Anthropogenic environmental pollution with heavy metals remains a significant problem, especially when they occur in a form that facilitates bioaccumulation. In the case of natural and process waters or industrial wastewater, there is still a need to improve methods, which provide to reduce heavy metal content. In this study has been shown to the Purolite S920 is useful to eliminating Cu2+ ions from aqueous solutions. In the tested concentration range, 92% purification of single-component solutions from Cu2+ ions were achieved at pH=4 (in laboratory conditios). The process of copper (II) ion removal using the chelating ion exchange resin was interpreted based two of the most popular isotherm models: Langmuir and Freundlich.

PL

Antropogeniczne zanieczyszczenie środowiska metalami ciężkimi pozostaje istotnym problemem, zwłaszcza kiedy występują one w postaci sprzyjającej bioakumulacji. W przypadku wód naturalnych i procesowych oraz ścieków przemysłowych nadal istnieje potrzeba udoskonalenia metod zapewniających redukcję zawartości metali ciężkich. W niniejszym badaniu wykazano, że Purolite S920 jest przydatny do eliminacji jonów Cu2+ z roztworów wodnych. W badanym zakresie stężeń uzyskano 92% oczyszczenie roztworów jednoskładnikowych z jonów Cu2+ przy pH=4 (w warunkach laboratoryjnych). Proces usuwania jonów miedzi(II) za pomocą chelatującej żywicy jonowymiennej zinterpretowano w oparciu o dwa najpopularniejsze modele izoterm: Langmuira i Freundlicha.

5

Assessment of the repeatability of column experiments results on the example of a conservative tracer

Pietrzak Damian, Kania Jarosław, Kmiecik Ewa, Baba Alper

Geologos

|

2025

|

Vol. 31, No. 2

137--150

EN

Most studies on the behavior of pollutants in the groundwater environment are carried out in laboratories, and the results are then implemented at local and regional levels using model simulations or analytical solutions. Column experiments are used to determine the transport characteristics of inorganic and organic chemicals in the soil and water environment. Although column experiments have been conducted regularly for many years, there is currently no established standard protocol for setting up and conducting them to ensure consistent results. The repeatability of column experiments was evaluated for soils, which differ primarily in the silt and clay content, using a conservative tracer susceptible only to advection and dispersion processes to reduce the number of variables affecting the results of the study which arise in a case of using reactive contaminants. The column experiments performed according to the adopted methodology are characterized by high repeatability of the obtained test results for the transport parameters, regardless of the type of injection or the chosen column length (only a small-scale effect is visible). Based on the results, it can be noticed that for the same soil the values of the pore–water velocity for different types of injections and column lengths are very similar. The percentage difference between the values of pore–water velocity obtained for both tested soils does not exceed 5% and for individual pairs of parallel column experiments it does not exceed 3%.

6

Wpływ wartości pH oraz czasu mieszania na neutralizację i strącanie metali ciężkich w ściekach przemysłowych pochodzących z przetworzenia emulsji olejowych

Chrapczyńska Aleksandra, Chandzlik Magdalena, Kosior Aleksandra, Nikiel Karolina, Puchalik Anna, Szufłat Dariusz, Jużak Mariusz, Żoczek Łukasz, Grübel Klaudiusz

Gaz, Woda i Technika Sanitarna

|

2025

|

Nr 7-8

23-28

PL

Ścieki przemysłowe, w tym emulsje olejowe, trafiając do wód odbiornika mogą zakłócić funkcjonowanie biocenozy wód powierzchniowych oraz wpłynąć na jakość wód podziemnych. Dlatego też uzasadnione jest ich oczyszczanie/podczyszczanie pozwalające m.in. usunąć zawarte w nich metale ciężkie. Emulsje olejowe to kompozycje niemieszających się ze sobą cieczy, w których jedna ciecz jest rozproszona w drugiej w postaci drobnych kropelek. W artykule przedstawiono optymalizację metody neutralizacji i strącania metali ciężkich ze ścieków przemysłowych polegającą na określeniu wpływu odczynu oraz czasu mieszania na stężenia wybranych metali ciężkich tj. Cd, Ni, Cr, Pb, Zn i Cu. Do strącenia metali ciężkich wykorzystano środki strącające oraz flokulanty mineralne, dzięki którym we wszystkich wariantach uzyskano znaczne obniżenie wartości stężeń analizowanych metali ciężkich.

EN

Industrial sewage, including oil emulsions, that reaches receiving waters can disrupt the functioning of surface water biocenoses and affect groundwater quality. Therefore, their purification/pre-purification is justified, allowing, among other things, to remove heavy metals contained in them. Oil emulsions are compositions of immiscible liquids in which one liquid is dispersed in the other in the form of small droplets. This article presents an optimisation method for neutralising and precipitating heavy metals from industrial sewage. This method involves determining the effect of pH and mixing time on the concentrations of selected heavy metals, such as Cd, Ni, Cr, Pb, Zn and Cu. Precipitant agents and mineral flocculants were used to precipitate the heavy metals, significantly reducing their concentrations in all variants.

7

Od mofów „w pigułce” do pigułek w mofie : przewodnik teoretyczno-praktyczny

Pander Marzena, Skałecka Natalia, Prus Julia, Stani Oliwia, Bury Wojciech

Wiadomości Chemiczne

|

2024

|

[Z] 78, 11-12

1697--1729

EN

The design, synthesis, and characterization of novel materials with unique properties represent an important field of modern chemistry. Metal-Organic Frameworks (MOFs) [1], a class of porous coordination polymers, exemplify such innovative materials. Despite their initial discovery less than 30 years ago, the field of MOFs has expanded rapidly, and is represented now by over 100 000 different structures [2]. The precise design of organic and inorganic building blocks (metal nodes and organic linkers), which can be regarded as chemical Lego® bricks, enables the realization of an almost limitless array of structural architectures, limited only by the imagination of a chemist. This versatility offers the potential to create advanced materials with tailored properties for specific applications, which include sorption and separation processes [3], heterogenous catalysis [4], drug delivery [5], sensing [6] or energy storage [7]. The aim of this tutorial review is to explore and highlight key aspects of modern porous materials, with a particular focus on MOFs. Basic definitions and classification of this class of materials are provided, alongside an overview of its dynamic development in recent years. The structural composition of these materials is discussed in relation to the principles of reticular chemistry, including nomenclature and topological representations. The increasing complexity within this field and the evolution of MOFs is addressed through the introduction of their generations. The main part of this paper focuses on Zr-based MOFs, a distinctive group known for their unique stability and structural versatility, as well as the ability to endure various post-synthetic modifications. The broad spectrum of their applications, from controlled drug delivery to highly efficient heterogeneous catalysis, is presented to showcase the main achievements in this area. This review aims to highlight how advancements in MOF research are paving the way for new developments in material science, encouraging readers for further in-depth exploration of this compelling area of modern chemistry.

8

Wpływ zanieczyszczenia olejem napędowym na zmianę uziarnienia, plastyczności i pęcznienia neogeńskich osadów zastoiskowych z rejonu Dobre

Izdebska-Mucha Dorota, Gawriuczenkow Ireneusz, Jarominiak Konrad

Przegląd Geologiczny

|

2024

|

Vol. 72, nr 12-2

789--797

EN

Petroleum products are hazardous to the natural environment, as well as to the stability of underground infrastructure and foundations. Numerous studies have reported negative changes in the geological and engineering parameters of soil contaminated with hydrocarbons. In Poland, the impact of pollution with petroleum hydrocarbons on the physical and mechanical properties of soils is still poorly understood and requires studies considering soil lithology, duration of the pollution and the type of pollutant. The soil tested in this study was Neogene limnic soil, collected in the Dobre area, composed of 12.5% clay, 46.5% silt, 41% sand, and kaolinite as the dominant clay mineral. Soil samples containing 0%, 2%, and 6% of diesel fuel (ON) were prepared in laboratory to simulate long-term contamination. With the increase in ON content, the clay content decreased by approximately 4% points, resulting in a classification change from loam (G) to sandy silt (Rp) for the 6% ON sample. Greater differences in particle size distribution were observed using the hydrometer method compared to the micro aggregate method. Compared to the 0% ON sample, contaminated samples showed an increase in the values of Atterberg limits, plasticity index, consistency index and activity. This changes align with literature data for soils of kaolinitic and illitic composition. Consistent with its lithological composition, the tested soil showed low values of the sorption and swelling parameters, indicating low potential expansivity. Although there was a slight increase in the MBC sorption capacity, cation exchange capacity and specific surface area, the contaminated soil samples revealed lower values of free swelling and higher values of swelling pressures compared to the uncontaminated soil. However, the macroscopic observation of samples after the free swelling test and the reduction in the adsorbed water content after the swelling pressure test point to the conclusion that due to the presence of hydrocarbons in the soil structure, its potential for sorption capacity and volume changes was reduced. This research demonstrates that even a relatively low level of soil contamination with petroleum-derived compounds resulted in a change in its geological and engineering properties. Due to the limited data, the presented conclusions require further research applying higher degree of soil contamination. It was also shown that a careful and comprehensive analysis of test results is necessary for the proper interpretation/assessment of the results of standard tests but conducted for non-standard soil material, where the pore liquid consists of water and hydrocarbons.

9

Selection of high-sorption clay-based plaster for machine application

Byrdy Aleksander, Rembiś Marek, Kinasz Roman

Materiały Budowlane

|

2024

|

nr 7

12--23

EN

Modern ready mixed clay-based plasters contain a substantial amount of additives and fillers that are indispensable to make typical machine-assisted plaster application feasible. Fillers reduce the content of clay as the primary ingredient improving the indoor climate in rooms. This article presents the results of comparative studies on the sorption parameters of various clay-rich plaster compositions against the backdrop of research results for other plasters commonly used in building engineering. A plaster characterized by high sorption properties was selected and verified in terms of application potential using the shotcreting technique taking advantage of the thixotropic properties of the material. The developed composition was applied as plaster in a residential building where its effectiveness and influence on the indoor comfort in rooms were verified.

PL

Współcześnie stosowane tynki maszynowe produkowane na bazie gliny zawierają znaczną ilość dodatków i wypełniaczy, które mają zapewnić możliwość ich aplikacji przy użyciu typowych agregatów tynkarskich. Wypełniacze te redukują zawartość gliny jako podstawowego składnika wpływającego na poprawę klimatu wewnętrznego w pomieszczeniach. W artykule przedstawiono wyniki badań porównawczych parametrów sorpcyjnych różnych receptur tynków o dużej zawartości gliny na tle wyników badań innych tynków powszechnie stosowanych w budownictwie. Na podstawie przeprowadzonej selekcji dobrano tynk o bardzo dobrych właściwościach sorpcyjnych i zweryfikowano możliwość jego aplikacji techniką torkretowania, wykorzystującą właściwości tiksotropowe użytego materiału.

10

Current State of Knowledge about Plastics’ Ability to Sorption

Worobiczuk Mateusz, Naumowicz Monika

Civil and Environmental Engineering Reports

|

2024

|

Vol. 34, no. 1

150--165

EN

Plastic pollution is and will be a problem for humanity to deal with for decades to come. The main cause for concern is plastic debris of microsizes, that has been detected in many worrying locations, e.g. human body. Microplastic can carry many substances. It’s possible for many substances, including toxins, to accumulate on plastic surface. This review pertains to the compilation of the newest scientific information regarding plastic’s ability to sorption. The methodological approach as well as mathematical models used in studies pertaining to this topic have been demonstrated. The type of plastic, the matrix and state of microplastic sample have been described to be affecting sorption on plastic. Some problems with methodology in compiled sorption studies have been outlined. It was concluded that more research is needed to be done to fully grasp this topic.

11

Algal biochar in dairy wastewater treatment

Dziosa Karolina, Makowska Monika

Chemical and Process Engineering : New Frontiers

|

2024

|

Vol. 45, nr 2

art. no. e58

EN

The article presents a novel solution based on dairy wastewater sorption on a biochar substrate obtained through thermal decomposition of Chlorella sp. algae biomass. The algal biomass obtained in the culture medium containing wastewater from dairy production was separated from the culture medium through sedimentation and centrifugation and then freeze-dried. After freeze-drying, the dry biomass was pyrolysed at 600 °C in a CO 2 atmosphere.The EDS analysis showed that the oxygen-tocarbon (O/C) and nitrogen-to-carbon (N/C) ratios in the obtained material averaged 0.24 and 0.54 respectively. The arrangement and structure of the obtained biochar was evaluated using Raman spectroscopy. The observed spectra revealed the presence of D bands located at 1346–1354 cm -1 and corresponding to disordered carbon structures, as well as G bands located at 1585–1594 cm -1 and corresponding to tensile vibrations. The D/G intensity ratio was determined at 0.28. The next phase of the research involved sorption of dairy wastewater from cleaning processes containing 1 g of the obtained biochar using solid phase extraction. The study results confirmed high sorption efficiency of the obtained algal biochar. Turbidity was reduced by 93%, suspension by 88%, sulphates by 61%, chlorides by 80%, and organic carbon by 17%. The research confirmed the possibility of using wastewater from dairy production as a natural culture medium for Chlorella sp. algae cultivation to manufacture valuable biochar, which could be used as a sorption bed in the treatment of dairy wastewater from cleaning processes.

12

Optymalizacja temperatury ładowania sorpcyjnego akumulatora ciepła

Pytlik Beata, Smykowski Daniel, Szulc Piotr

Zeszyty Energetyczne

|

2023

|

T. 8

145--156

PL

W niniejszym artykule przedstawiono eksperymentalną analizę z wykorzystaniem różnicowej kalorymertii skaningowej (DSC) i analizy termograwimetrycznej (TGA) zeolitu 13X w celu wyznaczenia optymalnego zakresu temperatur, w jakim przebiega desorpcja wody pod ciśnieniem atmosferycznym. Analiza umożliwiła również wyznaczenie entalpii tego procesu. Temperatura desorpcji wody mierzona przy użyciu DSC mieści się w zakresie 65–150°C, ale najintensywniej przebiega 96–114°C (pik na krzywej DSC). Entalpia tego procesu wynosi ok. 510–590 J/g. Wykazano, że do pełnej desorpcji wody z zeolitu 13X pod ciśnieniem atmosferycznym wystarczy jeden cykl grzania do temperatury 250°C, a następnie wygrzewania w tej temperaturze przez 10 min.

13

Analiza numeryczna osuszania przegrody zewnętrznej na podstawie danych eksperymentalnych

Major Maciej, Kosiń Mariusz

Materiały Budowlane

|

2023

|

nr 7

1--5

PL

W artykule przedstawiono wyniki badań oraz analizy numerycznej zagadnień związanych z wilgotnością przegrody budowlanej wykonanej w technologii lekkiego szkieletu stalowego. Rezultatem badań było sporządzenie izoterm sorpcji oraz nasiąkliwości materiałów tworzących przegrodę. Na ich podstawie przeprowadzono symulację osuszania naturalnego przegrody przy założeniu, że materiały ją tworzące są nasączone wodą. Analiza numeryczna pozwoliła oszacować ubytek wody w przegrodzie zewnętrznej w zależności od początkowego stanu jej zawilgocenia w przyjętych okresach obliczeniowych.

EN

The article covers the results of research and numerical analysis of issues related to the humidity of a building partition made in the technology of a light steel skeleton. The result of the research was the preparation of the sorption isotherm and water absorption of the materials forming the barrier. On their basis, a simulation of the natural drying of the partition was carried out, assuming that the materials forming it are soaked with water. Numerical analysis, depending on the initial moisture level of the external partition, allowed to estimate the loss of water in the partition in the adopted calculation periods.

14

Research on diatomite from Polish deposits and the possibilities of its use

Marczyk J., Pławecka K., Hebdowska-Krupa M., Nykiel M., Łach M.

Journal of Achievements in Materials and Manufacturing Engineering

|

2022

|

Vol. 115, nr 1

5--15

EN

Purpose: Diatomite from a deposit in Jawornik Ruski (Poland) has been selected as the material for study. The paper aimeds to show the possibility of using diatomite from the Carpathian Foothills as a sorbent of petroleum substances. Design/methodology/approach: Diatomite in the delivery condition (DC) and diatomite after calcination were used for this study. The material was calcined at 600, 650, 750, 850 and 1000°C. The diatomaceous earth was then granulated. The morphology of diatomite was observed using SEM. Particle size distribution was determined by Laser Particle Analyzer, chemical composition was determined by XRF, and mineralogical composition by XRD. Specific surface area, pore volume and pore size were determined. Thermal analysis (TG, DTA) was carried out. Absorption capacity tests were performed and the effect of diatomite addition on water absorption of concrete samples was determined. Findings: Within the framework of the study, it was shown that diatomite from the Jawornik deposit could be successfully used as a sorbent for petroleum substances. The absorption capacity of calcined at 1000°C diatomaceous earth was 77%. The obtained result exceeds the effectiveness of previously used absorbents, for which the sorption level is 60-70%. This allows commercial use of diatomite from deposits in Poland. In addition, water absorption tests have shown that diatomaceous earth can successfully replace cement used in concrete productione. The most favourablee effect on the reduction of water absorption is the addition of diatomite in the amount of 10%. Practical implications: The properties of diatomaceous earth from the Jawornik Ruski deposit indicate its high potential for use in the synthesis of geopolymers, which is important not only from an economic but also from an ecological point of view. Originality/value: The novelty of this work is the demonstration of the possibility of using diatomite as a sorbent of petroleum substances with high efficiency, exceeding the previously used sorbents.

15

Badanie procesu sorpcji wielopierścieniowych węglowodorów aromatycznych (WWA) na bentonicie przy wykorzystaniu metod HPLC i FTIR

Majcher Damian, Olesek Paulina, Pecyna Natalia

Analit

|

2022

|

Nr 12

81--91

PL

W niniejszym artykule skupiono się na przedstawieniu wyników badań nad zdolnością sorpcji wielopierścieniowych węglowodorów aromatycznych (WWA) przez próbki pobrane z zakładu produkcyjnego CERTECH w Niedomicach, których głównym składnikiem jest bentonit. Zbadano cztery próbki - dwie bentonitu (niemodyfikowany i modyfikowany węglanem sodu) oraz dwa rodzaje żwirków. Zdolności sorpcyjne badano metodą HPLC sprawdzając zawartość składników WWA (pirenu, antracenu i benzo(a)pirenu) pozostałych po etapie desorpcji. Ponadto dokonano analizy struktury próbek w rożnych etapach sorpcji (metodą FTIR), co potwierdziło obecność jonów węglanowych CO32- w próbkach po modyfikacji.

EN

This article focuses on presenting the results of a study of the sorption capacity of polycyclic aromatic hydrocarbons (PAHs) by samples taken from the CERTECH production facility in Niedomice, the main component of which is bentonite. Four samples were examined - two samples of bentonite (unmodified and modified with sodium carbonate) and two types of grits. Sorption capacities were tested by HPLC checking the content of PAH components (pyrene, anthracene and benzo(a)pyrene) remaining after the desorption step. In addition, the structure of the samples at different sorption stages was analyzed (by FTIR), which confirmed the presence of CO32- carbonate ions in the samples after modification.

16

Badania efektywności procesów sorpcji jonów Cr(III) i Cr(VI) na nieaktywowanym i aktywowanym bentonicie oraz diatomicie metodą spektrofotometrii absorpcyjnej UV-VIS

Siewiorek-Talikowski Jakub, Szewczak Agnieszka, Waszczuk Patryk, Zubek Klaudia

Analit

|

2022

|

Nr 12

92--102

PL

W pracy przedstawiono rezultaty procesów sorpcji jonów Cr(III) i Cr(VI) na nieaktywnym i aktywowanym bentonicie oraz diatomicie firmy „CERTECH”. W toku przeprowadzonych badań dokonano optymalizacji warunków sorpcji oraz sprawdzono, który z materiałów stanowi najlepszy sorbent zarówno dla sorbatu, który stanowiły jony Cr(III) lub Cr(VI), jak i dla sorbatu będącego mieszaniną tych jonów. W celu oceny kinetyki i efektywności sorpcji oznaczano stężenie Cr(III) i Cr(VI) w roztworach po procesie sorpcji metodą spektrofotometrii absorpcyjnej UV-VIS.

EN

The aim of the study was to analyzed the possibility of sorption Cr(III) and Cr(VI) ions on materials from the company "CERTECH" - unactivated bentonite, activated bentonite and diatomite. In the course of the study, optimization of sorption conditions was carried out and it was verified which of the materials is the best sorbent both for the sorbate, which represented Cr(III) or Cr(VI) ions individually, and for the sorbate, which is a mixture of Cr(III) and Cr(VI) ions. In order to determine the material with the highest sorption efficiency, the UV-VIS Spectroscopy method was used.

17

The effects of particular factors connected with maritime transport on quality and safety of cereal as a cargo

Ocieczek Aneta, Mesinger Dominika, Kaizer Adam, Zawadzki Mateusz

Transport Problems

|

2021

|

T. 16, z. 2

19--32

EN

The article discusses the effect of conditions during maritime transport on particular quality and safety parameters of cereal, in relation to quality management and logistics management. Therefore, transport requirements for cereal as a cargo were identified, and furthermore, threats resulting from improperly conducted logistic proces of bulk material with strong sorption properties were described. The aim of this article was to compare the differences in sorption properties between four selected cereal species using the static desiccator method. This method is the standard reference method. As a result of the conducted research, the existence of significant variability in the sensitivity to the effect of maritime transport conditions among cereal as a product group was identified. The most resistant to water vapor was rye grain. The differences between each cereal species should be associated with variability in the physical structure and chemical composition of grains of each individual cereal species. Further works in this area should take into consideration not only the diversity but also the variability of cereal sensitivity owing to the combined effect of relative humidity of the atmosphere and ambient temperature with use of the indepth thermodynamic analysis of sorption.

18

Pilotowa stacja badawcza, dedykowana redukcji materii organicznej, w tym wybranych mikrozanieczyszczeń z wód

Zimoch Izabela, Mroczko Dominik

Instal

|

2021

|

nr 3

41--46

PL

Wciąż rosnące zainteresowanie mikrozanieczyszczeniami oraz zagrożeniami wynikającymi z ich obecności w ekosystemie wodnym, mogą prowadzić do zaostrzania przepisów związanych z ich monitoringiem. W niniejszej pracy zebrano wstępne wyniki analizy efektywności redukcji mikrozanieczyszczeń oraz ogólnej materii organicznej wykorzystując procesy alternatywne dla klasycznych technologii uzdatniania wód przeznaczonych do spożycia przez ludzi. Zaproponowane technologie wdrożone zostały do mobilnej, modułowej stacji badawczej również opisanej w tym artykule. Rozpatrywanymi procesami były: koagulacja, filtracja membranowa, sorpcja i wymiana jonowa oraz fotoliza.

EN

Constantly growing interest in micropollutants and with threats resulting from their presence in the aquatic ecosystem may result in stricter regulations related to their monitoring. This paper presents results of the preliminary micropollutants and total organics reduction effectiveness analysis, with processes alternative to classical technologies of water treatment intended for human consumption. The proposed technologies are implemented in a mobile, modular pilot plant also described in this paper. The considered processes were: coagulation, membrane filtration, sorbtion and ion exchange, and photolysis.

19

Układy poligeneracyjne do skojarzonej produkcji energii elektrycznej, ciepła i chłodu

Nowak Wojciech

Energetyka Rozproszona

|

2021

|

nr 4

63--70

PL

Najpopularniejszym rozwiązaniem trójgeneracyjnym jest skojarzenie generatora energii elektrycznej, najczęściej silnika gazowego, z węzłem odbioru ciepła oraz z absorpcyjnym agregatem chłodniczym wykorzystującym do produkcji wody lodowej wodę gorącą. Rozwiązania tego typu odznaczają się wysoką efektywnością energetyczną, jak również doskonałą elastycznością pracy, bowiem w okresie letnim nadwyżka produkowanego ciepła wykorzystywana jest przez agregat absorpcyjny do produkcji chłodu, przez co znacznej redukcji ulega zapotrzebowanie na energię elektryczną na cele chłodnicze. W pracy zaprezentowano system do skojarzonej produkcji energii elektrycznej, ciepła i chłodu z dodatkową funkcją odsalania wody oraz oczyszczania ścieków. System pozwala na osiągnięcie bardzo wysokiej efektywności energetycznej dzięki racjonalnemu wykorzystaniu ciepła odpadowego generowanego przez silniki Diesla.

EN

The most popular tri-generation solution is the combination of an electricity generator, most often a gas engine, with a heat collection node and an absorption chiller that uses hot water to produce chilled water. Solutions of this type are characterized by high energy efficiency, as well as excellent flexibility of operation, because during the summer the surplus heat produced is used by the absorption chiller to produce cooling, which significantly reduces the need for electricity for cooling purposes. The paper presents a system for cogeneration of electricity, heat and cooling with an additional function of water desalination and sewage treatment. The system allows to achieve very high energy efficiency through rational use of waste heat generated by diesel engines.

20

Rynek nawozów fosforowych oraz zróżnicowanie zawartości fosforu w glebach Polski

Rutkowska Agnieszka, Rusek Piotr

Przemysł Chemiczny

|

2020

|

T. 99, nr 3

381--385

PL

Omówiono wybrane zagadnienia związane z produkcją mineralnych nawozów fosforowych oraz przedstawiono wyniki monitoringu gleb prowadzonego w latach 2008-2016 przez Okręgowe Stacje Chemiczno-Rolnicze w odniesieniu do zawartości fosforu przyswajalnego. Stwierdzono, że niemal 60% gleb w kraju charakteryzuje się wysoką i bardzo wysoką zasobnością w fosfor przyswajalny, co czyni je podatnymi na straty tego biogenu do środowiska wodnego. Jednocześnie 25% stanowią gleby o bardzo niskiej i niskiej zawartości fosforu przyswajalnego, na których konieczne jest racjonalne nawożenie tym makroskładnikiem. W Polsce notuje się duże zróżnicowanie regionalne w zużyciu nawozów fosforowych. Z uwagi na zmniejszające się światowe zasoby fosforytów należy skoncentrować się na poszukiwaniu alternatywnych źródeł tego pierwiastka, również poprzez jego odzysk z odpadów.

EN

A review, with 28 refs., of the prodn. and consumption of P fertilizers in Poland as well as of the time and spacediversified content of P in soils.