Wyniki wyszukiwania - BazTech

1

Strefa zakazu lotów jako instrument utrzymania bezpieczeństwa międzynarodowego

Marszałek Maciej

Rocznik Bezpieczeństwa Morskiego

|

2025

|

R. XIX

847--861

PL

Strefy zakazu lotów na trwałe wpisały się do teorii i praktyki użycia lotnictwa w latach dziewięćdziesiątych ubiegłego wieku oraz w XXI wieku. Za genezę tej szczególnej kategorii operacji powietrznych uznano brytyjską koncepcję kontroli z powietrza powstałą i zweryfikowaną w praktyce po zakończeniu pierwszej wojny światowej. Koncepcję tę wykorzystywano głównie do utrzymania prawa i porządku w podległych Koronie koloniach. Samo ustanowienie stref zakazu lotów, to najczęściej za mało, aby nie siłowo egzekwować wprowadzone przez Organizację Narodów Zjednoczonych ograniczenia. Dopiero wymuszanie stref zakazu lotów przynosi pożądane skutki. Dlatego do tej pory przeprowadzono cztery operacje wymuszania stref zakazu lotów w różnych regionach świata. Strefa zakazu lotów jest porównywana przez ekspertów ze strefami na lądzie i morzu. Nie ma najmniejszych wątpliwości, że na tle tych dwóch wspomnianych stref wypada bardzo dobrze. Jest obarczona zdecydowanie mniejszym ryzykiem niż egzekwowanie stref zakazanych na lądzie lub morzu. Jednakże przyszłość operacji wymuszania stref zakazu lotów wydaje się bardzo wątpliwa, głównie ze względu na zmieniające się bardzo niekorzystnie środowisko bezpieczeństwa.

EN

No-fly zones have become a permanent feature in the theory and practice of air power since the 1990s and throughout the 21st century. The origins of this specific category of air operations are generally attributed to the British concept of air control, which emerged and was tested in practice following the end of the First World War. This concept was primarily used to maintain law and order in colonies under the British Crown. The mere establishment of no-fly zones is often insufficient to enforce the restrictions imposed by the United Nations without the use of force. Only the active enforcement of no-fly zones brings the desired results. To date, four no-fly zone enforcement operations have been carried out in different regions of the world. Experts frequently compare no-fly zones with restricted areas on land and at sea. There is little doubt that, in comparison to these two, no-fly zones perform very well. They are considered significantly less risky than the enforcement of restricted zones on land or at sea. However, the future of no-fly zone enforcement operations appears highly uncertain, mainly due to the rapidly deteriorating security environment.

2

Military aviation capabilities and limitations in intervention operations

Zieliński T.

Zeszyty Naukowe AON

|

2016

|

nr 2(103)

41--56

EN

The aim of this paper is the identification and description of the capabilities and limitations of military aviation in intervention operations. Over the last two decades, military aviation was treated by political decision-makers as a remedy for solving international crises and conflicts. Intervention operations with the participation of military aviation included: humanitarian intervention, crisis response operation and regional ethnic conflicts in many areas of the world. Short analysis of the above-mentioned operations shows a tendency for military aviation to possess attributes (capabilities) which distinguish it from other services. Doctrinal attributes describing military aviation, that is to say, speed, reach, height, ubiquity, agility and concertation, give the intervening coalition an advantage over the enemy from the beginning of the intervention. However, the doctrinal capabilities of military aviation in many cases are not sufficient for conducting air operations during an intervention. It is believed that military aviation may create other capabilities that are very important in the context of the political and military end state of intervention. These might be: possibility of enforcement of no-fly zones as an element of military deterrence, creation of psychological effects against the enemy, show of force or inputs to intelligence, surveillance and reconnaissance. However, the most important capability of military aviation in intervention operations may be the ability for coercion, which allows politicians to put pressure on adversaries. There is no doubt that military aviation also possesses limitations which may reduce its capabilities during intervention operations. The most known of these are: impermanence, limited payload and vulnerability. Sometimes, these would also be political challenges connected with witnessing a given operation by individual countries or the international community. In a specific situation, they may limit or prevent conducting air operations in the area of operations.

PL

Celem artykułu jest identyfikacja i opis zdolności oraz ograniczeń lotnictwa wojskowego w operacjach interwencyjnych. W ciągu ostatnich dwóch dekad lotnictwo wojskowe było traktowane przez decydentów politycznych jako remedium w rozwiązywaniu międzynarodowych kryzysów i konfliktów. Działania interwencyjne z udziałem lotnictwa wojskowego obejmowały: interwencje humanitarne, operacje reagowania kryzysowego czy konflikty etniczne w wielu obszarach całego świta. Krótka analiza tego rodzaju operacji pokazuje, że lotnictwo wojskowe posiada atrybuty (zdolności) wyróżniające je spośród innych rodzajów wojsk. Doktrynalne atrybuty opisujące lotnictwo wojskowe, tj. szybkość działania, zasięg, wysokość, wszechobecność oraz elastyczność użycia i zdolność do koncentracji dają koalicji interwentów przewagę nad przeciwnikiem od początku trwania operacji. Jednakże doktrynalne atrybuty lotnictwa wojskowego w wielu przypadkach okazują się niewystarczające do realizacji operacji powietrznych. Należy zauważyć, że lotnictwo wojskowe posiada bardzo istotne zdolności w kontekście politycznego i militarnego celu operacji. Mogą to być: zdolność do wymuszania stref zakazu lotów, zdolność do militarnego odstraszania, zdolność do tworzenia efektów psychologicznych, demonstracja siły czy wkład w system rozpoznania i obserwacji. Jednakże prawdopodobnie najważniejszą zdolnością lotnictwa wojskowego w operacjach interwencyjnych może być zdolność do wymuszania oraz wywieranie presji na przeciwnikach. Nie ulega wątpliwości, że lotnictwo wojskowe posiada również swoje ograniczenia, które mogą zmniejszać jego zdolności w działaniach interwencyjnych. Za kluczowe należy uznać: nietrwałość podejmowanych działań, ograniczony udźwig statków powietrznych czy ograniczoną żywotność. Również polityczne wyzwania związane z postrzeganiem danej operacji przez poszczególne państwa i społeczność międzynarodową mogą wpływać pośrednio na zdolności lotnictwa wojskowego. W specyficznej sytuacji mogą one ograniczać lub uniemożliwiać wykonywanie misji lotniczych w rejonie operacji.

3

Strefy zakazu lotów narzędziem rozwiązywania sytuacji kryzysowych?

Zieliński T.

Kwartalnik Bellona

|

2014

|

Nr 1

133-147

PL

W konflikty ostatnich dwóch dekad w znacznej mierze były zaangażowane siły powietrzne jako jedno z głównych narzędzi rozwiązywania sytuacji kryzysowych. Jeśli użycie komponentu naziemnego jest wrażliwe politycznie, wspólnota międzynarodowa, dążąc do ograniczenia możliwości użycia siły, odwołuje się do postanowień Karty Narodów Zjednoczonych i ustanawia strefy zakazu lotów nad określonym obszarem. Ma to na celu głównie ograniczenie zdolności bojowych potencjalnego przeciwnika, a także ochronę ludności cywilnej i stworzenie warunków do dostarczania pomocy humanitarnej. Po raz pierwszy strefy zakazu lotów zostały ustanowione nad obszarem Iraku w następstwie wojny w Zatoce Perskiej lat 1990-1991, później wprowadzono je w Bośni i Hercegowinie, a ostatnio w Libii. Wymuszanie zakazu lotów w suwerennej przestrzeni powietrznej określonego państwa wymaga solidnych podstaw prawnych, najlepiej wsparcia rezolucją Rady Bezpieczeństwa ONZ. Ale czy w przeszłości rzeczywiście tak było? Jaką rolę miały odgrywać strefy zakazu lotów w Iraku, Bośni i Hercegowinie oraz Libii? Jakie czynniki należy uwzględniać przy ustalaniu strefy zakazu lotów? Czy następnym krajem, nad którym będzie egzekwowany zakaz lotów, okaże się Syria? Autor przedstawia teoretyczne i praktyczne aspekty funkcjonowania stref zakazu lotów. Na podstawie analizy konfliktu w Libii przeprowadzonej w kontekście wymuszania zakazu lotów nad obszarem tego państwa podejmuje również próbę odpowiedzi na pytanie, czy ewoluujący konflikt w Syrii skłoni społeczność międzynarodową do utworzenia stref zakazu lotów nad tym obszarem, a tym samym do podjęcia międzynarodowej interwencji militarnej.

EN

In the conflicts of past two decades, the air forces were being engaged to a great extent in the role of a main tool for solving crisis situations. If the use of ground component is politically sensible, then international community, in attempt to limit the possibility to use force, turns to the regulations of the United Nations Charter and establish no-flight zones over certain area. This is mainly to restrict combat capability of potential enemy as well as serves the purpose of protecting civilians and providing humanitarian help. For the first time, no-flight zones had been established over Iraq as a result of the Gulf War during 1990-1991, later over Bosnia and Herzegovina, and recently over Libya. The extortion of no-flight zones in the sovereign airspace of a certain state requires solid legal basis, best when supported with the resolution of the UN Security Council. However, had it always been like that? What was the role of no-flight zones in Iraq, Bosnia and Herzegovina or Libya? What factors were at stake when establishing no-flight zones? Will the next state for creating no-flight zones be Syria? The writer presents theoretical and practical aspects of no-flight zone functioning. Based on the analysis of the conflict in Libya, he also attempts to answer the question whether the evolving conflict in Syria will induce international community into creating no-flight zones there, which would be equal to international military intervention.

4

Strefy zakazu lotów jako sposób wymuszania pokoju z powietrza w działaniach sojuszniczych

Marszałek M.

Zeszyty Naukowe AON

|

2004

|

nr 4(57)

121-142

EN

At the turn of the century air force was relatively frequently used to solve international and domestic crises. The most widespread "area” of its activity comprises operations to enforce no-fly zones and other zones of denied access. The no-fly zones enforcement operations conducted over northern and southern Iraq, Bosnia and Herzegovina are permanently engraved in the air force history of NATO, the USA, Great Britain, France and Turkey. However, the article stresses that the way of air force activities in this type of operations derives from colonial wars of the 1920s and 1930s. The airspace control implemented by the Royal Air Force (RAF) was accepted as a model development. In the operations discussed in the article such as "Provide Comfort”, “Northern Watch”, Southern Watch”, Deny Flight’’, and "Deliberate Force”, the attention was drawn to the most important events connected with using air force that, according to the author, greatly influenced the course of peacekeeping process in Bosnia, Herzegovina and keeping a stable situation in the Persian Gulf. There have been shown different tasks and political and military conditions of these operations and also the influence of these factors on the size, structure and tasks of the air forces conducting these operations. The effectiveness of the air force performance in these, mostly long lasting, operations has also been discussed. In the conclusions, the author has presented some regularities appearing in the no-fly zone enforcement operations described above. Thus the thesis has been confirmed that air force is a perfect tool to support international organisations in keeping international security and world peace.