Wyniki wyszukiwania - BazTech

1

Eutrofizacja środowiska wodnego

Kasprzak Krzysztof

Wodociągi - Kanalizacja

|

2025

|

nr 10

26--31

2

Analiza zawartości suchej masy i makroelementów w nawozach naturalnych oraz ocena możliwości stosowania tych nawozów zgodnie z obowiązującymi przepisami

Tkaczyk Przemysław, Sawicka Jolanta, Igras Janusz

Przemysł Chemiczny

|

2025

|

T. 104, nr 7

702--707

PL

Przeprowadzono analizę zawartości suchej masy i zawartości azotu, fosforu, potasu, magnezu oraz wapnia w nawozach naturalnych pobranych z gospodarstw prowadzących produkcję zwierzęcą. Przebadano podstawowe nawozy, takie jak obornik, gnojowica, gnojówka i pomiot ptasi. Stwierdzono duże zróżnicowanie zawartości suchej masy i składników pokarmowych. Największe ilości analizowanych składników pokarmowych stwierdzono w pomiocie, nieco mniejsze w obornikach, a najmniejsze w gnojowicy i gnojówce. Wykazano, że stosowanie nawozów naturalnych zgodnie z maksymalnym limitem azotu wpłynie na przekroczenie dopuszczalnej ilości fosforu przy zastosowaniu każdego z badanych nawozów naturalnych, co pogorszy zarządzanie tymi nawozami w gospodarstwach rolnych.

EN

The dry matter content and the level of N, P, K, Mg and Ca in natural fertilizers collected from farms engaged in animal prodn. were analyzed. The studies included such natural fertilizers types as solid manure, slurry, liq. manure and poultry litter. Considerable variability in the dry matter content and nutrient content of the manures was obsd. The highest concns. of the analyzed nutrients were found in poultry litter, slightly lower in solid manure and the lowest in slurry and liq. slurry. The study showed that the use of org. fertilizers in accordance with the max. N limit would lead to exceeding the permissible P limit for each of the tested fertilizers, which would complicate the management of natural fertilizers on farms.

3

Spatial Distribution Characteristics of Nitrogen And Phosphorus Nutrients in High-Altitude Inland River Cascade Reservoirs

Wang Yu, Tian Miao, Wang Hao, Luo Tianfeng, Li Neng’an, Yuan Xingpeng, Xin Yaling, Zhang Yang

Environment Protection Engineering

|

2025

|

Vol. 51, nr 1

75--92

EN

The spatial distribution characteristics of nitrogen and phosphorus nutrients in cascade reservoirs in high-altitude regions are crucial for water quality management. Water samples were collected from 20 typical section points in the middle and upper reaches of the Heihe River. The research focused on the nutrient concentrations in the surface, middle, and bottom layers of the cascade reservoirs. Nutrient distribution characteristics in the reservoirs were analyzed using both longitudinal and vertical sam-pling. The results showed significant depth-dependent variations in nitrogen and phosphorus concen-trations, influenced by hydrodynamic processes, sediment dynamics, and nutrient cycling. The overall trend for NO2--N, TP, and TN concentrations at the selected sampling points was consistent, with bot-tom-layer concentrations being significantly higher than those in the surface layer.NH4+-N concentration was highest in the middle layer and lowest in the bottom layer, while the CODMn was highest in the surface water and lowest in the middle layer. The primary factors affecting these spatial distribution characteristics include the types and quantities of microorganisms and biological communities at different water depths, water movement and convection, sedimentation rates of suspended particles and organic matter, as well as human activities.

4

Evaluation of the application and operational performance of the modified multistage AO process in a sewage treatment plantEvaluation of the application and operational performance of the modified multistage AO process in a sewage treatment plant

Feng Zhentao, Zhao Dongliang, Zhang Jiazhen, Wang Qian, Xiang Shengchang

Environment Protection Engineering

|

2025

|

Vol. 51, nr 2

31--39

EN

The multistage anoxic/oxic (AO) process is widely known for its effectiveness in wastewater treatment, serving as a core technology in numerous wastewater treatment facilities. Its application in the expansion project of the sewage treatment plant in Dongguan City is particularly noteworthy and merits further research into its performance. To validate its reliability, we conducted a monitoring experiment spanning over 200 days. The results revealed that under stringent operational conditions, the plant demonstrated significant stability in ensuring the effluent quality meets grade A standards. Additionally, its removal efficiency for various pollutants exceeds 90%, particularly outstanding in nitrogen and phosphorus reduction, even when the total phosphorus in the influent exceeded the standard by 2.6 times, the effluent remained stable. These compelling pieces of evidence highlight the superiority of the multistage AO process, positioning it as the preferred technology for widespread adoption in the expansion of wastewater treatment plants. This study can provide valuable insights for the construction of other sewage treatment plants.

5

Wstępne badania nad możliwością odzysku fosforu w oczyszczalni ścieków jako przykład gospodarki obiegu zamkniętego w kontekście odpadów biogennych

Pyssa Justyna, Małek-Paleń Patrycja

Przemysł Chemiczny

|

2023

|

T. 102, nr 11

1203--1209

PL

Fosfor jest mineralnym składnikiem odżywczym koniecznym zarówno dla wzrostu roślin, jak i właściwego funkcjonowania człowieka. Przewiduje się, że złoża fosforytu mogą zostać zużyte w ciągu 100 lat, a duże zasoby fosforu występują jako typowe zanieczyszczenia w zbiornikach wodnych i glebach. W 2014 r. fosfor został zamieszczony w wykazie surowców krytycznych dla Unii Europejskiej. Dlatego niezwykle ważne jest odzyskanie fosforu w kontekście gospodarki o obiegu zamkniętym iremediacji środowiska. Jednym z możliwych źródeł dużej dostępności są komunalne osady ściekowe. W pracy przedstawiono najważniejsze techniki stosowane do odzysku fosforu z odcieków, osadów ściekowych oraz popiołu z osadu ściekowego. Zestawiono również wyniki zawartości fosforu w ściekach pochodzących z Oczyszczalni Ścieków Płaszów w Krakowie. Stwierdzono, że w osadach ściekowych i w odciekach znajdują się fosforany w śladowych ilościach. Istnieje możliwość odzysku fosforu z odcieków, osadów ściekowych oraz z popiołów osadów ściekowych.

EN

The test results for the content of total P, orthophosphates, as well as BOD₅ and COD parameters in raw and biol. treated municipal and domestic sewage were obtained from annual reports for 2020-2021 provided by the sewage treatment plant. The content of orthophosphates and total P in raw sewage and sewage after the biological dephosphatation process was analyzed and the degree of P reduction was calculated in the studied time periods. The effectiveness of biological removal of P compounds was assessed based on indicators such as the ratio of BOD₅ :total P, COD:total P and COD:BOD₅.

6

The effect of pollutants on the content of nutrients in soil

Pukish Arsen V., Sydorenko Olha I., Mandryk Oleh M., Korobeinykova Yaroslava S., Tuts Oleh M.

Nafta-Gaz

|

2023

|

R. 79, nr 4

266--277

EN

Soil degradation occurs as a result of the ingress and accumulation of excessive amount of pollutants in the soil. The article presents the results of theoretical and experimental studies of the complex effect of soil contamination (concentration of petroleum products, toxic salts, dense residue, sodium ions, sulfate ions, magnesium ions, calcium, chloride ions, bicarbonate ions) on the content of nutrients (alkaline hydrolyzed nitrogen, phosphorus, potassium, humus). A detailed analysis of scientific papers has been carried out, based on which the main scientific tasks solved in the article have been formulated. It has been established that soil-salt processes are insufficiently studied and are the object of scientific research in recent years. At the first stage of research, sampling was carried out and the content of nutrients and pollutants in the soil was determined. Determination of element concentrations was performed by collecting soil samples and their subsequent laboratory testing. At the second stage, a correlation-regression analysis of the obtained data was performed and multiple linear regressions were established. The interaction of substances in the soil was determined by analyzing the obtained multiple linear regressions. Two types of soils were studied: with chloride and with sulfate type of salinization. For soils with chloride type of salinity, dependences have been established for the content of humus, alkaline nitrogen and potassium, while in case of phosphorus multiple linear regression does not exist. For soils with sulfate type of salinization, multiple linear regression dependences of concentrations of alkaline nitrogen, phosphorus, potassium have been determined. It is established that the complex influence of the studied elements is decisive. No regression dependence was found for the humus content, which indicates that the concentration of the studied elements has almost no effect on the humus content in the soil. Comparison of the obtained multiple linear regressions with the results of laboratory studies showed a good correlation between these data series. The obtained regularities of pollutant and nutrient interactions in soils are expected in future to enable creation of scientific bases for development of new methods of desalination of soils polluted by formation waters as well as for planning effective reclamation actions.

PL

W wyniku wnikania i gromadzenia się w glebie nadmiernych ilości zanieczyszczeń następuje degradacja gleby. W artykule przedstawiono wyniki badań teoretycznych i eksperymentalnych złożonego wpływu zanieczyszczenia gleby (stężenie produktów naftowych, toksycznych soli, gęstego osadu, siarczanow, jonów sodu, magnezu, wapnia, chlorków, wodorowęglanów), na zawartość składników pokarmowych (hydrolizowanego alkalicznie azotu, fosforu, potasu, humusu). Przeprowadzona została szczegółowa analiza prac naukowych, na podstawie której sformułowano główne zadania badawcze rozwiązane w artykule. Stwierdzono, że procesy glebowo-solne zbadane są w stopniu niedostatecznym i stanowią one przedmiot badań naukowych w ostatnich latach. W pierwszym etapie badań pobrano próbki i wyznaczono zawartość składników pokarmowych i zanieczyszczeń w glebie. Wyznaczenia stężeń pierwiastków dokonano poprzez pobranie próbek gleb i ich późniejsze badania laboratoryjne. W drugim etapie wykonano analizę korelacyjno-regresyjną uzyskanych danych i ustalono wielokrotne regresje liniowe. Oddziaływanie substancji w glebie określono poprzez analizę otrzymanych wielokrotnych regresji liniowych. Badano dwa rodzaje gleb: o zasoleniu chlorkowym i siarczanowym. Dla gleb o zasoleniu chlorkowym ustalono zależności w odniesieniu do zawartośći humusu, azotu hydrolizowanego alkalicznie i potasu, natomiast dla fosforu regresja liniowa wielokrotna nie wystapiła. Dla gleb o zasoleniu siarczanowym wyznaczono zależności wielokrotnej regresji liniowej stężeń azotu alkalicznego, fosforu, potasu. Ustalono, że decydujące znaczenie ma kompleksowe oddziaływanie badanych pierwiastków. Dla zawartości humusu nie stwierdzono zależności regresji, co wskazuje, że stężenie badanych pierwiastków prawie nie wpływa na zawartość humusu w glebie. Porównanie uzyskanych wielokrotnych regresji liniowych z wynikami badań laboratoryjnych wykazało dobrą korelację między tymi seriami danych. Uzyskane prawidłowości oddziaływania zanieczyszczeń i składników pokarmowych w glebach pozwolą w przyszłości stworzyć naukowe podstawy rozwoju nowych metod odsalania gleb zanieczyszczonych wodami złożowymi, jak również planować efektywne prowadzenie prac rekultywacyjnych.

7

Kryzys fosforowy – czym jest i jak się z nim można uporać?

Byczyński Łukasz

Przemysł Spożywczy

|

2022

|

T. 76, nr 11

14--19

PL

Wyczerpujące się zasoby łatwo dostępnego dla roślin fosforu, wzrost cen pasz i fosforytów oraz zanieczyszczenie fosforanami wód powierzchniowych są objawami szerszego zjawiska, określanego jako kryzys fosforowy. W artykule pokrótce wyjaśniono, jakie znaczenie ma fosfor w produkcji rolniczej i żywieniu zwierząt, z czego wynika obecna sytuacja związana ze zmniejszaniem się źródeł fosforu oraz jego udziałem w procesie eutrofizacji wód, a także dokąd prowadzą te zmiany oraz jak można sobie z tym problemem poradzić.

EN

The depletion of readily available for plants phosphorus, the increase in feed and phosphate prices, and the pollution of surface waters with phosphate are symptoms of a wider phenomenon known as the phosphorus crisis. This article briefly explains the importance of phosphorus in agricultural production and animal nutrition, what causes the current situation with decreasing sources of phosphorus and its contribution to process of eutrophication of waters, as well as where we are going and how we can deal with this problem.

8

Zawartość fosforu i azotu w kompostach z odpadów pochodzących z różnych źródeł

Grąz Katarzyna, Gronba-Chyła Anna, Kwaśny Justyna

Przemysł Chemiczny

|

2022

|

T. 101, nr 8

559--562

PL

Materia organiczna gleby odgrywa istotną rolę w chemicznych, mikrobiologicznych i fizycznych aspektach żyzności gleby. Odpady organiczne przekształcone w humifikowany materiał organiczny w procesie kompostowania można wykorzystać jako organiczne dodatki zwiększające zawartość materii organicznej i poprawiające żyzność gleby. Jakość kompostu różni się w zależności od rodzaju kompostowanych odpadów i technologii procesu kompostowania i jest bardzo istotna, zwłaszcza jeśli chodzi o optymalną zawartość pierwiastków, takich jak fosfor i azot. Przedstawiono wyniki badań zawartości P i N dla czterech różnych rodzajów kompostów.

EN

Four types of compost (household composts, rural compost processed by poultry and 2 composts from the mech.-biolog. treatment plant of municipal waste) were studied for P and N content. The lowest av. P and N content was recorded in rural compost, 1.6 and 1.5% by mass, resp., and the highest in household compost, 3.2 and 2.7% by mass, resp.

9

Gospodarka obiegu zamkniętego w praktyce na przykładzie odzysku fosforu w Zakładzie „Południe” MPWiK Warszawa

Zakrzewski Zbigniew

Kierunek Wod-Kan

|

2022

|

Nr 4

64--67

PL

Działania inwestycyjne Miejskiego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji w m.st. Warszawie S.A. od lat są planowane i prowadzone z myślą o środowisku - stąd tak duży nacisk spółki na realizację przedsięwzięć związanych ze zrównoważonym rozwojem i gospodarką obiegu zamkniętego. MPWiK modernizuje właśnie linię technologiczną oczyszczalni ścieków Zakładu „Południe” tak, by z osadów ściekowych odzyskiwać wartościowe substancje nawozowe - fosfor i azot. Jest to jedno z pierwszych tego typu przedsięwzięć w kraju, realizowanych przez spółkę wod-kan.

10

Fractionation and bioavailability of phosphorus and its relation to chlorophyll-a at the coastal area of Semarang city

Maslukah Lilik, Wirasatriya Anindya, Widada Sugeng, Ismunarti Dwi Haryo, Yusuf Muh, Salma Ummu, Zainuri Muhammad

Ecological Chemistry and Engineering. S

|

2022

|

Vol. 29, nr 2

183--197

EN

We investigate the distribution of various fractions phosphorus (P) in sediments at the coastal area of Semarang City. Samples were collected from thirteen locations at the Banjir Kanal Barat, port and Banjir Kanal Timur. Sedimentary parameters such as sand, silt, clay, and organic carbon were analysed in order to find out their relation with various P fractions. The sediment types are predominantly sandy and silty with low clay content. Among all fractions (loosely bound/Ads-P), bound calcium/Ca-P), iron bound/Fe-P), and organic fraction/OP), Ca-P fractions constitute the largest portion (71.2 %) followed by iron-bound (17.0 %), organic fraction (10.4 %) and loosely bound (1.4 %). The bioavailable P fractions range from 20.2 % to 42.0 % of the total P (TP) content with average 28.8 %. Relatively high Ads-P content is observed in offshore locations with comparatively high mud percentage as compared with the near-shore locations. The order of abundance of the main forms of P in the Semarang coastal surface sediments is as follows: Ca-P > Fe-P > OP > Ads-P. The concentration of this fraction causes the abundance of chlorophyll-a from 9.09 to 21.09 mg/m3.

11

Termiczne przekształcenie osadów ściekowych

Wielgosiński Grzegorz

Wodociągi - Kanalizacja

|

2021

|

nr 11

12--14

12

Oznaczanie związków fosforu w matrycach roślinnych

Żyszka-Haberecht Beata, Wieczorek Dorota, Lipok Jacek

Wiadomości Chemiczne

|

2021

|

[Z] 75, 7-8

1017--1038

EN

The variety of the chemical forms of phosphorus compounds occurring in plant tissues, accompanied by the complexity of the chemical composition of plants as the analytical matrices, are the reasons why there is no one, the best answer, how those individual substances may be determined qualitatively and quantitatively. Interestingly, if the subject of determination is the total phosphorus content, the spectrum of effective methods and techniques seems to be impressive. However, in case of spectrophotometric measurements and classical variants of absorption (FAAS) or emission (ICP-AES/ ICP-OES) spectrometry techniques, it is necessary at first to isolate various phosphorus forms from the matrix, and then to mineralize them prior determination. The development of combined methods e.g. ETV-ICP- AES or HR-ETAAS, does allow the isolation of the phosphorus analyte and its detection in a kind of “one step” analytical procedure, directly in plant tissues. Similar benefits, while maintaining the sensitivity of determinations, are brought by the use of XRF, SIMS or nanoSIMS - more expensive techniques of imaging the presence of phosphorus in biological matrices. In turn, the application of nuclear magnetic resonance spectroscopy, especially the 31P NMR technique is thought to be the most universal approach. Using this technique and being aware of higher limit of detection, it is possible to determine various plant phosphorus compounds qualitatively and quantitatively, at the same time.

13

Źródła i formy występowania fosforu w wodach powierzchniowych

Niesiobędzka Krystyna

LAB Laboratoria, Aparatura, Badania

|

2021

|

R. 26, nr 3

18--23

14

Corrosion testing of kinematic connection details from the jet engine in a seawater environment

Bogucki Karol

Journal of KONBiN

|

2021

|

Vol. 51, iss. 1

173--193

EN

Corrosion is a worldwide problem, posing a threat to the safe operation of machinery and equipment. In this article has been analyzed the problem of corrosion on selected elements of the aircraft engine. At the beginning, are discussed the types of corrosion, as well as the materials from which were made the examined parts. The sensitive kinematic vapor from the jet engine was examined in three different galvanic coatings and in the state without any anti-corrosion coating in order to check the effectiveness of galvanic coatings. The results of the NSS tests were then illustrated and discussed. On the basis of the obtained test results, were formulated final conclusions.

PL

Korozja jest problemem ogólnoświatowym, stwarzającym zagrożenie bezpiecznej eksploatacji maszyn i urządzeń. W niniejszym artykule problem korozji przeanalizowano na wybranych elementach silnika lotniczego. Na początku omówiono rodzaje korozji, a także materiały, z których zostały wykonane badane detale. Zbadana została newralgiczna para kinematyczna z silnika odrzutowego w trzech różnych pokryciach galwanicznych oraz w stanie bez żadnego pokrycia antykorozyjnego w celu sprawdzenia skuteczności pokryć galwanicznych. Następnie zobrazowano i omówiono wyniki badań metodą NSS. Na podstawie uzyskanych wyników badań sformułowano wnioski końcowe.

15

Dobra strona osadów ściekowych

Kacprzak Małgorzata

Wodociągi - Kanalizacja

|

2020

|

nr 9

8--11

16

Nitrogen and phosphorus content in constructed wetlands

Jakubaszek Anita

Civil and Environmental Engineering Reports

|

2020

|

Vol. 30, no. 2

247--257

EN

High effectiveness of organic pollutants and nutrients removal is achieved in biological wastewater treatments plants – in case of proper exploitation of these objects. Nitrogen and phosphorus transformation or removal depends on many physic – chemical and biochemical conditions, deposit and environmental factors. A rule for treating wastewater consists in decomposition of organic compounds included in wastewater in water-soil environment. Removing contaminations is performed as a result of sorption of contaminations, bio-chemical oxidation-reduction reactions and biological activity of soil microorganisms and hydrophyte flora. The research has been carried out in the constructed wetland in Małyszyn (1300 EP). The treatment plant operates in horizontal system, with under-surface flow of wastewater.

17

Nowoczesne technologie odzysku azotu i fosforu z osadów ściekowych

Szymańska Magdalena

Wodociągi - Kanalizacja

|

2019

|

nr 11

8--10

18

Wstępna ocena chemizmu wód jeziora Bartąg pod Olsztynem i zarys koncepcji jego ochrony

Grochowska Jolanta, Karpienia Marzena, Tandyrak Renata, Płachta Anna, Dziczek Joanna, Gołębiewska Anna E., Jędrzejewski Paweł, Tomczak Michał, Turek Mateusz, Zaręba Filip

Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie

|

2019

|

T. 19, z. 1

5--18

PL

Badania prowadzono na jeziorze Bartąg (powierzchnia 72,3 ha, max. głębokość 15,2 m) pod Olsztynem. Zlewnia jeziora ma powierzchnię 400,3 ha, w której największy udział mają grunty orne – 68,9%, lasy zajmują 19,7%, a teren zabudowany – 11,4%. W wodach jeziora stwierdzono jednostkowe i duże ilości biogenów, sięgające 1,24 mg Pog∙dm–3 i 2,35 mg Nog∙dm–3 oraz wapnia – 61,0 mg Ca∙dm–3. Przyczyną dużej trofii tego zbiornika jest nadmierne jego obciążenie biogenami spływającymi ze zlewni. Rzeczywiste ładunki biogenów spływające do jeziora przekraczają wartości krytyczne obliczone wg Vollenweidera. Niska jakość wód tego jeziora, z jednoczesnym dużym obciążeniem ładunkiem zanieczyszczeń, ze zlewni wskazuje na konieczność podjęcia działań ochronnych, polegających na zmniejszeniu obciążenia zewnętrznego.

EN

The study was carried out on Lake Bartąg (area 72.3 ha, maximum depth 15.2 m) near Olsztyn. The catchment area of the lake is 400.3 ha, in which arable land cover the largest share – 68.9%, forests occupy 19.7%, and built-up area – 11.4%. In the lake's waters, unitary and large amounts of nutrients were found, reaching 1.24 mg TP∙dm–3 and 2.35 mg TN∙dm–3 and calcium – 61.0 mg Ca∙dm–3. The reason for the high trophic status of this reservoir is its excessive load on biogenes flowing from the drainage basin. The actual loads of nutrients flowing into the lake exceed the critical values calculated according to Vollenweider. The low quality of the lake's waters, with a heavy load of pollutants, from the catchment points to the need to take protective measures, which consist in reducing the external load.

19

Phosphorus and its Fractionation in Bottom Sediments of Selected Lakes of Wielkopolskie Lakeland in Central and Western Poland

Bryl Łukasz, Sobczyński Tadeusz

Rocznik Ochrona Środowiska

|

2019

|

Tom 21, cz. 2

1515--1532

EN

The role of phosphorus contained in bottom sediments of water reservoirs is crucial in the whole eutrophication process. It is an element responsible for the proper functioning of aquatic ecosystems, and its excess leads to deterioration of water quality. The release of phosphorus from bottom sediments directly into the water depends on many factors. This process is particularly intensified at the moment of anaerobic conditions occurring in the bottom layer, or the phenomenon of resuspension of sediments due to external factors, such as intense waving. The persistence of phosphorus deposition in sediments also depends on the nature of chemical connections and changing oxidation-reduction conditions, temperature and pH. Bottom sediments from eight selected lakes of Wielkopolskie Lakeland were investigated for their total phosphorus content and the possibility of its rerelease into water. The subject of the study were the following lakes: Wolsztyńskie, Winiary, Jelonek, Siekiera, Pniewskie, Umultowskie, Góreckie, Strykowskie. The investigated water reservoirs are glacial lakes, usually shallow and characterized by large variations in water level. The samples of bottom sediments were collected from profundal zone with a tube probe from the surface layer of 10 cm thickness, i.e. the layer that exchanges matter with the surrounding water. The collected sediments were placed in sealed, plastic containers to their full capacity. Before proceeding to carry out detailed laboratory analyzes, samples were prepared accordingly. First, the bottom sediments were thoroughly homogenized. Then, they were dried and subjected to further testing. The obtained results were statistically analyzed in the program Statistica 6 PL. Phosphorus was fractionated by means of a sequential extraction described by Psenner. The sediments were also analyzed for the content of phosphorus binding components such as organic matter, iron, aluminium and calcium. Phosphorus was found to be bound mostly to organic matter, aluminium and calcium – the fractions from which it was difficult to release into water. The share of exchangeable and most mobile and bioavailable iron-bound fraction of phosphorus was the lowest but it was still high enough to cause phytoplankton blooms. No clear relationships between the content of individual phosphorus-binding components and the share of phosphorus fractions related to them in total phosphorus pool were identified. Total content of phosphorus in the sediments of the investigated lakes was analogue and similar to that determined in bottom sediments of other eutrophic lakes of Wielkopolskie Lakeland. The content of aluminium, calcium, iron and organic matter were much more variable.

PL

Rola fosforu zawartego w osadach dennych zbiorników wodnych jest kluczowa w całym procesie ich eutrofizacji. Jest pierwiastkiem odpowiedzialnym za prawidłowe funkcjonowanie ekosystemów wodnych, a jego nadmiar prowadzi do pogorszenia się jakości wody. Uwalnianie się fosforu z osadów dennych bezpośrednio do toni wodnej zależy od wielu faktorów. Szczególnie proces ten intensyfikuje się w momencie pojawienia się w warstwie naddennej warunków beztlenowych, czy też zjawiska resuspensji osadów na skutek oddziaływania czynników zewnętrznych, np. intensywnego falowania. Trwałość deopozycji fosforu w osadach zależy również od charakteru połączeń chemicznych oraz zmiennych warunków oksydacyjno-redukcyjnych, temperatury, a także pH. Badano osady denne z ośmiu wybranych jezior Pojezierza Wielkopolsko-Kujawskiego pod kątem całkowitej zawartości fosforu i potencjalnej możliwości jego ponownego uwalniania do toni. Przedmiotem badań były następujące jeziora: Wolsztyńskie, Winiary, Jelonek, Siekiera, Pniewskie, Umultowskie, Strykowskie, Góreckie. Badane zbiorniki wodne to jeziora polodowcowe, zwykle płytkie, charakteryzujące się dużymi wahaniami poziomu wody. Próbki osadów dennych pobierano za pomocą sondy rurowej z powierzchniowej warstwy osadu o miąższości 10 cm, czyli warstwy, która uczestniczy w wymianie materii z tonią. Pobrany osad umieszczano w szczelnych, plastikowych pojemnikach napełniając je do pełna. Przed przystąpieniem do przeprowadzania szczegółowych analiz laboratoryjnych próbki zostały odpowiednio przygotowane. W pierwszej kolejności osady denne dokładnie zhomogenizowano. Następnie wysuszono oraz przeprowadzono kolejne analizy. Uzyskane wyniki badań poddano analizie statystycznej w programie Statistica 6 PL. Frakcjonowanie fosforu realizowano na drodze ekstrakcji sekwencyjnej wg schematu zaproponowanego przez Psennera. Dodatkowo w osadach oznaczano materię organiczną oraz żelazo, glin i wapń, czyli składniki osadu wiążące fosfor. Stwierdzono, że w ogólnej puli fosforu poszczególnych osadów największy udział miały frakcje związane z materią organiczną i glinem oraz z wapniem, czyli stosunkowo trudniej uwalniane do toni. Udział frakcji wymiennej i związanej z żelazem, czyli frakcji najbardziej mobilnych, biodostępnych, był mniejszy co jednak było wystarczające, aby w wodach tych jezior występowały zakwity fitoplanktonu. Nie zaobserwowano natomiast wyraźnych zależności pomiędzy zawartością w osadach poszczególnych składników wiążących fosforany, a udziałem frakcji fosforu z nimi związanych w ogólnej jego puli. Łączna zawartość fosforu w osadach badanych jezior była analogiczna i podobna do tej stwierdzonej w osadach dennych innych eutroficznych jezior Pojezierza Wielkopolskiego. Zawartość glinu, wapnia, żelaza i materii organicznej była znacznie bardziej zmienna.

20

Fosfor do produkcji nawozów. Budowa pierwszej w Polsce instalacji odzysku fosforu z przeróbki osadów ściekowych w Jarocinie

Gromiec Marek

Kierunek Wod-Kan

|

2019

|

Nr 4

16--18

PL

W lipcu 2019 roku na terenie oczyszczalni ścieków w Cielczy koło Jarocina rozpoczął się montaż pierwszej w Polsce instalacji, w skali pełnej technicznej, do odzysku substancji biogennych (azotu i fosforu), w szczególności fosforu wykorzystanego do produkcji nawozów.