Wyniki wyszukiwania - BazTech

1

Wzgórza Krzesławickie w Krakowie jako przykład aktywnych ruchów masowych ziemi na obszarze o rozpoznanych uwarunkowaniach geologiczno-górniczych

Czernek Marek

Przegląd Geologiczny

|

2026

|

Vol. 74, nr 3

282--296

EN

Understanding geological and mining conditions has always played a crucial role in determining possible spatial development optioUnderstanding geological and mining conditions has always played a crucial role in determining possible spatial development options for cities and villages. Knowing where mass movements occur, or where traces of current or past mining are evident, always poses a challenge when constructing buildings. This type of information not only helps to select appropriate structural solutions for the planned structures, but also mitigates the risk of damage through the implementation of rational spatial management policies. The scale of damage resulting from geodynamic phenomena in urban areas can be effectively mitigated through mechanisms designed to prevent such events. Local authorities responsible for shaping the development of specific areas should always base their actions on a solid foundation of knowledge about the challenging geological and mining conditions identified in those areas. The proper implementation of these tasks requires the diligent work of the local government body responsible for recording such conditions, as well as subsequent activities involving periodic observations of identified geodynamic phenomena. This paper presents all such actions using the example of mechanisms developed and implemented in the Kraków area.ns for cities and villages. Knowing where mass movements occur, or where traces of current or past mining are evident, always poses a challenge when constructing buildings. This type of information not only helps to select appropriate structural solutions for the planned structures, but also mitigates the risk of damage through the implementation of rational spatial management policies. The scale of damage resulting from geodynamic phenomena in urban areas can be effectively mitigated through mechanisms designed to prevent such events. Local authorities responsible for shaping the development of specific areas should always base their actions on a solid foundation of knowledge about the challenging geological and mining conditions identified in those areas. The proper implementation of these tasks requires the diligent work of the local government body responsible for recording such conditions, as well as subsequent activities involving periodic observations of identified geodynamic phenomena. This paper presents all such actions using the example of mechanisms developed and implemented in the Kraków area.

2

Zagrożenia w wymiarze lokalnym wynikające z konfliktu hybrydowego

Kochańczyk Rafał, Bartosz Maziarz

Kwartalnik Bellona

|

2026

|

Nr 2

69--85

PL

Każde państwo dąży do uzyskania informacji o aktywności politycznej, ekonomicznej, finansowej, edukacyjnej, społecznej oraz militarnej innych państw. W tym celu są prowadzone gry wywiadów. Działania dywersyjne, sabotażowe i hybrydowe w większości bywają kamuflowane. Polska, gdy zaczęła udzielać pomocy Ukrainie, znalazła się w kręgu zainteresowania wywiadów państw zza wschodniej granicy. W naszym kraju zaczęły działać osoby, które zbierają dane wywiadowcze oraz werbują ludzi do działań dywersyjno-sabotażowych. Z tego typu działaniami w każdym państwie walczą służby specjalne. I choć to one są zobowiązane do zapewnienia bezpieczeństwa państwa w zakresie wywiadowczym i kontrwywiadowczym, to również organy, instytucje, samorządy i społeczeństwo, zwłaszcza na poziomie lokalnym, powinny znać podstawowe mechanizmy działań dywersyjno-sabotażowych oraz możliwości ograniczania aktywności obcych służb wywiadowczych.

EN

Obtaining information on the political, economic, financial, educational, social and military functioning of other states remains a prerequisite for gaining strategic advantage. For that purpose, intelligence data is gathered. The process include hybrid activities, such as subversion and sabotage, and are typically concealed. Poland’s extensive support for Ukraine has increased the interest of intelligence services outside its eastern border. As a result, on the territory of Poland individuals has been recruited to collect intelligence data and conduct subversive actions. Special services counteract these types of activities to secure state by means of intelligence and counterintelligence tasks. They are often assisted by other institutions, such as local administration bodies and local community institutions which should also be familiar with basic mechanisms of subversive and sabotage actions and ways to limit the activity of foreign intelligence services.

3

Cooperation of border services with local government units at the border crossing in Medyka in the perspective of armed conflict

Chackiewicz Małgorzata, Orłowska Małgorzata, Orłowski Dawid

Zeszyty Naukowe SGSP / Szkoła Główna Służby Pożarniczej

|

2025

|

Nr 94 (tom 2)

201--210

EN

The article addresses the issue of cooperation between border services (the Border Guard and the National Revenue Administration) and local government units in the area of the Medyka border crossing in the context of the armed conflict in Ukraine. The paper is theoretical in nature and constitutes part of a broader research project, the results of which have been divided into two separate and independent scientific articles. Part I was published in this journal, Scientific Reports of the Fire University (Zeszyty Naukowe SGSP), under the title: “Customs and border systems on the external border of the EU on the example of the border crossing in Medyka – legal and economic aspects”, issue No. (93), 2. The analytical section primarily employs the legal analysis method, focusing on the applicable regulations and the mechanisms of cooperation between the indicated institutions. Additionally, the authors refer to selected results of empirical research conducted using the diagnostic survey method, concerning the impact of the influx of war refugees on the socio-economic situation of local government units and the level of residents’ sense of security after the outbreak of the war in Ukraine. The obtained results highlight both difficulties and good practices observed at the local level, particularly in municipalities located in the immediate vicinity of the European Union’s external border.

4

The importance of green investments in improving the competitiveness of municipalities in Poland

Spychała Marcin

Zeszyty Naukowe. Organizacja i Zarządzanie / Politechnika Śląska

|

2025

|

z. 220

337--355

EN

Purpose: The aim of the article is to present the relationship between environmental (so-called "green") investments and the change in the level of competitiveness of municipalities in Poland. The significance of green investments in improving the competitiveness of local governments at the municipal level was determined based on the division of the studied units into four groups: urban municipalities, urban-rural municipalities, rural municipalities and cities with county rights. The study was designed to verify the hypothesis that there is a relationship between the change in the level of competitiveness and the scope of environmental investments in municipalities in Poland, with the highest relationship being noted in cities with county rights. Methodology: The study presents changes in the level of competitiveness of municipalities based on 21 indicators and the scope of green investments in municipalities based on 10 indicators constructed based on public statistical data from the Local Data Bank of the Central Statistical Office. The selection of indicators was made using the Z. Hellwig reduction method - i.e. by isolating diagnostic features that showed little correlation between each other. The level of competitiveness and environmental investments were presented based on a synthetic measure showing the taxonomic distance of a given municipality from the established development pattern. In turn, the relationships between the studied variables were established based on regression analysis. Findings: As a result of the conducted research procedure, environmental investments and changes in the level of competitiveness of 2477 communes in Poland were presented, and the relationships between these variables were determined in the individual research groups. The most significant relationships were observed among cities with county rights and rural communes. In turn, the highest values of the synthetic index in the field of competitiveness were recorded in the case of urban-rural communes, and in the field of environmental investments - in the case of urban communes. Originality/value: The article presents the results of extensive research conducted on a group of 2477 entities based on 31 indicators that uniquely present the competitiveness and environmental orientation of investments in municipalities in Poland. The obtained results of the study may be a source of inspiration for EU institutions in the field of formulating environmental strategies covering the entire area of the European Union.

5

Political budget cycle and financial performance of local government: an international perspective

Galiński Paweł

Zeszyty Naukowe. Organizacja i Zarządzanie / Politechnika Śląska

|

2025

|

z. 223

69--89

EN

Purpose: The purpose of this article is to identify an influence of the political budget cycle (PBC) on the financial performance of local government sector in OECD countries against the background of socio-economic and institutional conditions. Design/methodology/approach: The literature on the subject was studied to present the specific effect of the election cycle on the financial condition of local government. Then, longitudinal data models were estimated, i.e. fixed effects models, random effects models, panel quantile regressions with fixed effects using the method of moments, based on data on the local government sector in 28 OECD countries for the period 2007-2022. Findings: The study shows that local government elections affect the financial performance of the local government sector in OECD countries, i.e. both the revenue and expenditure side of the budget, as well as the deterioration of the fiscal balance. However, in the post-election year this balance improves. This is an expression of opportunistically motivated fiscal policies at the sub-national level. Research limitations/implications: Theoretically, the paper advances understanding of an impact of the socio-economic and institutional circumstances, as well as the potential interactions of certain factors, on the fiscal sustainability. Although the study did not find a statistically significant effect of the level of democracy on fiscal balance, its higher level mitigates the negative impact of local elections on the fiscal sustainability of the local government sector. Practical implications: The PBC phenomenon in the local government sector intensified in economies with less sustainable local public finances. Practically, the study identifies areas of policymakers’ activities that can be supervised in order to maintain sound public budgets. Social implications: It is crucial to strengthen the principles of democracy, especially the aspects of free and fair elections, the greater scope of which does not restrain the authorities to raise local taxes during elections. Originality/value: There is a dearth of surveys studying an impact of the election cycle on the financial performance of the local government sectors from the international perspective due to the scholars concentrate on the national context.

6

Changes in the development planning system for local government units at the municipal level

Kuzior Aleksandra, Krawczyk Dariusz

System Safety : Human - Technical Facility - Environment

|

2025

|

Vol. 7, iss. 1

571--577

EN

The aim of this article was to highlight legislative changes in the process of municipal development planning, which will come into force on 1 July 2026. By introducing the obligation for services subordinate to single-person municipal executive bodies to draw up development strategies and for such documents to be adopted by municipal council resolutions, the amended regulations will force local government units to increase the level of integration of their planning documents with supra-local and provincial strategies. Strategies created earlier will have to be updated or redrafted in accordance with the requirements described in this article. There are 2,479 municipalities in Poland (as of 1 January 2025). This may entail a huge logistical and organisational effort for local governments, or it may become a catalyst for the consolidation of municipalities and counties in the joint creation of supra-local strategies. It may also lead to a lack of consistency in the development management system in relations between the municipality and the region.

7

Legal and institutional conditions of crisis management bodies in local government structures

Kosenda Ewa, Kopczewski Marian

Scientific Journal of the Military University of Land Forces

|

2025

|

Vol. 57, No.3(217)

51--79

EN

Ensuring effective protection of the population in an emergency requires the efforts of public administration bodies and other social and economic entities performing tasks in the field of security and defence. A special role in civil protection activities is played by: civil defence, the Police, the Border Guard, the State Fire Service, units of the Volunteer Fire Brigade, other rescue units and various specialised agencies, inspections, and services. The subject of crisis management is more and more often discussed and publicized in the public debate and in various publications. It is necessary to continuously adapt and improve national security management, adequately to contemporary challenges and threats, among others, by integrating many dispersed, side-by-side solutions. The article discusses the current organizational and legal solutions in this area, which allowed to answer the question whether the activities aimed at improving the internal conditions of security are aimed at creating an integrated national security management system. The aim of the article is to analyse the functioning of the crisis management system in Poland, and in particular the principles of operation of crisis management teams in emergency situations, taking into account the legal and institutional conditions of crisis management bodies in local government structures. For the purposes of this study, the following research problem has been formulated: How should crisis management teams work in the planning, decision-making and functional process at individual levels of administration in the event of threats? The basis for the development of the article were relevant legal acts and literature on the subject.

PL

Zapewnienie skutecznej ochrony ludności w sytuacji zagrożenia wymaga wysiłku organów administracji publicznej oraz innych podmiotów społecznych i gospodarczych realizujących zadania w dziedzinie bezpieczeństwa i obrony. Szczególną rolę w działaniach na rzecz ochrony ludności odgrywają: obrona cywilna, Policja, Straż Graniczna, Państwowa Straż Pożarna, jednostki Ochotniczej Straży Pożarnej, inne jednostki ratownictwa oraz różne wyspecjalizowane agencje, inspekcje i służby. Tematyka zarządzania kryzysowego jest coraz częściej poruszana i nagłaśniana w publicznej debacie i w różnych publikacjach. Konieczne jest ciągłe dostosowywanie i poprawa zarządzania bezpieczeństwem narodowym, adekwatnie do współczesnych wyzwań i zagrożeń, między innymi przez zintegrowanie wielu rozproszonych, funkcjonujących obok siebie rozwiązań. W artykule omówiono obecnie obowiązujące w tym zakresie rozwiązania organizacyjno-prawne, co pozwoliło odpowiedzieć na pytanie, czy działania, mające na celu poprawę wewnętrznych uwarunkowań bezpieczeństwa, zmierzają do stworzenia zintegrowanego systemu zarządzania bezpieczeństwem narodowym. Celem artykułu jest analiza funkcjonowania systemu zarządzania kryzysowego w Polsce, a w szczególności zasad działania zespołów zarządzania kryzysowego w sytuacjach zagrożeń przy uwzględnieniu uwarunkowań prawnych i instytucjonalnych organów zarządzania kryzysowego w strukturach samorządowych. Na potrzeby niniejszego opracowania sformułowano następujący problem badawczy: Jak mają pracować zespoły zarządzania kryzysowego w procesie planistyczno-decyzyjnym oraz funkcjonalnym na poszczególnych szczeblach administracji w sytuacji zagrożeń. Podstawę do opracowania artykułu stanowiły odpowiednie akty prawne oraz literatura przedmiotu.

8

Logistyka humanitarna w działaniach samorządów terytorialnych – zarządzanie w sytuacjach kryzysowych

Orłowska Małgorzata

Rocznik Bezpieczeństwa Morskiego

|

2025

|

R. XIX

689--706

PL

Celem artykułu było ukazanie roli jednostek samorządu terytorialnego w realizacji logistyki humanitarnej w sytuacjach kryzysowych, ze szczególnym uwzględnieniem doświadczeń z pierwszych miesięcy wojny w Ukrainie. Na podstawie analizy literatury przedmiotu, dokumentów organizacji międzynarodowych (m.in. OCHA, WHO, IFRC, FEMA, DG ECHO) oraz badań empirycznych przeprowadzonych wśród samorządów województw podkarpackiego i lubelskiego, przedstawiono zakres, formy i uwarunkowania działań logistycznych podejmowanych na szczeblu lokalnym. W artykule opisano m.in. dostawy pomocy rzeczowej, współpracę z organizacjami rządowymi i pozarządowymi, a także strukturę i zadania samorządowych centrów zarządzania kryzysowego. Wyniki badań potwierdzają, że samorządy dzięki znajomości lokalnych potrzeb, zdolności do szybkiego działania i rozwiniętej współpracy międzyinstytucjonalnej pełnią istotną rolę w zapewnieniu skutecznej pomocy humanitarnej.

EN

The aim of this article is to present the role of local government units in the implementation of humanitarian logistics during crisis situations, with particular emphasis on experiences from the first months of the war in Ukraine. Based on an analysis of subject literature, documents of international organizations (including OCHA, WHO, IFRC, FEMA, and DG ECHO), as well as empirical research conducted among local governments in the Podkarpackie and Lublin voivodeships, the article outlines the scope, forms, and conditions of logistics operations undertaken at the local level. It describes, among others, the delivery of material aid, cooperation with governmental and non-governmental organizations, and the structure and tasks of local crisis management centers. The research results confirm that local governments, thanks to their knowledge of local needs, capacity for swift action, and developed inter-institutional cooperation, play a significant role in ensuring effective humanitarian assistance.

9

Ruchy masowe ziemi – realizacja obowiązków i zadań przynależnych do organu administracji samorządowej

Czernek Marek

Przegląd Geologiczny

|

2025

|

Vol. 73, nr 6

555--566

EN

The paper aims to illustrate the activities of a county-level geologist, considering the implementation of tasks resulting from both the current legal order and the need to raise awareness among residents landslide phenomena, their causal factors, and how to approach areas where such conditions have already been identified. An important element of the article is to present the work of the administrative body aimed at consolidating its own knowledge, in the light of the need for continuous improvement, which is crucial in the face of the challenges posed to local governments. The article also presents an overview of legal changes that have occurred over the last 20 years, relating to the obligations of the environmental protection body, within the scope of tasks related to maintaining the register of areas prone to mass movements and those where such movements occur.

10

Kluczowe problemy i wyzwania w zakresie budowania odporności cyfrowej i cyberbezpieczeństwa jednostek samorządu terytorialnego w Polsce – analiza empiryczna w świetle wyników kontroli

Mroczka Kamil, Szczegielniak Michał, Brzozowski Jakub

Cybersecurity and Law

|

2025

|

Vol. 14 (2) - numer specjalny

397--430

PL

Zasadniczym celem artykułu jest analiza – na podstawie danych empirycznych zawartych w ustaleniach m.in. Najwyższej Izby Kontroli – poziomu cyberbezpieczeństwa i odporności cyfrowej jednostek samorządu terytorialnego w Polsce. Kwestie cyberbezpieczeństwa w ostatnich latach stały się obszarem intensywnych prac legislacyjnych zarówno na poziomie unijnym, jak i krajowym. Od 2018 r. uchwalono szereg przepisów, których celem jest zwiększanie poziomu cyberbezpieczeństwa w ujęciu państwa i jego instytucji. Legislacja obejmuje również inne segmenty kluczowe z perspektywy bezpieczeństwa takie jak rynek finansowy, czy podmioty tworzące infrastrukturę krytyczną.

EN

The main objective of this article is to analyse – based on empirical data included in the findings of, among others, the Supreme Audit Office (NIK) – the level of cybersecurity and digital resilience of local government units in Poland. In recent years, cybersecurity has become the subject of intensive legislative work at both the EU and national levels. Since 2018, a number of legal provisions have been adopted to enhance cybersecurity across the state and its institutions. The legislation also covers other areas crucial from a security perspective, such as the financial market and entities forming critical infrastructure.

11

NGO management in terms of cooperation with local government organizations

Rybak Anna

Zeszyty Naukowe. Organizacja i Zarządzanie / Politechnika Śląska

|

2024

|

z. 193

443--461

EN

Objective: Non-governmental organizations (NGO – 3rd sector) are a key element of today's society. Activities carried out by these organizations strengthen the sense of security and participation in social, political and economic life. The article aims to examine the extent to which cooperation with local authorities affects the management of non-profit organizations. Design/methodology/approach: Based on literature research, the following research hypotheses were formulated related to the level of income of the local population, cooperation between NGOs and local authorities, building social capital by creating groups to undertake motivational activities and satisfaction with cooperation with the local government. Based on the Central Statistical Office data, the above hypotheses were verified using a correlation matrix with voivodeships as independent data. Findings: Many non-profit organizations benefit from financial support from local governments and, thanks to them, build social capital, although this applies primarily to the organization's members. Thanks to the research, it can be confirmed that cooperation between organizations and local governments is successful, and the fragmentation of NGOs does not affect the quality of this cooperation. Research limitations/implications: Several limitations were noted, including: the database is an average of organizations at the voivodeship level. The examined management evolution is only partial and highly generalized. There are no qualitative indicators to be included in future research. Practical implications: The third sector in the Polish economy plays a complementary role to society's needs for public services. Thanks to our findings, we can conclude that the fragmentation of these organizations is a response to heterogeneous needs. Social implications: NGOs are organizations that arise from grassroots social needs. We believe that it is important for these social life entities to take more into account the beneficiaries in their activities, financial independence and strengthening the quality of cooperation with local governments would allow them to improve the quality of services addressed to excluded social groups in a given region. Originality/value: The article systematizes knowledge regarding the theory of creating non-governmental organizations. Analyzing the research results, it was discovered that the number of NGOs is not related to the income diversity of the local community.

12

Perspektywy rozwoju polskich terenów przygranicznych w kontekście wojny na terytorium Ukrainy

Piotrowska-Trybull Marzena, Orłowska Małgorzata

Wiedza Obronna

|

2024

|

nr 1

1--23

PL

W artykule zaprezentowano wyniki badań dotyczące zmian w sytuacji społeczno-gospodarczej jednostek samorządu terytorialnego w województwie podkarpackim w kontekście wojny w Ukrainie. Inspiracją do podjęcia badań był napływ uchodźców z Ukrainy do krajów europejskich, w tym do Polski. W stosunku do przybywających do Polski uchodźców mieszkańcy gmin, organizacje pozarządowe, władze publiczne (samorządowe i rządowe) podjęły szereg działań, aby zabezpieczyć podstawowe potrzeby osób migrujących. Na potrzeby badań sformułowano problemy badawcze w brzmieniu: w jaki sposób wojna w Ukrainie wpłynęła na działania samorządów lokalnych w województwie przygranicznym oraz czy i jak w związku z tym zmieniła się ich sytuacja społeczno-gospodarcza. Badania realizowano na terenie województwa podkarpackiego, które po wybuchu wojny doświadczyło napływu uchodźców poszukujących schronienia. Część z nich zatrzymywała się w poszczególnych gminach na kilka, kilkanaście dni a następnie przemieszczała się dalej w głąb kraju lub za granicę, inni decydowali się zostać na terenie tego województwa. Badania realizowano z wykorzystaniem metod teoretycznych i empirycznych, analizy wykonano za pomocą programów Statistica v. 13.3 oraz Excel 2016, obejmują lata 2021-2023.

EN

The article presents the results of research on changes in the socio-economic situation of local selfgovernment units in the Podkarpackie voivodeship in the context of the war in Ukraine. The research was inspired by the influx of refugees from Ukraine to European countries, including Poland. In relation to refugees arriving in Poland, inhabitants of communes, non-governmental organisations, public authorities (local and governmental) have taken a number of measures to secure the basic needs of migrants. For the purposes of the research, the research problems were formulated as follows: how did the war in Ukraine affect the activities of local authorities in the border voivodeship, and whether and how did their socio-economic situation change as a result. The research was carried out in the Podkarpackie voivodeship, which experienced an influx of refugees seeking shelter afer the outbreak of war. Some of them stayed in particular communes for a few or several days and then moved further inland or abroad, others decided to stay in the region. The research was carried out using theoretical and empirical methods, analyses were performed using Statistica v. 13.3 and Excel 2016, and covers the years 2021-2023.

13

Analysis of the Decisive Factors of Government Attracting Tourists in Public Management from the Perspective of Environmental Protection

Guo Zhicheng, Li Yan

Problemy Ekorozwoju

|

2024

|

Vol. 19, no. 1

285--295

EN

Tourism is a critical sustainable social and economic activity that can empower local communities. The current study strived to explore decisive factors that might be used it promotes environmental protection. Governments worldwide might employ to improve conservation and the tourism sector. There is a need to sponsor more publications on tourism and the environment that provide rigor, insight, and significance. There is also a need to address critical impacts, including greenhouse gases for airlines, liquid wastes for cruise ships, water and energy conservation for urban hotels, vegetation clearance, and wildlife displacement for rural resorts, and a range of direct and indirect local impacts on plants and animals for nature-based and adventure tourism in parks and wilderness areas. Governments need to work on economic models that address; currency exchange rates; airfares and taxes; land tenure and wildlife ownership laws; transport infrastructure; police, quarantine, and border security; investment law; public protected-area systems; and a variety of social pressures and fashions. The most effective means to improve environmental management in tourism is through laws and regulations for development planning, pollution control, and protected areas. In developed nations, tourism threatens conservation as property developers push to build private facilities inside public protected areas. In developing nations, tourism is a tool to fund conservation in public parks and private or communal lands. Visitors to the public, and protected areas contribute political and financial capital to park agencies. A few private tourism operators have converted areas of private and communal land to conservation.

PL

Turystyka jest kluczową zrównoważoną działalnością społeczną i gospodarczą, która może wzmocnić pozycję społeczności lokalnych. Celem niniejszego artykułu było zbadanie decydujących czynników, które można wykorzystać w promowaniu ochrony środowiska. Rządy na całym świecie mogą zastosować środki w celu poprawy ochrony środowiska i sektora turystycznego. Istnieje potrzeba sponsorowania większej liczby publikacji na temat turystyki i środowiska, które dostarczają dyscypliny, wnikliwości i znaczenia. Należy również zająć się krytycznymi skutkami, w tym gazami cieplarnianymi dla linii lotniczych, odpadami płynnymi dla statków wycieczkowych, oszczędzaniem wody i energii w hotelach miejskich, usuwaniem roślinności i wypieraniem dzikiej przyrody w ośrodkach wiejskich, a także szeregiem bezpośrednich i pośrednich skutków lokalnych, np. rośliny i zwierzęta dla turystyki przyrodniczej i przygodowej w parkach i na obszarach dzikiej przyrody. Rządy muszą pracować nad modelami gospodarczymi, które uwzględnią następujące czynniki: kursy wymiany walut; bilety lotnicze i podatki; prawa własności gruntów i własności dzikich zwierząt; infrastruktura transportowa; policja, kwarantanna i bezpieczeństwo granic; prawo inwestycyjne; systemy publicznych obszarów chronionych; oraz różnorodne mody społeczne. Najskuteczniejszym sposobem poprawy zarządzania środowiskiem w turystyce są przepisy ustawowe i wykonawcze dotyczące planowania rozwoju, kontroli zanieczyszczeń i obszarów chronionych. W krajach rozwiniętych turystyka zagraża ochronie przyrody, ponieważ deweloperzy nalegają na budowę prywatnych obiektów na publicznych obszarach chronionych. W krajach rozwijających się turystyka jest narzędziem finansowania ochrony przyrody w parkach publicznych oraz na terenach prywatnych lub komunalnych. Odwiedzający ludność i obszary chronione wnoszą kapitał polityczny i finansowy do agencji parkowych. Kilku prywatnych operatorów turystycznych przekształciło obszary gruntów prywatnych i komunalnych w obszary objęte ochroną.

14

Budowanie cyrkularności w samorządach lokalnych – przykład województwa łódzkiego

Feltynowski Marcin, Trippner-Hrabi Justyna

Polish Journal for Sustainable Development

|

2024

|

T. 28, nr 1

85--92

PL

Celem pracy jest prezentacja podejścia opartego na założeniu cyrkularności w działaniach władz samorządowych przez pryzmat funkcjonujących tam gospodarstw domowych. Działania w tym zakresie podejmowane są również na szczeblu Unii Europejskiej poprzez wskazywanie produktywności zasobów w danym kraju. Dynamika selektywnego zbierania odpadów pozwala na ocenę świadomości gospodarstw domowych w zakresie podejścia cyrkularnego, jak również na ocenę skuteczności władz lokalnych w działaniach na rzecz cyrkularności poprzez analizę wskaźników powiązanych z tym zagadnieniem. Praca swoim zasięgiem obejmuje obszar województwa łódzkiego, prezentując dynamikę zjawiska selektywnego gromadzenia odpadów w latach 2017-2023. Na podstawie danych z 2023 roku, możliwe było również wskazanie skupień tworzonych przez gminy o wysokich i niskich wartościach analizowanego wskaźnika.

EN

The aim of this paper is to present an approach based on the assumption of circularity in the actions of local authorities through the lens of the households operating within them. Efforts in this area are also being undertaken at the European Union level by highlighting the productivity of resources within a given country. The dynamics of selective waste collection allow for the assessment of household awareness regarding circular approaches, as well as the evaluation of local authorities' effectiveness in promoting circularity through the analysis of indicators related to this issue. The study encompasses the Łódź Voivodeship, presenting the dynamics of selective waste collection from 2017 to 2023. Based on data from 2023, it was also possible to identify clusters formed by municipalities with high and low values of the analyzed indicator.

15

Wyzwania i nierówności w zarządzaniu finansowaniem zadań jednostek samorządu terytorialnego : analiza krytyczna

Ciach Arkadiusz

Nowoczesne Systemy Zarządzania

|

2024

|

T. 19, nr 3

65--84

PL

Cel badań i hipotezy/pytania badawcze : Celem jest analiza krytyczna wyzwań i nierówności w zarządzaniu finansowaniem zadań jednostek samorządu terytorialnego (JST) w Polsce, ze szczególnym uwzględnieniem wpływu czynników legislacyjnych, politycznych i finansowych na efektywność realizacji ich zadań. Pytania badawcze: - Czy obecność radnych zatrudnionych w jednostkach podległych JST prowadzi do konfliktu interesów, którego konsekwencją jest negatywny wpływ na przejrzystość i niezależność podejmowanych decyzji finansowych? - Czy wysokość przyznawanych subwencji i dotacji zależy wyłącznie od sytuacji ekonomicznej gmin, czy mają na nią wpływ także polityczne powiązania władz lokalnych z partią rządzącą na szczeblu centralnym? - Czy w wyniku niedoszacowania subwencji oświatowej JST są zmuszone do przekierowywania środków własnych na finansowanie zadań edukacyjnych kosztem innych obszarów działalności publicznej? - Czy obecnie stosowane algorytmy podziału subwencji odzwierciedlają rzeczywiste potrzeby JST i w efekcie występuje optymalna alokacja środków publicznych? - Czy JST mają równy dostęp do funduszy europejskich i krajowych? Metody badawcze: - Analiza danych empirycznych JST w latach 2019-2023. - Analiza porównawcza wskaźników finansowania JST w zależności od ich wielkości, dochodów własnych oraz powiązań politycznych. - Analiza statystyczna różnic w wysokości przyznawanych środków finansowych. - Analiza dokumentów źródłowych: prawnych, raportów NIK, lokalnych danych budżetowych JST. - Studium przypadku - analiza gmin z Powiatu Radomszczańskiego w kontekście niedoszacowania subwencji oświatowych i konfliktów interesów. - Krytyczna analiza literatury przedmiotu krajowej i zagranicznej. Główne wyniki: - Wysokość przyznawanych dotacji i subwencji często zależy od powiązań politycznych władz lokalnych z partią rządzącą. JST zarządzane przez przedstawicieli partii rządzącej otrzymywały znacznie większe wsparcie finansowe niż te zarządzane przez niezależnych włodarzy lub przedstawicieli opozycji. - Subwencje oświatowe nie pokrywają rzeczywistych kosztów realizacji zadań edukacyjnych, zmuszając JST do przekierowywania znacznych środków własnych na finansowanie oświaty kosztem innych zadań publicznych. - Obecność radnych zatrudnionych w jednostkach podległych JST prowadzi do konfliktu interesów, co negatywnie wpływa na przejrzystość i niezależność podejmowanych decyzji finansowych. - Procesy przydzielania dotacji w ramach rządowych programów wsparcia charakteryzowały się brakiem transparentności i jasnych kryteriów, co sprzyjało nadużyciom i uznaniowości w przyznawaniu środków. - Wsparcie finansowe było dystrybuowane w sposób nieproporcjonalny, co prowadziło do wzrostu nierówności pomiędzy bogatszymi i biedniejszymi regionami. Mniejsze gminy otrzymywały wyższe dotacje per capita, co jednak nie zawsze odzwierciedlało ich faktyczne potrzeby. Implikacje dla teorii i praktyki: Dla teorii: badania wniosły nową perspektywę do analizy decentralizacji i samorządności, ukazując wpływ czynników politycznych, legislacyjnych i finansowych na funkcjonowanie samorządów. W szczególności wyniki potwierdzają znaczenie teorii dystrybucji politycznej, wskazując na praktyki faworyzowania jednostek związanych z partią rządzącą, co odzwierciedla zjawisko politycznej alokacji zasobów. Problemy związane z nierówną alokacją środków i niedoszacowaniem subwencji oświatowych wnoszą nowe elementy do teorii sprawiedliwości dystrybucyjnej, podkreślając brak równowagi w dostępie do zasobów publicznych pomiędzy regionami. Dla praktyki: badania wskazują pilną potrzebę reform legislacyjnych mających na celu uproszczenie i stabilizację przepisów regulujących działalność JST. Rekomendacja dla wprowadzenia bardziej przejrzystych mechanizmów przyznawania środków publicznych. Podkreślenie znaczenia wsparcia dla mniej rozwiniętych JST, co pozwoliłoby na zmniejszenie nierówności regionalnych i bardziej efektywne wykorzystanie dostępnych funduszy.

EN

Research objectives and hypothesis/research questions: The aim is to critically analyze the challenges and inequalities in the management of the financing of the tasks of local government units (LGUs) in Poland, with particular emphasis on the impact of legislative, political, and financial factors on the effectiveness of their tasks. Research questions: - Does the presence of councilors employed in units subordinate to local government units lead to a conflict of interest, which negatively impacts the transparency and independence of financial decisions made? - Does the amount of subsidies and subsidies awarded depend solely on the economic situation of municipalities, or is it also influenced by political links between local authorities and the ruling party at the central level? - As a result of underestimating the educational subsidy, are local government units forced to redirect their funds to finance educational tasks at the expense of other public activity areas? - Do the currently used algorithms for the distribution of subsidies reflect the real needs of local government units, and, as a result, there is an optimal allocation of public funds? - Is there equal access for local government units to European and national funds? Research methods - Analysis of empirical data: Examination of data from local government units (LGUs) between 2019 and 2023. - Comparative analysis: Evaluation of financial indicators for LGUs based on their size, own revenues, and political affiliations. - Statistical analysis: Investigation of differences in the allocation of financial resources to identify disparities. - Analysis of source documents: Review legal documents, Supreme Audit Office (NIK) reports, and local budget data from LGUs. - Case study: Analysis of municipalities in the Radomsko focusing on underestimating educational subsidies and conflicts of interest. - Critical literature review: Examination of domestic and international literature to provide context and identify relevant issues. Main results - The amount of subsidies and grants awarded often depends on the political affiliations of local authorities with the ruling party. - Educational subsidies fall short of covering actual educational costs, straining resources for other public responsibilities. - Councilors employed by subordinate LGU units cause conflicts of interest, harming transparency and financial independence. - Under governmental support programs, grant allocation processes lacked transparency and clear criteria, enabling abuses and discretionary fund distribution. - Financial support was unevenly distributed, worsening inequalities between wealthier and poorer regions. Implications for theory and practice: For theory: the research brought a new perspective to the analysis of decentralization and self-government, showing the impact of political, legislative, and financial factors on the functioning of local governments. In particular, the results confirm the importance of political distribution theory, pointing to the practice of favoring individuals associated with the ruling party, reflecting the phenomenon of political allocation of resources. The problems of unequal allocation of resources and underestimation of education subsidies bring new elements to the theory of distributive justice, highlighting the imbalance in access to public resources between regions. For practice: research indicates an urgent need for legislative reforms aimed at simplifying and stabilizing the regulations governing the activities of local government units. Recommendation for the introduction of more transparent mechanisms for allocating public funds. Emphasize the importance of support for less developed local government units, which would reduce regional inequalities and make more efficient use of available funds.

16

Gminy pod ostrzem systemu kaucyjnego

Chełkowski Marcin

Energia i Recykling : gospodarka obiegu zamkniętego

|

2024

|

nr 5

PL

Wprowadzenie systemu kaucyjnego w gospodarce opakowaniami w Polsce budzi liczne obawy zarówno lokalnych samorządów, jak i operatorów zajmujących się przetwarzaniem odpadów. Nowe regulacje mają na celu ustabilizowanie rynku i zwiększenie odpowiedzialności producenta, ale ich implementacja staje się przedmiotem dyskusji ze względu na potencjalne konsekwencje dla systemów gminnych oraz zakładów przetwarzania odpadów.

17

Elektromobilność w samorządach do poprawki

Gazda Marcin

Energia i Recykling : gospodarka obiegu zamkniętego

|

2024

|

nr 7

PL

Jeszcze w tym roku może zostać zmieniona ustawa o elektromobilności i paliwach alternatywnych (dalej: ustawa EPA). Już pojawiają się zapowiedzi uchylenia wybranych zapisów dotyczących realizacji zadań publicznych przy wykorzystaniu pojazdów nisko- i zeroemisyjnych. Sytuacja finansowa samorządów sprawia, że mają one problemy ze spełnieniem wymogów z tego zakresu, zwłaszcza że wspomniane pojazdy nie tanieją, tak jak wcześniej zakładano.

18

Assessing of the influence of the local government’s financial situation on awarding circular public procurements

Godlewska Małgorzata, Godlewski Michal Marek

Economics and Environment

|

2024

|

No. 4

art. no. 985

EN

W artykule zweryfikowano związek pomiędzy sytuacją finansową jednostek samorządu lokalnego (JST) a udzielanymi przez te jednostki zamówieniami publicznymi o obiegu zamkniętym. Badanie zostało przeprowadzono na reprezentatywnej dla całej populacji próbie 200 polskich JST (powiatów, miast na prawach powiatów, gmin miejskich, miejsko-wiejskich i wiejskich) w doborze losowo-warstwowym. Analiza regresji logistycznej została zastosowane do przewidzenia binarnego wyniku udzielania (lub nieudzielenia) cyrkularnych zamówień publicznych (zmienna zależna) przez JST w zależności od zdefiniowanych wskaźników finansowych tych jednostek (zmienne niezależne). Wyniki badania CATI pokazały, że im wyższy poziom wydatków ponoszonych przez JST tym chętniej udzielają one cyrkularnych zamówień publicznych. Co zaskakujące, JST z deficytem, brakiem nadwyżki operacyjnej lub niskim poziomem niezależności finansowej były tak samo aktywne w udzielaniu zamówień publicznych o obiegu zamkniętym jak JST bez deficytu, z wysokim poziomem nadwyżki operacyjnej lub wysokim poziomem niezależności finansowej.

PL

This paper investigates the relationship between the financial situation of local governments (LGs) and the awarding of circular public procurements (CPP) within the circular economy. The investigation was based on a population research sample of 200 LGs representative for all Polish LGs (district (powiat), city on district rights, urban, urban-rural, and rural municipality (gmina)) selected in stratified random sampling. The empirical research was conducted using CATI research. Logistic regression analysis was used to predict the binary outcome of awarding CPP (dependent variable) or not awarding CPP by analysing the relationship with the set of defined financial indicators (independent variables). The conducted study revealed that the higher the level of LG expenditure, the more eager LGs are to award CPP. Surprisingly, LGs with deficits, lack of operating surplus ratio or low level of financial independence were as active in awarding CPP as LGs with no deficit, high level of operating surplus ratio or high level of financial independence.

19

Status prawny samorządu terytorialnego w sferze zarządzania kryzysowego

Czuryk Małgorzata

Cybersecurity and Law

|

2024

|

Vol. 12 (2)

174--186

PL

Jednym z obszarów bezpieczeństwa, w którego zakresie właściwa jest administracja publiczna, jest zarządzanie kryzysowe. Na szczeblu lokalnym sprawami zarządzania kryzysowego zajmuje się samorząd terytorialny. Zadania związane z przeciwdziałaniem powstawaniu sytuacji kryzysowych, reagowaniem na nie oraz usuwaniem ich skutków w gminie wykonuje wójt, burmistrz lub prezydent miasta, w powiecie – starosta. Zarządzanie kryzysowe to działalność organów administracji publicznej w sferze bezpieczeństwa. Do administracji publicznej zalicza się też samorząd terytorialny. Zaspokaja on te potrzeby społeczne mieszkańców, które jest w stanie skutecznie realizować, w tym potrzeby bezpieczeństwa.

EN

Crisis management is an area of security over which public administration exercises jurisdiction. At the local level, issues related to crisis management are handled by local government. Tasks related to preventing crisis situations, responding to them and mitigating their consequences at the community level are performed by commune administrators or mayors, and at the district level – by district governors. Crisis management is the activity of public administration bodies in the domain of security. Public administration also includes local government bodies, which address social needs within their capabilities, including security-related needs.

20

Gminna rada seniorów formą wdrażania solidarności międzypokoleniowej w gminie. Rozważania na tle zmian wprowadzonych ustawą z 9 marca 2023 roku o zmianie ustawy o samorządzie gminnym, ustawy o samorządzie powiatowym oraz ustawy o samorządzie województwa

Sikora Kamil

Cybersecurity and Law

|

2024

|

Vol. 12 (2)

187--206

PL

Rady seniorów to ciała kolegialne o charakterze konsultacyjnym, doradczym i inicjatywnym, które wspierają rady gminy w realizacji polityki senioralnej. W takim kształcie zostały określone zgodnie z nowelizacją ustawy o samorządzie gminnym, która weszła w życie 30 listopada 2013 roku. Od tamtej pory jest zauważalny wzrost liczby rad. Ponieważ polskie społeczeństwo się starzeje, co jest niepodważalnym faktem, dlatego jest konieczne podejmowanie przez władze publiczne działań mających na celu sprzyjanie solidarności międzypokoleniowej i stwarzanie warunków do pobudzania aktywności obywatelskiej osób starszych w społeczności lokalnej. Rady mają w społeczności lokalnej do odegrania ważną rolę: mogą tworzyć strategię, angażować do pracy społecznej seniorów z dużymi potencjałami oraz programować wsparcie dla seniorów samotnych i schorowanych, pilnować, czy władze wspomagają osoby 60, 70, 80+ realnie czy jedynie deklarują dobre chęci w tym zakresie. Rady seniorów to odpowiedź na realne potrzeby osób starszych w Polsce. Prognozy pokazują jednoznacznie, że liczba seniorów systematycznie wzrasta, jednocześnie w najbliższych latach wzrastać będzie ich zaangażowanie społeczne. Dla samorządu gminnego rada seniorów to nowoczesny sposób dialogu z mieszkańcami zarówno tymi, których sprawy seniorskie dotyczą bezpośrednio, jak i tymi, którzy jedynie im się przyglądają. Samorząd wsparty głosem najstarszych mieszkańców gminy zyskuje sojusznika merytorycznego, który podzieli się wiedzą o potrzebach i problemach, często niewidocznych zza urzędniczego biurka. Dnia 11 kwietnia 2023 roku weszły w życie kolejne przepisy nowelizujące ustrojowe ustawy samorządowe w zakresie powoływania i funkcjonowania rad seniorów.

EN

Seniors’ councils are collegial bodies of a consultative, advisory and initiative nature that support municipal councils in the implementation of seniors’ policy. They were defined in this form by the amendment to the Act on Municipal Self-Government, which entered into force on November 30, 2013. Since then, there has been a noticeable upward trend in the number of councils appointed. Polish society is aging, which is an undeniable fact, resulting in the need for public authorities to take actions aimed at promoting intergenerational solidarity and creating conditions for stimulating the civic activity of older people in the local community. Councils have an important mission to play in the local community: they can create a strategy, engage seniors with great potential in social work and program support for lonely and sick seniors, monitor whether the authorities actually support people 60, 70 or 80+ or only declare good intentions in this regard. scope. Senior Councils are a response to the real needs of older people in Poland. Forecasts clearly show that the number of seniors is systematically increasing, and at the same time their social involvement will increase in the coming years. For the municipal government, the seniors’ council is a modern way of entering into dialogue with residents, both those who are directly affected by senior issues and those who only observe them. The local government, supported by the voice of the oldest inhabitants of the commune, gains a substantive ally who will share knowledge about needs and problems, often invisible from the perspective of officials. On April 11, 2023, further regulations came into force amending the local government laws regarding the establishment and operation of seniors’ councils.