Preferencje help
Widoczny [Schowaj] Abstrakt
Liczba wyników

Znaleziono wyników: 35

Liczba wyników na stronie
first rewind previous Strona / 2 next fast forward last
Wyniki wyszukiwania
help Sortuj według:

help Ogranicz wyniki do:
first rewind previous Strona / 2 next fast forward last
PL
W artykule przedstawiono podstawowe wymogi stawiane połączeniom sworzniowym zakładkowym stosowanym w stalowych konstrukcjach wsporczych napowietrznych linii elektroenergetycznych. Szczególną uwagę poświęcono połączeniom mimośrodowym kątowników realizowanych za pośrednictwem jednego ramienia oraz nośności połączeń na rozerwanie blokowe. Dokonano porównania wymogów i zaleceń oceny nośności tego typu połączeń zakładkowych w odniesieniu do norm: PN-B-03200:1990, PN-EN 1993-1-8:2008 oraz PN-EN 50341-1:2013. Wyniki obliczeń teoretycznych odniesiono do rezultatów prac badawczych obejmujących rozciąganie wybranych typów połączeń kątowników, o geometrii połączeń ujmujących przekroje poprzeczne, łączniki i ich rozstawy, najczęściej stosowane w budowie kratowych słupów napowietrznych linii elektroenergetycznych. Prace badawcze prowadzone były w ramach realizacji zadań do projektu nr RPMA.01.02.00-14-5672/16 „Innowacyjne słupy linii elektroenergetycznych 110 kV” z puli Mazowieckiej Jednostki Wdrażania Programów Unijnych. Celem prowadzonych badań była weryfikacja doświadczalna formuł normowych oraz krytyczna ocena znacznych różnic w oszacowaniu nośności przedmiotowych połączeń w świetle wieloletnich doświadczeń użytkowania normy PN-B-03200:1990 i nowych zaleceń norm europejskich PN-EN 1993-1-8:2008 i PN-EN 50341-1:2013. Analiza głównie związana była z oceną praktycznych efektów wprowadzenia nowej normy poświęconej konstrukcjom wsporczym dla napowietrznych linii elektroenergetycznych PN-EN 50341-1:2013 oraz zgodnego z nią załącznika krajowego PN-EN 50341-2-22:2016. W zakończeniu przedstawiono proponowane przez autorów zalecenia oraz wytyczne kierunków dalszych badań.
EN
The article discusses basic requirements to the bolted connections used in steellattice towers of electrical overhead lines. Special attention was paid to eccentric connections of angles realized through the one arm and the capacity of connections in the shear-out block failure. A comparison of the requirements and recommendations of the load capacity for this type of connections was made in reference to standards: PN-B-03200:1990, PN-EN 1993-1-8:2008 and PN-EN 50341-1:2013. The results of the theoretical calculations were referred to the results of research work covering stretching the selected types of connections of steel angles, of the geometry of connections that capture cross-sections and bolts spacings. Most often applied types of the connections in the steel lattice towers of overhead electrical lines were analysed. Research work was carried out within the execution of the project No. RPMA.01.02.00-14-5672/16 „Innovative towers of 110 kV electrical lines” from the Mazovian Unit of the EU Programmes Implementation. The purposes of carried out research was the experimental verification of standard formulas and the critical evaluation of significant differences in the estimation of the connections capacity in the light of long experiences of the utilization of the standard PN-B-03200:1990 and new recommendations of European standards PN -EN 1993-1-8:2008 and PN-EN 50341-1:2013. The analysis was mainly related to the evaluation of practical effects of the new standard introduction, dedicated to towers for overhead electrical lines PN-EN 50341-1:2013 and compatible with national attachment PN -EN 50341-2-22:2016. Finally, authors presented the recommendations and guidelines for further research.
EN
Small water reservoirs have economic, hydropower, natural and recreational functions, and improve the water balance. When building a water reservoir, one should consider not only the amount of water that will be retained in it, but also its quality. Frequently, the use of a reservoir and its existence can be threatened by contaminants brought into it with water and rubble. It is important to conduct monitoring in the catchment areas of rivers on which small water reservoirs are to be built, as most often no water quality analyses are conducted in such catchments. Therefore, contamination of planned water reservoirs is a very important problem. The objective of the study was to analyze the quality of water of the Stobrawa river to determine the possibility of its retention in the planned small water reservoir Walce, included in the small retention program for the Opolskie Province. For the purpose of the study, an analysis of water quality of the Stobrawa river was conducted in the vicinity of the basin of the future reservoir, in two measurement periods (from November 2006 to October 2007, and from April 2011 to February 2012). The quality of water of the Stobrawa river was evaluated in terms of the physicochemical indicators NO3-, NO2-, NH4+, P tot., PO43-, BOD5, dissolved oxygen, water temperature, reaction and electrolytic conductivity. The primary function of the reservoir is to be a water storage for agriculture, fire-fighting, as well as recreation, leisure and angling, hence the importance of water quality. The study demonstrated that the contamination of water of the Stobrawa river in the profile of the planned Walce reservoir is considerable. Based on the data obtained from the study, the planned Walce reservoir was classified as an eutrophic. The analysis of the Stobrawa river catchment, as a supplier of matter to the Walce reservoir, revealed that the catchment is characterized by a high capacity for the supply of matter to the reservoir.
PL
Małe zbiorniki wodne spełniają funkcje gospodarcze, energetyczne, przyrodnicze, rekreacyjne i poprawiają bilans wodny. Budując zbiornik wodny, oprócz zagadnień ilościowych wody, należy także wziąć pod uwagę jakość wody, która będzie retencjonowana w zbiorniku. Często wykorzystaniu zbiornika, jak i jego istnieniu, mogą zagrozić zanieczyszczenia dopływające do niego głównie z wodą i rumowiskiem. Ważne są badania monitoringowe w zlewniach rzek na których zamierza się budować małe zbiorniki wodne, ponieważ w tych zlewniach najczęściej nie prowadzi się badań jakości wody. Bardzo ważnym problemem jest więc zanieczyszczenie zbiorników planowanych. Celem pracy jest analiza jakości wód rzeki Stobrawy dla określenia możliwości jej retencjonowania w planowanym, w programie małej retencji dla województwa opolskiego, małym zbiorniku wodnym o nazwie Walce. W pracy przeprowadzono analizę jakości wód rzeki Stobrawy w pobliżu czaszy przyszłego zbiornika, w dwóch okresach pomiarowych (od listopada 2006 r. do października 2007 r. oraz od kwietnia 2011 r. do lutego 2012 r.). Jakość wód rzeki Stobrawy oceniono pod względem wskaźników fizyczno-chemicznych: NO3-, NO2-, NH4+, Pog., PO43-, BZT5, tlenu rozpuszczonego, temperatury wody, odczynu i przewodności elektrolitycznej. Podstawową funkcją zbiornika ma być magazynowanie wody do celów rolniczych, przeciwpożarowych oraz rekreacji, wypoczynku i wędkarstwa, dlatego ważnym zagadnieniem jest jakość wód zbiornika. Przeprowadzone badania wykazały, że zanieczyszczenie wody rzeki Stobrawy w przekroju planowanego zbiornika Walce jest znaczne. Na podstawie uzyskanych danych zakwalifikowano projektowany zbiornik Walce do zbiorników eutroficznych. Przeprowadzona ocena zlewni rzeki Stobrawy jako dostawcy materii do zbiornika Walce wykazała, że zlewnia odznacza się dużą możliwością dostarczania materii do zbiornika.
PL
W niniejszym artykule Autorzy przedstawili analizę warunków hydrologiczno-środowiskowych w aspekcie lokalizacji małej elektrowni wodnej na rzece Budkowiczance. Zlewnia rzeki Budkowiczanki wynosi A=232 km2 i znajduje się w południowo–zachodniej Polsce w województwie opolskim. Długość rzeki Budkowiczanki wynosi ok. 60 km. Autorzy zaproponowali lokalizację małej elektrowni wodnej na jazie w km 20,142 jej biegu w miejscowości Okoły-Kupi Las w gminie Murów. Badany przekrój należy zaliczyć do jednolitej części wód powierzchniowych „Budkowiczanka od Wiszni do Stobrawy”. Planowany na cele małej energetyki wodnej jaz zlokalizowany jest w odległości około 1,7 km powyżej wodowskazu Krzywa Góra. Przeanalizowano warunki hydrologiczne w rzece Budkowiczance dla profilu wodowskazowego Krzywa Góra. Na potrzeby hydrotechniki, dla rzeki Budkowiczanka, w przekroju wodowskazowym Krzywa Góra, wyznaczono stany i przepływy charakterystyczne obejmujące okres 1981-2015. Dla poszczególnych rocznych sum opadów z wielolecia 1981-2015, dla stacji Opole zlokalizowanej w pobliżu zlewni rzeki Budkowiczanki wyznaczono lata bardzo suche i suche. Dla tych lat wyznaczono miary odpływu takie jak: współczynnik odpływu, wysokość warstwy odpływu, objętość odpływu. Wyznaczono również moc teoretyczną elektrowni, w oparciu o przepływ średni w wybranych latach oraz przepływ najdłużej trwający. W badanym cieku stwierdzono występowanie ośmiu gatunków ryb. Po względem elementów: biologicznych, hydromorfologicznych i fizykochemicznych z lat 2012 i 2015, potencjał ekologiczny JCWP jest jedynie umiarkowany, a tym samym stan jednolitej części wód – zły.
EN
In this article, the Authors presented an analysis of hydrological and environmental conditions in the aspect of the location of a small hydropower plant on the Budkowiczanka River. The catchment of the Budkowiczanka River is A = 232 km2 and it’s located in south-western Poland in the Opolskie Province. The length of the Budkowiczanka River is about 60 km. The authors proposed the location of a small hydropower at 20,142 km of its run in Okoły-Kupi Las in the Murów commune. The analyzed cross-section should be included in the body of surface water „Budkowiczanka from Wisznia to Stobrawa”. The weir planned for the purposes of small hydropower is located approximately 1.7 km above the Krzywa Góra gauging station. Hydrological conditions were analyzed in the Budkowiczanka River for the Krzywa Góra profile. For the hydrotechnic purposes states and discharges were determined. Based on the annual sums of precipitations for the Opole station, from the multi-year period of 1981–2015, very dry and dry years have been designated. This station is located near the Budkowiczanka River catchment. For these years, outflow measures were determined such as: outflow coefficient, height of the outflow layer, outflow volume. The theoretically available power of the hydropower plant was also determined, based on the average flow and the longest running flow in the selected years. In the studied river, eight species of fish were found. In terms of biological, hydromorphological and physicochemical elements from year 2012 and 2015, the ecological potential of surface water body is only moderate, and thus the status of water body is bad.
EN
This paper deals with the water management infrastructure, with a particular emphasis on the hydropower structures and environmental protection in the "Dolina Radwi, Chocieli i Chotli" Natura 2000 site in the Radew river basin (the zachodniopomorskie province in the north-western Poland). Advantages and drawbacks (environmental, economic and social) of water power generation and a characterization of the Radew basin and characterization of hydropower usage of this area are discussed. The natural conditions of the terrain are described and the legal setting is characterized for undertakings in the Natura 2000 sites (Water Framework Directive, the Birds Directive, the Habitats Directive, Water Resources Law, the Nature Conservation Act, Act on Access to Information on the Environment and Its Protection and on Environmental Impact Assessments and executory provisions in the form of regulations). The paper presents an assessment of the operation of the hydropower plants "Rosnowo" and "Niedalino" on the river Radew in the context of the environment protection requirements for such facilities. Attention is also given to the social conflicts related to the operation of water management facilities in the Natura 2000 sites (on the example of the Trout Farm in Ubiedrze on the river Chociel). The authors conclude that in the "Dolina Radwi, Chocieli i Chotli" site rational actions are being taken for sustainable water management of hydraulic engineering facilities and that the principles of environmental protection are observed. The hydropower plants discussed in this paper have contributed to the formation of ecosystems related to water, already in existence at the time of creation of the "Dolina Radwi, Chocieli i Chotli" site. They also contributed to the specific species composition and the hydrological regime as well as other properties of the animate and inanimate world. The hydropower plants play various positive roles in the environment and economy, they generate inexpensive clean energy to be used by man. This way both the power production policy and the environmental policy are implemented. The use of this alternative energy source should be promoted also in the Natura 2000 sites. The structures related to water management may operate properly, but certain social, legal and environmental conditions apply. Any arising problems are minimized and users manage the natural resources in a rational and appropriate manner, both in terms of planning or modernizing these structures or by using compensation means. Moreover, several water management works have been carried out in the Radew river basin and despite the rich hydro-engineering infrastructure in the area, the unique natural qualities of the site are preserved.
PL
Praca dotyczy zagadnień dotyczących infrastruktury gospodarki wodnej ze szczególnym uwzględnieniem obiektów hydroenergetycznych i ochrony przyrody na obszarze Natura 2000 „Dolina Radwi, Chocieli i Chotli” w zlewni rzeki Radwi. Przedstawiono zalety i wady energetyki wodnej, charakterystykę zlewni rzeki Radew oraz wykorzystania hydroenergetycznego omawianego obszaru. Opisano warunki przyrodnicze terenu i scharakteryzowano uwarunkowania prawne dla przedsięwzięć na obszarach Natura 2000 (Ramowa Dyrektywa Wodna, Dyrektywa Ptasia i Siedliskowa, Ustawa Prawo wodne, akty wykonawcze w formie rozporządzeń i inne). W pracy przedstawiono ocenę funkcjonowania hydroelektrowni „Rosnowo” i „Niedalino” na rzece Radwi w kontekście wymagań stawianym takim obiektom ze względu na ochronę przyrody. Zwrócono także uwagę na konflikty społeczne związane z funkcjonowaniem przedsięwzięć z zakresu gospodarki wodnej na obszarach Natura 2000. Z pracy wynika, że na obszarze Natura 2000 „Dolina Radwi, Chocieli i Chotli” prowadzone są racjonalne działania mające na celu osiągnięcie zrównoważonej gospodarki wodnej na obiektach hydrotechnicznych, z zachowaniem zasad ochrony środowiska. Omawiane w artykule elektrownie wodne przyczyniły się do wykształcenia ekosystemów związanych z wodą, zastanych w momencie tworzenia „Doliny Radwi, Chocieli i Chotli”, a także określonego składu gatunkowego, reżimu hydrologicznego oraz innych właściwości świata ożywionego i nieożywionego. Elektrownie wodne pełniąc różne zadania w środowisku i gospodarce wytwarzają energię, z której korzysta człowiek. W ten sposób realizuje się zarówno politykę energetyczną, jak również środowiskową. Obiekty związane z gospodarką wodną mogą dobrze funkcjonować, jednakże pod pewnymi warunkami społecznymi, prawnymi i środowiskowymi. Jakiekolwiek problemy są jednak minimalizowane, a użytkownicy w sposób racjonalny gospodarują poprawnie zasobami środowiska, planując i dokonując modernizacji tych budowli czy też stosując środki kompensujące. Ponadto w zlewni Radwi wykonano szereg prac z zakresu gospodarki wodnej i mimo bogatej infrastruktury wodnej na tym obszarze, zachowane zostały unikalne walory przyrodnicze terenu.
6
Content available remote Wybrane problemy badawcze reakcji redukcji tlenu na granicy faz Pt|8YSZ
PL
W pracy przedstawiono wybrane wyniki badań procesu redukcji tlenu w układzie O2|Pt|8YSZ (elektrolit tlenkowy 8% mol. Y2O3 w ZrO2) w warunkach pracy ogniwa SOFC z wykorzystaniem pseudopunktowych elektrod platynowych litych i porowatych. Na podstawie pomiarów chronoamperometrycznych wykonanych dla układu O2|Pt|8YSZ po spolaryzowaniu elektrody platynowej nadnapięciem ujemnym E = -0,5 V w temperaturze 700 °C, stwierdzono wzrost wielkości prądu w przypadku obu typów elektrod w czasie długotrwałej polaryzacji. Zastosowanie metody elektrochemicznej spektroskopii impedancyjnej pozwoliło na stwierdzenie zmniejszenia się oporności omowej Rs, której wielkość nie powinna zależeć od przyłożonego nadpotencjału. Znacznemu obniżeniu uległa również wielkość oporności polaryzacyjnej (aktywacyjnej) Rp, co związane jest głównie z kinetyką reakcji elektrodowej redukcji tlenu. Przyczyną obserwowanych zmian oporności Rp oraz Rs po spolaryzowaniu nadnapięciem ujemnym może być poszerzenie strefy reakcji redukcji tlenu. Fakt ten potwierdziły obserwacje wykonane metodą mikroskopii skaningowej powierzchni kontaktu elektrody Pt z elektrolitem 8YSZ dla „zamrożonych” próbek po badaniach elektrochemicznych. Platynowa elektroda spolaryzowana ujemnym nadnapięciem jest źródłem migrującego metalu, który rozprzestrzenia się wokół elektrody w formie dendrytu. Tak więc rozbudowa metalicznej struktury dendrytowej w strefie przyelektrodowej zwiększa pole kontaktu trzech faz, na którym zachodzi reakcja redukcji tlenu. Czynniki te prowadzą do wzrostu wielkości prądu płynącego przez półogniwo: O2|Pt|8YSZ. Dodatkowo w wyniku pomiarów wykonanych metodą XPS/ESCA zidentyfikowano zmiany struktury powierzchniowej warstwy elektrolitu 8YSZ w obszarze kontaktu z elektrodą Pt, zachodzące pod wpływem długotrwałej polaryzacji.
EN
This paper presents the investigations of the oxygen reduction process in the O2|Pt| 8YSZ (8 mol.% Y2O3 in ZrO2) system using the quasi metallic point and porous platinum electrodes. The chronoamperometric and electrochemical impedance spectroscopy measurements were performed for the O2|Pt|8YSZ system at 700 °C after polarization of the platinum electrode with a negative overpotential of E = -0.5. The increase in absolute values of current, which flowed in the O2|Pt|8YSZ half-cell, was noticed for both types of platinum electrodes during the long-term polarization. Electrochemical impedance spectroscopy investigations revealed a decrease of ohmic resistance Rs which should not be dependent on the applied voltage. The decrease in polarization resistance Rp was also noticed, being mainly related to the electrode reaction kinetics of oxygen reduction. The main reason for the observed changes in the Rp and Rs resistances during the long time polarization at the overpotential of -0.5 V could be related to variations of the Pt electrode geometry. These facts were confirmed by the SEM/EDX analysis. The platinum electrode polarized with the negative overpotential is a source of dendrite-like particles deposited on the 8YSZ surface. Thus, expansion of the metallic dendrite structure in the place of direct contact with the quasi point electrode caused a increase of the three phase boundary area. As a consequence of this, a continuous increase in current for the O2|Pt|8YSZ system was observed. These observations agree with the XPS/ESCA investigations which identified changes in the surface structure of the 8YSZ ceramic electrolyte that occurred during the long-time polarization.
PL
Przedstawiono możliwości rozwojowe technologii stałotlenkowych ogniw paliwowych z bezpośrednim utlenianiem węgla (DC-SOFC). Zbadano wpływ doboru: (i) typu ogniwa ceramicznego zastosowanego do budowy ogniwa paliwowego, (ii) składu chemicznego kompozytowego paliwa węglowego oraz (iii) modyfikacji składu chemicznego powierzchni materiału anodowego na wielkości generowanych prądów i mocy z ogniwa stałotlenkowego bezpośrednio zasilanego węglem. Stwierdzono, że modyfikacja powierzchni materiału anodowego żelazem, a także dodatek żelaza do paliwa stałego prowadzą do znacznej poprawy parametrów pracy ogniw DC-SOFC. Na podstawie wyników badań doświadczalnych sformułowano kierunki rozwoju technologii DC-SOFC.
EN
Type of ceramic cell used for construction, chem. compn. of composite C solid fuel and surface compn. of the anode material were taken into consideration. The surface modification of Ni/YSZ cermet anode with Fe or addn. of Fe to the solid fuel improved considerably the operating parameters of the cell.
PL
Zbadano możliwość otrzymywania jednofazowych proszków BaCe0.9Y0.1O3 (BCY), Ba0.95Sr0.05Ce0.9Y0.1O3 (BS5CY) oraz Ba0,95Ca0,05Ce0,9Y0,1O3 (BC5CY) metodami zol- żel. Jako czynniki kompleksujące zastosowano kwas cytrynowy, kwas cytrynowy z dodatkiem glikolu etylenowego oraz kwas etylenodiami- notetraoctowy (EDTA). Zastosowanie metod analizy termicznej (DTA/DSC-TG) pozwoliło na zbadanie efektów cieplnych oraz określenie strat masy występujących podczas ogrzewania w temp. 25-1000°C w powietrzu bezpostaciowych prekursorów tych proszków. Na podstawie analizy składu fazowego proszków BCY, BS5CY i BC5CY syntezowanych w temp. 600-1200°C stwierdzono, że w najniższej temp. 1000°C jednofazowe proszki BCY, BS5CY i BC5CY można otrzymać, stosując metodę zol-żel z wykorzystaniem kwasu EDTA jako czynnika kompleksującego. Na podstawie obserwacji preparatów proszkowych pod transmisyjnym mikroskopem elektronowym zauważono, że otrzymane proszki charakteryzują się izometrycznym pokrojem cząstek, których rozmiary wynoszą 50-100 nm. Analiza zmian przewodności elektrycznej gazoszczelnych spieków BaCe0.9Y0.1O3 i and Ba0.95 M0.05Ce0.9Y0.1O3 (M = Ca2+, Sr2+) wskazuje, że częściowe pod- stawienie kationów Ba2+ kationami Ca2+ lub Sr2+ prowadzi do wzrostu przewodności elektrycznej spieku BaCe0.9Y0.1O3 w atmosferze gazowej zawierającej wodór. Na podstawie wyznaczonych wielkości przewodności elektrycznej oraz odporności na kruche pękanie KIC stwierdzono, że otrzymany materiał BaCe0.9Y0.1O3 jest bardziej predysponowanym elektrolitem niż BaCe09Y01O3 dla zastosowań w urządzeniach elektrochemicznych.
EN
BaCe0.90.1O3 and Ba0.95 M0.05Ce0.9Y0.1O3 (M = Sr or Ca) oxides were synthesized by sol-gel methods in presence of citric acid (optionally with HO(CH2)2OH or ethyienedi- aminetetraacetic acid) at 600-1200°C. The oxides showed isometric particles (50-100 nm). The partial replacing Ba with Ca or Sr resulted in an increase in elec. cond. in H2- contg. atm. The Ca-contg. oxide was recommended as an electrolyte in electrochem. devices.
PL
Artykuł dotyczy analizy natężeń pól elektrycznych i magnetycznych w środowisku przemysłowym. Badania przeprowadzono w Zakładach Azotowych Puławy S.A. Analizie poddano wyniki pomiarów natężeń pól o częstotliwości 50Hz oraz emisji z zakresu radiowego 30MHz3GHz. Otrzymane wyniki porównano z dopuszczalnymi limitami.
EN
The article describes the analysis of the intensities of electric and magnetic fields in an industrial environment. Measurements done in Zakłady Azotowe Puławy S.A. The analysis concerns the results of measurements of intensities fields of 50 Hz, and the emission of radio range 30MHz-3GHz. The results were compared with acceptable limits.
10
PL
Jednym z priorytetów polityki energetycznej Unii Europejskiej jest ograniczenie emisji CO2, pochodzącej z sektora energetycznego. Aby sprostać temu wyzwaniu w Polsce, której energetyka opiera się głównie na elektrowniach spalających węgiel kamienny i brunatny, należy już dzisiaj podjąć odpowiednie przeciwdziałania. Do takich przeciwdziałań należy –między innymi – zwiększenie efektywności wytwarzania energii elektrycznej z paliw kopalnych i wykorzystanie możliwości sekwestracji CO2. W ostatnich latach obserwuje się szybki rozwój ogniw paliwowych z bezpośrednim utlenianiem węgla – są one efektywnymi generatorami elektryczności, a strumień wytwarzanych w nich gazów wylotowych zawiera, niewymagający wzbogacania, stężony CO2. W artykule przedstawiono zasadę działania węglowych ogniw paliwowych, ich zalety i wady w stosunku do ogniw paliwowych wodorowo- tlenowych, a także osiągnięty przez nie poziom technologiczny. Przedstawiono również dokonania dwóch ośrodków w Polsce zaangażowanych w rozwój tej technologii: Akademii Górniczo-Hutniczej i Instytutu Katalizy i Fizykochemii Powierzchni PAN im. Jerzego Habera w Krakowie.
EN
EU energy policy has given high priority to the reduction of CO2 emissions, first and foremost the emissions from the power industry. To meet this challenge, especially in Poland where the power industry is based on hard and brown coal power plants, adequate countermeasures should be undertaken as soon as possible. One possible approach is to increase the efficiency of electricity production from fossil fuels, together with the employment of CO2 sequestration. Recently, there has been vigorous development in the area of direct carbon fuel cells, effective generators of electricity whose single byproduct of operation is concentrated CO2. This paper describes the fundamentals of operation of direct carbon fuel cells, their advantages and disadvantages in comparison to hydrogen-oxygen fuel cells, as well as their technological status. The analysis also reviews the achievements of two research centres in Krakow, Poland which are involved in the development of this technology, the AGH – University of Science and Technology and the Jerzy Haber Institute of Catalysis and Surface Chemistry of the Polish Academy of Sciences.
11
Content available remote Magazynowanie energii
PL
Artykuł zawiera krótki opis najczęściej obecnie stosowanych technologii magazynowania energii w zbiornikach elektrowni szczytowo-pompowych, akumulatorach elektrochemicznych, ultrakondensatorach oraz zasobnikach kompresyjnych, bezwładnościowych i nadprzewodnikowych. Omówiono również zasobniki ciepła oraz sposoby gromadzenia i wykorzystania wodoru. Opis uzupełnia klasyfikacja technologii magazynowania energii i przykłady jej praktycznego zastosowania.
EN
This paper describes concisely the most frequently used energy storage technologies such as pumped hydro, compressed air, rechargeable electrochemical batteries, flywheels, supercapacitors as well as thermal energy storage devices and storage of hydrogen and its utilization. Classification of energy storage technologies and examples of their applications are also provided.
PL
Przez ostatnie stulecie wynalazek Edisona był najbardziej popularnym źródłem światła używanym przez człowieka. Czy nadchodzi kres jego użytkowania? W ostatnim czasie w wielu krajach na całym świecie toczy się debata na temat konieczności zastąpienia tradycyjnej żarówki energooszczędnymi źródłami światła.
PL
Przedstawiono ogólne informacje na temat metod pomiarowych z wykorzystaniem odpowiedzi impulsowej, opisano wymagania nowych metod pomiarowych oraz podano wyniki pomiarów przeprowadzonych z zastosowaniem nowych technik (MLS, Swept Sine), a także dokonano porównania wyników otrzymanych przy użyciu nowych technik z wynikami otrzymywanymi metodami klasycznymi.
EN
This paper includes general information on measurement methods with the use of impulse response. Requirements concerning new measurement techniques have been described and results of measurements conducted using new methods (MLS, Swept Sine) have been presented. Results achieved by the use of new techniques and those achieved by classical methods have been compared.
PL
W pracy przeanalizowano wpływ przewodności jonowej elektrolitów tlenkowych ZrO2-Y2O3 na efektywność pracy płaskiego stałotlenkowego ogniwa paliwowego z bezpośrednim utlenianiem węgla (DC-SOFC), pracującego w temperaturach od 600 do 850°C. Badane roztwory stałe zawierały od 3 do 12% mol. Y2O3 w ZrO2. Najwyższe gęstości prądu otrzymano dla spieku o udziale 8% mol. Y2O3 (8YSZ), charakteryzującego się największą przewodnością jonową pośród tej grupy materiałów. Efektywność pracy badanego ogniwa wzrasta też na skutek zmniejszania grubości elektrolitu, skutkującej obniżeniem polaryzacji omowej. Wykonano również wstępne badania nad efektywnością konwersji różnych typów węgla na energię elektryczną w ogniwie DC-SOFC. W trakcie badań wykazano, że dodatek przewodnika jonowego 8YSZ do sproszkowanego paliwa węglowego w ilości nie przekraczającej 10% wag. prowadzi do wzrostu otrzymywanych gęstości prądu w porównaniu do gęstości prądu otrzymywanych z ogniw zasilanych czystym paliwem węglowym. Pomiary przeprowadzono w ogniwach paliwowych o geometrii płaskiej i rurkowej.
EN
The paper examines the influence of ionic conductivity of solid oxide electrolytes (ZrO2-Y2O3) on efficiency of a planar solid oxide fuel cell with direct oxidation of carbon (DC-SOFC), operating at temperatures from 600 to 850°C. The ZrO2 solid solutions contained from 3 to 12 mol% Y2O3. The highest current densities were obtained for DC-SOFC with 8 mol% Y2O3 in ZrO2 (8YSZ) used as electrolyte. The performance efficiency of the fuel cell increases also as a result of reducing the thickness of the electrolyte, which results in a decrease of ohmic polarization. Also, the preliminary studies were performed, focusing on the effectiveness of conversion of different types of coal to electricity in DC-SOFC. During research, it was shown that adding 8YSZ ionic oxide conductor to the powdered coal fuel in the amount not exceeding 10% of its weight results in an increase of current densities as opposed to the current densities obtained from the pure carbon fuel cells. The measurements were carried out in the planar and tubular oxide fuel cells.
15
Content available Szanse i bariery rozwoju energetyki wodorowej
PL
Energetyka wodorowa to pojęcie, które pojawiło się na przełomie XX i XXI wieku, w związku z przewidywanym wzrostem roli H2 jako wtórnego nośnika energii w gospodarce światowej. Wtórnym nośnikiem energii jest również elektryczność, która obecnie dominuje w sektorze energetycznym. Obydwa te nośniki będą współtworzyły energetykę wodorową, w pewnych obszarach mocno jednak między sobą konkurując. Energetyka wodorowa obejmuje swoim zakresem trzy etapy funkcjonalne: wytwarzania, magazynowania i transportu oraz energetycznego wykorzystanie wodoru. Idea energetyki wodorowej niesie w sobie ogromne korzyści ekonomiczne, społeczne i polityczne. Szanse i bariery jej rozwoju zależeć będą w zasadzie od tego w jakich obszarach nastąpi istotny postęp naukowy i techniczny, czy będą to obszary tradycyjnych technologii energetycznych czy dopiero powstającej energetyki wodorowej.
EN
The term "hydrogen economy" has appeared at the break of XX and XXI century, due to expected grow of H2 importance as a secondary energy carrier in the world economy. The other energy carrier is also electricity, which now dominates in the energy sector. Both these carriers will participate in hydrogen economy, although in some areas they will also compete for priority role in power sector. The hydrogen economy consists of three functional steps: production, storage and transportation as well as utilization of hydrogen fuel for useful energy. The idea of hydrogen economy offers enormous economic, social and political benefits. However, prospects for its development mainly depend in which area will occur significant scientific and technical achievements either in traditional power technology or emerging hydrogen economy.
EN
In a solid oxide fuel cell (SOFC), the most often used solid electrolyte is yttria stabilized zirconia. Usually, SOFC of a tubular geometry operates at ca. 1000 °C. To decrease the temperature of the cell, it is necessary to reduce the thickness of electrolyte or replace yttrium-stabilized zirconium with an other electrolyte of a much higher ionic conductivity. A potential candidate for an electrolyte in intermediate temperature SOFC is gadolinia doped ceria. The largest energetic losses in a fuel cell of this type, apart of ohmic polarizations, are attributed to slow kinetics of the cathodic process. In this work, investigated oxygen electrode reaction for two various electrolytes: yttria stabilized zirconia and gadolinia doped ceria. The measurements were conducted using microelectrodes for which analysis of kinetic parameters of the electrode reaction is easier. Gold electrodes were applied in the experiments. Although Au is a good electrocatalyst for oxygen reduction, almost no research has been done for this metal so far. The performance of the electrode and results of impedance measurements have been presented and discussed.
19
Content available remote Właściwości akustyczne stropów i układów podłogowych
PL
Zapewnienie należytej ochrony przed hałasem jest jednym z podstawowych wymagań użytkowych stawianych obiektom budowlanym. Zostało ono sformułowane w Dyrektywie Unii Europejskiej 89/106/EEC92 oraz w Dokumencie Interpretacyjnym "Wymaganie podstawowe nr 5. Ochrona przed hałasem". Podobne zapisy, włączające ponadto ochronę przeciwdrganiową, znajdują się w podstawowych aktach prawnych dotyczących budownictwa, do których należą: ustawa Prawo budowlane i związane z nią Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
PL
Omówiono wpływ grubości na właściwości materiałowo-konstrukcyjne materiału elastycznego oraz na właściwości akustyczne układów podłogowych. Przeanalizowano podane w PN-EN 12534-2:2002 zasady szacowania zmniejszenia poziomu uderzeniowego przez podłogę na podstawie sztywności dynamicznej. Omówiono wpływ warstwy wierzchniej oraz wpływ zastosowania izolacji przyściennej na właściwości akustyczne pływających podłóg.
EN
The influence of thickness on material and structural properties of elastic material as well as on the acoustic properties of floor systems are discussed. Principles, given in PN-EN 12534-2:2002 standard for estimation of reduction of impact sound pressure level by floor based on dynamic stiffness are discussed. Influence of surface layer and influence of application of wall insulation on acoustic properties of floating floors are presented.
first rewind previous Strona / 2 next fast forward last
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.