Wyniki wyszukiwania - BazTech

1

Lokalne strategie bezpieczeństwa energetycznego

Szczerbowski Radosław

Wiadomości Elektrotechniczne

|

2026

|

R. 94, nr 3

15--20

PL

W artykule przedstawiono rolę, jaką mogą odegrać jednostki samorządu terytorialnego w kształtowaniu bezpieczeństwa energetycznego. Realizowana obecnie transformacja energetyczna zakłada stopniowe odchodzenie od paliw kopalnych w energetyce i przejście na źródła zeroemisyjne, w tym źródła odnawialne. Jej powodzenie wymagać będzie, aby zaangażowani w nią byli wszyscy interesariusze. W tym zakresie samorządy mogą odegrać kluczową rolę. To na poziomie gminy może być koordynowany rozwój energetyki przez tworzenie i wspieranie inicjatyw promujących lokalne, odnawialne źródła energii, takie jak klastry energii czy spółdzielnie energetyczne. Tego typu społeczności energetyczne mogą zapewnić tańszą i stabilniejszą energię dla mieszkańców, a tym samym wzmacniać niezależność energetyczną regionu. Wymagać to będzie nowej formy współpracy jednostek samorządowych z operatorami systemów energetycznych. Powodzenie tego typu przedsięwzięć może przyczynić się do wzrostu bezpieczeństwa energetycznego nie tylko w skali gminy czy regionu ale również kraju.

EN

The article presents the role that local government units can play in shaping energy security. The energy transition currently underway involves a phased move away from fossil fuels in the energy sector and a shift to zero-emission sources, including renewable sources. Its success will require the involvement of all stakeholders. Local governments can play a key role in this regard. It is at the municipal level that energy development can be coordinated by creating and supporting initiatives that promote local renewable energy sources, such as energy clusters or energy cooperatives. These types of energy communities can provide cheaper and more stable energy for residents, thereby strengthening the region's energy independence. This will require a new form of cooperation between local government units and energy system operators. The success of such projects can contribute to increased energy security not only at the municipal or regional level, but also at the national level.

2

Wybrane metody prowadzenia komutacji w stacjach elektroenergetycznych wykorzystane podczas intencjonalnego wydzielenia podsystemu

Skuza Aleksandra, Ziemianek Stanisław, Marek Suproniuk, Perka Bogdan

Przegląd Elektrotechniczny

|

2026

|

R. 102, nr 1

1--8

PL

W referacie przedstawione zostały możliwości sterowania, wykonywania i planowania przełączeń w ramach stacji elektroenergetycznych wysokich napięć. Przedstawione zostały dotychczas stosowane metody sterowania i planowania sterowania, przy uwzględnieniu aparatury stosowanej w stacjach elektroenergetycznych wysokich i najwyższych napięć oraz automatyk i systemów zdalnego nadzoru. Dodatkowo przytoczone zostały pewne aspekty sterowań w sytuacjach możliwego rozpadu systemu elektroenergetycznego, co stanowi kontynuacje prac badawczych i artykułów wydanych do tej pory przez autorów. Autorzy są zdania, że nadążne planowanie przełączeń i typowania łączników wykonujących przełączenia pomocne będzie w procesie przeciwdziałania sytuacjom zagrażającym integralności i ciągłości pracy dużych systemów elektroenergetycznych. W referacie przedstawiono przykłady możliwych metod typowania łączników w procesie prowadzenia komutacji w stacjach elektroenergetycznych w warunkach zagrożenia utratą integralności przez system elektroenergetyczny.

EN

The paper presents the possibilities for control, execution and planning of switching within high voltage substations. The methods of control and control planning, taking into account the apparatus used in high-voltage and extra-high-voltage substations as well as automatics and systems high and extra-high voltage substations as well as automation and remote monitoring systems. In addition, some aspects of controls in situations of possible power system breakdown are cited, continuing the research work and articles published by the authors to date. The authors are of the opinion that the tracking planning of switching and typing of switches performing switching will be helpful in the process of counteracting situations threatening the integrity and continuity of large power systems. The paper presents examples of possible methods for typing switches in the process of conducting switching in substations under conditions threatening the loss of integrity of the power system.

3

Zrozumieć pełen koszt systemu elektroenergetycznego

Såmark-Roth Anton, Budzisz Michał

Kierunek Energetyka

|

2026

|

Nr 1

24--26

PL

Wskaźnik LCOE pokazuje tylko część prawdy - informację o koszcie produkcji energii z danego źródła. Tymczasem sprawiedliwe i uzasadnione porównanie wymaga rozszerzonej analizy kosztów integracji z perspektywy systemu - obejmujących koszty bilansowania, sieci czy rynku energii.

4

Skutki braku pomiaru napięcia podczas wykrywania zwarć przez urządzenia elektroenergetycznej automatyki zabezpieczeniowej linii przesyłowych

Szweicer Wojciech, Skuza Aleksandra

Elektronika : konstrukcje, technologie, zastosowania

|

2026

|

Vol. 67, Nr 4

14--18

PL

W artykule przedstawiono wybrane problemy, jakie powstają podczas pomiaru napięcia lub jego braku, w działaniu zabezpieczeń elektroenergetycznych. Omówiono wagę pomiaru napięcia dla takich zabezpieczeń. Przedstawiono także niektóre sytuacje, w których błędny pomiar napięcia grozi niewłaściwym działaniem zabezpieczeń, a tym samym może tworzyć problemy dla całego systemu podczas sytuacji awaryjnej.

EN

The paper presents selected problems that arise during voltage measurement or its lack in power protection systems. It discusses the importance of voltage measurement for such protection systems and presents some situations in which incorrect voltage measurements can lead to improper protection operation and, consequently, can create problems for the entire system during an emergency state.

5

Interesariusze zrównoważonego krajowego systemu elektroenergetycznego

Nowakowska-Krystman Aneta

Wiedza Obronna

|

2025

|

Nr 3, nr spec.

241--257

PL

Sektor elektroenergetyczny jest podstawową rozwoju gospodarczego każdego państwa. Nie dziwi zatem fakt, że dostęp do surowców energetycznych, źródeł energii niekonwencjonalnej, infrastruktury przesyłowej czy magazynowania stanowi obiekt szczególnej uwagi wszystkich państw, w tym Polski. Następuje zmiana uwarunkowań funkcjonowania krajowych systemów elektroenergetycznych, rośnie liczba interesariuszy wewnętrznych i zewnętrznych, dotychczasowi aktorzy wewnętrzni zmieniają swój portfel produktów, relacje ulegają przewartościowaniu. Celem artykułu jest przedstawienie interesariuszy zrównoważonego krajowego systemu elektroenergetycznego bowiem warunkują oni bezpieczeństwo energetyczne Polski.

EN

The energy sector is fundamental to the economic development of every country. It is therefore not surprising that access to energy resources, unconventional energy sources, transmission infrastructure or storage is of particular concern to all countries, including Poland. The conditions for the functioning of national energy systems are changing, the number of internal and external stakeholders is growing, current internal actors are changing their product portfolio, and relationships are being re-evaluated. The aim of this article is to present the stakeholders of a sustainable national power system because they determine Poland’s energy security.

6

Wybrane zagadnienia związane z działaniem zabezpieczeń wykorzystujących pomiar napięcia w pobliżu słabych źródeł mocy

Szweicer Wojciech, Skuza Aleksandra

Wiadomości Elektrotechniczne

|

2025

|

R. 93, nr 12

14--17

PL

W inwestycjach w odnawialne źródła energii o charakterze rozproszonym często stosuje się bezkrytycznie zasady zabezpieczania stosowane w sieciach przesyłowych, rozdzielczych lub dla dużych jednostek wytwórczych. W wielu sytuacjach takie podejście jest nieuzasadnione i ekonomicznie nieopłacalne. W artykule zaprezentowano kilka wybranych problemów charakterystycznych dla tego typu źródeł. Szczególną uwagę poświęcono zabezpieczeniom wykorzystującym pomiar napięcia.

EN

In investments in distributed renewable energy sources, protection principles used in transmission and distribution networks, or for large generation units are often uncritically applied. In many situations, this approach is unjustified and economically unviable. This article presents several selected issues specific to this type of source. Particular attention is paid to protections using voltage measurements.

7

Nowoczesne laboratorium elektroenergetycznej automatyki zabezpieczeniowej - dydaktyczne stanowisko do badania zabezpieczeń odległościowych w liniach wysokiego napięcia

Sajewicz Dariusz, Zabłocki Albert

Wiadomości Elektrotechniczne

|

2025

|

R. 93, nr 6

16--20

PL

W artykule przedstawiono funkcje, które pełnią zabezpieczenia odległościowe w Krajowym Systemie Elektroenergetycznym. Zaprezentowano stanowisko laboratoryjne do badania zabezpieczenia odległościowego linii napowietrznej 110 kV zbudowane na podstawie sterownika polowego CZAZ-RL i opracowany laboratoryjny model linii wysokiego napięcia.

EN

The paper presents the functions performed by distance protection in the National Power System. A laboratory workstation for testing the distance protection of a 110 kV overhead line is presented, built based on the CZAZ-RL field controller and a developed laboratory model of a high voltage line.

8

Czy użycie sformułowania „niestabilne źródła OZE” jest właściwe?

Talaga Mariusz, Halinka Adrian

Wiadomości Elektrotechniczne

|

2025

|

R. 93, nr 9

31--36

PL

Artykuł dotyczy posiłkowania się pojęciem niestabilności pracy odnawialnych źródeł energii (OZE). Często w opracowaniach spotyka się takie pojęcie, szczególnie w kontekście oceny stabilności pracy systemów elektroenergetycznych (SEE), których takie źródła są składnikami. W literaturze dotyczącej tego tematu, termin „niestabilne źródło OZE” bywa używany w różnych kontekstach i dla różnych horyzontów czasowych, co może prowadzić do niejednoznaczności. Autorzy artykułu proponują sformułowania i określenia, które mają na celu precyzyjniejsze zdefiniowanie charakteru i warunków pracy tych źródeł w systemie elektroenergetycznym.

9

Zastosowanie stabilizatorów systemowych ułamkowego rzędu do tłumienia kołysań elektromechanicznych w systemie elektroenergetycznym

Pruski Piotr, Paszek Stefan

Przegląd Elektrotechniczny

|

2025

|

R. 101, nr 9

91--97

PL

W artykule zdefiniowano strukturę nowego stabilizatora systemowego ułamkowego rzędu PSS3B_FRAC opartą na modyfikacji struktury typowego stabilizatora PSS3B. Przedstawiono przykłady zastosowania tego typu stabilizatorów do tłumienia kołysań elektromechanicznych w jednomaszynowym i wielomaszynowym systemie elektroenergetycznym (SEE). Zaproponowano wyznaczenie parametrów takich stabilizatorów korzystając z metod optymalizacyjnych, poprzez minimalizację odpowiednio zdefiniowanych funkcji celu. Przedstawiono korzyści wynikające z wprowadzenia dodatkowych parametrów w modelu stabilizatora PSS3B_FRAC, związanych z różniczkowaniem ułamkowego rzędu sygnałów w torach wejściowych układu. Pokazano, że stabilizatory PSS3B_FRAC lepiej tłumią kołysania elektromechaniczne niż stabilizatory PSS3B, bez znacznego pogorszenia przebiegów napięć węzłowych. Przykładowe obliczenia wykonano dla modeli: układu jednomaszynowego oraz siedmiomaszynowego SEE CIGRE.

EN

The article defines the structure of a new fractional-order power system stabilizer PSS3B_FRAC based on a modification of the structure of the typical PSS3B stabilizer. Examples of the use of this type of stabilizers to damp electromechanical swings in single-machine and multi-machine power systems are presented. It was proposed to determine the parameters of such stabilizers using optimization methods by minimizing appropriately defined objective functions. The benefits resulting from the introduction of additional parameters in the PSS3B_FRAC stabilizer model, related to fractional-order differentiation of signals in the input paths of the system, are presented. It has been shown that the PSS3B_FRAC stabilizers damp electromechanical swings better than the PSS3B stabilizers, without significant deterioration of the node voltage waveforms. Sample calculations were performed for the following models: a single-machine system and a seven-machine CIGRE system.

10

Zastosowanie metod głębokiego uczenia w systemie ładowania samochodów elektrycznych z użyciem źródeł odnawialnych i magazynów energii

Kaznowski Robert, Sztafrowski Dariusz

Przegląd Elektrotechniczny

|

2025

|

R. 101, nr 2

133--136

PL

Optymalizacja funkcjonowania stacji ładowania pojazdów elektrycznych (PEV) w zmiennych warunkach atmosferycznych oraz zmiennym zapotrzebowaniu na energię jest kluczowym wyzwaniem w kontekście rozwoju infrastruktury PEV. W opracowaniu przedstawiono wyniki zastosowania modelu głębokiego uczenia (DL), który uwzględniając różne parametry pozwala dostosować zasoby stacji ładowania do optymalnego funkcjonowania w czasie rzeczywistym. Eksperymentalne testy przeprowadzono na danych symulacyjnych, uwzględniając lokalne warunki pogodowe i zachowania użytkowników pojazdów elektrycznych.

EN

Optimizing the operation of Plug in Electric Vehicle (PEV) Charging Stations in changing weather conditions and changing energy demand is a key challenge in the context of the development of PEV infrastructure. The study presents the results of the use of a deep learning (DL) model, which, taking into account various parameters, allows the charging station resources to be adjusted to optimal functioning in real time. Experimental tests were performed on simulation data, taking into account local weather conditions and the behavior of electric vehicle users.

11

Problemy związane z zabezpieczeniami odległościowymi w sieciach z odnawialnymi źródłami energii

Szweicer Wojciech

Przegląd Elektrotechniczny

|

2025

|

R. 101, nr 11

301--308

PL

W sieciach wyprowadzających moc z rozproszonych źródeł odnawialnych coraz częściej korzysta się z rozwiązań sprawdzonych w sieciach przesyłowych. Jednym z takich rozwiązań jest zabezpieczanie obiektów (linii) eksportujących energię z farmy wiatrowej lub fotowoltaicznej za pomocą zabezpieczeń odległościowych. W praktyce okazuje się jednak, że bezkrytyczne stosowanie takich rozwiązań nie musi powodować zwiększenia niezawodności układu wyprowadzania mocy z OZE. W referacie przedstawiono przykład sytuacji, w której zabezpieczenie odległościowe nie będzie działać poprawnie, oraz omówiono sposoby wykrywania takich sytuacji za pomocą współczynnika SIR już na etapie inwestycji. Pozwala to ograniczyć koszty budowy względnie przewidując przyszłe problemy i zaradzając im zawczasu – ograniczyć koszty eksploatacji zabezpieczeń układów wyprowadzania mocy z OZE.

EN

In networks that export power from distributed renewable sources, solutions proven in transmission networks are being used increasingly. One such solution is to protect facilities (lines) exporting energy from a wind or photovoltaic farm using distance protections. In practice, however, it turns out that the indiscriminate use of such solutions does not necessarily improve the reliability of an exporting system from renewable sources. This paper presents an example of a situation in which the distance protection will not operate correctly, and discusses methods for detecting such situations using the SIR coefficient at the investment stage, which allows for reduced construction costs or, by anticipating future problems and addressing them in advance, reduces operating costs of the DG exporting system.

12

Polioptymalizacja parametrów stabilizatorów systemowych pracujących w rozbudowanym systemie elektroenergetycznym

Nocoń Adrian, Paszek Stefan, Pruski Piotr

Przegląd Elektrotechniczny

|

2025

|

R. 101, nr 1

46--52

PL

W artykule przedstawiono zastosowanie polioptymalizacji parametrów stabilizatorów systemowych PSS3B do tłumienia kołysań elektromechanicznych w rozbudowanym systemie elektroenergetycznym (SEE). Obliczenia parametrów tych stabilizatorów podzielono na dwa etapy. W pierwszym etapie przeanalizowano układy jednomaszynowe typu zespół wytwórczy – sieć sztywna, odnoszące się do tych zespołów wytwórczych, które są krytyczne dla stabilności kątowej analizowanego SEE. W pierwszym etapie obliczono stałe czasowe i wstępne wartości współczynników wzmocnienia stabilizatorów. W drugim, głównym etapie obliczono ostateczne wartości współczynników wzmocnienia stabilizatorów PSS3B (od których w największym stopniu zależy ich efektywność działania) poprzez zastosowanie polioptymalizacji, związanej z wektorową funkcją celu określoną dla rozbudowanego SEE. Przykładowe obliczenia wykonano dla modelu Krajowego Systemu Elektroenergetycznego, w którym uwzględniono 57 wybranych zespołów wytwórczych pracujących w sieciach wysokich i najwyższych napięć (220 i 400 kV).

EN

n the paper, the application of polyoptimization of the parameters of PSS3B system stabilizers to damping electromechanical swings in an extended power system (PS) is presented. The calculations of the power system stabilizer (PSS) parameters were divided into two stages. In the first stage, single-machine systems, generating unit – infinite bus, of generating units critical for the angular stability of the PS were analyzed. Time constants and preliminary values of the PSS gains were calculated. In the second stage, the main one, the main gains on which the effectiveness of operation of PSSs depends the most were calculated by polyoptimization of the extended PS. Sample calculations were made for the model of the National (Polish) Power System taking into account 57 selected generating units operating in high and extra high voltage networks (220 and 400 kV).

13

Kraty dystrybutywne w problemach analizy systemów elektroenergetycznych

Grishkevich Andrey

Przegląd Elektrotechniczny

|

2025

|

R. 101, nr 1

152--155

PL

Zbiór minimalnych przekrojów z wprowadzonymi na nim operacjami binarnymi jest kratą dystrybutywną. Zestaw minimalnych przekrojów w kracie dystrybutywnej minimalnych przekrojów można opisać analitycznie na podstawie podzbioru nierozkładalnych minimalnych przekrojów. Proponowane jest kodowanie kraty dystrybutywnej w celu efektywnej realizacji operacji na przekrojach.

EN

The set of minimal cuts with binary operations introduced on it is a distributive lattice. A set of minimal cuts in a distributive minimal cut lattice can be described analytically from a subset of indecomposable minimal cuts. We propose a coding of a distributive lattice for the efficient implementation of operations on cuts.

14

Inteligentne sieci ładowania samochodów elektrycznych z użyciem źródeł odnawialnych i magazynów energii

Kaznowski Robert, Sztafrowski Dariusz

Przegląd Elektrotechniczny

|

2025

|

R. 101, nr 1

160--163

PL

Inteligentne sieci ładowania (ISL) są kompleksowymi systemami zarządzania procesem ładowania pojazdów elektrycznych (EV). Wykorzystują zaawansowane algorytmy i technologie, aby zoptymalizować zarówno wydajność ładowania jak i wpływ na sieć energetyczną. ISL integruje punkty ładowania, algorytmy zarządzania popytem oraz odnawialne źródła energii, aby zminimalizować koszty i obciążenie sieci. Główne korzyści wynikające z ISL to redukcja kosztów ładowania, zwiększenie efektywności energetycznej i wsparcie dla odnawialnych źródeł energii. Istnieje również potencjał rozszerzenia modelu ISL o dodatkowe funkcje i analizę zmienności wyników w czasie, aby jeszcze lepiej odpowiadać na rosnące potrzeby związane z ładowaniem pojazdów elektrycznych.

EN

ntelligent charging networks (ISL) are complex systems for managing the charging process of electric vehicles (EV). They use advanced algorithms and technologies to optimize both the charging efficiency and the impact on the power grid. ISL integrates charging points, demand management algorithms and renewable energy sources to minimize costs and grid load. The main benefits of ISL are reduced charging costs, increased energy efficiency and support for renewable energy sources. There is also the potential to extend the ISL model with additional features and analysis of variability of results over time to better meet the growing needs related to charging electric vehicles.

15

Konwersja turbogeneratora i jego przystosowanie do pracy jako komponentu układu do stabilizacji systemu elektroenergetycznego

Berger Paweł

Nowa Energia

|

2025

|

nr 2

44--46

PL

Artykuł przedstawia szereg zagadnień związanych z problematyką konwersji wyłączanych z eksploatacji turbogeneratorów do pracy jako część układów, których zadaniem jest stabilizowanie pracy systemu elektroenergetycznego. Wskazane rozwiązanie stanowi aktualnie jedną z kluczowych możliwości utrzymania zdolności regulacyjnych systemu elektroenergetycznego oraz zagwarantowania jego stabilnej pracy. Jest to szczególnie istotne w kontekście transformacji energetycznej, która zarówno na poziomie globalnym, jak i w ramach krajowego systemu elektroenergetycznego, prowadzi do znaczącej zmiany struktury źródeł wytwórczych, co generuje liczne ryzyka.

16

Światło dla ponurego stanu terenowych sieci dystrybucyjnych

Dębiński Dawid

Kierunek Energetyka

|

2025

|

Nr 3

64--69

PL

Zastosowanie nowoczesnej, rozproszonej automatyki FDIR jest wyzwaniem, które może być zarazem rewolucją w stosunku do tradycyjnej sieci dystrybucyjnej, jaką znamy. Wprowadzenie zaawansowanych technologii monitorujących, sterujących i diagnostycznych pozwala bowiem na budowanie bardziej elastycznych i odpornych sieci elektroenergetycznych.

17

Analysis of the impact of receivers on the stability of the power system

Zajkowski Konrad

Inżynieria Bezpieczeństwa Obiektów Antropogenicznych

|

2025

|

Nr 4

40--56

EN

The article discusses the influence of receivers in a three-phase four-wire network on the stability of the power system. Knowing that the country's security is based on a stable power supply to various types of recipients, it is necessary to have a broad insight into the processes taking place in this system. The reliability of the distribution network and the quality of electricity were discussed, and an analysis of the impact of the receiver on the behaviour of the network voltage was carried out. Taking into account the effects of the receiver, the voltage drop across the internal impedance of the source was determined. Using the CPC power theory, the system behaviour in the case of interaction with nonlinear receivers was discussed. A computational example is presented, demonstrating the influence of individual physical phenomena on the behaviour of automatic voltage regulation.

18

The impact of the capacity remuneration mechanism on the decarbonisation of the energy sector in Poland in the context of the future demand for natural gas for electricity production

Kaszyński Przemysław

Gospodarka Surowcami Mineralnymi

|

2025

|

Vol. 41, iss. 2

55--71

EN

The energy transition of the power system in Poland has accelerated recently. The plans for coal phasing out are developed, and role of the natural gas is emphasized in mid- and long-term strategies. This trend is also observed in the recent capacity market results in which natural-gas-fired power plants and combined heat and power plants are among the main beneficiaries, provided the duration of the capacity contract is taken into account. The study is devoted to examining the impact of the main capacity auctions results (for the delivery years 2021-2029) on the future natural gas consumption in the Polish power system. For this purpose, the results of this support mechanism are analysed, and the capacity market units are identified with regard to the fuel used for electricity production. The auctions held by December 2024 are analysed to provide the most up-to-date remarks. The obtained results indicate that the additional demand for high-methane natural gas (mainly from CCGT power plants, but also from cogeneration CCGT units, simple cycle gas turbines, and gas engines, with a total gross installed capacity of approximately 5.0 GWe) could range between 2.8 and 8.5 billion m3 by 2030, depending on the assumed capacity factor (30-90%), with an estimated value of approx. 6.6 billion m3 for a capacity factor of 70%. The construction of large-scale gas-fired generating units with the support of capacity market mechanism, significantly impacts (i.e. changes in the fuel mix, the need for expansion of natural gas transmission infrastructure, dependence on imported fuel prices, risks of supply shortages, etc.) – in the long term perspective – not only on the power sector but also on the fuel sector, affecting the security of natural gas supply to Poland.

PL

W ostatnich latach transformacja energetyczna systemu elektroenergetycznego w Polsce uległa przyspieszeniu. Opracowywane są plany dekarbonizacyjne związane z odchodzeniem od węgla, a w strategiach średnio- i długoterminowych podkreślana jest rola gazu ziemnego. Tendencja ta jest również obserwowana na rynku mocy – elektrownie i elektrociepłownie opalane gazem ziemnym są jednymi z głównych beneficjentów tego mechanizmu wsparcia, zwłaszcza pod warunkiem uwzględnienia czasu trwania umowy mocowej. Przedstawione w artykule badania poświęcone są zbadaniu wpływu wyników głównych aukcji mocy (na lata dostaw 2021-2029) na przyszłe zużycie gazu ziemnego w polskim systemie elektroenergetycznym. W tym celu przeanalizowano wyniki tego mechanizmu wsparcia oraz zidentyfikowano jednostki rynku mocy pod kątem paliwa wykorzystywanego do produkcji energii elektrycznej. Uzyskane wyniki wskazują, że dodatkowe zapotrzebowanie na gaz ziemny (pochodzące głównie z elektrowni gazowo-parowych, ale także z jednostek kogeneracyjnych, w tym turbin gazowych pracujących w cyklu prostym i silników gazowych, o łącznej mocy brutto około 5,0 GWe), może wynieść od 2,8 do 8,5 mld m3 w perspektywie 2030 r., w zależności od przyjętego współczynnika wykorzystania mocy zainstalowanej (30-90%), przy czym zapotrzebowanie na poziomie około 6,6 mld m3 uzyskano dla współczynnika wykorzystania mocy równego 70%. Budowa wielkoskalowych gazowych jednostek wytwórczych przy wsparciu z rynku mocy, istotnie wpływa (m.in. zmiana miksu paliwowego, potrzeba rozbudowy infrastruktury przesyłowej, uzależnienie od cen surowca z importu, ryzyko zakłóceń podażowych etc.) – w perspektywie długoterminowej – nie tylko na sektor energetyczny, ale również paliwowy, oddziałując na bezpieczeństwo dostaw gazu ziemnego do Polski.

19

Zrównoważony rozwój systemu elektroenergetycznego i oddziaływanie środowiskowe – Komitet Studiów C3

Sacha Marta

Energetyka

|

2025

|

nr 3

215--223

PL

Zakres działalności Komitetu C3 obejmuje identyfikację, ocenę oraz zarządzanie interakcjami pomiędzy środowiskiem naturalnym i społecznym a dynamicznie rozwijającym się systemem elektroenergetycznym. Prace Komitetu koncentrują się m.in. na analizie wpływu infrastruktury energetycznej na środowisko i społeczeństwo, opracowywaniu i ocenie rozwiązań technicznych minimalizujących te oddziaływania, identyfikacji narzędzi wspierających zrównoważony rozwój sektora elektroenergetycznego. W artykule podsumowano publikacje, które zostały zaakceptowane w ramach trzech preferowanych tematów, którym dedykowana była ubiegłoroczna sesja Komitetu C3 CIGRE w Paryżu: PS1 – Akceptacja społeczna i zaangażowanie interesariuszy w infrastrukturę wytwarzania, przesyłu i dystrybucji systemów elektroenergetycznych, PS2 – Zmiany klimatyczne i wpływ na system elektroenergetyczny – podejście holistyczne, PS3 – Zrównoważony rozwój zaczynający się w łańcuchu dostaw.

EN

The scope of the Study Committee C3 activity covers identification, evaluation and management of interactions between natural and social environment and a dynamically developing power system. The works of the Committee focus, among others, on analysis of the energy infrastructure impact on environment and society, preparation and evaluation of technical solutions minimizing these impacts as well as identifiaction of tools supporting the sustainable development of the power sector. Summarized are here publications that were accepted in the area of the three preferred topics to which the last year session of the CIGRE Committee C3 in Paris was dedicated: PS1 – Public acceptance and stakeholder engagement in power system generation, transmission and distribution infrastructure, PS2 – Climate change and impact on power system, holistic approach, PS3 – Sustainability starting for the supply chain.

20

Wykorzystanie usług elastyczności użytkowników sieci w procesie planowania rozbudowy systemu elektroenergetycznego

Bronk Leszek, Jankowski Robert, Kędra Bartosz, Sierak Sławomir, Koseda Henryk, Okasiński Marek

Energetyka

|

2025

|

nr 11

657--663

PL

Transformacja energetyczna zachodząca w Krajowym Systemie Energetycznym (KSE) wpływa na zmianę rozkładu generacji w systemie. Dynamika wzrostu mocy instalowanych z odnawialnych źródeł energii (OZE) jest na tyle duża, że nie nadąża za nią rozbudowa sieci umożlwiająca wyprowadzenie mocy ze wszystkich źródeł generacyjnych. W artykule przedstawiono propozycję wykorzystania elastyczności pracy systemu do planowania rozbudowy struktury sieciowej. Zaproponowano sposób budowy modeli obliczeniowych oraz analizy danych wynikowych na podstawie wskaźnika efektywności inwestycji. Metoda została zademonstrowana na modelu testowym. Opisane podejście stanowi bardzo dobre uzupełnienie stosowanych obecnie deterministycznych metod planowania rozwoju sieci i wpisuje się w trend wprowadzania rozwiązań rynkowych dla zapewnienia bezpieczeństwa pracy SEE.

EN

The energy transition taking place in the National Power System (NPS) is affecting the distribution of generation capacity within the system. The growth rate of installed capacity from renewable energy sources (RES) is so rapid that the grid expansion is insufficient to ensure hosting capacity for all generating sources. The article presents a proposal for utilizing system operation flexibility to plan the expansion of the network infrastructure. A method for developing computational models and analysing the resulting data based on an Investment efficiency indicator has been proposed. The method was demonstrated using a test model. The described approach constitutes would be valuable complement to the deterministic methods currently applied in grid development planning and aligns with the trend of introducing market-based solutions to ensure the secure operation of the NPS.